III SA/Gd 188/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-06-28

Skład orzekający: Alina Dominiak, Bartłomiej Adamczak, Felicja Kajut

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna prowadząca działalność gospodarczą, która udostępnia lokal pod automaty do gier hazardowych, a czynsz dzierżawny jest uzależniony od dochodów z tych automatów, może być uznana za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych i podlegać karze pieniężnej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osoba fizyczna, która udostępnia lokal pod automaty do gier hazardowych, zapewnia energię elektryczną, środki bezpieczeństwa i zabezpieczenie techniczne, a jej wynagrodzenie (czynsz dzierżawny) jest ustalane jako procent od dochodów z automatów, może być uznana za "urządzającego gry" w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. Taka umowa stanowi wspólne przedsięwzięcie gospodarcze, a nie zwykłą dzierżawę powierzchni, a zatem podmiot ten podlega karze pieniężnej przewidzianej w ustawie.
Stan faktyczny
A. O. została ukarana karą pieniężną w wysokości 24 000 zł za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Organ celno-skarbowy ustalił, że skarżąca, prowadząc działalność gospodarczą pod nazwą B., udostępniała automaty do gier w wydzierżawionym lokalu na podstawie umowy z A. Sp. z o.o. Czynsz dzierżawny był ustalony jako 35% od dochodów uzyskanych z automatów. Skarżąca wniosła skargę do WSA, kwestionując uznanie jej za "urządzającego gry" oraz zarzucając naruszenie przepisów dyrektywy UE o braku notyfikacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę A. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G. z dnia 23 stycznia 2018 r.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędziowie Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi A. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej [...] z dnia 23 stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie wymierzenia kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry oddala skargę. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w G. decyzją z dnia 23 stycznia 2018 r. nr [...] po rozpoznaniu odwołania A. O., na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j.: Dz.U. z 2017 r., poz. 201 ze zm. – dalej jako: o.p.) w związku z art.2 ust. 3-5, art. 4 ust. 2, art. 8, art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2, art. 90 ust. 1, art. 91 , art. 129 ust. 1 oraz art. 145 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471 – dalej jako u.g.h.) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika [...] Urzędu Celno-Skarbowego w G. z dnia 17 listopada 2017 r., znak [...] na mocy której organ I instancji wymierzył A. O. karę pieniężną w wysokości 24 000 zł z tytułu urządzania gier na automatach APOLLO GAMES nr [...] oraz APOLLO GAMES nr [...] poza kasynem gry tj. w kiosku kontenerowym przy ul. [...] 62A w C. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej funkcjonariusze celni przeprowadzili kontrolę przestrzegania przepisów regulujących urządzanie i prowadzenie gier hazardowych, o której mowa w art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy o Służbie Celnej. Ustalono, że w kontrolowanym lokalu urządzane są gry na automatach, w tym przypadku są to quizomaty. Automaty w trakcie kontroli były włączone i gotowe do gry. W trakcie kontroli przeprowadzono eksperyment polegający na odtworzeniu gier na ww. automatach. W jego wyniku ustalono, że gry na nich urządzane maja charakter komercyjny (udział w grze jest odpłaty), zawierają element losowości (gracz nie ma wpływu na moment zatrzymania się elementów), a w wyniku gry można uzyskać wygraną w postaci dodatkowych punktów kredytowych, za które grający może kontynuować grę. Z dokumentacji kontrolnej wskazano, że dysponentem przedmiotowych automatów była A. Sp. z o.o. z siedzibą w G.. W ocenie organu z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że