III SA/Gd 165/14
PostanowienieWSA w Gdańsku2016-12-13
Skład orzekający: Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu w ramach prawa pomocy, który sporządził i wniósł skargę kasacyjną, przysługuje wynagrodzenie za zastępstwo prawne oraz zwrot niezbędnych wydatków, a jeśli tak, w jakiej wysokości?Ratio decidendi
Radcy prawnemu ustanowionemu z urzędu przysługuje wynagrodzenie za zastępstwo prawne w wysokości 147,60 zł (w tym VAT), obliczone na podstawie przepisów o opłatach za czynności radców prawnych, uwzględniając stawki minimalne i podatek VAT. Ponadto, przysługuje zwrot niezbędnych, udokumentowanych wydatków, takich jak koszty przejazdu, w wysokości 33,20 zł. Koszty korespondencji nie podlegają zwrotowi jako drobne wydatki zwykle występujące przy prowadzeniu procesu.Stan faktyczny
W. P. został zwolniony z kosztów sądowych i ustanowiono mu radcę prawnego M. S. w postępowaniu przed WSA w Gdańsku w sprawie o wymeldowanie. Po oddaleniu skargi przez WSA, radca prawny wniósł skargę kasacyjną i wystąpił o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Wcześniejsze postanowienie WSA odmówiło przyznania wynagrodzenia za zastępstwo prawne w pierwszej instancji. Wnioskodawca domagał się również zwrotu wydatków związanych z dojazdem i korespondencją.Rozstrzygnięcie
1. Przyznano wnioskodawcy od Skarbu Państwa kwotę 147,60 zł tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne. 2. Przyznano radcy prawnemu od Skarbu Państwa kwotę 33,20 zł tytułem zwrotu niezbędnych wydatków. 3. Oddalono wniosek w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Adam Osik po rozpoznaniu w dniu 13 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego M. S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi W. P. na decyzję Wojewody z dnia 13 stycznia 2014 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego postanawia: 1. przyznać wnioskodawcy od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku kwotę 147,60 zł (sto czterdzieści siedem złotych sześćdziesiąt groszy), zawierającą podatek od towarów i usług, tytułem wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy, obejmujące sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej; 2. przyznać radcy prawnemu od Skarbu Państwa kwotę 33,20 zł (trzydzieści trzy złote dwadzieścia groszy) tytułem zwrotu niezbędnych, udokumentowanych wydatków radcy prawnego; 3. oddalić wniosek w pozostałym zakresie.
Skarżącemu W. P. zostało przyznane postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 maja 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 165/14, prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Okręgowa Izba Radców Prawnych wyznaczyła tym radcą prawnym – M. S.
W piśmie z dnia 17 czerwca 2014 r. pełnomocnik skarżącego wniósł o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego nieopłaconej pomocy prawnej z urzędu.
Wyrokiem z dnia 28 sierpnia 2014 r., wydanym w niniejszej sprawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę, natomiast postanowieniem z dnia 8 września 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił przyznania radcy prawnemu M. S. wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy.
W skardze kasacyjnej z dnia 16 października 2014 r. od wyroku tut. Sądu z dnia 28 sierpnia 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 165/14, radca prawny M. S. wniosła o zasądzenie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu, załączając oświadczenie, zgodnie z którym koszty te nie zostały zapłacone ani w części, ani w całości. Ponadto w piśmie z dnia 24 listopada 2016 r. pełnomocnik wniósł o zasądzenie kosztów pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu w postępowaniu przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym i przed Sądem Najwyższym, a nadto o zasądzenie zwrotu wydatków w łącznej kwocie 54,20 zł, w tym 33,20 zł kosztów przejazdu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w dniu rozprawy oraz 21 zł kosztów korespondencji w sprawie. Pełnomocnik wyjaśnił, że oświadczenie wymagane w kwestii uiszczenia kosztów złożył do akt przy skardze kasacyjnej.
Zgodnie z art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), wyznaczony adwokat, radca prawny, doradca podatkowy albo rzecznik patentowy otrzymuje wynagrodzenie według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów, radców prawnych, doradców podatkowych albo rzeczników patentowych w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków.
Szczegółowe zasady ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej, udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, w niniejszej sprawie – z uwagi na wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku tut. Sądu wydanego przed dniem 1 stycznia 2016 r - w myśl § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2016 r., poz. 1715) oraz § 22 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1805), reguluje rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 490), którego przepis § 15 stanowi, że koszty nieopłaconej pomocy prawnej ponoszone przez Skarb Państwa obejmują opłatę w wysokości nie wyższej niż 150 % stawek minimalnych, o których mowa w rozdziałach 3-4 oraz niezbędne, udokumentowane wydatki radcy prawnego.
Stosownie natomiast do treści § 14 ust. 2 pkt 2 lit. b) tego rozporządzenia stawki minimalne wynoszą w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w drugiej instancji za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej 50 % stawki minimalnej określonej w pkt 1, a jeżeli sprawy nie prowadził ten sam radca prawny w drugiej instancji – 75 % tej stawki, w obu przypadkach nie mniej niż 120 złotych. Stawka minimalna stanowiąca podstawę obliczenia wysokości wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z urzędu wynosi, zgodnie z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c) ww. rozporządzenia, 240 zł, zatem w rozpoznawanej sprawie wynagrodzenie pełnomocnika z urzędu stanowi kwotę 120 zł, albowiem został on ustanowiony przed dniem wydania wyroku sądu pierwszej instancji.
Wskazaną powyżej opłatę, zgodnie z § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia, należało podwyższyć o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności (obecnie 23 %).
W konsekwencji finalne wynagrodzenie należne pełnomocnikowi za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy wynosi 147,60 zł.
Odnośnie kosztów obejmujących wydatki pełnomocnika związane z dojazdem do siedziby Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w dniu rozprawy oraz z kosztami korespondencji uznano, że postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 września 2014 r., sygn. akt III SA/Gd 165/14, dotyczyło odmowy przyznania pełnomocnikowi wynagrodzenia za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy. Nie obejmowało zatem rozstrzygnięcia w przedmiocie niezbędnych udokumentowanych wydatków poniesionych przez pełnomocnika. Z tych względów wniosek w zakresie poniesionych wydatków, zgłoszony w dniu 24 listopada 2016 r., podlegał rozpoznaniu.
Wydatki dotyczące kosztów przejazdu pełnomocnika własnym pojazdem, ustalono, zgodnie z jego wnioskiem, w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 25 marca 2002 r. w sprawie warunków ustalania oraz sposobu dokonywania zwrotu kosztów używania do celów służbowych samochodów osobowych, motocykli i motorowerów niebędących własnością pracodawcy (Dz. U. z 2002 r., nr 27, poz. 271 ze zm.), w wysokości 33,20 zł. W ocenie referendarza sądowego sposób dokumentowania wydatków związanych z dojazdem do sądu własnym samochodem nie może przejawiać nadmiernego rygoryzmu. Wystarczające jest w związku z tym nadesłanie przez wnioskodawcę rzetelnego wyliczenia odległości z wykorzystaniem wariantu trasy najkrótszej skoro chodzi o wydatki niezbędne. W rozpatrywanej sprawie takie wyliczenie pełnomocnik skarżącego przedstawił.
Brak jest natomiast podstaw do przyznania pełnomocnikowi skarżącego zwrotu poniesionych przezeń kosztów korespondencji z Sądem. Zgodnie z utrwalonym poglądem judykatury zakres wydatków profesjonalnego pełnomocnika nie może być rozszerzany na wydatki drobne i zwykle występujące przy okazji prowadzenia procesu sądowego, do których zaliczają się między innymi koszty korespondencji. Przyjmuje się, że tego typu wydatki są rekompensowane pełnomocnikowi w ramach przyznanego mu wynagrodzenia (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 30/12, Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, http://orzeczenia.gov.pl).
Odnośnie zawartego w piśmie z dnia 24 listopada 2016 r. wniosku o przyznanie kosztów pomocy prawnej w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym należało podkreślić, że zasadność przyznania tychże kosztów w części obejmującej wynagrodzenie za zastępstwo prawne wykonane na zasadzie prawa pomocy była już przedmiotem postanowienia ww. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 września 2014 r., wydanego w niniejszej sprawie. Od postanowienia tego pełnomocnik nie wniósł zażalenia. Pozytywne rozpoznanie kolejnego wniosku o przyznanie wynagrodzenia za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy udzielonej w pierwszej instancji stanowiłoby wyraz nieuzasadnionej weryfikacji prawomocnego postanowienia Sądu.
Z kolei wniosek zawarty w ww. piśmie o przyznanie kosztów pomocy prawnej w postępowaniu przed Sądem drugiej instancji został potraktowany jako powtórzenie wniosku o przyznanie kosztów obejmujących sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej przez pełnomocnika, skoro w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w dniu 18 września 2016 r. pełnomocnik nie brał udziału.
Z powyższych względów, referendarz sądowy działając na podstawie art. 250 § 1 i art. 258 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz cytowanych powyżej przepisów orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło