III SA/Gd 176/05

WyrokWSA w Gdańsku2005-11-10

Skład orzekający: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, WSA Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i stan faktyczny w sprawie o wymeldowanie, uwzględniając fakt ponownego zamieszkania strony w lokalu po dacie wydania decyzji przez organ pierwszej instancji?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 § 1 i 80 k.p.a., poprzez nierozważenie całokształtu materiału dowodowego i nieustalenie aktualnego stanu faktycznego. Sąd uznał, że nie można orzec o wymeldowaniu osoby, która w dacie wydawania decyzji zamieszkuje pod adresem stałego zameldowania, a materiał dowodowy wskazywał na ponowne zamieszkanie skarżącego w lokalu od listopada 2004 r.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o wymeldowaniu M. B. z pobytu stałego. Organ pierwszej instancji orzekł o wymeldowaniu, a organ odwoławczy utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów k.p.a. i błędną ocenę materiału dowodowego, wskazując na niejednoznaczność zeznań świadków i własne, odmienne od przyjętego przez organy, rozumienie sformułowań zawartych w odwołaniu. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z dnia 28 lutego 2005 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie: WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka WSA Felicja Kajut Protokolant Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu w dniu 10 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia 28 lutego 2005 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Wojewoda [...] decyzją z dnia 28 lutego 2005 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia 5 stycznia 2005 r., orzekająca o wymeldowaniu M. B. wraz z małoletnim O. B. z pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ul. [...] w S. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podał, że postępowanie w sprawie wymeldowania M. B. zostało wszczęte z wniosku H. W. W uzasadnieniu wnioskodawczyni podała, że M. B. opuścił przedmiotowy lokal ponad 5 lat temu i zamieszkuje wraz z żoną w P.G. u swojego brata. Następnie organ II instancji wskazał, że organ I instancji przeprowadził wyczerpujące postępowanie dowodowe, przesłuchując wielu świadków. W dniu 26 listopada 2004 r. świadek W. G. - córka wnioskodawczyni- oświadczyła, że w dniu 22 listopada 2004 r. M. B. wprowadził się do spornego lokalu. Fakt ten został potwierdzony przez syna wnioskodawczyni K. W. Innego zdania była świadek A. D. - kuzynka skarżącego, która zeznała, że sporny lokal nie jest miejscem stałego zamieszkiwania M. B. Przesłuchany w dniu 14 grudnia 2004 r. świadek J. M. zeznał, że nie może stwierdzić, czy .M.B. zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, Tego samego zdania był świadek M. D. Przeprowadzona w dniu l grudnia 2004 r. kontrola meldunkowa przez Komendę Miejską w S. nie stwierdziła jednoznacznie, czy skarżący w przedmiotowym lokalu zamieszkuje, gdyż rozmawiano ze stronami postępowania, które zeznawały odmiennie. Pomimo starannie przeprowadzonego postępowania dowodowego, nie ustalono jednoznacznie, czy M. B. wraz z synem zamieszkuje w spornym lokalu. Sam skarżący natomiast zeznał, że stale w tym lokalu mieszka i nigdy go nie opuścił. Na podstawie powyższych dowodów organ I instancji uznał, że przesłanka dotycząca wymeldowania została spełniona. Organ odwoławczy następnie podał, że M. B. w odwołaniu podał, iż opuścił lokal wraz z rodziną jednakże nie w sposób dobrowolny. Jego zdaniem zmusiło go do tego zachowanie babci, która nie chciała, aby z nią mieszkali. Organ odwoławczy stwierdził, że odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie. Organ II instancji podał, że art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych stanowi, iż podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy znaczenia ma wyłącznie okoliczność, czy M. B. wraz z synem trwale opuścił omawiany lokal. Organ II instancji wskazał, że zgromadzony materiał dowodowy pomimo wykonania niezbędnych czynności nie rozstrzygnął, czy rzeczywiście skarżący w lokalu zamieszkuje. Analizując zeznania świadków organ odwoławczy nie był w stanie jednoznacznie stwierdzić, że M. B. wraz z synem opuścił sporny lokal. Przeprowadzona kontrola meldunkowa również tego nie ustaliła, a strony postępowania zeznawały odmiennie. Sprawę natomiast jednoznacznie wyjaśnił sam skarżący, który w złożonym odwołaniu podnosi, że opuścił sporny lokal wraz z rodziną. Powodem tego były konflikty z H. W. Jednakże zdaniem skarżącego nie opuścił on dobrowolnie lokalu, to babcia swoim zachowaniem zmusiła go do tego. Organ odwoławczy podał, że należy zauważyć, iż skarżący sam podjął decyzję o opuszczeniu lokalu. Jego babcia nie wymieniła zamków w drzwiach uniemożliwiając jemu i jego rodzinie zamieszkiwanie. Z treści odwołania wynika, że nie chcąc mieszkać w miejscu konfliktów i kłótni opuścił wraz z rodziną sporny lokal. W takiej sytuacji, zdaniem organu odwoławczego, opuszczenie lokalu nastąpiło w sposób dobrowolny. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. B. powyższej decyzji zarzucił naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych oraz art. 7 i art. 80 k.p.a. Powołując się na niniejsze zarzuty skarżący wniósł o stwierdzenia nieważności ewentualnie o uchylenie przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że w sprawie nie wyjaśniono w sposób dokładny stanu faktycznego, gdyż organy prowadzące postępowanie nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia sprawy, a ocena zebranego w sprawie materiału dowodowego stoi w sprzeczności z rzeczywistym stanem faktycznym. Skarżący podał, że świadkowie K. W., W. G., A. D. nie stanowią wiarygodnego źródła dowodowego, gdyż podobnie jak wnioskodawczyni H. W. są z nim spokrewnieni, a w wyniku konfliktu rodzinnego są nastawieni kierunkowo do kwestii wymeldowania go z lokalu. Skarżący wskazał, że wymeldowanie go ułatwi tym osobom postępowanie w sprawie eksmisji. Natomiast zeznanie złożone przez B. O. nie może być uznane za przedstawiające całokształt sytuacji, gdyż osoba ta, opiekująca się H. W., przebywała w przedmiotowym mieszkaniu w dzień, w czasie gdy skarżący był jeszcze zatrudniony, więc nie mogła go spotkać. Zdaniem skarżącego środek dowodowy w postaci zeznań wskazanych świadków powinien podlegać skrupulatnej i ostrożnej ocenie przez organ prowadzący postępowanie. Organy obu instancji nie rozważyły całokształtu materiału dowodowego, a jedynie przyjęły w sposób dowolny wersję zdarzeń wskazaną przez świadków zainteresowanych bezpośrednio rozstrzygnięciem. Nadto skarżący wskazał, że decyzja organu II instancji oparta została na jego niezręcznym sformułowaniu zawartym w odwołaniu od decyzji. W związku z tym skarżący podał, iż w przedmiotowym lokalu przebywa stale z zamiarem stałego pobytu. Nigdy go nie opuścił. W związku ze skomplikowaną sytuacją rodzinną zdarza mu się wychodzić z lokalu chroniąc zdrowie psychiczne jego, jego żony i małoletniego dziecka, lecz nigdy go nie opuszczał w rozumieniu ustawowym oraz przyjętym przez organ. Skarżący wskazał, że sformułowanie zawarte w odwołaniu miało w założeniu mieć odmienne znaczenie od przyjętego przez organ. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego organ odwoławczy rozpatruje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie, co oznacza, że dokonuje oceny całego zebranego w sprawie materiału dowodowego. Jednocześnie organ odwoławczy, jako organ reformacyjny, ma obowiązek uwzględnić zmiany stanu faktycznego i prawnego, które nastąpiły po wydaniu decyzji przez organ I instancji. Uwzględnienie zmiany stanu faktycznego jest możliwe, jeżeli zmiana ta wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. W przedmiotowej spawie organ odwoławczy stwierdził, że materiał zgromadzony przez organ I instancji nie pozwala na jednoznaczne stwierdzenie, że skarżący wraz z synem opuścił miejsce stałego zameldowania. Jednakże oceniając materiał dowodowy organ odwoławczy pominął istotną kwestię. Mianowicie z zeznań W. G. i K. W. wynika, że w listopadzie 2004 r. skarżący wprowadził się wraz z żoną i dzieckiem do spornego lokalu. Fakt ten znajduje potwierdzenie w protokole kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez funkcjonariusz z Komendy Miejskiej Policji w S., z którego wynika, że w spornym lokalu funkcjonariusze dokonujący kontroli zastali również skarżącego. Jednocześnie z materiału dowodowego wynika, że przeciwko skarżącemu toczy się sprawa o eksmisję, co również może wskazywać, że zamieszkuje on w spornym lokalu. Wobec powyższego podczas rozstrzygania przedmiotowej sprawy nie można było pominąć faktu, że co najmniej od listopada 2004 r. skarżący ponownie zamieszkał w spornym lokalu, w którym jest zameldowany na pobyt stały. Nie można bowiem orzec o wymeldowaniu osoby, która w dacie wydawania decyzji zamieszkuje pod adresem stałego zameldowania. Tymczasem organ odwoławczy pominął powyższą kwestię i oparł się na treści odwołania, uznając, że skarżący potwierdza w nim opuszczenie spornego lokalu. Jednakże z treści odwołania nie wynika, aby skarżący w sposób wyraźny mówił o opuszczeniu lokalu w okresie po listopadzie 2004 r. Uzasadnienie odwołania jest na tyle ogólne, że na jego podstawie nie można dokonać ustaleń stanu faktycznego. Tym bardziej jest to niemożliwe kiedy weźmie się pod uwagę niejednoznaczność materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie. Zatem bez wysłuchania co najmniej skarżącego oraz wnioskodawczyni H. W. organ odwoławczy nie mógł ustalić jaki stan faktyczny istnieje w dacie wydawania zaskarżonej decyzji. Wobec tego doszło do naruszenia art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rzeczą organu odwoławczego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie ustalenie aktualnego stanu faktycznego, tj. czy skarżący od listopada 2004 r. faktycznie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania. W tym celu koniecznym będzie w pierwszej kolejności wysłuchanie skarżącego oraz H. W., co pozwoli dopiero na określenie ewentualnego zakresu postępowania dowodowego niezbędnego do przeprowadzenia celem wyjaśnienia sprawy . Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 145 § l pkt l lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. W związku z brakiem wniosku o przyznanie należnych kosztów brak było podstawy do orzeczenia w wyroku o zwrocie kosztów postępowania (art. 210 § 1 p.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło