III SA/Gd 143/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi T. G. - G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie niedopuszczalności odwołania w sprawie wymiaru opłaty za ogród 1. oddala skargę, 2. zasądza od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na rzecz adwokata W. K. 295,20 zł. (dwieście dziewięćdziesiąt pięć złotych dwadzieścia groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług – tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 listopada 2012 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze stwierdziło niedopuszczalność odwołania złożonego przez T. G.-G. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Pismem z dnia 15 czerwca 2012 r. T. G.-G. (dalej: "strona", "skarżący"), powołując art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 267) – dalej "k.p.a.", skierował do Samorządowego Kolegium Odwoławczego "odwołanie od wymiaru opłaty za ogród z dnia 28 maja 2012 r.". W piśmie tym kwestionował wymiar nałożonych na niego przez [...] Zarząd Nieruchomości Komunalnych opłat z tytułu zawartej w dniu 3 sierpnia 199 r. umowy dzierżawy ogrodu przydomowego. Postanowieniem z dnia 30 listopada 2012 r. (nr [...]) Samorządowe Kolegium Odwoławcze – działając na podstawie art. 134 k.p.a. w związku z art. 471 i art. 705 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 ze zm.) – orzekło o niedopuszczalności złożonego odwołania. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że wskazane przez stronę pismo [...] Zarządu Nieruchomości Komunalnych z dnia 28 maja 2012 r. dotyczące ustalenia odszkodowania za bezumowne użytkowanie ogrodu, nie jest decyzją administracyjną, a zatem nie można od niego złożyć odwołania. W orzecznictwie sądów administracyjnych jednolicie wskazuje się, że przesłanką przedmiotową niedopuszczalności odwołania jest okoliczność, iż czynność organu administracyjnego nie jest decyzją administracyjną. T. G.-G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na powyższe postanowienie wnioskując o jego uchylenie w całości. Skarżący zarzucił szereg nieprawidłowości w funkcjonowaniu [...] Zakładu Gospodarki Nieruchomościami, m.in. podnosząc, że w jego ocenie przekazane do Kolegium z Urzędu Miejskiego w G. akta sprawy były niekompletne. Ponadto, skarżący zarzucił, że organ wydając zaskarżone postanowienie działał bez jego udziału i nie zapoznał go z aktami sprawy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi w dacie jego podjęcia przepisami prawa materialnego, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 listopada 2012 r. (nr [...]), którym stwierdziło niedopuszczalność złożonego przez skarżącego odwołania od pisma [...] Zakładu Gospodarki Nieruchomościami z dnia 28 maja 2012 r. w sprawie wymiaru opłat z tytułu użytkowania ogrodu (odszkodowania za bezumowne użytkowanie ogrodu). Należy wyjaśnić, że działalność organów administracji publicznej i ich kompetencje do podejmowania władczych rozstrzygnięć kształtujących uprawnienia i obowiązki określonych podmiotów, regulują przepisy prawa. Zasadniczo kompetencje organów administracji ograniczają się do rozpoznawania i rozstrzygania "spraw administracyjnych", tj. takich spraw, które z uwagi na swój przedmiot posiadają umocowanie do ich rozstrzygnięcia w materialnych przepisach prawa administracyjnego. W orzecznictwie wskazuje się, że istotę sprawy administracyjnej określa art. 1 pkt. 1 i 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 267 – dalej "k.p.a."), warunkując jej byt od działania właściwego organu uprawnionego do wydania decyzji, której adresatem jest konkretna strona, w oparciu o przepisy materialne, w sprawie indywidualnej. Brak któregokolwiek z wyżej wymienionych konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej skutkuje tym, że sprawa nie posiada charakteru "sprawy administracyjnej" (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 15 marca 2012 r., IV SA/Po 1011/11, LEX nr 1139584). Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że kwestia opłat związanych z korzystaniem z ogrodu przydomowego (odszkodowania za bezumowne użytkowanie ogrodu) nie stanowi sprawy o charakterze administracyjnym, gdyż źródłem tego obowiązku jest zawarta pomiędzy stronami umowa cywilna (umowa o dzierżawę ogrodu przydomowego z dnia 3 sierpnia 1992 r.) oraz przepisy Kodeksu cywilnego, a nie przepisy materialnego prawa administracyjnego. Z tego powodu pismu [...] Zakładu Nieruchomości Komunalnych z dnia 28 maja 2012 r. nie można przypisać cech aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej), co w przypadku złożenia od niego "odwołania" i skierowania go do Samorządowego Kolegium Odwoławczego musiało skutkować stwierdzeniem przez ten organ niedopuszczalności takiego odwołania, a w konsekwencji odmową jego merytorycznego rozpatrywania. Należy wyjaśnić, iż organ odwoławczy po wniesieniu do niego odwołania obowiązany jest każdorazowo poddać wniesione żądanie wstępnej kontroli pod kątem ewentualnych przeszkód umożliwiających nadanie biegu merytorycznemu rozpoznaniu takiego żądania. Innymi słowy, w postępowaniu wstępnym organ odwoławczy obowiązany jest do podjęcia czynności mających na celu ustalenie, czy złożenie określonego środka zaskarżenia (odwołania) jest dopuszczalne oraz czy został on wniesiony z zachowaniem terminu. Zgodnie z art.134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia. W doktrynie prawa administracyjnego przyjmuje się, że niedopuszczalność wniesienia odwołania może wynikać zarówno z przyczyn o charakterze podmiotowym bądź przedmiotowym (np. gdy czynność organu administracji publicznej nie jest decyzją administracyjną - zob. B. Adamiak, J. Borkowski: Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2000, s. 524-525). Pismo, od którego skarżący złożył do Kolegium odwołanie nie było decyzją administracyjną bowiem nie dotyczyło władczego ukształtowania praw i obowiązków skarżącego w sferze prawa administracyjnego, a zatem organ odwoławczy prawidłowo postąpił stwierdzając niedopuszczalność złożonego odwołania. Ponieważ wniesione do Samorządowego Kolegium Odwoławczego pismo (odwołanie) nie doprowadziło w istocie do zainicjowania i prowadzenia przed tym organem postępowania administracyjnego, przeto na organie nie ciążył obowiązek zapewnienia skarżącemu czynnego udziału i umożliwienia przed wydaniem zaskarżonego postanowienia wypowiedzenia się co do zgromadzonego materiału dowodowego (art. 10 § 1 k.p.a.). Podnoszone natomiast przez skarżącego zarzuty odnoszące się do nieprawidłowości w działalności [...] Zakładu Gospodarki Nieruchomościami nie mogły mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem. Biorąc pod uwagę powyższe, wobec tego, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono o oddaleniu skargi.