III SA/Gd 187/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska ( spr. ) Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2012 r. sprawy ze skargi L. Ż. na decyzję Wojewody z dnia 17 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie zameldowania na pobyt stały uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 21 listopada 2011 r., nr[...]. Zaskarżoną decyzją z dnia 17 stycznia 2012 r. Wojewoda [...], powołując art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. oraz art. 47 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j.t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz.993), po rozpatrzeniu odwołania L. Ż. od decyzji Wójta Gminy [...] z dnia 21 listopada 2011 r. w przedmiocie odmowy zameldowania na pobyt stały w lokalu nr [...] przy ul. [...] w miejscowości [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, po rozpatrzeniu wniosku L. Ż. o zameldowanie na pobyt stały oraz przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego organ I instancji ustalił, że wnioskodawca wprawdzie zamieszkuje w lokalu, co do którego zgłosił wniosek o zameldowanie, lecz orzeczono wobec wnioskującego eksmisję, wobec czego trudno mówić o zamiarze stałego pobytu w tym lokalu. W odwołaniu L. Ż. zarzucił, że decyzja jest krzywdząca, a wyrok eksmisyjny nie powinien mieć znaczenia w sprawie dotyczącej zameldowania. W ocenie organu II instancji odwołanie nie zasługiwało na uwzględnienie. Aby dokonać zameldowania w konkretnym lokalu należy spełnić przesłankę meldunkową wynikającą z ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych (publ.j.w.), tzn. faktycznie zamieszkiwać w lokalu (art. 10 ust. 1) z zamiarem stałego pobytu (art.6 ust. 1). Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że przesłanka zamieszkiwania jest przez L. Ż. spełniona. Wymieniony od wielu lat zamieszkuje w przedmiotowym lokalu i ta okoliczność jest bezsporna. Nie jest to jedyny fakt, na którym winny koncentrować się organy meldunkowe. Skoro jedną z przesłanek zameldowania na pobyt stały jest nie tylko zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczony adresem, ale też zamieszkiwanie " z zamiarem stałego przebywania", to w ocenie organu odwoławczego zasadne jest wzięcie pod uwagę faktu prawomocnego wyroku sądu orzekającego eksmisję L. Ż. z przedmiotowego lokalu. Trudno bowiem uznać, że osoba, wobec której prawomocnym wyrokiem sądu orzeczono eksmisję z określonego lokalu, składając po tym zdarzeniu wniosek o zameldowanie, może mieć zamiar stałego w nim przebywania (powołano wyrok WSA w Gdańsku w sprawie sygn. akt IIISA/Gd 386/07). W odpowiedzi na zarzuty podniesione w odwołaniu organ wyjaśnił, że organy administracyjne przy wydawaniu decyzji nie brały pod uwagę stanu prawnego nieruchomości, nie był to powód podjęcia decyzji odmawiającej zameldowania. Zdaniem organu fakt, że eksmisja nie została wykonana i że nie ma terminu jej wykonania, nie świadczy jednak o tym, że skarżący może mieć zamiar stałego przebywania w tym lokalu. Już samo orzeczenie eksmisji jest równoznaczne z brakiem zamiaru stałego pobytu w lokalu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniesionej przez L. Ż. zarzucono, że zaskarżona decyzja Wojewody [...] podjęta została z naruszeniem prawa materialnego, tj. art. 6 ust. 1 i art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, wniesiono o jej uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Uzasadniając wniosek skargi podniesiono, że decyzja Wojewody [...] jest nietrafna. W szczególności zgodnie z art. 10 ust. 1 w zw. z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych. Pierwsza z tych przesłanek jest bezspornie spełniona, na co zwróciły uwagę organy obu instancji. Przy ul. [...] w [...] skarżący zamieszkuje bowiem wraz z rodziną od 36 lat, prowadzi tam gospodarstwo rolne i koncentruje swoje interesy życiowe. Nie sposób zgodzić się z argumentacją organu odwoławczego, który stwierdził, że z uwagi na wydanie przez sąd prawomocnego wyroku eksmisyjnego nie została spełniona druga przesłanka tj. "zamiar stałego przebywania" w lokalu. W wyroku z dn. 17.08.2007 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 903/07 wojewódzki sąd administracyjny stwierdził, że "stosownie do art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Zamiar taki przejawia się w fakcie nie opuszczania lokalu". Kierując się zatem argumentacją WSA w Warszawie również druga przesłanka do zameldowania w niniejszej sprawie jest spełniona, bowiem skarżący w tym samym lokalu zamieszkuje w sposób nieprzerwany od 36 lat. Odnośnie zaś głównego argumentu organu odwoławczego, przemawiającego, zdaniem Wojewody [...] za brakiem – ze strony skarżącego – zamiaru stałego przebywania w lokalu, to podkreślenia wymaga fakt, że dopiero egzekucja wyroku orzekającego eksmisję jest aktem równoznacznym z ustaniem pobytu w lokalu w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( tak: WSA w W-wie w wyroku z dnia 21.10.2009 r. w sprawie sygn. akt IV SA/Wa 268/09). Aktualnie postępowanie egzekucyjne nie toczy się, jest bowiem zawieszone ze względu na inne postępowania prawne, które skarżący prowadzi ze spadkobiercami nieruchomości przy ul. [...] w [...]. Tym samym argumentacja obu zaskarżanych decyzji jest błędna co do zamiaru stałego przebywania w spornym lokalu przez skarżącego, a ewidencja ludności ma za zadanie stwierdzić, czy dana osoba faktycznie przebywa w danym lokalu, a nie określać stan prawny zamieszkiwanej przez skarżącego nieruchomości. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. Z przepisu art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi,( j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 1270 ) zwanej dalej p.p.s.a., wynika, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą skargi. Mając na względzie powyższe unormowanie Sąd uznał, że skarga jest zasadna albowiem zaskarżone decyzje naruszają prawo. Przede wszystkim należy podzielić słuszność argumentacji prezentowanej przez skarżącego. Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( j. t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139 poz. 993 ze zm.). Ustawa w art. 5 nakłada na każdego obywatela polskiego przebywającego na terytorium RP obowiązek zameldowania się w miejscu pobytu stałego, przy czym pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod określonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1). Stosownie do art. 10 ust. 1 cyt. ustawy osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby, jest obowiązana zameldować się na pobyt stały lub czasowy najpóźniej przed upływem czwartej doby, licząc od dnia przybycia. W świetle tego przepisu w powiązaniu z art. 6 ust. 1 ustawy, pobyt stały w danym lokalu oznacza zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego lub długotrwałego przebywania z wolą koncentracji w danym miejscu swoich spraw życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (por. wyrok NSA z dnia 14 maja 2001 r., V SA 1496/00, LEX nr 54454). W art. 9b ustawodawca wskazał, że adres w gminach, które uzyskały status miasta określa się poprzez podanie: nazwy miasta, ulicy, numeru domu i lokalu, nazwy województwa oraz kodu pocztowego. Zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w danym lokalu. Celem ewidencji ludności jest zatem odzwierciedlanie przez właściwe organy w stosownym rejestrze danych faktycznych o rzeczywistym zamieszkiwaniu i przebywaniu osób pod wskazanym adresem. Z punktu widzenia celów ewidencji ludności warunek legitymowania się prawem do lokalu przez osobę dopełniającą zameldowania stracił na znaczeniu na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (Dz. U. Nr 78 poz. 716 oraz OTK ZU 2002 Nr 3 poz. 34). W wyroku tym stwierdzono niekonstytucyjność art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności, który dla skuteczności zameldowania wymagał przedstawienia dokonanego przez właściciela (zarządcę) pisemnego potwierdzenia uprawnienia zainteresowanego do przebywania w lokalu. Sąd w niniejszym składzie podziela pogląd prezentowany w dotychczasowym orzecznictwie sądów administracyjnych, iż faktyczne przebywanie w danym lokalu (o stosownym numerze, położonym na nieruchomości przy danej ulicy), uzasadnia uwzględnienie wniosku o zameldowanie. Zgłoszenie zamiaru pobytu pozwala na realizację funkcji ewidencji ludności, gdyż umożliwia ustalenie dokładnego miejsca pobytu osób przebywających w danym lokalu. Z akt sprawy wynika, ze zgłoszenie pobytu stałego, dokonane przez L. Ż. w dniu 25.10.2011 r. spełnia wszelkie wymogi niezbędne do precyzyjnego wskazania miejsca pobytu wnioskodawcy, zaś zgromadzony w sprawie materiał dowodowy pozwalał na stwierdzenie, że została spełniona przesłanka "stałego pobytu pod oznaczonym adresem". Podkreślić należy, iż żaden przepis nie wymaga aby organ meldunkowy dokonywał oceny "zamiaru stałego przebywania" osoby zgłaszającej pobyt, posługując się przy tym argumentacją dotyczącą uprawnień do lokalu, jak uczyniły to organy w niniejszym postępowaniu. Trafnie organ odwoławczy zauważył, że L. Ż. spełnia warunek (przesłankę) długotrwałego przebywania w danym lokalu, skoro zamieszkuje w nim od 36 lat. Ten fakt (corpus) da się ustalić w sposób obiektywny. Natomiast "przekonywanie" skarżącego ( również – w odpowiedzi na skargę), iż w postępowaniu administracyjnym nie brano pod uwagę stanu prawnego nieruchomości, mimo iż organy tym argumentowały brak elementu " zamiaru stałego pobytu w lokalu" (animus) skarżącego, narusza, w ocenie Sądu zarówno wskazywane jako prawna podstawa orzekania przepisy prawa, jak i – prawa i interesy skarżącego. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ja decyzję organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i c ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. O kosztach nie orzeczono wobec braku wniosku. Rozpoznając ponownie wniosek L. Ż. o zameldowanie w domu nr [...] przy ul. [...] w [...] organy winny ustalić, czy wnioskujący zamieszkuje w lokalu z zamiarem stałego tam pobytu przy pomocy wszelkich dostępnych dowodów, przeprowadzonych zgodnie z przepisami kpa o postępowaniu dowodowym.