urządzającym gry na automatach w ww. kiosku była A. O., prowadząca działalność pod nazwą B. W tym zakresie wskazano na zapisy umowy dzierżawy powierzchni zawartej w dniu 31 sierpnia 2016 r. przez A. Sp. z o.o. z siedzibą w G. z B. (wydzierżawiająca). W umowie tej wydzierżawiająca zobowiązała się bowiem do udostępniania energii elektrycznej celem podłączenia quizomatów, zapewnienia środków bezpieczeństwa oraz odpowiedniego zabezpieczenia technicznego w celu uzyskania największego poziomu ochrony, a także do utrzymania przedmiotu dzierżawy (tj. części lokalu pod dzierżawę automatów) w stanie umożliwiającym eksploatowanie quizomatów. Przede wszystkim zaś w ramach umowy czynsz dzierżawny został ustalony w wysokości 35 % od sumy dochodów uzyskanych w uruchomionych quizomatach umieszczonych w lokalu na podstawie ww. umowy. Organ wskazał, że z powyższego wynika, że A. O. udostępniała graczom ww. automaty celem rozgrywania gier, co czyniła za opłatą, zapewniała ochronę miejsca i mienia i udostępniała elektryczność za co pobierała od dzierżawcy "wynagrodzenie" nazwane w umowie czynszem dzierżawnym. Zatem to w gestii strony leżało uzyskanie jak największej ilości klientów, a co za tym idzie dochodów z gier, gdyż od wartości był liczony otrzymywany przez A. O. czynsz. Świadczy to o tym, że świadomie udostępniała automaty klientom w celu uzyskania korzyści finansowych. Powyższe zostało potwierdzone fakturami za wynajem części lokalu, który nie był płacony w stałej kwocie, tylko był zależny od przychodu uzyskanego w związku z użytkowaniem przedmiotowych urządzeń zgodnie z powyższą umową dzierżawy. Tym samym w ocenie organu wystąpiły wszelkie podstawy, aby to stronę, a nie dysponenta automatów uznać za urządzającą gry w rozumieniu art. 89 ust. 1 ustawy o grach hazardowych. Organ nie uwzględnił jednocześnie zarzutów odwołania koncentrujących się na wskazaniu, że za podmiot urządzający gry nie może być uznana osoba fizyczna. W tym zakresie podkreślono, że do osoby fizycznej prowadzącej działalność gospodarczą polegająca na czerpaniu zysków z urządzania gier losowych na urządzeniach stanowiących automat do gier, może mieć zastosowanie art. 89 ust. 1 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, co znajduje potwierdzenie w licznych wyrokach sądów administracyjnych oraz Trybunału Konstytucyjnego, które powołano w uzasadnieniu. Ustalenia dokonane w wyniku przeprowadzonego eksperymentu, opisane w protokole z kontroli oraz w ekspertyzie dotyczącej ww. automatów sporządzonej przez biegłego sądowego W. K., pozwoliły w ocenie organów jednoznacznie stwierdzić, że A. O. urządzała gry na automatach poza kasynem gry, w rozumieniu art. 2 ust. 3 i 4 ustawy o grach hazardowych, a tym samym podlega karze pieniężnej w wysokości 12 000 zł od każdego automatu, zgodnie z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 tej ustawy. Organ nie podzielił stanowiska strony, że gra na automatach z oprogramowaniem Konkurs Wiedzy Powszechnej nie stanowi gry na automatach w rozumieniu ustawy o grach hazardowych. W sporządzonej przez biegłego opinii potwierdzone wskazano, że przedmiotowe urządzenie było urządzeniem elektronicznym, na którym była wyświetlana grafika przestawiająca bębny z symbolami, będącą symulatorem klasycznego automatu bębnowego. Po rozpoczęciu gry bębny zatrzymywały się samoczynnie bez udziału gracza. Po zatrzymaniu bębnów na ekranie pojawia się jedno pytań na które można odpowiedzieć tak lub nie. Wartość pytania uzależniona jest od układu symboli na bębnach po ich zatrzymaniu Zdaniem biegłego jeżeli końcowy układ symboli na bębnach po ich zatrzymaniu, nie będzie żadnym z układów premiowanych wygraną wtedy wartość pytania stanowi niewielką część postawionej stawki i w efekcie (niezależnie od odpowiedzi na pytanie) ilość posiadanych punktów kredytowych jest zmniejszana – postawione punkty kredytowe zastały przegrane i są odejmowane od posiadanych punktów. Tym sposobem dochodzi wiec zdaniem biegłego do sytuacji sprzecznej z zasadami konkursów wiedzy – gracz traci punkty, a co za tym idzie pieniądze, pomimo udzielenia prawidłowej odpowiedzi na pytanie. Jeżeli zaś układ końcowy symboli będzie jednym z premiowanych, gracz uzyskuje wygraną zgodnie z tabelą wygranych dla danej gry. Biegły zwrócił także uwagę, że w tzw. banku pytań można uzyskane punkty dodać w całości do licznika "kredyt" poprzez kumulację wszystkich pytań pozostawionych bez odpowiedzi w jedno pytanie i udzielenie na nie odpowiedzi. Pytanie to nie jest w żaden sposób trudniejsze od zwykłych pytań i nie wymaga żadnej wiedzy od gracza, bowiem na jego żądanie dostępna jest podpowiedz, która jednocześnie wskazuje właściwa odpowiedz. Mając na uwadze treść ekspertyzy oraz wyniki przeprowadzonego eksperymentu organy uznały, że prowadzone na automatach gry nie stanowią konkursu wiedzy, lecz maja charakter losowy. A. O. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. skargę na ww. decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w G., wskazując na konieczność jej uchylenia wraz z poprzedzająca ją decyzja organu I instancji z uwagi na następujące naruszenia: - naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych poprzez błędną wykładnię pojęcia "urządzającego gry", jako obejmującej również podmiot, którego czynności sprowadzały się wyłącznie do wydzierżawiania powierzchni lokalu podmiotowi eksploatującemu automaty go gier, bez dokonywania, zgodnie z materiałem zebranych w sprawie, żadnych innych czynności, a tym samym niezasadne objecie skarżącej zakresem przedmiotowym normy z art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 14 ustawy o grach hazardowych - naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych, przewidującego możliwość wymierzenia kary w wysokości 12 000 zł od każdego automatu za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry, poprzez jego zastosowanie, pomimo tego, że wespół zakazem z art. 14 ust. 1 cyt. ustawy stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamanetu Europejskiego i Rady z dnia 2 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz.U. UE L. 98.204.37 ze zm.) a w konsekwencji, w braku notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej, nie może być stosowany, zaś postępowanie podatkowe powinno zostać w tym stanie umorzone. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2017, poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej zwana "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie jest zasadna. Rozpoznanie sprawy wymaga przywołania treści przepisów prawa istotnych z punktu widzenia nakładania kar pieniężnych za urządzanie gier na automatach poza kasynem gry. Zauważyć należy, że jako materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji z dnia 21 września 2017 r. wskazano art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2016 r., poz. 471 ze zm. – dalej jako "u.g.h.") w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 marca 2017 r. Brzmienie to uległo zmianie z dniem 1 kwietnia 2017 r. wskutek wejścia w życie ustawy z dnia 15 grudnia 2016r. o zmianie ustawy o grach hazardowych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2017, poz. 88), zmieniającej ustawę z dnia 19 listopada 2009r. o grach hazardowych. Należy w tej sytuacji przywołać pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 października 2012 r. sygn. akt II GSK 1354/11, że: " w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że ocena zachowania przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego powinna odbywać się w oparciu o przepisy obowiązujące w okresie objętym kontrolą (...). Stanowisko takie wynika z zaaprobowania ugruntowanego w doktrynie poglądu, że zasada bezpośredniego działania nowego prawa polega na tym, że nowe przepisy należy stosować do wszelkich stosunków prawnych i zdarzeń, które powstaną po ich wejściu w życie, jak również tych, które powstały wcześniej, ale nadal – pod ich rządami – trwają. Stosowanie nowego prawa do stosunków prawnych i zdarzeń, które zostały w pełni ukształtowane w trakcie obowiązywania poprzedniej regulacji jest zaś możliwe jedynie wtedy, gdy ustawodawca wprowadził stosowne przepisy przejściowe. Jednocześnie, co należy podkreślić, na gruncie przepisów dotyczących sankcji administracyjnych nie znajduje co do zasady zastosowania wywodząca się z prawa karnego reguła lex mitior retro agit. Trzeba bowiem zauważyć, że obowiązuje ona w tej dziedzinie prawa bezpośrednio z woli ustawodawcy, a zatem w konsekwencji nie znajduje ona zastosowania na gruncie prawa administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 czerwca 2011 r., sygn. akt II GSK 674/10; wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 22 września 2009 r., sygn. akt SK 3/08)". NSA w przywołanym powyżej wyroku wskazał też, że "miarodajny dla oceny deliktu administracyjnego jest (...) stan prawny z daty jego popełnienia". Mimo, że powyższy pogląd dotyczy przedsiębiorcy prowadzącego działalność w zakresie transportu drogowego, znajduje on zastosowanie w niniejszej sprawie, w której stan prawny i faktyczny został ukształtowany przed wejściem w życie ustawy nowelizującej. W tej sytuacji zasadne było oparcie zaskarżonej decyzji na treści przepisów ustawy o grach hazardowych w brzmieniu obowiązującym w dniu kontroli. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji w kontekście zarzutów skargi w ocenie Sądu, stan faktyczny sprawy uprawniał organ celny do stosowania w sprawie przepisów u.g.h. i poddania ocenie skontrolowanej działalności poprzez pryzmat przepisów tej ustawy oraz do zastosowania wobec skarżącej sankcji finansowej przewidzianej art. 89 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 89 ust. 2 pkt 2 u.g.h. Nie ulega wątpliwości, że kontrola funkcjonariuszy celnych przeprowadzona w lokalu prowadzonym przez skarżącą ujawniła eksploatację spornych urządzeń do gier, której charakter odpowiadał definicji gry na automatach zawartej w u.g.h. Art. 2 ust. 1 u.g.h. stanowi, że grami losowymi są gry o wygrane pieniężne lub rzeczowe, których wynik w szczególności zależy od przypadku, a warunki gry określa regulamin. Definicję ustawową gier na automatach zawiera art. 2 ust. 3 u.g.h., zgodnie z którym są to gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, o wygrane pieniężne lub rzeczowe, w których gra zawiera element losowości. Ustęp 4 tego samego artykułu wyjaśnia, że wygraną rzeczową w grach na automatach jest również wygrana polegająca na możliwości przedłużania gry bez konieczności wpłaty stawki za udział w grze, a także możliwość rozpoczęcia nowej gry przez wykorzystanie wygranej rzeczowej uzyskanej w poprzedniej grze. Art. 2 ust. 5 u.g.h. nakazuje zaś zaliczyć do gier na automatach także gry na urządzeniach mechanicznych, elektromechanicznych lub elektronicznych, w tym komputerowych, organizowane w celach komercyjnych, w których grający nie ma możliwości uzyskania wygranej pieniężnej lub rzeczowej, ale gra ma charakter losowy. Przepisy art. 89 ust. 1 pkt 2 oraz ust. 2 pkt 2 u.g.h. przewidują karę pieniężną w kwocie 12 000 zł. od każdego automatu za urządzanie gry na automatach poza kasynem gry. Strona skarżąca podnosiła zarzut naruszenie art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 ustawy o grach hazardowych poprzez jego zastosowanie, pomimo tego, że wespół z zakazem z art. 14 ust. 1 cyt. ustawy stanowi "regulację techniczną" w rozumieniu dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Przywołano, że przepis art. 14 ust. 1 u.g.h. został uznany przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) w wyroku z dnia 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11, C- 214/11, C-217/11 za przepis techniczny w rozumieniu art. 1 pkt 11 Dyrektywy nr 98/34/WE z 1998r. (Dz. Urz. UE. L z 1998 r., Nr 204, s. 37, ze zm.). Uznanie to, zdaniem skarżącej, wykluczało możliwość stosowania w procesie orzekania przepisu art. 14 ust. 1 u.g.h., a w konsekwencji przepisu art. 89 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 pkt 2 u.g.h. Kwestia braku notyfikacji przepisów u.g.h. Komisji Europejskiej musi być rozpatrywana przez Sąd przy uwzględnieniu stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonego w uchwale z dnia 16 maja 2016 r. (sygn. akt II GPS 1/16). Stanowisko to pozostaje istotne dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, także po omawianej wyżej zmianie ustawodawczej. Orzeczono w uchwale, że: 1. Art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. nie jest przepisem technicznym w rozumieniu art. 1 pkt 11 dyrektywy 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE. L z 1998 r. Nr 204, s. 37, ze zm.), którego projekt powinien być przekazany Komisji Europejskiej zgodnie z art. 8 ust. 1 akapit pierwszy tej dyrektywy i może stanowić podstawę wymierzenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o grach hazardowych, a dla rekonstrukcji znamion deliktu administracyjnego, o którym mowa w tym przepisie oraz jego stosowalności w sprawach o nałożenie kary pieniężnej, nie ma znaczenia brak notyfikacji oraz techniczny - w rozumieniu dyrektywy 98/34/WE - charakter art. 14 ust. 1 tej ustawy; 2. Urządzający gry na automatach poza kasynem gry, bez względu na to, czy legitymuje się koncesją lub zezwoleniem - od 14 lipca 2011 r., także zgłoszeniem lub wymaganą rejestracją automatu lub urządzenia do gry - podlega karze pieniężnej, o której mowa w art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. Uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego mają na celu ujednolicenie orzecznictwa sądów administracyjnych. Celowi temu służy ich pośrednia moc wiążąca, która przejawia się tym, że - zgodnie z art. 269 § 1 i § 2 p.p.s.a. - jeżeli jakikolwiek skład sądu administracyjnego rozpoznający sprawę nie podziela stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego, przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. W takich przypadkach skład siedmiu sędziów, skład Izby lub pełny skład Naczelnego Sądu Administracyjnego podejmuje ponowną uchwałę. Sąd w składzie rozpatrującym niniejszą sprawę podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w powołanej wyżej uchwale i nie dostrzega powodu, by zwracać się o ponowne wydanie uchwały przez NSA, czy też zwracać się z pytaniem prejudycjalnym do TSUE we wskazanym w skardze zakresie. Należy w tym miejscu zwrócić także uwagę na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 11 marca 2015 r. (sygn. akt P 4/14), w którym Trybunał orzekł, że art. 14 ust. 1 i art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h. są zgodne z art. 2 i 7 w związku z art. 9 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz zgodne z art. 20 i art. 22 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji. W uzasadnieniu tego wyroku Trybunał stwierdził, że procedura notyfikacji aktów prawnych w Komisji Europejskiej nie jest elementem konstytucyjnego procesu ustawodawczego, w związku z czym brak notyfikacji nie może świadczyć o niekonstytucyjności przepisów. Powyższe rozstrzygnięcia nakazują przyjąć, że wbrew stanowisku skarżącej przepisy zawarte w art. 89 ustawy z 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych obowiązują i podlegają stosowaniu w polskim systemie prawnym. Sąd nie zgadza się z podniesionym w skardze zarzutem nieuprawnionego uznania skarżącej za urządzającego gry, a tym samym potraktowania jako potencjalnego adresata kary pieniężnej z tytułu urządzania gier poza kasynem gry. Otóż z przepisu art. 89 ust. 1 u.g.h. ( w brzmieniu przed 1 kwietnia 2017 r.) wynika, iż "każdy, kto bez koncesji lub zezwolenia będzie urządzał grę hazardową albo będzie urządzał grę na automacie poza kasynem gry podlegać będzie karze pieniężnej". Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 89 ust. 1 pkt 1 u.g.h. stanowi, że karze pieniężnej podlega urządzający gry hazardowe bez koncesji, bez zezwolenia lub bez dokonania wymaganego zgłoszenia. Wynika z powyższego, że każdy kto urządza grę hazardową bez legitymowania się koncesją lub zezwoleniem, bez względu na formę prawną urządzającego tę grę (osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, której odrębne przepisy przyznają podmiotowość prawną) i miejsce urządzenia tej gry podlega karze pieniężnej. Wywieść zatem należy, że urządzającym grę jest każdy podmiot, który organizuje grę hazardową, w tym grę na automacie bez względu na to, czy obiektywnie jest zdolny do spełnienia jednego z warunków uzyskania koncesji (zezwolenia) w postaci odpowiedniej, ustawowo określonej formy prawnej prowadzonej działalności regulowanej. W rozpoznawanym przez Sąd przypadku skarżąca twierdzi, że nie mogła być objęta hipotezą art. 89 ust. 1 pkt 2 u.g.h., bowiem ani treść umowy ani okoliczności sprawy nie świadczą o podejmowaniu przez skarżącą jakiejkolwiek działalności możliwej do określenia mianem "urządzania gier". Wskazano również na błędne przyjęcie, że pojęcie "urządzającego gry" może być wypełnione wyłącznie przez czynność cywilnoprawną polegająca na oddaniu w najem, czy też dzierżawę, innemu podmiotowi części powierzchni lokalu. Z takim ujęciem spornej kwestii nie można się zgodzić. Po pierwsze, trzeba zauważyć, że żaden z przepisów u.g.h. nie zakazuje wyraźnie – formalnie rzecz biorąc – zawierania umów (najmu, dzierżawy czy też użyczenia), na podstawie których wyłącznie inny podmiot będzie dopiero, w pełni samodzielnie, eksploatował automaty do gier w rozumieniu art. 2 ust. 3 – 5 u.g.h. Z drugiej jednak strony nie można zaprzeczyć twierdzeniu, że dla faktycznego prowadzenia (organizowania, urządzania) gier losowych potrzebne jest spełnienie co najmniej dwóch warunków: dysponowanie urządzeniem do prowadzenia gier oraz dysponowanie miejscem, w którym owe automaty można byłoby usytuować i eksploatować. Uwzględniając takie uwarunkowania można byłoby – przynajmniej z punktu widzenia zachowania reguł logiki formalnej – skutecznie bronić już teraz poglądu, że w sytuacji, gdy jeden z podmiotów dysponuje samymi tylko automatami (nie mając jednak pomieszczenia, gdzie mogłyby one funkcjonować), a inny podmiot – odwrotnie – jest dysponentem pomieszczenia (nie ma jednak automatów), oba podmioty można byłoby uznać za "urządzających gry", w myśl przepisów u.g.h. już wówczas, gdy na podstawie zawartego kontraktu władający automatami korzysta z lokalu należącego do innego podmiotu, w którym to pomieszczeniu automaty te są udostępnianie dla ogółu. Po drugie należy zauważyć, że z ramowej umowy dzierżawy powierzchni, która znajduje się w aktach administracyjnych sprawy, a na którą powołuje się skarżąca, wynika, że współpraca z A. Sp. z o.o. wykracza poza ramy zwykłego udostępnienia miejsca pod prowadzenie działalności związanej z urządzaniem gier hazardowych. W świetle postanowień zawartych w umowie strona skarżąca posiada określone uprawnienia oraz obowiązki związane z automatami do gier: zapewnia pobór w lokalu energii elektrycznej na potrzeby eksploatacji zainstalowanych urządzeń, zobowiązuje się zapewnić niezbędne środki bezpieczeństwa oraz odpowiednie zabezpieczenie techniczne w celu uzyskania największego poziomu ochrony Quizomatów, w przypadku włamania lub jakiegokolwiek istotnego uszkodzenia urządzenia zobowiązana jest niezwłocznie powiadomić o tym dzierżawcę, skarżąca zobowiązała się również do utrzymania przedmiotu dzierżawy w stanie umożliwiającym eksploatacją urządzeń. Spółka zapewnia zaś skarżącej obsługę prawną związaną z funkcjonowaniem i eksploatacją urządzeń w niezbędnym zakresie. Istotne jest również, że wysokość świadczenia A. określonego jako czynsz dzierżawy została określona w specyficzny sposób w paragrafie 2 ust. 1 i ust. 2 umowy. Figuruje tam następujące sformułowanie: "1. Z tytułu umowy Dzierżawca będzie płacić Wydzierżawiającemu miesięczny czynsz dzierżawny płatny od chwili uruchomienia Quizomatów do miesiąca, w którym Quizomaty przestały być eksploatowane (włącznie).(...). Z tytułu Umowy Dzierżawca będzie płacić Wydzierżawiającemu miesięczny czynsz dzierżawny w wysokości 35% od sumy dochodów uzyskanych w Quizomatach umieszczonych na podstawie Umowy w przedmiocie dzierżawy." Powyższe potwierdzone zostało wystawionymi fakturami za dzierżawę części lokalu, z których wynika, że czynsz nie był płacony w stałej kwocie (ryczałtem), tylko był zależny od przychodu uzyskanego w związku z użytkowaniem ww. urządzeń. Zdaniem Sądu z przywołanego, dosłownego postanowienia umowy, które jednak – w świetle art. 65 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (dalej w skrócie jako "k.c.") – nie ma wszak decydującego znaczenia dla kierunku wykładni analizowanego kontraktu, wynika niezbicie (niedwuznacznie), że "celem" tej umowy, a zarazem "zgodnym zamiarem stron", było nie tyle zawarcie klasycznego kontraktu dzierżawy powierzchni, ile podjęcie wspólnego przedsięwzięcia gospodarczego polegającego właśnie na połączeniu składników majątkowych, jakimi dysponowały strony kontraktu (lokalem użytkowym oraz automatami innej spółki), które dopiero wspólnie umożliwiały uruchomienie gier na automatach w sposób dostępny dla ogółu, a więc ich "urządzanie" (w rozumieniu przepisów u.g.h.). Dokonując interpretacji zgodnie z dyspozycją art. 65 § 2 k.c., trzeba mieć dodatkowo na uwadze to, że skontrolowane przez funkcjonariuszy celnych automaty miały być eksploatowane w celach ewidentnie komercyjnych (odpłatność uiszczana przez graczy za możliwość uruchomienia gry), przy czym dochody z gier (w rzeczywistości zysk – skoro chodziło o różnicę między wpłatami graczy, a wypłatami z tytułu wygranych, która to różnica zawsze jest wartością dodatnią w tego typu działalności, jak podjęta przez strony kontraktu) miałyby być w istocie dzielone między stronami analizowanej umowy w następującej proporcji: 35 % dla skarżącej (tzw. wydzierżawiającego) i 65 % dla spółki. W rozpoznawanej sprawie organy zasadnie zatem uznały skarżącą za "urządzającego gry" w rozumieniu przepisów powołanej ustawy. Niezasadny jest zatem zarzut, że skarżąca nie mogła być adresatem decyzji mocą której wymierzono karę pieniężną. Rola skarżącej nie ograniczała się bowiem wyłącznie do zapewnienia poboru energii elektrycznej i zapewnienia dostępu do urządzeń. W zakresie innych obowiązków oprócz partycypowania w zyskach mieszczą się w ocenie Sądu bez wątpienia powinności strony skarżącej zastrzeżone w umowie, o których była mowa wyżej. Skarżąca udostępniała w swoim lokalu graczom przedmiotowe automaty celem rozgrywania gier i czyniła to za opłatą, za co pobierała od dzierżawcy "wynagrodzenie" nazwane w umowie czynszem dzierżawnym. W gestii i interesie strony było uzyskanie jak największej ilości klientów, a co za tym idzie dochodów z gier, gdyż od tej wartości był liczony otrzymywany przez stronę czynsz. Skontrolowane przez funkcjonariuszy celnych automaty miały być eksploatowane w celach ewidentnie komercyjnych (odpłatność uiszczana przez graczy za możliwość uruchomienia gry). To zaś niewątpliwie determinuje uznanie skarżącej za urządzającego gry. Dodać należy, że podmiotem odpowiedzialnym za naruszenie przepisów u.g.h. jest każdy urządzający gry hazardowe na automacie do gier, w tym niezależnie od tego, czy miał świadomość czy też nie, że uczestniczy w przedsięwzięciu gospodarczym sprzecznym z obowiązującymi przepisami. Odpowiedzialność administracyjna jest bowiem, oderwana od kwestii ustalania winy i jej stopnia, zaś przeprowadzone w sprawie dowody jednoznacznie wykazały, że urządzane na automacie gry mają charakter gier hazardowych. Wobec powyższego Sąd stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mogący mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło