III SA/Gd 139/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 10 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z.L. i J. L. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 27 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia strefy płatnego parkowania na terenie miasta [...] oraz wysokości stawek opłat za parkowanie i opłaty dodatkowej oraz sposobu ich pobierania oraz wprowadzenia opłaty abonamentowej postanawia odmówić wnioskodawcom przyznania prawa pomocy. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odrzucił skargę Z. L. i J. L. na opisaną uchwałę Rady Miasta [...] z dnia 27 lutego 2008 r. nr [...]. Wnioskiem z dnia 14 maja 2012 r., uzupełnionym na urzędowych formularzach PPF w dniu 1 czerwca 2012 r. (data stempla pocztowego), skarżący zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. Ze złożonych oświadczeń o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wynika, że skarżący pozostają w związku małżeńskim, są osobami niepełnosprawnymi, mieszkają u rodziny w pokoju o powierzchni 19 m2 przy czym nie prowadzą wspólnego gospodarstwa domowego, nie posiadają oszczędności ani przedmiotów o wartości przekraczającej 3 000 euro. Źródłem dochodu wnioskodawcy są świadczenia emerytalno-rentowe w wysokości 5 190 zł brutto miesięcznie, z których prowadzona jest egzekucja. Według oświadczenia wnioskodawcy, dochód pozostający do jego dyspozycji po dokonaniu potrąceń wynosi 1 436,60 zł miesięcznie. Jego małżonka otrzymuje rentę z tytułu niezdolności do pracy z dodatkiem pielęgnacyjnym w łącznej kwocie 959,02 zł brutto miesięcznie oraz alimenty od męża w wysokości 1 600 zł miesięcznie. Wnioskodawcy oświadczyli, że są zadłużeni oraz ponoszą znaczne wydatki m.in. na zakup niezbędnych leków, za energię elektryczną, gaz, paliwo oraz ubezpieczenie samochodu. Wskazać należy, iż będące przedmiotem rozpoznania wnioski są kolejnymi wnioskami o przyznanie prawa pomocy złożonymi przez skarżących w niniejszej sprawie. Postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2012 r. odmówiono bowiem skarżącemu J. L. przyznania prawa pomocy ze względu na niewykonanie wezwania o przedłożenie dokumentów źródłowych, a w konsekwencji niewykazanie, że spełnia on ustawowe przesłanki warunkujące przyznanie tego prawa. Natomiast wniosek Z. L. został pozostawiony bez rozpoznania z powodu niezłożenia go na urzędowym formularzu (zarządzenie z dnia 16 kwietnia 2012 r., akta sprawy, k. 59-60) Zgodnie z brzmieniem art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., Poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 P.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stosownie do przepisu art. 246 § 3 P.p.s.a., adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy. Przywołane przepisy regulujące instytucję prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 P.p.s.a. Zatem to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Dodatkowo, w sytuacji, gdy oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest zobowiązana złożyć na wezwanie sądu (referendarza sądowego) dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 P.p.s.a.). W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że niedopełnienie w całości lub w części obowiązku złożenia przez stronę dodatkowego oświadczenia uzasadnia oddalenie wniosku o przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 28 lipca 2009 r. sygn. akt I OZ 744/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Taka sytuacja miała ponownie miejsce w przedmiotowej sprawie. Zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 5 czerwca 2012 r. (doręczonym w dniu 12 czerwca 2012 r. - dowód: potwierdzenia odbioru - akta sprawy, k. 101-102) wnioskodawcy zobowiązani zostali bowiem do przedłożenia w terminie 7 dni dodatkowych wyjaśnień i dokumentów, które pozwoliłyby na dokładną analizę ich sytuacji materialnej. Pomimo upływu wyznaczonego terminu sądowego, do dnia wydania niniejszego orzeczenia wnioskodawcy nie nadesłali jakichkolwiek żądanych dokumentów ani oświadczeń. W tej sytuacji stwierdzić należało, iż skarżący nie udowodnili dostatecznie, że spełniają ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawców nie są znane, gdyż uchylają się oni od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już bowiem wskazano, sprawą zainteresowanych jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Skarżący nie wykazali zmiany okoliczności sprawy, które przemawiałyby za uwzględnieniem ich wniosku. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 § 1 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.