III SA/Gd 13/21
WyrokWSA w Gdańsku2021-05-27
Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Paweł Mierzejewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie wielu kar pieniężnych na podstawie tego samego punktu rozporządzenia w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, za różne stwierdzone naruszenia, stanowi naruszenie prawa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że wielokrotne nakładanie kar pieniężnych na podstawie tego samego punktu rozporządzenia nie stanowi naruszenia prawa, jeśli kary te są wymierzane za różne, faktycznie stwierdzone naruszenia przepisów, a nie za to samo zachowanie. Każde naruszenie, nawet jeśli podlega pod ten sam przepis, może powodować inne zagrożenia i wymaga odrębnej sankcji. Sąd podkreślił, że kary zostały wymierzone w granicach przewidzianych przepisami i były adekwatne do stwierdzonych naruszeń oraz spowodowanych nimi zagrożeń.Stan faktyczny
Spółka A Sp. z o.o. została ukarana przez Powiatowego Lekarza Weterynarii łączną kwotą 53 000 zł za 23 naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego, stwierdzone podczas kontroli. Spółka odwołała się, zarzucając wielokrotne nakładanie kar za te same naruszenia na podstawie jednego punktu rozporządzenia. Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał decyzję w mocy. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 27 maja 2021 r. sprawy ze skargi A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ż. na decyzję Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii z dnia 10 listopada 2020 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego oddala skargę.
Decyzją z dnia 18 września 2020 r., nr [...], wydaną na podstawie art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i drugie, art. 27 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego (tj.: Dz. U. z 2019 r. poz. 824 ze zm.) - dalej jako "ustawa", art. 5 ust. 2 lit. g, zał. II rozdz. I ust. 2 lit. a, zał. II rozdz. I ust. 2 lit. c, zał. II rozdz. I ust. 4, zał. II rozdz. I ust. 5, zał. II rozdz. II ust. 1 lit. a, zał. II rozdz. II ust. 1 lit. b, zał. II rozdz. II ust. 1 lit. c, zał. II rozdz. II ust. 1 lit. e, zał. II rozdz. II ust. 1 lit. f, zał. II rozdz. VI ust. 2, zał. II rozdz. VI ust. 3, zał. II rozdz. VIII ust. 1, zał. II rozdz. X ust. 1, zał. II rozdz. XII ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych (Dz. Urz. UE L nr 139 z dnia 30 kwietnia 2004 r., str. 1 ze zm.) – dalej jako: "rozporządzenie nr 852/2004", zał. II sekcja II ust. 2 lit. a, zał. II sekcja II ust. 2 lit. d, zał. II sekcja III ust. 1, zał. II sekcja III ust. 3, zał. III sekcji I rozdziale II ust. 3, zał. III sekcji I rozdz. IV ust. 7, zał. III rozdz. VII ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz. Urz. UE L nr 139, z dnia 30 kwietnia 2004 r., str. 55 ze zm.) – dalej jako: "rozporządzenie nr 853/2004" oraz § 1 pkt 7, 8, 9, 10,11, 12 i 13 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1182) - dalej jako: "rozporządzenie lub r.w.k.p.", Powiatowy Lekarz Weterynarii wymierzył A Spółce z o.o. w Ż.:
1. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za nieszczelność bramy w pomieszczeniu ekspedycji mięsa wieprzowego, pomieszczeniu ekspedycji jeliciarni oraz pomieszczeniu pojemników przy jeliciarni, obecność 2 nieszczelności między posadzką a bramą w pomieszczeniu ekspedycji - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale I ust. 2 lit. c rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 r.w.k.p.;
2. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za nieprzestrzeganie przez pracowników łańcucha chłodniczego dla podrobów wołowych - to jest naruszenie wymagań, określonych załączniku zał. III rozdz. VII ust. 1 rozporządzenia nr 853/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret drugie ustawy i § 1 pkt 13 r.w.k.p.;
3. karę pieniężną w wysokości 500 zł za niedostateczne przeszkolenie i nadzorowanie personelu z zakresu zasad GHP i GMP - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale XII ust. 1 rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 7 r.w.k.p.;
4. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za brak odpowiedniej wentylacji w pomieszczeniu czyszczenia przedżołądków wołowych, przedchłodni wołowej, chłodni wieprzowej, mroźni na trzustki, pomieszczeniu pozyskiwania jelit wieprzowych, chłodni wołowej oraz chłodni podrobów, w pomieszczeniu ekspedycji, nowej chłodni półtusz wieprzowych, przedchłodni wieprzowej, hali uboju trzody chlewnej, chłodni do jelit, pomieszczeniu pojemników przy jeliciarni - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale I ust. 5 rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 r.w.k.p.;
5. karę pieniężną w wysokości 500 zł za jednoczesne przecinanie skóry i naczyń krwionośnych przez pracownika dokonującego cięcia podczas wykrwawiania 2 sztuk bydła - to jest naruszenie wymagań, określonych w załączniku III sekcji I rozdziale IV ust. 7 rozporządzenia nr 853/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret drugie ustawy i § 1 pkt 13 r.w.k.p.;
6. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: ostre krawędzie blachy ześlizgu jelit na hali uboju trzody chlewnej, korozję dolnej części urządzenia do czyszczenia przedżołądków wołowych, korozję przypodłogowej części słupa w chłodni podrobów, korozję metalowego elementu agregatu w chłodni wołowej, korozję metalowego elementu agregatu w przedchłodni wołowej, korozję elementów ociekacza agregatu w chłodni wieprzowej, korozję górnej powierzchni haków znajdujących się na hali uboju trzody chlewnej, korozję framugi w pomieszczeniu na czyste pojemniki z uppz, korozję metalowej konstrukcji nad stanowiskiem z piłą metalową na hali uboju trzody chlewnej, skorodowane elementy wewnętrznej powierzchni bramy, korozję kratek odpływowych w pomieszczeniu pozyskiwania jelit - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale II ust. 1 lit. f rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 r.w.k.p.;
7. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: cieknącą wodę ze sterylizatora przy stanowisku skórowania, cieknącą wodę z węża przy sterylizatorze przy stanowisku skórowania na hali uboju bydła, kapiącą wodę z rury po prawej stronie hali uboju trzody chlewnej przy umywalce w pobliżu stojących skrzynek na próbki do badania w kierunku obecności włośni, kapiącą na posadzkę wodę w pomieszczeniu gospodarczym, cieknącą wodę pod umywalką, z wytwornicy lodu, z zaworu pod wytwornicą lodu oraz z zaworu na ścianie naprzeciwko w jeliciarni wieprzowej, cieknącą wodę z zaworu oraz kranu w pomieszczeniu pozyskiwania jelit wieprzowych, cieknącą wodę z rury w myjni pojemników na konfiskaty, cieknącą wodę z umywalki za oparzelnikiem na hali uboju trzody chlewnej, kapiącą wodę z umywalki na betonowym podeście na stanowisku opalania tusz, kapiącą wodę z odpływu umywalki po prawej stronie hali uboju świń, lecącą wodę z rury parownika w przedchłodni wołowej, kapiącą z węża wodę w pomieszczeniu przy jeliciarni - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale I ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 r.w.k.p.;
8. karę pieniężną w wysokości 1000 zł za brak weryfikacji procedur zakładowych - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w art. 5 ust. 2 lit. g rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 10 r.w.k.p.;
9. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za stosowanie popękanych pojemników do mięsa - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale X ust. 1 rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 8 r.w.k.p.;
10. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: naloty pleśni na silikonie na suficie w myjni pojemników, naloty pleśni na silikonie na ścianach i suficie w chłodni podrobów, naloty pleśni lub korozję na silikonowych łączeniach sufitu w chłodni wieprzowej, obecność pianki montażowej na suficie przy agregacie i rurach idących do sufitu oraz zanieczyszczone silikonowe łączenia w przedchłodni wołowej, zanieczyszczenia (korozja?) na suficie oraz między sufitem a ścianą na hali uboju trzody chlewnej, uszkodzone pokrycie powierzchni sufitu w jeliciarni wołowej, zanieczyszczenia i łuszczącą się farbę z konstrukcji oraz sufitu mroźni na trzustki, zanieczyszczony silikon na łączeniach na suficie w przedchłodni wieprzowej, zanieczyszczony silikon na suficie w pomieszczeniu czystych pojemników do jelit, ubytek powierzchni sufitu oraz zwisający element silikonu nad wejściem w jeliciarni, korozja metalowej konstrukcji na suficie w pomieszczeniu pojemników przy jeliciarni, obecność pozostałości folii na suficie w nowej chłodni półtusz: wieprzowej - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale II ust. 1 lit. c rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 r.w.k.p.;
11. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za brak środka do dezynfekcji rąk w dozowniku przy umywalce na betonowym podeście na stanowisku opalania tusz - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale I ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 r.w.k.p.;
12. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: wystający materiał uszczelniający pod słupem na posadzce w nowej chłodni wieprzowej, obecność zastoin wody, spowodowanych nierówną powierzchnią posadzki w przejściu między nową chłodnią wieprzową a chłodnią wieprzową, obecność 2 kwadratowych ubytków powierzchni posadzki przy ścianie w chłodni wieprzowej, znacznie wypłukaną posadzkę w okolicy myjki tusz na hali uboju trzody chlewnej - widoczny drewniany element konstrukcyjny, obecność zastoin wody w okolicy oparzelnika na hali uboju trzody chlewnej oraz przed wejściem do magazynu jelit wieprzowych, obecność resztek silikonu na posadzce w chłodni na mięso tymczasowo zajęte, wytłuczony element podestu przy klatce do unieruchamiania na hali uboju bydła, nierówna powierzchnia posadzki, zniszczona i skorodowana kratka ściekowa w magazynie na uppz kategorii 3, wyszczerbiona posadzka obok kratek odpływowych w pomieszczeniu pozyskiwaniu jelit - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych załączniku II rozdziale II ust. 1 lit. a rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 r.w.k.p.;
13. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: obecność nalotów pleśni na silikonowych łączeniach ścian w nowej chłodni wieprzowej, obecność nalotu na silikonie między kafelkami na ścianach w chłodni na mięso tymczasowo zajęte, niezasklepione otwory po usuniętych urządzeniach na ścianach na hali uboju trzody chlewnej, kilka sztuk pękniętych kafelek na ścianie w myjni i magazynie pojemników czystych na uppz, niezasklepione otwory na ścianach w mroźni na trzustki, rdzawe nacieki na ścianie w myjni pojemników na konfiskaty, nierówna powierzchnia wypełnienia ubytku wokół zaworu znajdującego się na ścianie w drugim pomieszczeniu na czyste pojemniki na uppz, uszkodzone elementy glazury na ścianie podestu na hali uboju trzody chlewnej, odstający silikon na ścianie w chłodni wołowej, resztki silikonu na ścianach w chłodni na mięso tymczasowo zajęte, niezasklepiony otwór w ścianie oraz niewykończone wejście rur do ściany pod sterylizatorem w śluzie sanitarnej dla pracowników części czystej uboju, brak uszczelnienia wokół zaworu na ścianie w myjni pojemników na konfiskaty, nierówną powierzchnię wypełnienia wokół zaworu na ścianie w pomieszczeniu rozdziału jelit, nierówną powierzchnię silikonu wypełniającego szparę między umywalką a ścianą na hali uboju bydła, częściowo zakrytą silikonem szparę między umywalką a ścianą na hali uboju trzody chlewnej, obecność skorodowanego elementu na ścianie powyżej ześlizgu jelit na hali uboju trzody chlewnej - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale II ust. 1 lit. b rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 r.w.k.p.;
14. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: uszkodzoną uszczelkę w drzwiach między chłodnią wołową a ekspedycją, odstający silikon w drzwiach między halą uboju świń a chłodnią, uszkodzoną uszczelkę w drzwiach między halą uboju świń a częścią czystą hali uboju bydła, uszkodzoną uszczelkę w dolnej części drzwi w pomieszczeniu gospodarczym, obecność nalotu na drzwiach w mroźni na trzustki, nierówną powierzchnię silikonu uzupełniającego ubytek uszczelki w bramie w jeliciarni wieprzowej, uszkodzoną uszczelkę w drzwiach między ekspedycją a myjnią pojemników, uszkodzoną powierzchnię drzwi, uszkodzoną klamkę oraz korozję framugi w drzwiach prowadzących na zewnątrz w pomieszczeniu ekspedycji, obecność pozostałości kleju po uszczelce na drzwiach między chłodnią wołową a przedchłodnią wołową, uszkodzoną powierzchnię drzwi w chłodni jelit, uszkodzony element drzwi oraz niedomykające się drzwi w myjni pojemników na konfiskaty - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale II ust. 1 lit. e rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 r.w.k.p.;
15. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za obecność drewnianego elementu (deseczki) przy wentylatorze agregatu w chłodni wołowej, zniszczoną i wyszczerbioną powierzchnię rury od wyciągu nad betonowym podestem na hali uboju trzody chlewnej, nierówną powierzchnię elementów wieszaków do podrobów, która nie jest gładka i łatwa do mycia i dezynfekcji – to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale II ust. 1 lit. f rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 r.w.k.p.;
16. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przechowywanie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego w sposób nie zabezpieczający ich przed dostępem zwierząt oraz szkodników - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale VI ust. 2 rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 8 r.w.k.p.;
17. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przechowywanie ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego (zwanych dalej: "uppz") w metalowych kontenerach na zewnątrz zakładu - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdział VI ust. 3 rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 8 r.w.k.p.;
18. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przyjmowanie do zakładu nieoznakowanych zwierząt - to jest naruszenie wymagań, określonych w załączniku II sekcji II ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 853/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret drugie ustawy i § 1 pkt 11 r.w.k.p.;
19. karę pieniężną w wysokości 5000 zł za przeprowadzanie uboju zwierząt, które nie są czyste - to jest naruszenie wymagań, określonych w załączniku II sekcji II ust. 2 lit. d rozporządzenia nr 853/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret drugie ustawy i § 1 pkt 11 r.w.k.p.;
20. karę pieniężną w wysokości 1000 zł za przyjmowanie do zakładu zwierząt, którym towarzyszy nierzetelnie wypełniony łańcuch żywnościowy - to jest naruszenie wymagań, określonych zawartych w zał. II sekcji III ust. 1 oraz zał. II sekcji III ust. 3 rozporządzenia nr 853/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret drugie ustawy i § 1 pkt 12 r.w.k.p.;
21. karę pieniężną w wysokości 500 zł za brak wody w myjce do butów w śluzie dla pracowników uboju - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdział VIII ust. 1 rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 7 r.w.k.p.
22. karę pieniężną w wysokości 500 zł za niesprawne termometry w sterylizatorach: na stanowisku wykrwawiania na hali uboju trzody chlewnej, przy stanowisku skórowania na hali uboju bydła, w drugim sterylizatorze na hali uboju bydła, w sterylizatorze przy stanowisku badania głów - to jest naruszenie wymagań, określonych w załączniku III sekcji I rozdziale II ust. 3 rozporządzenia nr 853/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret drugie ustawy i § 1 pkt 13 r.w.k.p.;
23. karę pieniężną w wysokości 2000 zł za: brak ciepłej wody w umywalce w chłodni na ekspedycji, brak wody w umywalce w śluzie sanitarnej dla pracowników części brudnej uboju, brak papierowego ręcznika przy umywalce w jeliciarni, bardzo gorącą wodę w umywalce dla pracowników części czystej uboju - to jest naruszenie wymagań w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, określonych w załączniku II rozdziale I ust. 4 rozporządzenia nr 852/2004 w związku z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a) tiret pierwsze ustawy i § 1 pkt 9 r.w.k.p.
wskazując, że zsumowana wartość kary za ww. naruszenia prawa wynosi 53000 zł. Ponadto organ wskazał, że decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji stwierdził, że w dniach 16-17 stycznia 2020 r. w rzeźni A Sp. z o.o. przy ul. R. [...] w S. przeprowadzono kontrolę. Dnia 17 lutego 2020 r. przeprowadzona została kontrola sprawdzająca usunięcie uchybień wykazanych podczas poprzedniej kontroli oraz kontrola dobrostanu zwierząt. W dniach 17-21 lutego 2020 r. przeprowadzona została również kontrola kompleksowa, natomiast dnia 27 lutego 2020 r. przeprowadzona została kontrola sprawdzająca usunięcie uchybień stwierdzonych podczas przedmiotowej kontroli.
W trakcie przeprowadzonych kontroli stwierdzono, że zakład narusza wymagania zawarte w rozporządzeniu nr 852/2004 oraz rozporządzeniu nr 853/2004.
Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zgodnie z art. 26 ust. 1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze i drugie ustawy, kto prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego nie wykonuje obowiązków lub narusza wymagania:
- w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt. 2 lit. b, określone w rozporządzeniu nr 852/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia, (...)
- określone w rozporządzeniu nr 853/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 12 ust. 2 tego rozporządzenia
podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego."
Wysokość kar pieniężnych określa rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego.
Organ opisał szczegółowo stwierdzone podczas przeprowadzonych kontroli naruszenia, przypisując je do odpowiednich zapisów zawartych w rozporządzeniu nr 852/2004 oraz rozporządzeniu nr 853/2004 oraz przedstawił stanowisko w zakresie wymiaru kary pieniężnej za każde ze stwierdzonych naruszeń.
Organ stwierdził, że biorąc pod uwagę zakres, wielość oraz rodzaj wszystkich stwierdzonych naruszeń opisanych w wyżej przywołanych protokołach z kontroli, których dopuściła się strona, a także stopień i wagę powstałego wskutek tych naruszeń zagrożenia dla bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego, co w konsekwencji przekłada się na zagrożenie dla zdrowia i życia ludzkiego, zsumowana wysokość nałożonych niniejszą decyzją kar za wszystkie te naruszenia w kwocie 53000 zł pozostaje adekwatna w stosunku do stwierdzonych naruszeń oraz spowodowanych nimi zagrożeń.
Organ wyjaśnił, że wymierzając poszczególne kary wziął pod uwagę przesłanki określone w art. 189d ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) – dalej jako "k.p.a.", w tym przede wszystkim kierował się oceną wagi i okoliczności naruszenia prawa, a w szczególności potrzebą ochrony życia lub zdrowia. Nałożone kary są sankcją przede wszystkim za stwierdzone naruszenia przepisów prawa mających w założeniu gwarantować ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Natomiast stwierdzone naruszenia prawa powodowały - w ocenie organu - wysokie prawdopodobieństwo zagrożenia zdrowia lub nawet życia ludzkiego.
W ocenie organu dla wymiaru kary znaczenie miał również stwierdzony czas trwania poszczególnych naruszeń, albowiem niektóre ze nich trwały przez okres co najmniej kilku miesięcy, co znalazło potwierdzenie w protokołach kolejnych kontroli. Organ ocenił również działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa, stwierdzając - na podstawie protokołów kolejnych kontroli - że tylko co do niektórych ze stwierdzonych naruszeń strona podjęła działania zapobiegawcze, natomiast większość stwierdzonych pierwotnie uchybień nie była przez stronę korygowana, mimo deklaracji składanych w przesyłanych pismach.
Zdaniem organu w sprawie nie zachodziła żadna z przesłanek odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, określonych w art. 189f § 1 k.p.a., które pozwoliłyby poprzestać na pouczeniu. W oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy organ nie stwierdził podstaw do uznania, że waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa. Strona dopuściła się szeregu naruszeń prawa, których nie można uznać za znikome, a kolejne kontrole nie potwierdziły, aby strona dobrowolnie zaprzestała tych naruszeń. Jednocześnie nie ustalono, aby za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
W odwołaniu od powyższej decyzji A Spółka z o.o. w Ż. zarzuciła wielokrotne nałożenie w jednej decyzji kar pieniężnych za te same naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego. Jak stwierdziła skarżąca dwukrotnie została nałożona kara pieniężna za naruszenie wymagań ujętych w § 1 pkt 7 r.w.k.p., trzykrotnie została nałożona kara pieniężna za naruszenie wymagań ujętych w § 1 pkt 8 r.w.k.p., jedenastokrotnie została nałożona kara pieniężna za naruszenie wymagań ujętych w § 1 pkt 9 r.w.k.p., dwukrotnie została nałożona kara pieniężna za naruszenie wymagań ujętych w § 1 pkt 11 r.w.k.p., dwukrotnie została nałożona kara pieniężna za naruszenie wymagań ujętych w § 1 pkt 13 r.w.k.p.
W ocenie skarżącej przykładowo na podstawie § 1 pkt 9 r.w.k.p. karę należy nałożyć, jeżeli naruszone zostały przez przedsiębiorstwo sektora spożywczego w przedsiębiorstwie jemu podległym jakiekolwiek wymagania określone w załączniku II w rozdziale I czy II czy V czy IX czy XI rozporządzenia nr 852/2004. Nie ma natomiast znaczenia, z jakiego rozdziału nastąpiło naruszenie tych przepisów. Wystarczy, że z jednego z nich nastąpiła niezgodność w przedsiębiorstwie sektora spożywczego i już jest podstawa do tego, żeby z § 1 pkt 9 r.w.k.p. nałożyć karę pieniężną. Jeżeli niezgodności wystąpiły również w stosunku do innych rozdziałów załącznika II rozporządzenia nr 852/2004, to też jest to podstawą do nałożenia kary pieniężnej z tego paragrafu, ale jednej kary z przedziału między 2000 zł a 33000 zł.
Interpretacja rozporządzenia przyjęta przez organ pierwszej instancji skutkuje możliwością nałożenia z jednego punktu § 1 rozporządzenia nieskończenie wiele kar pieniężnych za naruszenie każdej niezgodności stwierdzonej podczas kontroli. Gdyby ustawodawca chciał, żeby nakładać karę pieniężną za każdy "Rozdział" czy pojedyncze wymaganie, to ustaliłby osobne punkty w przedmiotowym rozporządzeniu dla poszczególnych "Rozdziałów" czy punktów. Nie taka jednak była intencja ustawodawcy ustalającego wprowadzenie instytucji kar pieniężnych. Miały one na celu dyscyplinowanie przedsiębiorców w ciągłym utrzymywaniu stałego poziomu spełniania wymagań weterynaryjnych przy produkcji środków spożywczych przeznaczonych do spożycia przez ludzi. Ponadto niezwłocznie po wdrożeniu przez Powiatowego Lekarza Weterynarii postępowania administracyjnego na podstawie protokołów kontroli wszystkie naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego w przedsiębiorstwie zostały wyeliminowane.
Decyzją z dnia 10 listopada 2020 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. Wojewódzki Lekarz Weterynarii utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Wskazując, że w przeprowadzonym przez Powiatowego Lekarza Weterynarii postępowaniu administracyjnym nie dopatrzył się naruszeń przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie wydanej decyzji , organ odwoławczy wyjaśnił, że postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej w przypadku stwierdzenia niezgodności z prawem żywnościowym jest następstwem stwierdzonych podczas kontroli uchybień i ma na celu niedopuszczenie w przyszłości do powstania tych samych lub podobnych nieprawidłowości, mogących zagrażać zdrowiu publicznemu.
W ocenie organu odwoławczego ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że strona po przeprowadzonej kontroli doraźnej nie usuwała wszelkich nieprawidłowości, na co wskazują protokoły z przeprowadzonych kontroli sprawdzających, a co więcej podczas takich kontroli pojawiały się kolejne nieprawidłowości. Strona usunęła nieprawidłowości dopiero po wszczęciu postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, a nie bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli, przy czym podpisywała protokoły kontroli bez zastrzeżeń. Również po wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie nałożenia kary pieniężnej strona nie kwestionowała w żaden sposób ustaleń dokonanych podczas kontroli. Strona nie podnosiła niewłaściwej kwalifikacji wskazanych nieprawidłowości, nie zgłaszała zastrzeżeń do ustaleń kontroli. Fakt poinformowania organu I instancji o usunięciu naruszeń w sposób niewątpliwy dowodzi, że naruszenia te musiały istnieć, a podmiot był świadomy ich wystąpienia skoro wiedział, jakie środki podjąć, aby zapewnić spełnianie wymagań prawa żywnościowego. Strona powinna sama kontrolować spełnianie na bieżąco wszelkich wymogów, a nie czekać na kontrolę ze strony Powiatowego Lekarza Weterynarii. Co więcej strona nawet w wyniku przeprowadzenia kilku kontroli nie usuwała na bieżąco stwierdzonych nieprawidłowości, lecz czekała z ich usunięciem do momentu wszczęcia przez Powiatowego Lekarza Weterynarii postępowania o nałożenie kary pieniężnej.
Jak wyjaśnił organ odwoławczy, w każdym przypadku stwierdzenia naruszeń prawa żywnościowego organ jest zobligowany do nałożenia kary pieniężnej i nie może odstąpić od jej wymierzenia, nawet w sytuacji, gdy podmiot faktycznie niezwłocznie usunął stwierdzone uchybienia. Konstrukcja art. 26 i art. 27 ustawy o produktach pochodzenia zwierzęcego nie przewiduje odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, a uznaniu administracyjnemu pozostawia jedynie wysokość wymierzonej kary. Kara za każde ze stwierdzonych przez organ uchybień mogłaby w istocie stanowić przedmiot rozstrzygnięcia odrębnej decyzji. Z tego też powodu organ był zobligowany do precyzyjnego wskazania każdego uchybienia z osobna oraz sankcji za jego stwierdzenie. Uzasadnienie decyzji nakładającej karę pieniężną powinno zawierać też wyjaśnienie, jakie są granice kary za wskazane naruszenia, a także, czy stwierdzając istnienie poszczególnych naruszeń organ wymierza karę w górnych czy też w dolnych granicach przewidzianego zagrożenia i dlaczego.
W ocenie organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji zawiera wszystkie wskazane powyżej elementy zarówno w sentencji jak i w jej uzasadnieniu, a tym samym wyjaśnia stronie w sposób dostateczny przyczynę nałożenia kary w określonej wysokości.
Zdaniem organu odwoławczego nie ma znaczenia dla prawidłowości wydanej decyzji fakt, że organ pierwszej instancji kilkukrotnie wymierzył w decyzji karę np. na podstawie § 1 pkt 9 czy § 1 pkt 7 rozporządzenia. Wszak nie nastąpiło dwu lub kilkukrotne ukaranie za te same naruszenia, lecz za różne naruszenia stwierdzone w trakcie przeprowadzonych kontroli. Organ odwoławczy wskazał, że prawidłowość nakładania kary pieniężnej w sposób, w jaki zrobił to organ pierwszej instancji nie jest kwestionowana przez sądy administracyjne, jak chociażby w wyroku WSA w Szczecinie z dnia 31.10. 2014 r. sygn. akt II SA/Sz 251/14 oraz w wyroku NSAz dnia 4.11.2016 r. sygn. akt II OSK 211/15. Podstawą do wydania tych orzeczeń była decyzja administracyjna Wojewódzkiego Lekarza Weterynarii, który utrzymał w mocy decyzję nakładającą karę pieniężną m.in. dwukrotnie na podstawie § 1 pkt 7 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego. Co prawda orzeczenia te zostały wydane w oparciu o poprzednie rozporządzenie w sprawie wysokości kar pieniężnych, jednakże konstrukcja legislacyjna tego rozporządzenia jak i rozporządzenia obecnie obowiązującego jest taka sama. Tym samym wskazane orzeczenia sądów administracyjnych można odnieść również do niniejszej sprawy. Skoro zatem Wojewódzki Sąd Administracyjny nie będąc związany granicami skargi nie zakwestionował takiego sposobu nakładania kary, oznacza to, że takie rozstrzygnięcie jest dopuszczalne.
