III SA/Gd 155/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: NSA Anna Orłowska (spr.) WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia na inne stanowisko służbowe uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] nr [...]. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...] Komendant Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 13 ust.6 pkt. 1, 32 ust. 1 pkt 3 i art. 37a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej ( j. t. Dz .U. z 2006 r. Nr 96 poz.667 ze zm.) z dniem 24 stycznia 2007 r. do dnia 23 lipca 2007 roku przeniósł mł. bryg. J.K. z Wydziału Kontrolno-Rozpoznawczego do służby w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym ( w tym pełnienie obowiązków oficera operacyjnego – system służby zmianowy), system służby dzienny KPSP. Nadto – powierzył pełnienie obowiązków służbowych Zastępcy Naczelnika Wydziału Operacyjno-Szkoleniowego, pozostawiając warunki uposażenia bez zmian, a zapowiadając odrębne określenia zakresu czynności tj. obowiązków i uprawnień. Uzasadniając rozstrzygnięcie, organ I instancji podał m.in., że przeniesienie ma na celu usprawnienie działania Wydziału Operacyjno-Szkoleniowego Komendy PSP w G. J. K. wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji, nie sformułował w nim zarzutów. Po rozpatrzeniu odwołania Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej decyzją z dnia [...] nr [...] uchylił decyzję organu I instancji w całości, a sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji podniesiono, iż decyzja organu I instancji zawiera uchybienia. W szczególności wskazano, że nie zawiera ona uzasadnienia odpowiadającego wymaganiom art. 107 § 1 kpa. Nadto organ II instancji wskazał, że, zdaniem organu, przenoszenie pracownika (strażaka)pomiędzy wydziałami jednostki organizacyjnej PSP nie wymaga wydawania decyzji administracyjnej. Zgodnie bowiem z art. 32 ust. 1 ustawy o PSP jedynie w stosunku do mianowania strażaka na stanowisko służbowe, przenoszenia na inne, powierzenie pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku, zawieszanie w czynnościach służbowych albo zwalnianie ze służby wymaga wydania decyzji administracyjnej. W przedmiotowej sprawie wystarczało przekazanie strażakowi odpowiedniej informacji w formie pisma. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. K. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej i decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucił, że zaskarżona decyzja organu II instancji narusza art. 32 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej poprzez przyjęcie, że przeniesienie strażaka do innego wydziału danej jednostki organizacyjnej PSP następuje bez konieczności wydania decyzji administracyjnej, gdy tymczasem, zdaniem skarżącego, art. 32 nakłada obowiązek wydania w tej sytuacji decyzji. Uzasadniając wnioski skargi J. K. napisał, że jest członkiem organizacji związkowej [...] przy Komendzie PSP w G., o czym wiedzą przełożeni. Decyzja o przeniesieniu skarżącego na inne stanowisko służbowe i pogorszenie warunków służby winny być zatem uzgodnione z Komisją Zakładową [...] przy K PSP w G., czego zaniechał organ I instancji z naruszeniem art.32 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o związkach zawodowych. Ponadto zaświadczenie lekarskie z dnia 28.12.2006 roku (data wpływu do organu I instancji) i orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej [...] w G. z dnia 6.02.2007roku (data wpływu do organu I instancji, który nie przekazał orzeczenia do wiadomości organowi odwoławczemu) wykluczają, ze względu na stan zdrowia, zatrudnianie skarżącego w systemie zmianowym, a taki przewiduje stanowisko służbowe, na które przeniesiony został skarżący w wyniku zaskarżonej decyzji organu I instancji. Okoliczności tych organy nie rozpatrywały. Nadto skarżący napisał, że wcześniej – od września 2004 roku do września 2005 roku powierzano skarżącemu inne obowiązki niż wynikające z zajmowanego stanowiska, a następowało to w formie decyzji administracyjnej, a aktualnie, od września 2005 roku skarżący pełni służbę w Wydziale Operacyjno-Szkoleniowym K PSP w G. bez jakiegokolwiek dokumentu, co jest z pewnością niezgodne z przepisami prawa. Zatem wykonanie decyzji wydanej w niniejszym postępowaniu nastąpiło jeszcze przed jej wydaniem, a podjęcie decyzji ma sankcjonować istniejący stan rzeczy. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta – w myśl art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269 ze zm.) sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm., powoływanej dalej jako "ppsa") lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 ppsa). W myśl art. 134 § 1 ppsa sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przepis ten umożliwia więc uwzględnienie skargi także z takich powodów, których nie podniesiono w podczas toczącego się postępowania sądowoadministracyjnego, a które skutkują wadliwością decyzji wymagającą jej wyeliminowania z obrotu prawnego. Podkreślić przy tym należy, iż przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji brany jest pod uwagę stan prawny, który miał zastosowanie w chwili wydawania tej decyzji. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdza, że skarga zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że zaskarżona decyzja organu odwoławczego wydana została z naruszeniem art. 138 § 2 kpa. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. Przekazując sprawę organ ten może wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Jak wynika z treści uzasadnienia do tego rozstrzygnięcia , za główną wadę decyzji organu I instancji uznał organ odwoławczy brak stosownego uzasadnienia, odpowiadającego wymogom art. 107 § 1 i 3 kpa. Organ odwoławczy przeoczył jednak, że wada taka mogłaby i powinna zostać usunięta w postępowaniu odwoławczym, bowiem uchylenie decyzji organu i instancji, tylko z przyczyny braków uzasadnienia, narusza w szczególności cytowany art. 138 § 2 kpa. W rzeczywistości decyzja organu I instancji obarczona jest wadami, na które organ odwoławczy nie zareagował, sam naruszając przepisy prawa. W szczególności należy podzielić zarzut skargi, że zgodnie z art.. 32 ustawy z dnia 23 maja 1991 roku o Związkach Zawodowych (Dz. U. Nr 55 poz. 234 ze zm.), w brzmieniu obowiązującym w dniu podjęcia decyzji, wymienieni w przepisie pracownicy objęci byli szczególną, określoną w przepisie, ochroną przed zmianą warunków pracy. Okoliczności z tym związanych, jak wynika z uzasadnień do decyzji podjętych w sprawie J. K., w ogóle nie rozważano. Podobnie nie znalazły odzwierciedlenia w uzasadnieniach do decyzji, a zatem – nie były rozważane, ograniczenia zdrowotne skarżącego, określone w dokumentach lekarskich, tj. w zaświadczeniu lek. Nr [...], które wpłynęło do organu I instancji w dniu 28.12.2006 roku i - w orzeczeniu nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej [...] z dnia [...], które wpłynęło do organu I instancji w dniu 6 lutego 2007 roku (daty wpływu wg. pieczęci na kserokopiach dokumentów, załączonych do skargi). Takie postępowanie organów narusza jaskrawo przepisy ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 roku o Państwowej Straży Pożarnej (publ. jw.), przepisy wykonawcze do ustawy w sprawie pełnienia służby przez strażaków Państwowej Straży Pożarnej (rozporządzenie MSW i A z dnia 29 grudnia 2005 roku – Dz. U. Nr 266. poz.2247) i, mające zastosowanie do postępowania, przepisy kodeksu postępowania administracyjnego. W decyzji organu odwoławczego, uchylającej decyzję organu I instancji i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia brak było wskazań odnośnie wzięcia pod uwagę przy ponownym rozpatrywaniu sprawy wskazanych wyżej okoliczności dotyczących indywidualnie skarżącego. Wobec braku odniesienia do konkretnej struktury organizacyjnej organu I instancji – Komendy PSP w G., błędny jest również ogólnie wyrażony pogląd w uzasadnieniu do decyzji odwoławczej, że przeniesienie strażaka na inne stanowisko służbowe pomiędzy wydziałami danej jednostki organizacyjnej Państwowej Straży Pożarnej nie wymaga formy decyzji administracyjnej. Pogląd ten pozostaje w wyraźniej sprzeczności z zacytowanym w sąsiedztwie ( w uzasadnieniu do decyzji) art. 32 ust. 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej, który jednoznacznie stanowi, że mianowanie strażaka na stanowisko służbowe, przenoszenie na inne, powierzanie pełnienia obowiązków służbowych na innym stanowisku ../.../, następuje w formie decyzji, od której przysługuje odwołanie do wyższego przełożonego (art. 32 ust. 1 i 2 cyt. ustawy). Jak wynika z nadesłanych wraz ze skargą akt osobowych J. K. pogląd taki pozostaje również w sprzeczności ze stosowaną dotychczas przez organ I instancji – prawidłową – praktyką. Odnosząc się do stwierdzeń zawartych w odpowiedzi na skargę, że ustawa nie wymaga wydawania decyzji w przypadku przenoszenia strażaka na inne stanowisko w tej samej jednostce organizacyjne PSP, wyjaśnić należy, że z omawianego art. 32 i innych, np. art. 38 ust. 2 pkt. 4 ustawy wynika, że jej przepisy dają wyraz ochronie stabilności stosunku pracy strażaka, co uzasadnione jest szczególnym charakterem stosunku służbowego funkcjonariuszy tej służby.(por. wyrok NSA I OSK 959/05 z dnia 21.03.2006, system inf. prawnej LEX nr 198233). Natomiast w odniesieniu do zarzutu skargi, zawartego w końcowej jej części, o faktycznym przenoszeniu skarżącego na inne stanowisko służbowe, bez prawnego uregulowania zmiany stanowiska , wyjaśnić należy, że wcześniejsze tego typu działania organu I instancji ( z roku 2004-2005) pozostają poza granicami niniejszej sprawy. Brak działania organu w przepisanej prawem formie może być zwalczana za pomocą skargi na bezczynność. Uznawszy zatem, że zaskarżona decyzja i decyzja organu I instancji naruszają prawo, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a,b i c ppsa – orzekł jak w sentencji.