III SA/Gd 140/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Hanna Tarnawska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 13 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 2 stycznia 2008 r. nr [...]; 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] na rzecz skarżącego I. D. kwotę 500 ( pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z dnia 2 stycznia 2008 r. wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta [...] orzeczono o cofnięciu z urzędu I. D. licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką nr [...], wydanej przez Prezydenta Miasta [...] w dniu 21 września 2006 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 15 stycznia 2007 r. sygn. akt IIK 519/05, zmienionego wyrokiem Sądu Okręgowego w G. z dnia 8 sierpnia 2007 r. sygn. akt XIII Ka 765/07 orzeczono w stosunku do I. D. m.in. zakaz prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. Organ wskazał przy tym na treść art. 39a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego kierowcy wykonujący przewóz drogowy powinni posiadać m.in. odpowiednie uprawnienia do kierowania pojazdów samochodowych. Z kolei art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a powołanej ustawy stanowi, że licencje cofa się jeżeli jej posiadacz nie spełnia wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 13 lutego 2008r. sygn. akt [...], po rozpatrzeniu złożonego przez I. D. odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniach decyzji organ odwoławczy przywołał fakt skazania strony za przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. tj. przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji i orzeczenia wobec I. D. środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku stwierdzając, że jest to czyn, którego popełnienie i skazanie za niego prawomocnym wyrokiem uniemożliwia dalsze prowadzenie działalności w zakresie transportu drogowego w ramach uzyskanej licencji. Organ powołał się przy tym na treść art. 15 ust.1 pkt 2 lit.a ustawy o transporcie drogowym, wskazując, że nie przewiduje on uznaniowego charakteru orzeczenia o cofnięciu licencji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Kolegium przywołując treść art. 15 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym wskazało, że ustalony w tym przepisie okres został ustalony przez ustawodawcę niezależnie od istniejących w sprawie okoliczności. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku I. D. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji. Skarżący zarzucił jej naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez załamanie zasady ne bis in idem oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji poprzez naruszenie zasady proporcjonalności wobec zastosowania okresu trzyletniej niemożliwości ubiegania się o licencję w przypadku jej cofnięcia. Zdaniem skarżącego arbitralne określenie w art. 15 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym okresu 3 letniego zakazu prowadzenia działalności objętej licencją jest wyrazem wprowadzenia przez ustawodawcę środka penalnego, istniejącego niezależnie od zasad procedury karnej. Takie rozwiązanie narusza zasadę proporcjonalności wynikającą z art. 31 ust. 3 Konstytucji. Stosowanie tego przepisu rozciąga się na wszelkie postępowania, w których stosowane są środki przewidujące dla adresata orzeczenia jakiejkolwiek sankcje i dolegliwości. Wskazano przy tym na orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, w których wskazywano na zakres konstytucyjnego pojęcia "odpowiedzialności karnej." Niedopuszczalna jest zatem "dwukrotna" odpowiedzialność represyjna skarżącego za ten sam czyn, najpierw z tytułu odpowiedzialności karnej – orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku, a następnie w postaci pozbawienia licencji z tytułu uprawnień do wykonywania działalności objętej licencją na okres 3 lat. Zdaniem skarżącego wszelkie odstępstwa od zasady ne bis in idem stanowi naruszenie regulacji konstytucyjnych. Tym samym uzasadnione wydaje się przestawienie przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności art. 15 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym z Konstytucją. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w odpowiedziach na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak z innych przyczyn niż wskazane w skardze. Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...], utrzymującego w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, który orzekł o cofnięciu I. D. licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką. Podstawę prawną wydania takiego rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 15 ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( Dz. U. z 2007 r. Nr 125, poz. 874 ze zm.) – stanowi on, że licencję cofa się jeżeli jej posiadacz nie spełnia wy wymagań uprawniających do wykonywania działalności w zakresie transportu drogowego. Przyczyną zajęcia takiego stanowiska przez organy orzekające w sprawie było uznanie, że skazanie skarżącego za przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. tj. przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji i orzeczenia wobec niego środka karnego w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku uniemożliwia dalsze prowadzenie działalności w zakresie transportu drogowego w ramach uzyskanej licencji. Organ pierwszej instancji powołał się nadto na treści art. 39a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o transporcie drogowym, w myśl którego kierowcy wykonujący przewóz drogowy powinni posiadać m.in. odpowiednie uprawnienia do kierowania pojazdów samochodowych. Orzekając w sprawie organy nie zwróciły jednak uwagi na treść art. 15 ust. 2 ustawy o transporcie drogowym, który stanowi, że cofnięcie licencji w przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 lit. a, b, d oraz lit. e ( art. 15 ) poprzedza się pisemnym ostrzeżeniem przedsiębiorcy, że w przypadku ponownego stwierdzenia naruszenia tych przepisów wszczyna się postępowanie w sprawie cofnięcia licencji. Zatem w sytuacji, gdy podstawę prawną cofnięcia licencji stanowi art. 15 ust. ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy o transporcie drogowym – tak jak ma to miejsce w rozpatrywanej sprawie - wszczęcie postępowania winno być poprzedzone ostrzeżeniem, o którym mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Wyżej wymieniony przepis nie ma zastosowania w przypadku, gdy posiadacz licencji przestał spełniać wymagania, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a z zastrzeżeniem art. 6 ustawy. Z brzmienia art. 5 ust. 3 pkt 1 lit. a ( z uwzględnieniem treści art. 6) wynika, że nie spełnia lub przestała spełniać wymóg dobrej reputacji – co jest koniecznym warunkiem uzyskania i wykonywania licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką - osoba skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa umyślne: karne skarbowe, przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, mieniu, obrotowi gospodarczemu, wiarygodności dokumentów, ochronie środowiska lub warunkom pracy i płacy albo innym przepisom dotyczącym wykonywania zawodu. Jak wynika z akt sprawy skarżący został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w G. z dnia 15 stycznia 2007 r. sygn. akt IIK 519/05 przestępstwo z art. 177 § 2 k.k. tj. przestępstwo nieumyślne przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, tym samym przepis art. 15 ust. 2 ustawy miał w sprawie zastosowanie. Jak wynika z decyzji organów obu instancji, jak też z akt sprawy, wszczęcie postępowania w sprawie będącej przedmiotem rozpoznania przez Sąd nie zostało poprzedzone pisemnym ostrzeżeniem przedsiębiorcy, co stanowi naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Należy też wskazać, że skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela i respektuje argumentację zawartą na tle analogicznej sprawy w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 lutego 2006 r., sygn. akt I OSK 476/05 (LEX nr 194048) , jak też powołanych w uzasadnieniu tego wyroku innych wyroków tego Sądu. Wskazane wyżej naruszenie prawa dotyczy decyzji organów obu instancji, jako że organ drugiej instancji utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji wady tej nie zauważył, tym samym należało uchylić obie wydane w sprawie decyzje. Ponownie rozpoznając sprawę wszczętą zawiadomieniem z dnia 7 grudnia 2007 r. organ pierwszej instancji winien ją umorzyć jako bezprzedmiotową ( art. 105 § k.p.a.). Na koniec, odnosząc się do zarzutów skargi Sąd stwierdził, że jej przedmiotem jest głównie kwestia oceny zgodności regulacji zawartej w art. 15 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym z przepisami Konstytucji, w rezultacie czego skarżący stwierdził, że uzasadnione byłoby przestawienie przez Sąd pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego co do zgodności cytowanego przepisu z Konstytucją. Odnosząc się do powyższego Sąd pragnie zauważyć, że art. 15 ust. 5 ustawy o transporcie drogowym nie stanowił podstawy prawnej zaskarżonej decyzji. Jakkolwiek organ odwoławczy powołał się na ten przepis w postawie prawnej swojej decyzji, to jednak w jej uzasadnieniu wyraźnie stwierdził, że odnosi się do niego z uwagi na podniesione w odwołaniu zarzuty. Przepis ten stanowi, że w przypadku cofnięcia licencji nie może być ona ponownie udzielona wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia, w którym decyzja o cofnięciu licencji stała się ostateczna, dotyczy on zatem skutków prawnych cofnięcia licencji. W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że nie zachodzi w tym przypadku sytuacja, o której mowa w art. 3 ustawy z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. Nr 102, poz. 643 ze zm.) w myśl którego każdy sąd może przedstawić Trybunałowi pytanie prawne co do zgodności aktu normatywnego z Konstytucją, ratyfikowanymi umowami międzynarodowymi lub ustawą, jeżeli od odpowiedzi na pytanie prawne zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Z przytoczonych względów na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sad orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej wyżej ustawy.