Organ odwoławczy podniósł ponadto, że kara pieniężna jest nakładana za stwierdzone faktyczne naruszenia norm prawnych w zakresie wymogów, jakie musi spełniać przedsiębiorca, aby zapewnić bezpieczeństwo żywności. Tym samym należy mieć na względzie, że w punktach 7 i 11 decyzji organu pierwszej instancji znajdują się może i naruszenia znajdujące podstawę prawną do nałożenia kary w tym samym punkcie rozporządzenia w sprawie wysokości kar, lecz są to naruszenia zupełnie innego rodzaju, powodujące inne zagrożenia przy produkcji (z powodu rozwoju mikroorganizmów w wodzie osadzającej się na powierzchniach płaskich oraz z powodu przenoszenia zanieczyszczeń na rękach z uwagi na brak płynu do dezynfekcji), co zostało zresztą wskazane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji w odniesieniu do kar wskazanych w pkt 7 i 11 decyzji . W pkt 7 decyzji strona została ukarana za wszelkie naruszenia związane z cieknącą czy kapiącą wodą, podczas gdy naruszenie, za które strona została ukarana w pkt 11 decyzji dotyczyło braku środka do dezynfekcji rąk w dozowniku przy umywalce. Choć wszystkie te naruszenia w istocie są niezgodne z prawem wobec treści załącznika II rozdział 1 ust. 2 lit. a rozporządzenia 852/2004 i znajdują podstawę do nałożenia kary pieniężnej w § 1 pkt 9 r.w.k.p., to w żaden sposób nie można mówić, aby strona została dwukrotnie ukarana za te same naruszenia.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższą decyzję A Spółka z o.o. z siedzibą w Ż. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Zaskarżonej decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego odnośnie sytuacji majątkowej, które to okoliczności winny mieć wpływ na wymiar kary oraz przekroczenie zasad uznania administracyjnego w zakresie wymiaru kary i nałożenia kary administracyjnej rażąco niewspółmiernej do przypisanego deliktu administracyjnego, a także naruszenie art. 26 ust. 1 pkt 1 i art. 27 ust. 1 ustawy w związku z § 1 pkt 7, 8, 9, 10, 11, 12 i 13 r.w.k.p.
W uzasadnieniu skargi skarżąca, nie kwestionując faktu powstania stwierdzonych uchybień wymaganiom zawartym w rozporządzeniu nr 852/2004 oraz w rozporządzeniu nr 853/2004 podniosła, że nie jest dopuszczalne nakładanie kar pieniężnych wielokrotnie na podstawie jednego przepisu o karach, zamiast nałożenia kar pieniężnych z poszczególnych punktów § 1 r.w.k.p. wyczerpujących wszystkie stwierdzone naruszenia z danego punktu przedmiotowego rozporządzenia.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Lekarz Weterynarii wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) - dalej w skrócie jako: "p.p.s.a.", sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd orzekł w niniejszej sprawie w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a. , który stanowi, że sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli strona zgłosi wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w trybie uproszczonym, a żadna z pozostałych stron w terminie czternastu dni od zawiadomienia o złożeniu wniosku nie zażąda przeprowadzenia rozprawy.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Kwestionowane decyzje wymierzały skarżącej spółce dwadzieścia trzy kary pieniężne, w łącznej kwocie 53 000 złotych. Przywołać wobec tego należy istotne dla rozstrzygnięcia akty prawne.
Rozporządzenie (WE) nr 852/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie higieny środków spożywczych ( Dz. UE. L. 2004.139.1 ; dalej jako "rozporządzenie nr 852/2004") , ustanawia ogólne zasady dla podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze w zakresie higieny środków spożywczych Ma ono zastosowanie w odniesieniu do wszystkich etapów produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności oraz do wywozu, bez uszczerbku dla bardziej szczegółowych wymogów odnoszących się do higieny żywności ( art. 1 ust.1 ).
Podmioty prowadzące przedsiębiorstwa spożywcze zapewniają, że na wszystkich etapach produkcji, przetwarzania i dystrybucji żywności odbywających się pod ich kontrolą, spełniane są właściwe wymogi higieny ustanowione w niniejszym rozporządzeniu ( art. 3 ).
Załącznik II do w/w rozporządzenia określa ogólne wymogi higieny dla wszystkich podmiotów prowadzących przedsiębiorstwa spożywcze ( z wyjątkiem przypadków gdy ma zastosowanie załącznik I).
Z kolei rozporządzenie (WE) nr 853/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 29 kwietnia 2004 r. ustanawiające szczególne przepisy dotyczące higieny w odniesieniu do żywności pochodzenia zwierzęcego (Dz.U.UE.L2004.139.55; dalej jako "rozporządzenie nr 853/2004"), uzupełnia przepisy ustanowione w rozporządzeniu 852/2004. Stosuje się je w odniesieniu do nieprzetworzonych i przetworzonych produktów pochodzenia zwierzęcego ( art. 1).
Załącznik II do w/w rozporządzenia określa wymogi dotyczące poszczególnych produktów pochodzenia zwierzęcego , a załącznik III – wymogi szczególne.
Ustawa z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego ( tj. Dz.U. z 2020 r. , poz. 1753; dalej jako "ustawa), w art. 26 ust.1 stanowi, że kto
1) prowadząc przedsiębiorstwo sektora spożywczego:
a) nie wykonuje obowiązków lub narusza wymagania:
- w zakresie dotyczącym produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, określone w rozporządzeniu nr 852/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 14 ust. 2 tego rozporządzenia, lub
- określone w rozporządzeniu nr 853/2004 lub w przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 12 ust. 2 tego rozporządzenia, lub
- weterynaryjne lub dotyczące bezpieczeństwa żywności, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, określone w art. 9, art. 9a ust. 1 i 2, art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 11a ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1, art. 16 ust. 2a, art. 19 ust. 1 i 3, art. 21a ust. 6, art. 21b lub w przepisach wydanych na podstawie art. 8 pkt 2, art. 8b pkt 2, art. 10 ust. 2 pkt 2, art. 11 ust. 2, art. 11a ust. 2, art. 12 ust. 2, art. 13 ust. 2, art. 14 ust. 2 lub art. 16 ust. 5, lub
- określone w przepisach wydanych na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia, lub
b) uniemożliwia lub utrudnia przeprowadzenie urzędowych kontroli w zakresie określonym w rozporządzeniu nr 854/2004 lub przepisach Unii Europejskiej wydanych w trybie art. 19 ust. 2 tego rozporządzenia,
2) prowadząc produkcję produktów pochodzenia zwierzęcego lub żywności, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, powoduje zagrożenie dla zdrowia publicznego, nie zapewniając spełniania:
a) przez produkty pochodzenia zwierzęcego wprowadzane na rynek lub żywność, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, wymagań określonych dla tych produktów lub tej żywności lub
b) wymagań weterynaryjnych lub wymagań dotyczących bezpieczeństwa żywności, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b, określonych w art. 9, art. 10 ust. 1, art. 11 ust. 1, art. 11a ust. 1, art. 12 ust. 1, art. 13 ust. 1, art. 14 ust. 1 lub art. 16 ust. 2a lub w przepisach wydanych na podstawie art. 8 pkt 2, art. 8b pkt 2, art. 10 ust. 2 pkt 2, art. 11 ust. 2, art. 11a ust. 2, art. 12 ust. 2, art. 13 ust. 2 pkt 2, art. 14 ust. 2 lub art. 16 ust. 5, lub
c) wymagań w zakresie obowiązkowego etykietowania mięsa wołowego określonych w tytule II rozporządzenia nr 1760/2000, lub
d) wymagań higienicznych określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia
- podlega karze pieniężnej do wysokości nieprzekraczającej trzydziestokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej za rok poprzedzający, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
Art. 1 ust. 2 ustawy natomiast stanowi, że minister właściwy do spraw rolnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wysokość kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w ust. 1, różnicując je w zależności od rodzaju tych naruszeń, społecznej szkodliwości czynu i stopnia zagrożenia dla bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego i żywności, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b.
Na podstawie upoważnienia zawartego w art. 26 ust. 2 ustawy Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi wydał rozporządzenie z dnia 14 czerwca 2017 r. w sprawie wysokości kar pieniężnych za naruszenia przepisów o produktach pochodzenia zwierzęcego ( Dz.U. z 2017 r., poz.1182 ; dalej jako "rozporządzenie" lub "r.w.k.p.").
Przepis § 1 r.w.k.p. stanowi, że wysokość kar pieniężnych za naruszenia, o których mowa w art. 26 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o produktach pochodzenia zwierzęcego, zwanej dalej "ustawą", wynosi:
7) od 500 zł do 10 000 zł - za niespełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu nr 852/2004 w załączniku I lub załączniku II w rozdziale III, VIII lub XII;
8) od 5000 zł do 33 000 zł - za niespełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu nr 852/2004 w załączniku II w rozdziale IV, VI, VII lub X;
9) od 2000 zł do 33 000 zł - za niespełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu nr 852/2004 w załączniku II w rozdziale I, II, V, IX lub XI;
10) od 1000 zł do 33 000 zł - za niespełnienie wymagań określonych w art. 4 ust. 3 lub art. 5 rozporządzenia nr 852/2004;
11) od 5000 zł do 33 000 zł - za niespełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu nr 853/2004 w załączniku II w sekcji II w ust. 2;
12) od 1000 zł do 20 000 zł - za niespełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu nr 853/2004 w załączniku II w sekcji III;
13) od 500 zł do 10 000 zł - za niespełnienie wymagań określonych w rozporządzeniu nr 853/2004 w załączniku III, jeżeli stanowi ono zagrożenie dla zdrowia publicznego.
W niniejszej sprawie na skarżącą spółkę nałożono szereg kar pieniężnych za opisane szczegółowo w decyzji organu pierwszej instancji naruszenia, określone w rozporządzeniu nr 852/2004 i rozporządzeniu nr 853/2004. Naruszenia te stwierdzono podczas kontroli doraźnych i sprawdzających oraz kontroli kompleksowej, które zostały przeprowadzone w styczniu i lutym 2020 r. w zakładzie skarżącej spółki.
Podkreślić trzeba, że skarżąca nie kwestionowała ustaleń dokonanych podczas kontroli, nie zaprzeczała , że doszło do wskazanych przez organy naruszeń, nie kwestionowała kwalifikacji prawnej stwierdzonych nieprawidłowości. Ponadto skarżąca poinformowała organ I instancji o usunięciu naruszeń, co potwierdza dodatkowo , że naruszenia te miały miejsce.
Skarżąca spółka kwestionowała natomiast sposób wymierzenia kary wskazując , że na podstawie jednego punktu tego samego paragrafu rozporządzenia możliwe być powinno nałożenie tylko jednej kary, nie zaś kilku kar pojedynczych.
Organ odwoławczy wskazywał natomiast, że nie nastąpiło dwu czy kilkukrotne wymierzenie kary za te same naruszenia , lecz wymierzono karę za różne naruszenia, stwierdzone w trakcie przeprowadzonych kontroli.
Organ pierwszej instancji w decyzji z dnia 18 września 2020 r., nr [...], wymienił i opisał szczegółowo wszystkie stwierdzone naruszenia i wskazał szczegółowo, na podstawie jakich przepisów nałożył poszczególne kary. Ustalenia te nie zostały w żaden sposób zakwestionowane przez organ odwoławczy.
Naruszenia i ich kwalifikacja prawna nie była kwestionowana przez skarżącą spółkę. Sąd przyjmuje ustalenia te za własne, z tym jedynie wskazaniem, że w punkcie 2 decyzji organu pierwszej instancji omyłkowo wskazano "zał. III rozdz. VII ust. 1 rozporządzenia ( WE) nr 853/2004" zamiast "załącznik III sekcja I rozdz. VII ust.1 rozporządzenia 853/2004. Nie budzi jednak wątpliwości Sądu - mimo omyłkowego opuszczenia numeru sekcji - że stwierdzone przez organy naruszenie, dotyczące nieprzestrzegania łańcucha chłodniczego dla podrobów wołowych - z uwagi na jego opis i brzmienie wskazanej jednostki redakcyjnej ( dotyczącej m.in. chłodzenia mięsa) , ma właśnie taką kwalifikację prawną.
Wskazać w tym miejscu należy, że skarżącej spółce, na podstawie § 1 pkt 7 rozporządzenia, wymierzono dwie kary – po 500 zł każda:
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale XII ust.1 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy ( pkt 3 decyzji organu I instancji),
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale VIII ust. 1 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy ( pkt 21 decyzji organu I instancji).
Na podstawie § 1 pkt 8 rozporządzenia wymierzono trzy kary – każda po 5000 zł:
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale X ust. 1 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy ( pkt 9 decyzji organu I instancji) ,
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale VI ust.2 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy ( pkt 16 decyzji organu I instancji) ,
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale VI ust.3 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit. a tiret pierwsze ustawy ( pkt 17 decyzji organu I instancji).
Na podstawie § 1 pkt 9 rozporządzenia wymierzono jedenaście kar – po 2000 zł każda:
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale I ust. 2 lit. c rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy ( pkt 1 decyzji organu I instancji),
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale I ust. 5 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy ( pkt 4 decyzji organu I instancji),
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale II ust. 1lit.f rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy ( pkt 6 decyzji organu I instancji),
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale I ust. 2 lit. a rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy ( pkt 7 decyzji organu I instancji),
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale II ust. 1 lit. c rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy ( pkt 10 decyzji organu I instancji),
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale I ust. 2 lit. a rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy ( pkt 11 decyzji organu I instancji),
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale II ust. 1 lit. a rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy ( pkt 12 decyzji organu I instancji),
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale II ust. 1 lit. b rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy ( pkt 13 decyzji organu I instancji),
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale II ust. 1 lit. e rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy ( pkt 14 decyzji organu I instancji),
za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale II ust. 1 lit. f rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy ( pkt 15 decyzji organu I instancji) ,
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku II , rozdziale I ust. 4 rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy ( pkt 23 decyzji organu I instancji).
Na podstawie § 1 pkt 10 rozporządzenia wymierzono jedną karę w wysokości 1000zł - za naruszenie wymagań określonych w art. 5 ust. 2 lit g rozporządzenia 852/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret pierwsze ustawy ( pkt 8 decyzji organu I instancji).
Na podstawie § 1 pkt 11 rozporządzenia wymierzono dwie kary- po 5000 zł każda:
-za naruszenie wymagań określonych w załączniku II sekcji II ust.2 lit. a rozporządzenia 853/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret drugie ustawy ( pkt 18 decyzji organu I instancji),
-za naruszenie wymagań określonych w załączniku II sekcji II ust.2 lit. d rozporządzenia 853/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret drugie ustawy ( pkt 19 decyzji organu I instancji).
Na podstawie § 1 pkt 12 rozporządzenia wymierzono jedną karę - 1000zł - za naruszenie wymagań określonych w załączniku II sekcji III ust.1 oraz załączniku II sekcji III ust.3 rozporządzenia 853/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret drugie ustawy ( pkt 20 decyzji organu I instancji).
Na podstawie § 1 pkt 13 rozporządzenia nałożono trzy kary – jedną w wysokości 2000 zł i dwie po 500 zł każda:
- 2000 zł za naruszenie wymagań określonych w załączniku III , sekcji I rozdziale VII ust. 1 rozporządzenia 853/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret drugie ustawy ( pkt 2 decyzji organu I instancji),
- 500 zł za naruszenie wymagań określonych w załączniku III , sekcji I rozdziale II ust. 3 rozporządzenia 853/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret drugie ustawy ( pkt 22 decyzji organu I instancji),
- za naruszenie wymagań określonych w załączniku III , sekcji I rozdziale IV ust. 7 rozporządzenia 853/2004 w zw. z art. 26 ust.1 pkt 1 lit.a tiret drugie ustawy ( pkt 5 decyzji organu I instancji).
Z powyższego zestawienia wynika, że na podstawie § 1 pkt 7 rozporządzenia wymierzono kary za naruszenia wymienione w załączniku II rozporządzenia 852/2004, lecz naruszenia ujęte w innych rozdziałach załącznika.
Na podstawie § 1 pkt 8 rozporządzenia wymierzono kary za naruszenia wymienione w załączniku II rozporządzenia 852/2004, lecz również ujęte w innych rozdziałach , a także w innych ustępach rozdziałów.
Na podstawie § 1 pkt 9 rozporządzenia wymierzono kary za naruszenia wymienione w załączniku II rozdziale I rozporządzenia 852/2004, lecz ujęte w innych ustępach rozdziałów i określone innymi literami – poza dwoma przypadkami - wymienionymi w punkcie 7 i 11 decyzji organu I instancji.
Mimo że w obu tych ostatnich przypadkach wymierzono karę za naruszenia ujęte w załączniku II rozdziale I ust. 2 lit. a rozporządzenia, to w punkcie 7 decyzji organu I instancji kara została wymierzona za naruszenia związane z cieknącą i kapiącą wodą , co szczegółowo opisano w decyzji , a w punkcie 11 decyzji organu I instancji karę wymierzono za brak środka do dezynfekcji na stanowisku opalania tusz.
Na podstawie § 1 pkt 11 rozporządzenia wymierzono kary za naruszenia wymienione w załączniku II sekcji II ust.2 – lecz ujęte w innych literach tego ustępu .
Z kolei na podstawie § 1 pkt 13 rozporządzenia wymierzono kary za naruszenia wymienione w załączniku III sekcji I , lecz określone w innych rozdziałach sekcji I.
Mając na uwadze treść powyższego zestawienia stwierdzić trzeba, że parokrotne wymierzenie kary na podstawie tego samego punktu ( np. 9) § 1 rozporządzenia nie oznacza, że nastąpiło parokrotne ukaranie za to samo naruszenie, bowiem kary wymierzono za różne naruszenia stwierdzone w trakcie przeprowadzonych kontroli.
Kary pieniężne wymierzane są za stwierdzone faktyczne naruszenia norm prawnych w zakresie wymogów, jakie musi spełniać przedsiębiorca, aby zapewnić bezpieczeństwo żywności. Choć w decyzji organu pierwszej instancji, utrzymanej w mocy przez organ odwoławczy , w paru jej punktach znajdują się naruszenia mające podstawę prawną do wymierzenia kary na podstawie tego samego punktu rozporządzenia, to nie są to naruszenia tożsame. Powodują one inne zagrożenia przy produkcji, co wskazano wyżej.
W tej sytuacji Sąd nie podziela zarzutu skargi , dotyczącego naruszenia prawa przez organy obu instancji poprzez nakładanie kar pieniężnych wielokrotnie na podstawie jednego przepisu o karach.
Zauważyć należy, że nawet przyjęcie przeciwnego poglądu nie miałoby wpływu na rozstrzygnięcie.
Suma kar, wymierzona na podstawie § 1 pkt 7 rozporządzenia wynosi 1000 zł i mieści się w granicach kary wskazanych w tym przepisie - od 500 do 10 000 zł.
Suma kar, wymierzona na podstawie § 1 pkt 8 rozporządzenia wynosi 15000 zł i mieści się w granicach kary wskazanych w tym przepisie - od 5000 do 33 000 zł.
Suma kar, wymierzona na podstawie § 1 pkt 9 rozporządzenia wynosi 22000 zł i mieści się w granicach kary wskazanych w tym przepisie - od 2000 do 33 000 zł.
Suma kar, wymierzona na podstawie § 1 pkt 11 rozporządzenia wynosi 10000 zł i mieści się w granicach kary wskazanych w tym przepisie - od 5000 do 33 000 zł.
Suma kar, wymierzona na podstawie § 1 pkt 13 rozporządzenia wynosi 3000 zł i mieści się w granicach kary wskazanych w tym przepisie - od 500 do 10 000 zł.
W tym miejscu wskazać należy, że organ pierwszej instancji omyłkowo w uzasadnieniu decyzji stwierdził, że kara wymierzona na podstawie §1 pkt 13 rozporządzenia w punkcie 2 decyzji wynosi 500 zł, a nie 2000 zł. W ocenie Sądu jest to niewątpliwie omyłka. W sentencji decyzji wyraźnie wskazano kwotę kary - tak liczbowo , jak i słownie, a suma wszystkich kar wymieniona przez organ – 53 000 zł – odpowiada sumie wszystkich wskazanych w sentencji decyzji kwot kar. Naruszenie ujęte w punkcie 2 sentencji decyzji dotyczyło nieprzestrzegania przez pracowników łańcucha chłodniczego dla podrobów wołowych, czyli w tym przypadku przechowywania ich w zbyt wysokiej temperaturze , co stwarza możliwość namnażania się drobnoustrojów chorobotwórczych, stanowiących zagrożenie dla zdrowia i życia. Skarżąca – mimo stwierdzenia tej nieprawidłowości w trakcie kontroli w dniach 16 – 17 stycznia 2020 r nie usunęła jej , a podczas kontroli sprawdzającej w dniu 17 lutego 2020 r. temperatura przechowywania podrobów była jeszcze wyższa.
W ocenie Sądu organy prawidłowo wymierzyły karę pieniężną za stwierdzone naruszenia, biorąc pod uwagę zakres, wielość oraz rodzaj wszystkich stwierdzonych naruszeń, których dopuściła się skarżąca, jak również stopień i wagę powstałego wskutek tych naruszeń zagrożenia dla bezpieczeństwa produktów pochodzenia zwierzęcego, a w konsekwencji - zagrożenia dla zdrowia i życia ludzkiego. Dla wymiaru kary znaczenie miał również stwierdzony czas trwania poszczególnych naruszeń - niektóre trwały przez kilku miesięcy, co znalazło potwierdzenie w protokołach kolejnych kontroli. Jedynie w niektórych przypadkach skarżąca podjęła działania zapobiegawcze, a większość uchybień nie była przez skarżącą usuwana.
Zasadnie przy wymierzaniu poszczególnych kar organ miał na uwadze treść art. 189d kodeksu postępowania administracyjnego.
Przepis ten stanowi, że wymierzając administracyjną karę pieniężną, organ administracji publicznej bierze pod uwagę:
1) wagę i okoliczności naruszenia prawa, w szczególności potrzebę ochrony życia lub zdrowia, ochrony mienia w znacznych rozmiarach lub ochrony ważnego interesu publicznego lub wyjątkowo ważnego interesu strony oraz czas trwania tego naruszenia;
2) częstotliwość niedopełniania w przeszłości obowiązku albo naruszania zakazu tego samego rodzaju co niedopełnienie obowiązku albo naruszenie zakazu, w następstwie którego ma być nałożona kara;
3) uprzednie ukaranie za to samo zachowanie za przestępstwo, przestępstwo skarbowe, wykroczenie lub wykroczenie skarbowe;
4) stopień przyczynienia się strony, na którą jest nakładana administracyjna kara pieniężna, do powstania naruszenia prawa;
5) działania podjęte przez stronę dobrowolnie w celu uniknięcia skutków naruszenia prawa;
6) wysokość korzyści, którą strona osiągnęła, lub straty, której uniknęła;
7) w przypadku osoby fizycznej - warunki osobiste strony, na którą administracyjna kara pieniężna jest nakładana.
Organ kierował się w szczególności oceną wagi i okoliczności naruszenia prawa, a w szczególności potrzebą ochrony życia lub zdrowia. Nałożone kary są sankcją przede wszystkim za stwierdzone naruszenia przepisów prawa mających w założeniu gwarantować ochronę zdrowia i życia ludzkiego. Stwierdzone naruszenia powodowały natomiast wysokie prawdopodobieństwo zagrożenia zdrowia czy życia ludzkiego.
Zauważyć należy, że wszystkie poszczególne kary – poza jednym przypadkiem - zostały nałożone w dolnych granicach wysokości kar przewidzianych przez rozporządzenie. Wskazane przez organ przyczyny, dla której nałożono jedną karę , wyższą niż dolna granica kar, uzasadniają jej nałożenie w takiej właśnie wysokości.
W tej sytuacji zsumowaną wysokość nałożonych kar - 53000 zł - należy uznać za adekwatną do stwierdzonych naruszeń oraz spowodowanych nimi zagrożeń.
Organ poddał też pod rozwagę przesłanki odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, określonych w art. 189f § 1 k.p.a., które pozwoliłyby poprzestać na pouczeniu.
Przepis ten stanowi, że:
§ 1. Organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli:
1) waga naruszenia prawa jest znikoma, a strona zaprzestała naruszania prawa lub
2) za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna.
Zasadnie organ uznał - w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy – że waga naruszenia prawa nie była znikoma, a skarżąca nie zaprzestała naruszania prawa. Kolejne kontrole potwierdziły, że skarżąca dobrowolnie nie zaprzestała tych naruszeń. Nie miała też miejsca sytuacja określona przepisem art. 189f § 1 pkt 2 k.p.a.
W ocenie Sądu decyzja organu odwoławczego, utrzymująca w mocy decyzje organu pierwszej instancji zawiera prawidłowe rozstrzygnięcie. Organ odwoławczy wziął pod uwagę wszelkie aspekty wymierzania kar pieniężnych , zasadnie uznając, że kara za wszystkie stwierdzone naruszenia wymierzona została zasadnie i w wysokości nie naruszającej przepisów rozporządzenia.
Decyzje organów obu instancji zawierają wszystkie konieczne elementy zarówno w sentencji, jak i w jej uzasadnieniu. W przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów postępowania, które uzasadniałyby uchylenie wydanych decyzji, ani też naruszeń prawa materialnego, .które mogłyby skutkować takim rozstrzygnięciem
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, że organy nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego dotyczącego sytuacji majątkowej skarżącej , co miałoby wpływ na wymiar kary stwierdzić należy, że skarżąca w toku postępowania nie wskazywała jakichkolwiek okoliczności dotyczących jej sytuacji majątkowej , ani nie stawiała takiego zarzutu , który podniosła dopiero w skardze. Organy nie miały wobec tego podstaw, by dokonać oceny stanowiska skarżącej w tym zakresie. Ponadto warunki osobiste strony, na którą kara pieniężna jest nakładana, dotyczy tylko osoby fizycznej ( art. 189d pkt 7 k.p.a. ).
W tym stanie rzeczy Sąd , nie podzielając zarzutów skargi, na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło