III SA/Gd 143/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 maja 2008 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia 26 lutego 2008 r. nr [...] w przedmiocie prawa do zasiłku przedemerytalnego oddala skargę. Starosta [...] decyzją z dnia 28 grudnia 2005 r. odmówił przyznania J. S. zasiłku przedemerytalnego. Organ odwoławczy utrzymał decyzję w mocy. W dalszym toku sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 11 lipca 2007 r. II SA/Wa 572/07 stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia 26 października 2006 r. oraz decyzji Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 5 stycznia 2007 r., wydanych po wznowieniu postępowania w sprawie odmowy przyznania zasiłku przedemerytalnego J. S. W orzeczeniu sąd administracyjny wskazał m.in., że do rozpatrzenia pozostał wniosek z dnia 2 października 2006 r., w którym strona powołuje się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. sygn. akt SK 15/05 (OTK-A 2006/8/106). Sąd zawarł również stwierdzenie, że w przypadku uzasadnionych wątpliwości, co do zgodności z prawem innej decyzji ostatecznej, organ winien zainicjować wszczęcie postępowania w celu wzruszenia jej w jedynym z trybów nadzwyczajnych przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Starosta [...] postanowieniem z dnia 23 stycznia 2008 r. wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia 30 stycznia 2008 r., odmówił uchylenia własnej decyzji z dnia 28 grudnia 2005 r., którą orzeczono o odmowie przyznania J. S. prawa do zasiłku przedemerytalnego. W uzasadnieniu decyzji Starosta wskazał, że odmawiając przyznania zasiłku przedemerytalnego decyzją z dnia 28 grudnia 2005 r. kierował się brzemieniem art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) w związku z art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 6, poz. 56 ze zm.). J. S. nie spełniał wszystkich przewidzianych tam przesłanek do uzyskania wnioskowanego świadczenia. W szczególności do dnia 12 stycznia 2002 r. nie spełnił dodatkowego warunku tzn. nie był zarejestrowany w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny, nie miał też możliwości uzyskania statusu osoby bezrobotnej w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, bowiem pozostawał w zatrudnieniu w Fabryce Obuwia "A" S.A. w S. w okresie od 22 września 1970 r. do 30 listopada 2004 r. W dalszej kolejności organ przywołał w/w wyrok Trybunału Konstytucyjnego i stwierdził, że orzeczenie to umożliwiło przyznawanie zasiłków przedemerytalnych osobom które od 1 stycznia 2002 r. do 6 lutego 2003 r. spełniały warunki do ich nabycia. Strona w tym czasie była zatrudniona, a więc nie była osobą bezrobotną i nie spełniała warunków do rejestracji jako taka osoba. Zgodnie z art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu zasiłek przedemerytalny przysługiwał osobie spełniającej określone w ustawie warunki do uzyskania statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Organ wskazał, że art. 146 § 2 k.p.a. przewiduje, iż po wznowieniu postępowania nie uchyla się decyzji w przypadku, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w istocie decyzji dotychczasowej. J. S. odwołał się od tej decyzji podnosząc, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. stanowi przesłankę do uchylenia pierwotnej decyzji Starosty z dnia 28 grudnia 2005 r. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda [...] decyzją z dnia 26 lutego 2008 r. utrzymał w mocy decyzję organu niższej instancji Przedstawiając motywy rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na treść art. 150a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz art. 37j ust. 1 o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w brzemieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., a następnie przepisy kodeksu postępowania administracyjnego dotyczące wznowienia postępowania. W konkluzji stwierdził, że postępowanie w sprawie nie wykazało by zaistniały przesłanki określone w art. 145a § 1 k.p.a. Decyzja ostateczna Starosty z dnia 28 grudnia 2005 r. nie została wydana na podstawie przepisu, którego niezgodność z Konstytucją stwierdził Trybunał Konstytucyjny. W szczególności Trybunał nie stwierdził sprzeczności z Konstytucją unormowań art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, lecz art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty. Orzeczenie Trybunału nie wywarło żadnego wpływu na zmianę unormowań będących podstawą decyzji organu pierwszej instancji odmawiającej stronie prawa do zasiłku przedemerytalnego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. S. ponownie powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. podnosząc, że art. 150a – 150d ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nierozerwalnie związany jest z terminem zakwestionowanym przez Trybunał Konstytucyjny. Argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji nie znajdują prawnego uzasadnienia. Żaden z obowiązujących przepisów nie określa terminów wskazywanych przez organ. Jedynym terminem z którym wiąże się uprawnienie do nabycia prawa do zasiłku przedemerytalnego jest termin złożenia stosownego wniosku, którym był, zgodnie z art. 151a ust. 5 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dzień 28 lutego 2006 r. Ten termin został przez skarżącego dochowany. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i potrzymał swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to kontrolę rozstrzygnięć organów administracji publicznej w zakresie, zgodności z prawem materialnym i proceduralnym. Na wstępie należy wskazać, że organ pierwszej instancji prawidłowo rozpoznał wniosek skarżącego z dnia 2 października 2006 r. jako wniosek o wznowienie postępowania w prawie zasiłku przedemerytalnego i wydał stosowne postanowienie z dnia 23 stycznia 2008 r. (art. 149 k.p.a.). Wniosek skarżącego wprost odwoływał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 18 września 2006 r. SK 15/05, którym trybunał orzekł, że art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty, w jakiej obejmuje wyrazy "do dnia 12 stycznia 2002 r.", jest niezgodny z art. 2 Konstytucji RP. Zgodnie z art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą, na podstawie którego została wydana decyzja. Sąd zauważył, że decyzja organu pierwszej instancji została oparta na dyspozycji art. 146 § 2 k.p.a. zgodnie z którym nie uchyla się decyzji, jeżeli w wyniku wznowienia postępowania mogłaby zapaść wyłącznie decyzja odpowiadająca w swej istocie decyzji dotychczasowej. Organ podkreślił m.in., że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie wpłynęło na prawo skarżącego do zasiłku emerytalnego, gdyż nie spełniał on warunków przewidzianych w art. 37j ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Pogląd ten został prawidłowo uzasadniony i Sąd podziela to stanowisko. Nieco odmiennie zinterpretował sprawę Wojewoda [...] rozpatrując odwołanie skarżącego. Stwierdził mianowicie, że przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne w trybie art. 149 § 2 w związku z art. 151 § 1 k.p.a. nie wykazało by zaistniały przesłanki określone w art. 145 § 2 k.p.a. upoważniające do wznowienia postępowania. W szczególności decyzja Starosty [...] z dnia 28 grudnia 2005 r. nie została wydana na podstawie przepisu którego niezgodność z konstytucją stwierdził Trybunał. Nie stwierdził on sprzeczności z ustawą zasadniczą art. 150a ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, będącego podstawą prawną decyzji Starosty. Zgodnie bowiem z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstawy do jej uchylenia na podstawie art. 145a. W ocenie Sądu organ odwoławczy miał podstawy to takiego rozstrzygnięcia. Art. 150a o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy obowiązuje i jego treść nie została zakwestionowana wskazanym orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego. Zgodnie z tym przepisem prawo do zasiłku przedemerytalnego albo świadczenia przedemerytalnego na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, w brzmieniu obowiązującym w dniu 31 grudnia 2001 r., przysługuje osobie, która do dnia 12 stycznia 2002 r. spełniła warunki do jego nabycia, z zastrzeżeniem ust. 2. Poza datą 12 stycznia 2002 r. brak jest jakiegokolwiek związku z orzeczeniem Trybunału. Wskazany wyrok Trybunału Konstytucyjnego dotyczył przepisu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu oraz ustawy o systemie oświaty (por. szerzej uzasadnienie tego wyroku Trybunału Konstytucyjnego). Stąd zarzuty skarżącego nie mogą zostać uwzględnione. Na marginesie sprawy Sąd zauważa, że brak było innych przesłanek wznowienia postępowania zawartych w art. 145 § 1 k.p.a. Zważyć też należy, że skarżący w dniach od 22 września 1970 r. do 30 listopada 2004 r. był zatrudniony w Fabryce Obuwia "A" S.A. w S. Mimo wskazanej niespójności orzeczeń organów Sąd stwierdził, że decyzje organów są zgodne z prawem. Za zbędne uznał odwoływanie się do unormowań art. 37j ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w kontekście zaświadczenia o zatrudnieniu skarżącego w Fabryce Obuwia "A" S.A. w S. Mając na względnie powyższe okoliczności Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.