III SA/Gd 182/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść (spr.), Asesor WSA Maja Pietrasik, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 lipca 2025 r. sprawy ze skargi B. C. na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 lutego 2025 r., nr OPES.906.6.2025.KW w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę. Pismem z dnia 25 września 2024 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie skierował do Wojewody Pomorskiego tytuł wykonawczy z dnia 25 września 2024 r. nr [...] wystawiony na B. C. (zwaną dalej również "stroną skarżącą", "stroną" lub "zobowiązaną") wraz z wnioskiem o zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania córki D. P. obowiązkowym szczepieniom ochronnym w zakresie określonym w części B punkcie 5 tytułu wykonawczego, tj. szczepieniu przeciwko gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (brak I, II, III, IV dawki szczepienia podstawowego); błonicy, tężcowi, krztuścowi (brak I, II, III, IV dawki szczepienia podstawowego i dawki szczepienia przypominającego); Poliomyelitis (brak I, II, III dawki szczepienia podstawowego i dawki szczepienia przypominającego); odrze, śwince, różyczce (brak dawki szczepienia podstawowego i dawki szczepienia przypominającego). Termin wykonania szczepień określono na 18 miesięcy od daty otrzymania tytułu wykonawczego. W tytule wykonawczym wskazano, że obowiązek poddania obowiązkowym szczepieniom ochronnym dziecka nie został wykonany. Ponadto wskazano, że terminy wykonania obowiązkowych szczepień ochronnych określa schemat obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży określony dla danego szczepienia w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2023 r. poz. 2077 ze zm.), powoływanego dalej w skrócie jako "rozporządzenie Ministra Zdrowia". Wyjaśniono, że do dnia 25 września 2024 r. matka dziecka nie udokumentowała poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym jak również nie przedstawiła zaświadczenia o stwierdzonych przeciwskazaniach do wykonania u dziecka ww. szczepień ochronnych. Wskazano także, że dziecko nie posiada aktywnej deklaracji wyboru lekarza podstawowej opieki zdrowotnej. Postanowieniem z dnia 23 października 2024 r. Wojewoda Pomorski nałożył na stronę grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 1.000 zł w związku z niedopełnieniem obowiązku poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym określonym w tytule wykonawczym. Pismem z dnia 6 listopada 2024 r. skarżąca wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym podnosząc zarzut braku wymagalności obowiązku szczepień ujęty w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c oraz - nieistnienie obowiązku ujęte w art. 33 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.), zwanej dalej "u.p.e.a.". Zdaniem skarżącej komunikat GIS nie jest źródłem prawa obowiązującego w Polsce bowiem nie mieści się w katalogu źródeł prawa wymienionych w art. 87 Konstytucji RP. Obowiązek musi wynikać z przepisów prawa, a nie z dokumentów wychodzących poza ten zakres. Komunikaty GIS ze swej istoty wiążą jedynie jednostki mu podległe, nie zaś poszczególne osoby. W tym zakresie skarżąca powołała wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19. W ocenie skarżącej, obowiązek szczepień ochronnych nie może być także wymagalny jeżeli istnieje realna obawa o zagrożenie zdrowia lub życia dziecka. W przeciwnym wypadku wymagalność stoi w rażącej sprzeczności z podstawowymi prawami obywatela zagwarantowanymi w Konstytucji i było by to działaniem podlegającym karze zgodnie z art. 156 i art. 157 kodeksu karnego. Dodała, że córka jest pod stałą opieką poradni specjalistycznych i lekarza pediatry. Ponadto skarżąca podkreśliła, że zostało wydane zaświadczenie lekarskie o konieczności odroczenia szczepień (wydane 26 października 2024 r.), które załączyła do pisma z 6 listopada 2024 r. Końcowo skarżąca zaznaczył, ze w toku postępowania egzekucyjnego nie zbadano dopuszczalności egzekucji administracyjnej, mimo iż zgodnie z art. 29 u.p.e.a. jest to obowiązek organu egzekucyjnego. Postanowieniem z dnia 15 listopada 2024 r. nr SO.IX.756.739.2024.KS Wojewoda Pomorski, działając na podstawie art. 17 § 1 w zw. z art. 17 § 2 u.p.e.a., wstrzymał postępowanie egzekucyjne. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie postanowieniem z dnia 13 grudnia 2024 r. uznał zarzuty za nieuzasadnione i je oddalił. Organ w uzasadnieniu postanowienia wskazał, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi (t.j.: Dz.U. z 2024 r. poz. 924 ze zm.), powoływanej dalej w skrócie jako "u.z.z.z.ch.", osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć stosownie do treści art. 2 pkt 26 ustawy, jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje prawną pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 581). Realizację wyrażonego w przytoczonych przepisach obowiązku konkretyzują przepisy u.z.z.z.ch. zamieszczone w rozdziale 4, poświęconym szczepieniom ochronnym. Wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych, osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę powstania obowiązku szczepień ochronnych, a także schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa Minister Zdrowia w drodze rozporządzenia (art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch.). Dalej organ wskazał, że oddalił również zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej - braku wymagalności obowiązku w przypadku odroczenia terminu wykonania obowiązku, ponieważ uznał, że ustawa o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi w art. 17 ust. 1 statuuje obowiązek poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym. Organ wyjaśnił, że wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego (art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch.). Z art. 17 ust. 5 ustawy wynika, że w przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej. Zgodnie z § 11 rozporządzenia Ministra Zdrowia, lekarz przeprowadzający konsultację specjalistyczną dla osoby, w przypadku której lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, odnotowuje w dokumentacji medycznej, o której mowa w § 12 ust. 1, wynik konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonania szczepienia, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem rodzajów stosowanych szczepionek oraz terminu kolejnej konsultacji specjalistycznej. Dla oceny zarzutu podstawowe znaczenie ma ustalenie, przy spełnieniu jakich warunków zasadne jest uznanie, że nastąpiło odroczenie terminu wykonania obowiązku. Wobec powyższego, organ pierwszej instancji wskazał, że skarżąca przedstawiła zaświadczenie lekarskie od lekarza psychiatry dziecięcego, ale wydanie tego zaświadczenia nie poprzedzało lekarskie badanie kwalifikacyjne i skierowanie dziecka do konsultacji specjalistycznej. Zaświadczenie wystawione przez lekarza specjalistę nie spełnia warunków określonych rozporządzeniem w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wymaganych dla treści dokumentacji medycznej w przypadku długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, ponieważ nie określa wyniku konsultacji specjalistycznej, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonywania szczepień, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem stosowanych szczepionek oraz termin kolejnej konsultacji specjalistycznej. Z dokumentacji przedstawionej przez skarżącą i będącej w dyspozycji organu nie wynika, żeby wobec małoletniej D. P. zostało wykonane lekarskie badanie kwalifikacyjne, w którego następstwie zostało wystawione skierowanie dziecka do poradni specjalistycznej. W dokumentacji nie ma potwierdzenia, że doszło do specjalistycznego badania, którego efektem było stwierdzenie przez lekarza specjalistę odroczenia terminu obowiązkowego szczepienia ochronnego, z uwzględnieniem okresu przeciwwskazania do wykonywania szczepień, rodzaju szczepionek przeciwwskazanych do stosowania lub indywidualnego programu szczepień ze wskazaniem stosowanych szczepionek oraz termin kolejnej konsultacji specjalistycznej. Końcowo organ nadzoru sanitarnego podniósł, iż z dokumentów zgromadzonych w sprawie jednoznacznie wynika, że skarżąca uchyla się od realizacji wymagalnego obowiązku poddania małoletniej obowiązkowym szczepieniom ochronnym. W związku z tym ww. zarzuty są bezzasadne. Skarżąca złożyła zażalenie na powyższe postanowienie organu pierwszej instancji, zarzucając: 1. dotknięcie postanowienia wadą nieważności w postaci niewykonalności obowiązku w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a., tkwiącej w okoliczności braku ustawowego doprecyzowania obowiązku oraz odmowy rodziców poddania dziecka lekarskiemu badaniu kwalifikującemu do szczepień, co też czyniło obowiązek niewykonalnym; 2. naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak zbadania czy doszło do wykonania lekarskiego badania kwalifikującego do szczepień, bez którego to badania do szczepień nie można przystąpić; 3. naruszenie art. 6 k.p.a. poprzez brak wykazania podstawy prawnej do podjęcia czynności egzekwujących obowiązek szczepień osoby zdrowej; 4. naruszenie art. 16 ustawy o prawach pacjenta i rzeczniku Praw Pacjenta poprzez pozbawienia prawa odmowy wyrażania zgody na udzielanie określonych świadczeń zdrowotnych; 5. naruszenie art. 20 § 2 u.p.e.a. poprzez pominiecie w postanowieniu koniecznych elementów określonych tym przepisem. Po rozpatrzeniu zażalenia Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia 4 lutego 2025 r. nr OPES.906.6.2025.KW utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu postanowienia organ odwoławczy opisał przebieg postępowania i wskazał, że w pełni akceptuje i przyjmuje jako własne stanowisko przedstawione przez organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2024 r., natomiast zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie. Odnośnie zarzutu niewykonalności obowiązku organ odwoławczy uznał, że jest on bezpodstawny, ponieważ obowiązek poddania dziecka strony obowiązkowym szczepieniom ochronnym został określony w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b, art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch. oraz w § 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia. Z załącznika nr 1 ww. rozporządzenia wynika, iż dziecko strony podlega obowiązkowi wykonania szczepień ochronnych zgodnie ze Schematem Obowiązkowych Szczepień Dzieci i Młodzieży (odpowiednik wcześniejszego Programu Szczepień Ochronnych). Jest to dokument wskazujący, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, sposób realizacji szczepień obowiązkowych. Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w ww. rozporządzeniu. Zatem obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu wynika wprost z przepisów prawa i jest bezpośrednio wykonalny. Organ odwoławczy wskazał, że zarzut strony w tym zakresie jest nietrafny, bowiem w ramach postępowania administracyjnego organ pierwszej instancji prawidłowo wskazał powstanie obowiązku szczepień dziecka jako wymagalny, zwłaszcza biorąc pod uwagę, iż nie wykonano żadnego szczepienia od urodzenia się dziecka ani też nie przedstawiono zaświadczenia lekarskiego o przeciwwskazaniach do szczepień zgodnego z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia Ministra Zdrowia. Zdaniem organu odwoławczego nie ulega wątpliwości, że ochrona dziecka przed zachorowaniem na chorobę zakaźną, mogącym spowodować poważne konsekwencje zdrowotne dla dziecka i osób mających z nim kontakt leży w interesie dziecka i w interesie społecznym. Niezaprzeczalnym jest fakt, że dziecko nie mając stwierdzonych istniejących przeciwwskazań do wykonania szczepień obowiązkowych, począwszy od narodzin ([...] r.) do dnia złożenia zażalenia nie ma wykonanych żadnych obowiązkowych szczepień ochronnych. Organ odwoławczy zaznaczył, że każde opóźnienie w szczepieniach może prowadzić do indywidualnego zagrożenia zdrowia niezaszczepionego dziecka i potencjalnie naraża je na ciężkie powikłania. Oczywistym jest, że osoby chore nie są kwalifikowane do szczepień, nawet z możliwością dłuższego odroczenia wykonania szczepień ochronnych, jednakże wówczas wymagane jest stosowne zaświadczenie od lekarza. Natomiast problemy zdrowotne dziecka nie mają przełożenia na hipotetyczne powikłania poszczepienne u dziecka strony. Organ stwierdził, że uznanie ewentualnych przeciwskazań zdrowotnych do szczepień należy do kompetencji lekarza, który zobligowany jest do wystawienia stosownego zaświadczenia zgodnego z załącznikiem nr 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia. Lekarz specjalista określa w nim przeciwko jakim chorobom stwierdzono przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, wskazuje datę do kiedy obowiązuje odroczenie szczepienia, jakiego rodzaju szczepionek dotyczy, ewentualnie określa indywidualny program szczepień. Rodzic nie może ingerować w kompetencje lekarza w tym zakresie. Wskazuje też termin kolejnej konsultacji specjalistycznej, na którą powinno być uprzednio wystawione skierowanie przez zaoptowanego przez stronę lekarza placówki sprawującej opiekę nad dzieckiem. Przedłożone przez stronę zaświadczenie lekarskie, wydane w dniu 26 października 2024 r., nie spełnia kryteriów określonych w ww. rozporządzeniu. Nadto organ odwoławczy podkreślił, że w dokumentacji medycznej znajduje się Oświadczenie ws. świadomej zgody na szczepienia, podpisane przez stronę w dniu 4 lutego 2020 r., w którym m.in. strona wnosiła o wystawienie zaświadczenia zgodnego z rozporządzeniem. Wzór zaświadczenia zamieściła jako złącznik do powyższego zaświadczenia. Tak więc strona wcześniej domagała się stosownego zaświadczenia a obecnie nie uwzględnia konieczności wykazania takowego. Następnie organ odwoławczy wskazał, że uchybienie przez rodziców obowiązkowi przeprowadzenia szczepień ochronnych powoduje konieczność wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego rezultatem będzie poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. Opiekun nie poddał dziecka – D. P. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, tak więc w rozumieniu prawa został zidentyfikowany jako osoba uchylająca się od wykonania szczepień u dziecka. W tym zakresie organ odwoławczy przytoczył fragment uzasadnienia Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 2016 r. sygn. akt V KK 306/15, który stwierdził, że obowiązek rodziców poddania dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym jest obowiązkiem prawnym, od którego uwolnić mogą jedynie konkretne przeciwwskazania lekarskie do szczepienia.(...) Z art. 5 ust. 1 ustawy z 2008 r. o zapobieganiu oraz zwalczaniu zakażeń i chorób zakaźnych u ludzi wynika wprost, że osoby przebywające na terytorium kraju są obowiązane, na zasadach określonych w tej ustawie, do poddania się szczepieniom ochronnym.(...) Obowiązek poddania małoletniego obowiązkowym szczepieniom ochronnym wynika z mocy przepisów ustawowych.(...) Wynikający z przepisów obowiązek poddania dziecka szczepieniu ochronnemu jest bezpośrednio wykonalny. Jego niedochowanie aktualizuje obowiązek wszczęcia postępowania egzekucyjnego, którego zamierzonym rezultatem ma być poddanie dziecka szczepieniu ochronnemu. Zaniechanie poddania się obowiązkowemu szczepieniu, pomimo zastosowania środków egzekucji administracyjnej rodzi odpowiedzialność kamo - administracyjną przewidzianą w art. 115 § 1 KW. Tej samej odpowiedzialności podlega też ten, kto sprawując pieczę nad osobą małoletnią lub bezradną, pomimo zastosowania środków egzekucji administracyjnej, nie poddaje jej określonemu szczepieniu ochronnemu (art. 115 § 2 KW). Ponadto organ pierwszej instancji w postanowieniu z dnia 13 grudnia 2024 r. wskazał stronie w sposób szczegółowy podstawy prawne, na mocy których powstaje obowiązek szczepień ochronnych dziecka. Organ odwoławczy zauważył, iż strona w dniu 3 lutego 2016 r., tj. w 2 dni po urodzeniu dziecka, nie wyraziła zgody na wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego przeciwko gruźlicy i wirusowemu zapaleniu wątroby typu B, które wykonywane są u noworodka podczas pobytu w szpitalu. W dokumentacji medycznej znajduje się również Oświadczenie o braku zgody na zaszczepienie dziecka, złożone przez stronę w dniu 21 marca 2016 r., w którym skarżąca świadomie odmawia również przeprowadzenia badania kwalifikacyjnego. Tak więc strona niesłusznie zarzuca brak zbadania przez organ czy doszło do wykonania lekarskiego badania kwalifikacyjnego, bowiem złożyła pisemną odmowę jego wykonania. Lekarz pediatra z NZOZ K. w S. w piśmie skierowanym do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Kartuzach z dnia 15 grudnia 2022 r., szczegółowo poinformował o stanie zaszczepienia dziecka strony. Z informacji zawartych w powyższym piśmie lekarz podaje m.in. "u dziecka nie zdiagnozowano przeciwwskazania do szczepienia w związku z czym dziecko nie było skierowane do konsultacji specjalistycznej, (...)"wycofała ona [matka] deklaracje wyboru lekarza (...) z naszej przychodni. (...) Opiekunowie prawni dziecka nie wskazali miejsca do którego miałaby zostać przekazana karta uodpornienia dziecka ani żadna placówka medyczna się po nią nie zgłosiła." W związku z powyższym, organ odwoławczy wyjaśnił, że szczepienie ochronne, na które składają się dwie czynności - badanie lekarskie kwalifikacyjne w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego - oraz podanie szczepionki są prawnie ujęte jako całość, dlatego nie wspomina się oddzielnie o obowiązku lekarskiego badania kwalifikacyjnego i podaniu szczepionki. Tak więc jeśli strona podaje, że nie przeprowadzono lekarskiego badania kwalifikacyjnego to tym samym przyznaje się, iż nie wykonała obowiązku. Organ wskazał, że jedynym dokumentem dającym podstawę do odroczenia szczepień ochronnych jest zaświadczenie lekarskie o przeciwskazaniach do ich wykonania, którego strona nie przedłożyła, a w którym zawarta byłaby dokładna informacja jakich szczepień dotyczy i jakiego okresu czasu dotyczy odroczenie. Poprzedzające szczepienie ochronne lekarskie badanie podmiotowe i przedmiotowe, na podstawie którego lekarz kwalifikuje dziecko do szczepienia lub stwierdza przeciwskazania do szczepienia, nie jest przesłanką, od której zależy powstanie obowiązku poddania się szczepieniu ochronnemu. Zgodnie zaś z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch. osoby przebywające na terytorium RP są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym. Organ uznał za niezasadne twierdzenie strony jakoby zaś wierzyciel wymuszał przeprowadzanie na dziecku zabiegów medycznych oraz realizację obowiązku, co ogranicza jej prawa do decydowaniu o zdrowiu i życiu swojego dziecka. Obowiązkowe szczepienia ochronne nie są "zabiegiem medycznym" na wykonanie którego wymagana jest zgoda osoby poddawanej szczepieniu. Powoływanie się przez rodziców (przedstawicieli ustawowych) na dobrowolność w przypadku obowiązkowych szczepień ochronnych wynikających z ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta nie ma tu zastosowania, ponieważ pacjent ma prawo do wyrażenia zgody na udzielenie określonych świadczeń zdrowotnych lub odmowy takiej zgody, po uzyskaniu informacji w zakresie określonym w art. 9 (informacji o stanie zdrowia pacjenta, rozpoznaniu, proponowanych oraz możliwych metodach diagnostycznych i leczniczych, dających się przewidzieć następstwach ich zastosowania albo zaniechania, wynikach leczenia oraz rokowaniu). Przepisy tej ustawy znajdują jednak zastosowanie, jeżeli inne, odrębne ustawy, nie stanowią inaczej - taka regulacja wynika wprost z dyspozycji art. 15 ustawy. Tym samym stwierdzić należy, że powyższe przepisy nie znajdują zastosowania w stosunku do przeprowadzania procedury szczepień obowiązkowych, ponieważ nie są one metodami diagnostycznymi, leczniczymi czy terapeutycznymi, lecz świadczeniami służącymi profilaktyce zdrowia. Organ wskazał, że każda szczepionka w odpowiednim trybie musi zostać uprzednio dopuszczona do obrotu w Polsce. Nie zachodzi zatem sytuacja zastosowania wobec pacjenta nowej metody leczenia, czy też stosowania produktu leczniczego, w szczególności w zakresie wykraczającym poza Charakterystykę Produktu Leczniczego, ponieważ pozwolenie na obrót szczepionką zostało wcześniej wydane przez stosowną instytucję. Końcowo organ odwoławczy podniósł, iż znany mu jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 maja 2023 r. sygn. akt SK 81/19. W związku z powyższym Minister Zdrowia wydał rozporządzenie z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, które stało się obowiązujące w dniu 1 października 2023 r. Zgodnie z § 3 ust. 2 ww. rozporządzenia schematy obowiązkowych szczepień dzieci i młodzieży obejmujące liczbę dawek oraz terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia podstawowego lub przypominającego, z uwzględnieniem wieku osoby objętej obowiązkiem szczepienia, określa załącznik nr 1 do ww. rozporządzenia. Obowiązek wykonania szczepienia ochronnego staje się zatem wymagalny, jeżeli szczepienie nie zostało wykonane w terminie określonym w rozporządzeniu. Jednocześnie, organ odwoławczy wskazał, że organ pierwszej instancji w wydanym postanowieniu nie przywoływał jako podstawy obowiązku Komunikatu Głównego Inspektora Sanitarnego. W związku z powyższym, w ocenie organu odwoławczego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w Bytowie w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy, a znajdujące się w aktach postępowania dowody zostały poddane rzetelnej analizie i pozwoliły na wszczęcie procedury zmierzającej do wyegzekwowania obowiązku szczepień. Z tej przyczyny Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał zarzuty wniesione przez stronę skarżącą za bezzasadne. W skardze na postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego B. C., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o uchylenie wydanych w sprawie postanowień organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych, zarzucając naruszenie: 1. art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b w zw. z art. 17 ust. 2, 4 i 5 u.z.z.z.ch. poprzez błędne jego zastosowanie skutkujące uznaniem, że obowiązek jest wymagalny, podczas gdy dla małoletniej stwierdzono przeciwwskazania do szczepienia i odroczono obowiązek szczepień do 26 października 2025 r., 2. art. 87 Konstytucji RP w zw. z art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. w związku z rozporządzeniem Ministra Zdrowia poprzez wyprowadzenie terminów wymagalności poszczególnych szczepień z rozporządzenia, mimo że zostało ono wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, 3. art. 5 ust. 1 pkt 1b u.z.z.z.ch. w zw. z § 3 rozporządzenia Ministra Zdrowia poprzez uznanie, iż obowiązek szczepień ochronnych u małoletniej w zakresie podania poszczególnych dawek szczepionek jest wymagalny ze względu na osiągnięcie przez nią przedziału wiekowego, mimo iż rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, 4. art. 124 § 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia aktu prawnego, z którego wynika wymagalność obowiązku podania małoletniej poszczególnych dawek szczepionek, dowodów na których oparł się organ oraz dowodów, którym odmówił wiary stwierdzając, iż obowiązek zaszczepienia małoletniej przeciwko chorobom wymienionym w tytule wykonawczym jest wymagalny i podlega egzekucji administracyjnej, 5. art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 31 ust. 1 w zw. z art. 47 w zw. z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, iż zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia, mimo iż wprowadzone ograniczenia nie spełniają przesłanek konieczności, proporcjonalności i wprowadzenia w drodze ustawy. Ponadto skarżąca wniosła o zwrócenie się z zapytaniem do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją: art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2 oraz art. 17 ust. 1 i ust. 10 pkt 1 i pkt 2, ust. 11 u.z.z.z.ch., rozporządzenia Ministra Zdrowia z art. 2, art. 30, art. 31 ust. 1-3, oraz art. 68 ust. 1-3, art. 87 ust. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim nie przewidują one wolności wyboru rodziców w zakresie szczepień tak jak to jest w większości krajów Unii Europejskiej, braku właściwego rejestru powikłań tzw. "NOP", braku celowego funduszu przeznaczonego na wsparcie finansowe, rehabilitację osób u których wystąpiły powikłania, jak i w zakresie, w jakim rozporządzenie Ministra Zdrowia zostało wydane z przekroczeniem delegacji ustawowej, gdyż przy jego wydaniu nie uwzględniono aktualnych danych epidemiologicznych. Ponadto skarżąca wniosła o zwrócenie się Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię treści art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, czy system przymusu szczepień ochronnych państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który nie przewiduje systemu odszkodowawczego dla dzieci rodziców dotkniętych powikłaniami poszczepiennymi nie stanowi naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności. W odpowiedzi na skargę Pomorski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) w związku z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi następuje w przypadku: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1), a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność kontrolowanego aktu (pkt 2) lub wydania tego aktu z naruszeniem prawa (pkt 3). Stosownie natomiast do art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Pomorskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 4 lutego 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu pierwszej instancji z dnia 13 grudnia 2024 r. w przedmiocie oddalenia zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Egzekucję obowiązków wynikających z norm prawa administracyjnego reguluje ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j.: Dz. U. z 2023 r., poz. 2505 ze zm.), powoływana dalej w skrócie jako "u.p.e.a.". Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. W myśl art. 33 § 2 u.p.e.a. podstawą zarzutu jest: 1) nieistnienie obowiązku; 2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z: a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4, b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1, c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu; 3) błąd co do zobowiązanego; 4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane; 5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części; 6) brak wymagalności obowiązku w przypadku: a) odroczenia terminu wykonania obowiązku, b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b (art.33 § 2 u.p.e.a.). Przepis art. art. 33 § 4 u.p.e.a. stanowi, że zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej określa istotę i zakres żądania oraz dowody uzasadniające to żądanie. Zarzuty zgłaszane są organowi egzekucyjnemu i do tego organu należy ostateczne rozstrzygnięcie o zasadności bądź bezzasadności czy też niedopuszczalności zarzutów. Zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej są sformalizowanym środkiem prawnym, a ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do rozpoznania sprawy i wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie zarzutów na postępowanie egzekucyjne. Zarzuty te można składać tylko z przyczyn enumeratywnie wymienionych w art. 33 u.p.e.a. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach nakreślonych przez zgłaszającego zarzuty. Podniesione w nich okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny właściwy do rozpoznania tego środka prawnego. W rozpatrywanej sprawie, strona skarżąca wniosła zarzuty związane z prowadzeniem przez Wojewodę Pomorskiego postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym nr [...] wystawionym w dniu 25 września 2024 r., a dotyczącym obowiązku o charakterze niepieniężnym – poddania małoletniego dziecka obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Strona skarżąca podniosła zarzut braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny, tj. zarzut określony w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. oraz - nieistnienie obowiązku ujęte w art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. Zatem w pierwszej kolejności należy wyjaśnić, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku i w razie odmowy wystąpić do organu egzekucyjnego o zastosowanie przymusu egzekucyjnego (por. wyrok NSA z 3 lipca 2025 r. sygn. akt II GSK 2639/24). Stwierdzenie, że obowiązek nie jest wymagalny, oznacza, że obowiązek istnieje i jego egzekucja będzie dopuszczalna w przyszłości, ale nie może on być egzekwowany w danym momencie ze względu np. na wstrzymanie wykonania, odroczenie terminu wykonania lub rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej. Stanowisko organów administracji, że obowiązek poddania się szczepieniu ochronnemu wynika z mocy prawa jest słuszne. Podkreślenia wymaga, że profilaktyka przed chorobami epidemicznymi jest zgodnie z art. 68 ust. 4 Konstytucji RP obowiązkiem władz publicznych. W celu realizacji zadań profilaktycznych w art. 5 u.z.z.z.ch. wprowadzono powszechne obowiązki w zakresie zapobiegania i zwalczania zakażeń lub chorób zakaźnych. Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch. osoby przebywające na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej są obowiązane na zasadach określonych w ustawie do poddawania się szczepieniom ochronnym, co należy rozumieć zgodnie z art. 2 pkt 26 u.z.z.z.ch., jako podanie szczepionki przeciw chorobie zakaźnej w celu sztucznego uodpornienia przeciwko tej chorobie. W myśl art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., osoby określone na podstawie ust. 10 pkt 2, są obowiązane do poddawania się szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym określonym na podstawie ust. 10 pkt 1, zwanym dalej "obowiązkowymi szczepieniami ochronnymi". Zgodnie z art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Przy czym w przypadku osoby nieposiadającej pełnej zdolności do czynności prawnych odpowiedzialność za wypełnienie obowiązków, o których mowa w ust. 1, ponosi osoba, która sprawuje pieczę nad osobą małoletniego lub bezradną, albo opiekun faktyczny w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (art. 5 ust. 2 u.z.z.z.ch.). Zgodnie natomiast z art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch. minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia: wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych (pkt 1), osoby lub grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym, wiek i inne okoliczności stanowiące przesłankę do nałożenia obowiązku szczepień ochronnych na te osoby (pkt 2). Stosownie do treści art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. Główny Inspektor Sanitarny ogłasza w formie komunikatu, w dzienniku urzędowym ministra właściwego do spraw zdrowia, Program Szczepień Ochronnych na dany rok, ze szczegółowymi wskazaniami dotyczącymi stosowania poszczególnych szczepionek, wynikającymi z aktualnej sytuacji epidemiologicznej, przepisów wydanych na podstawie ust. 10 i art. 19 ust. 10 oraz zaleceń, w terminie do dnia 31 października roku poprzedzającego realizację tego programu. W rozporządzeniu w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określono wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Natomiast szczegółowy przedział wiekowy, w którym należy podać dawkę podstawową i przypominającą szczepionki przeciwko chorobom zakaźnym został określony w ogłaszanym co roku komunikacie Głównego Inspektora Sanitarnego w sprawie Programu Szczepień Ochronnych. Wskazać należy, że w wyroku z dnia 9 maja 2023 r. Trybunał Konstytucyjny w sprawie o sygn. akt SK 81/19, orzekł po pierwsze, że art. 17 ust. 11 u.z.z.z.ch. w związku z § 5 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 18 sierpnia 2011 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych (t.j.: Dz. U. z 2022 r. poz. 2172) w zakresie, w jakim termin wymagalności obowiązkowych szczepień ochronnych, jak i liczba dawek poszczególnych obowiązkowych szczepień ochronnych, określone są w Programie Szczepień Ochronnych na dany rok, ogłaszanym przez Głównego Inspektora Sanitarnego w formie komunikatu, a nie przez ministra właściwego do spraw zdrowia, w drodze rozporządzenia, jest niezgodny z art. 47 w związku z art. 31 ust. 3 w związku z art. 87 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej; po drugie, że przepisy wymienione w części I, w zakresie tam wskazanym, tracą moc obowiązującą po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. W związku z powyższymi przepisami wskazać należy, że na dzień wystawienia tytułu wykonawczego, jak i na dzień wniesienia zarzutów, na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obowiązywało jako akt powszechnie obowiązujący, podjęte w wyniku wskazanego wyżej wyroku Trybunału Konstytucyjnego, rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r. w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych, wydane na podstawie art. 17 ust. 10 u.z.z.z.ch., które weszło w życie w dniu 1 października 2023 r. Rozporządzenie to określa schemat szczepienia przeciw chorobie zakaźnej obejmujący liczbę dawek i terminy ich podania wymagane dla danego szczepienia uwzględniające wiek osoby objętej obowiązkiem szczepienia. W aktualnie obowiązującym stanie prawnym nie budzi wątpliwości, że obowiązek poddania dziecka określonym szczepieniom ochronnym, wynikający z regulacji ustawowej, tj. wskazanych wyżej przepisów art. 5 ust. 1 i art. 17 ust. 1 u.z.z.z.ch., skonkretyzowany został w rozporządzeniu, wydanym na podstawie upoważnienia ustawowego i brak jest podstaw do kwestionowania jego legalności, a komunikat Głównego Inspektora Sanitarnego, wbrew stanowisku wyrażonemu w zarzutach i odwołaniu nie stanowił podstawy ustalenia obowiązku. Podniesiony w skardze zarzut wydania cytowanego wyżej rozporządzenia z przekroczeniem upoważnienia ustawowego nie był podnoszony w zarzutach i został po raz pierwszy sformułowany w skardze. Nie podlegał on zatem ocenie organów i nie pozostaje w zakresie oceny Sądu rozpoznającego skargę. Niemniej wskazać należy Sąd nie dopatrzył się by przy wydawaniu tego rozporządzenia doszło do przekroczenia upoważnienia ustawowego. Powołane rozporządzenie w sprawie obowiązkowych szczepień ochronnych określa wykaz chorób zakaźnych objętych obowiązkiem szczepień ochronnych ze wskazaniem kto i w jakich sytuacjach podlega szczepieniu ochronnemu przeciw konkretnej chorobie, w tym jeżeli chodzi o dzieci, w jakim okresie ich życia. Rozporządzenie określa ramy wiekowe, w których dane szczepienie jest wymagalne. W wystawionym w dniu 25 września 2024 r. tytule wykonawczym wskazano na brakujące szczepienia ochronne: szczepieniu przeciwko gruźlicy, wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (brak I, II, III, IV dawki szczepienia podstawowego); błonicy, tężcowi, krztuścowi (brak I, II, III, IV dawki szczepienia podstawowego i dawki szczepienia przypominającego); Poliomyelitis (brak I, II, III dawki szczepienia podstawowego i dawki szczepienia przypominającego); odrze, śwince, różyczce (brak dawki szczepienia podstawowego i dawki szczepienia przypominającego). Szczepienia te zostały wykazane w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 27 września 2023 r., a choroby, których dotyczą, zostały wymienione w § 2 rozporządzenia. Natomiast w § 3 ust. 1 rozporządzenia wymienione zostały grupy osób obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek. Zgodnie z powołanym przepisem, następujące grupy osób są obowiązane do poddawania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym ze względu na wiek: 1) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 15. roku życia - szczepieniom przeciw gruźlicy, 2) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) błonicy, b) krztuścowi, c) tężcowi, 3) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 5. roku życia - szczepieniom przeciw: a) inwazyjnym zakażeniom Haemophilus influenzae typu b, b) inwazyjnym zakażeniom Streptococcus pneumoniae, 4) dzieci i młodzież od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw ostremu nagminnemu porażeniu dziecięcemu (poliomyelitis), 5) dzieci i młodzież od ukończenia 12. miesiąca życia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw: a) odrze, b) nagminnemu zapaleniu przyusznic (śwince), c) różyczce, 6) dzieci od ukończenia 6. tygodnia życia do ukończenia 32. tygodnia życia - szczepieniom przeciw zakażeniom powodowanym przez rotawirusy, 7) dzieci i młodzież od dnia urodzenia do ukończenia 19. roku życia - szczepieniom przeciw wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. W związku z powyższym stwierdzić należy, że w dacie wystawienia tytułu wykonawczego wszystkie wymienione w tytule szczepienia były w stosunku do dziecka skarżącej obowiązkowe i wymagalne. Brak jest podstaw do kwestionowania wymagalności bądź istnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym, a także stanowiska wierzyciela wyrażonego w zaskarżonym postanowieniu. Podkreślić należy, że zgodnie z treścią art. 17 ust. 2 u.z.z.z.ch., wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest poprzedzone badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. Każdorazowo musi to być badanie kwalifikacyjne aktualne, wykonane w czasie nieprzekraczającym 24 godzin przed samym szczepieniem (art. 17 ust. 3 u.z.z.z.ch.). Po przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym lekarz wydaje zaświadczenie ze wskazaniem daty i godziny przeprowadzonego badania (art. 17 ust. 4 u.z.z.z.ch.). W przypadku, gdy lekarskie badanie kwalifikacyjne daje podstawy do długotrwałego odroczenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, lekarz kieruje osobę objętą obowiązkiem szczepienia ochronnego do konsultacji specjalistycznej (art. 17 ust. 5 u.z.z.z.ch.). Zgodnie z powołanymi przepisami, wykonanie obowiązkowego szczepienia ochronnego jest więc poprzedzone lekarskim badaniem kwalifikacyjnym w celu wykluczenia przeciwwskazań do wykonania obowiązkowego szczepienia ochronnego. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie został przyjęty pogląd, że poddanie się lekarskiemu badaniu kwalifikacyjnemu, o którym mowa w art. 17 ust. 2 u.z.z.ch.z., jest elementem obowiązku szczepienia ochronnego. Tylko w trybie lekarskiego badania kwalifikacyjnego następuje określenie, czy nie występują przeszkody w stanie zdrowia osoby objętej obowiązkiem szczepienia, które wykluczają jego wykonanie. Wykonanie tego obowiązku obciąża zobowiązanego lub osobę odpowiedzialną za wykonanie obowiązku przez zobowiązanego. Niepoddanie się badaniu kwalifikacyjnemu jest równoznaczne z niewykonaniem obowiązku poddania się obowiązkowemu szczepieniu ochronnemu (por. wyroki NSA z 21 listopada 2019 r. o sygn. akt II OSK 3322/17 i II OSK 43/18; z 18 stycznia 2022 r., sygn. akt II OSK 459/19). Z okoliczności sprawy wynika, że skarżąca nie stawiła się z dzieckiem na szczepienie i nie uzyskała w trakcie tej wizyty ani odroczenia wykonania obowiązku ani skierowania do lekarza specjalisty w celu zdiagnozowania dziecka i ewentualnego odroczenia obowiązku szczepienia. Organ słusznie wskazał, że uznanie ewentualnych przeciwskazań zdrowotnych do szczepień należy do kompetencji lekarza w określonym w rozporządzeniu trybie. Wskazać należy, że zgodnie z § 10 pkt 3 cytowanego rozporządzenia, wzór zaświadczenia o przeprowadzonym lekarskim badaniu kwalifikacyjnym jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia. W zaświadczeniu tym lekarz specjalista określa przeciwko jakim chorobom stwierdzono przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego oraz wskazuje datę do kiedy obowiązuje odroczenie szczepienia. W przypadku gdy lekarz ten stwierdzi przeciwwskazania do przeprowadzenia obowiązkowego szczepienia ochronnego, dające podstawy do długotrwałego odroczenia wykonania szczepienia lekarz ten może skierować dziecko na konsultację specjalistyczną do poradni. Skarżąca uzyskała w dniu 26 października 2024 r. zaświadczenie lekarza psychiatry o odroczeniu obowiązku szczepień dziecka na okres 12 miesięcy. Zaświadczenie to nie było jednak poprzedzone wymaganym badaniem kwalifikacyjnym. Skarżąca nie stawiła się na takie badanie i nie uzyskała od lekarza wykonującego badanie kwalifikacyjne skierowania na konsultację specjalistyczną do poradni a złożone przez nią zaświadczenie nie zostało wydane w wyniku takiego skierowania. Skarżąca, zgodnie z przepisami obwiązującego prawa, była zobowiązana do stawienia się na badanie kwalifikacyjne. Gdyby skarżąca uzyskała w czasie tego badania skierowanie do lekarza specjalisty – psychiatry, mogłaby je skutecznie okazać organowi. Dodatkowo wskazać należy, że konsekwencją obowiązujących przepisów prawa nie był bezwzględny nakaz zaszczepienia dziecka. Elementem obowiązku zaszczepienia dziecka jest stawienie się na badanie kwalifikacyjne, w czasie którego dokonywana jest ocena stanu zdrowia dziecka. Przy realizacji tego obowiązku i stawieniu się na badanie kwalifikacyjne skarżąca mogła okazać uzyskane zaświadczenie lekarskie. Do decyzji lekarza przeprowadzającego badanie kwalifikacyjne należałoby w tej sytuacji bądź odroczenie obowiązku szczepień, bądź skierowanie dziecka na badanie kwalifikacyjne w trybie zgodnym z przepisami rozporządzenia. W świetle zgromadzonych w aktach sprawy dokumentów nie ulega wątpliwości, że obowiązek strony skarżącej poddania małoletniej szczepieniom ochronnym istniał i był wymagalny w dacie wystawienia tytułu wykonawczego (25 września 2024 r.) oraz wszczęcia postępowania egzekucyjnego (postanowienie z 23 października 2024 r.). Obowiązek ten nie został wykonany do dnia wniesienia skargi, co wynika z treści skargi i akt sprawy. Zarzuty skargi w przedmiocie braku wymagalności obowiązku, we wskazanym wyżej zakresie, są zatem bezzasadne. Niewykonanie obowiązku stanowi natomiast podstawę do podjęcia czynności egzekucji administracyjnej i zastosowania środka egzekucyjnego. Wbrew zarzutom postawionym w skardze, w niniejszej sprawie nie doszło również do naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 124 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 w zw. z art. 126 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. Organy obu instancji w sposób wyczerpujący i prawidłowy wyjaśniły stan faktyczny oraz oceniły zebrane dowody w ramach swobodnej a nie dowolnej oceny. Wyniki tych ustaleń przedstawiły w uzasadnieniach wydanych w sprawie postanowień i odniosły się do kwestii wymagalności obowiązku podania małoletniej poszczególnych szczepionek. Sąd nie podzielił również argumentacji, że doszło do naruszenia art. 8 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności oraz art. 31 ust. 1 w związku z art. 47 w związku z art. 68 Konstytucji RP poprzez uznanie, że zachodzą przesłanki do ograniczenia przysługującego stronie skarżącej prawa do ochrony życia prywatnego oraz prawa do ochrony zdrowia. Chroniona Konstytucją RP wolność decydowania o swoim życiu osobistym nie ma charakteru absolutnego i doznaje stosownych ograniczeń m.in. ze względu na ochronę zdrowia (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP). Zgodnie z art. 68 ust. 1 Konstytucji RP każdy ma prawo do ochrony zdrowia, a władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom (art. 68 ust. 3 Konstytucji RP). Obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje wskazywane wyżej powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa. W rozpoznawanej sprawie nie bez znaczenia pozostaje także to, że – jak stanowi art. 95 § 3 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t.j.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1606) – władza rodzicielska powinna być wykonywana tak, jak tego wymaga dobro dziecka i interes społeczny. W realiach demokratycznego państwa prawnego tak dobro dziecka, jak i interes społeczny jednoznacznie wymagają, aby rodzice dziecka korzystali z osiągnięć współczesnej medycyny w sposób wolny od ideologicznych uprzedzeń i dobrowolnie poddawali dziecko szczepieniom ochronnym, m.in. po to, by uniknąć stosowania przez organy państwa przymusu dla wykonania tego obowiązku, nakazanego art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b u.z.z.z.ch., by chronić prawa dziecka, których ochronę zapewnia Rzeczpospolita Polska – art. 72 ust. 1 Konstytucji RP (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r. sygn. akt II GSK 3542/15). Jak już wyżej wskazano, ustawodawca przewidział odpowiedni mechanizm poprzedzający wykonanie szczepienia, tj. badanie kwalifikacyjne celem stwierdzenia, czy nie istnieją w danym indywidualnym przypadku przeciwwskazania do wykonania szczepienia. Nie można więc przyjąć, aby tego rodzaju rozwiązanie miało prowadzić do naruszenia praw i wolności oraz godności człowieka (por. wyrok NSA z dnia 19 marca 2024 r. sygn. akt II GSK 47/21). W zakresie wniosku o skierowanie pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, co do zgodności z Konstytucją RP art. 2, art. 5 ust. 1 pkt 2, art. 17 ust. 1, ust. 10 pkt 1 i 2, ust. 11 u.z.z.z.ch., sąd podziela pogląd ukształtowany w jednolitej linii orzeczniczej sądów administracyjnych, zgodnie z którym wyłącznie wątpliwości sądu, a nie skarżącego, mogą uzasadnić przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy sądowoadministracyjnej. Sąd nie znalazł podstaw do wystąpienia do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym we wnioskowanym w skardze zakresie. W ocenie Sądu, obowiązek poddania dziecka szczepieniom ochronnym realizuje bowiem wskazywane w Konstytucji powinności państwa względem jednostki oraz ogółu społeczeństwa (por. wyrok NSA z dnia 7 lutego 2018 r. sygn. akt II OSK 934/17). Sąd nie znalazł także podstaw by zwrócić się do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej o wykładnię art. 8 ust. 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, gdyż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej zajmuje się wyłącznie wykładnią prawa unijnego i nie obejmuje traktatów międzynarodowych. Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności pozostaje traktatem Rady Europy, do którego Unia Europejska nie przystąpiła. W kontekście złożonych wniosków, wskazać dodatkowo należy, że osobom, u których wystąpiły powikłania poszczepienne przysługuje prawo dochodzenia roszczeń z tego tytułu przed sądami powszechnymi na drodze cywilnoprawnej a ponadto przepisy u.z.z.z.ch. przewidują możliwość uzyskania świadczenia kompensacyjnego wypłacanego z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Zgodnie z art. 17 a tej ustawy w przypadku gdy w wyniku szczepienia ochronnego, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 4 pkt 2, art. 17 ust. 10 albo art. 46 ust. 4 pkt 7, u osoby, u której zostało przeprowadzone to szczepienie, wystąpiły w ciągu 5 lat od dnia podania szczepionki albo szczepionek działania niepożądane wymienione w Charakterystyce Produktu Leczniczego, o której mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne, w wyniku których: 1) osoba ta wymagała hospitalizacji przez okres nie krótszy niż 14 dni albo 2) u osoby tej wystąpił wstrząs anafilaktyczny powodujący konieczność obserwacji w szpitalnym oddziale ratunkowym lub izbie przyjęć albo hospitalizacji przez okres krótszy niż 14 dni - osobie tej przysługuje świadczenie kompensacyjne wypłacane z Funduszu Kompensacyjnego Szczepień Ochronnych. Nadto w Polsce prowadzony jest rejestr zgłoszeń niepożądanych odczynów poszczepiennych (art. 21 u.z.z.z.ch.). W ocenie Sądu, organy administracji słusznie uznały, że zarzuty podniesione przez stronę skarżącą nie zasługują na uwzględnienie. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Chojnicach. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Powołane w uzasadnieniu orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl.