III SA/Gd 155/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie NSA Marek Gorski WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 12 lipca 2006 r. sprawy ze skargi K. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia 13 stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu I. oddala skargę; II. przyznaje adwokatowi P. K. ze Skarbu Państwa (Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku) kwotę 307,80 zł (trzysta siedem złotych osiemdziesiąt groszy) tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącemu z urzędu. Wojewoda [...] decyzją z dnia 13 stycznia 2006 r. na podstawie art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tj. Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.) i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 9 grudnia 2005 r. o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu K. L. na pobyt stały w lokalu nr [...] przy Al. [...] w G. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, iż postępowanie w powyższej sprawie zostało wszczęte z wniosku B. L., która twierdziła, że były mąż nie zamieszkał w przedmiotowym lokalu w dacie zameldowania. W trakcie postępowania K. L. zeznał, że nie mieszkał w/w lokalu w momencie dokonywania zameldowania; wyjaśnił, iż nie miał świadomości bezprawności takiego działania i na razie nie będzie próbował zamieszkać w tym lokalu. W związku z decyzją organu I instancji o wykreśleniu zapisu o zameldowaniu K. L. wniósł odwołanie podkreślając, iż jest współwłaścicielem lokalu i zamieszkuje w nim na stałe. Organ odwoławczy zaznaczył, że przedmiotem postępowania o usunięcie z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu na pobyt stały jest ustalenie, czy w dacie przedmiotowego zameldowania osoba zgłaszająca pobyt stały w danym lokalu faktycznie w nim zamieszkała z zamiarem pobytu stałego, zgodnie z przesłankami meldunkowymi zawartymi w art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Art. 47 ust. 2 tej ustawy daje organowi meldunkowemu podstawę do zbadania zachodzących wątpliwości dotyczących spełnienia w dacie zameldowania przesłanek meldunkowych. Rozstrzygnięcie organu w przypadku stwierdzenia dokonania zameldowania niezgodnie z prawem przybiera postać decyzji o usunięciu z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu. W ocenie organu odwoławczego okoliczność polegająca na faktycznym zamieszkaniu w lokalu jest niesporna, ponieważ K. L. dokonując zameldowania tam nie zamieszkiwał. Fakt ten znajduje potwierdzenie w zgodnych zeznaniach złożonych przez strony przed organem meldunkowy. Zatem należy uznać, że wskutek zameldowania K. L. naruszono przepisy meldunkowe. Zdaniem Wojewody [...] organ I instancji prawidłowo ocenił wskazaną kwestię i jego orzeczenie jest prawidłowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. L. podniósł, że mimo prawa do zamieszkiwania i interwencji Policji, była żona B. L. nie wpuszcza go do mieszkania. Także zgłoszenie o zaistniałej sytuacji w Prokuraturze nic nie dało. Skarżący powtórzył, iż jest współwłaścicielem przedmiotowego lokalu, a w wyroku rozwodowym z dnia 30 lipca 2004 r., II C 1032/04 Sąd Okręgowy w G. orzekł o przyznaniu mu prawo do korzystania z jednego pokoju w tym lokalu. W lipcu 2005 r. skarżący wyjechał czasowo do Niemiec. W tym czasie jego była żona wymeldowała go z lokalu. W wyniku interwencji skarżącego w dniu 30 listopada 2005 r. organ meldunkowy ponownie dokonał zameldowania na pobyt stały. Zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja została wydana pospiesznie na podstawie fałszywych przesłanek, zwłaszcza nieprawdziwych informacji jego byłej żony. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Ponadto organ odwoławczy zaznaczył, że podnoszone przez skarżącego argumenty, iż nie był wpuszczany do przedmiotowego lokalu nie miały znaczenia w przedmiotowej sprawie, ponieważ postępowanie dotyczyło usunięcia z ewidencji ludności zapisu o zameldowaniu, a nie wymeldowania. Przedmiotem ustaleń organów był tylko fakt, czy skarżący zamieszkiwał w spornym lokalu w momencie dokonywania czynności materialno – technicznej, jaką było zameldowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Na wstępie należy zwrócić uwagę, iż zgodnie z przepisami ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., K20/01 (OTK-2002/3/34) zameldowanie i wymeldowanie jest czynnością ewidencyjną służącą rejestracji danych o miejscu pobytu osób. Nie ma ona wpływu na kwestie uprawnień do lokalu, w tym prawa własności. W zakresie spraw meldunkowych toczą się dwa równoległe postępowania dotyczące K. L.; jedno związane jest z kwestią wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu, drugie będące przedmiotem rozstrzygania niniejszym wyrokiem dotyczy usunięcia z ewidencji zapisu o zameldowaniu go na pobyt stały w lokalu. Obie sprawy zostały rozstrzygnięte przez organy administracyjne w drodze decyzji i zaskarżone do sądu administracyjnego. Z urzędu Sądowi wiadomo, że w sprawie wymeldowania K. L. z pobytu stałego, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2006 r., sygn. akt III SA/Gd 697/05 uchylone zostały decyzje organu I i II instancji. Postępowanie o wymeldowanie oraz postępowanie o usunięcie z ewidencji zapisu o zameldowanie mają swoją specyfikę wynikającą z przepisów, które stanowią ich podstawę prawną. W przypadku postępowania o wymeldowanie toczy się ono w oparciu o art. 15 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, natomiast sprawa o usunięcie z ewidencji zapisu o zameldowaniu w oparciu o art. 47 ust. 2 w/w ustawy. Ustawa o ewidencji ludności i dowodach osobistych w art. 5 stanowi, że osoba posiadająca obywatelstwo polskie i przebywająca na stałe na terytorium Polski jest obowiązana zameldować się w miejscu pobytu stałego. Pobytem stałym jest zgodnie z art. 6 tej ustawy zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Obowiązek meldunkowy w myśl art. 10 pkt 1 tej ustawy dotyczy osoby, która przebywa pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby. Zameldowanie jest czynnością materialno – techniczną, którą dokonuje organ meldunkowy na podstawie zgłoszenie wypisanego na urzędowym formularzu i po okazaniu innych wymaganych prawem dokumentów (art. 9 ust. 2a w/w ustawy i rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 grudnia 2002 r. w sprawie zgłaszania i przyjmowania danych niezbędnych do zameldowania i wymeldowania oraz prowadzenia ewidencji ludności i ewidencji wydanych i utraconych dowodów osobistych – Dz. U. Nr 236/1999 ze zm.). Niekiedy istnieje konieczność rozstrzygnięcia wątpliwości dotyczących zgłoszonych danych i wtedy organ wydaje decyzję w trybie art. 47 ust. 2 cytowanej ustawy. Zgodnie z nadal aktualnymi tezami uchwały Sądu Najwyższego z dnia 31 października 1991 r. III AZP 6/91 (OSNC 1992/4/51) decyzję taką można podjąć również po zameldowaniu, co miało miejsce w niniejszej sprawie. Z akt administracyjnych sprawy wynika, że formularz zgłoszeniowy pobytu stałego został złożony przez K. L. w dniu 30 listopada 2005 r., gdy przed Sądem toczyło się postępowanie w sprawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia 7 października 2005 r. o jego wymeldowaniu. Zaś z protokołów przesłuchań B. L. i K. L. jednoznacznie wynika, iż K. L. nie mieszkał w przedmiotowym lokalu w momencie zameldowania. Zatem zapis w karcie meldunkowej miał charakter fikcyjny. Jak wynika z akt sprawy miał on na celu dostanie się skarżącego do mieszkania w asyście Policji; natomiast był niezgodny ze stanem faktycznym istniejącym w sprawie, naruszał art. 10 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Uwzględniając dodatkowo cel ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, jakim jest odzwierciedlenie rzeczywistego stanu w zakresie ewidencji pobytu osób fizycznych, nie można uznać, iż postępowanie K. L. było legalne. W zaistniałej sytuacji organ meldunkowy miał obowiązek prowadzić postępowanie i dokonać usunięcia z ewidencji zapisu o zameldowaniu skarżącego w przedmiotowym lokalu. W ocenie Sądu niniejsza sprawa została wyjaśniona w sposób właściwy przez organ meldunkowy, a zebrany materiał dowodowy pozwalał na wydanie orzeczenia. Tym samym jako niesłuszne Sąd uznaje zarzuty skarżącego, iż zaskarżona decyzja została wydana pospiesznie i na podstawie fałszywych przesłanek. Mając na względnie powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji. O wynagrodzeniu adwokata z urzędu Sąd orzekł na postawie art. 250 P.p.s.a. w związku z § 18 ust 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).