III SA/Gd 199/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Marek Gorski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lipca 2010 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 26 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego oddala skargę. Wyrokiem z dnia 15 października 2009 r. wydanym w sprawie o sygnaturze III SA/Gd 356/09 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 3 czerwca 2009 r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta z dnia 15 kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie przyznania M. K. dodatku mieszkaniowego. W uzasadnieniu przedmiotowego wyroku Sąd wskazał, że sposób obliczenia dodatku mieszkaniowego przysługującego M. K. powinien uwzględniać ponoszone przez niego wydatki mieszkaniowe na powierzchnię wynikającą z umowy użyczenia. Nadto Sąd uznał, że osoba, co do której wymóg zamieszkiwania w oddzielnym pokoju został stwierdzony orzeczeniem powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności ma zawsze prawo do powiększenia tzw. powierzchni normatywnej o 15 m2, bez względu na to, czy w zajmowanym lokalu ma faktyczną możliwość zamieszkiwania w oddzielnym pokoju i czy w lokalu mieszka sama czy też z innymi osobami. Prezydent Miasta po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 14 stycznia 2010 r. nr [...] przyznał M. K. dodatek mieszkaniowy w wysokości 153,01 zł na okres 1 kwietnia 2009 r. – 30 września 2009 r. W podstawie prawnej wydanej decyzji organ I instancji wskazał art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 71, poz. 734 z późn. zm.) w zw. z § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U. Nr 156, poz. 1817 z późn. zm.), art. 104 i 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej w skrócie k.p.a.) oraz rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 27 grudnia 2001 r. w sprawie sposobu przeprowadzania wywiadu środowiskowego, wzoru kwestionariusza wywiadu oraz oświadczenia o stanie majątkowym wnioskodawcy i innych członków gospodarstwa domowego, a także wzoru legitymacji pracownika upoważnionego do przeprowadzenia wywiadu (Dz. U. Nr 156, poz. 1828). W uzasadnieniu w/w rozstrzygnięcia Prezydent Miasta wskazał, że wysokość dodatku mieszkaniowego nie może przekraczać 80 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu lub 80 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa powierzchni normatywnej, co wynika z uchwały nr Rady Miejskiej z dnia 28 października 2009 r. w sprawie wysokości wskaźników procentowych określających górną granicę pokrycia przez gminę wydatków ponoszonych na lokale mieszkalne. Według złożonej deklaracji miesięczne wydatki na powierzchnię normatywną wynoszą 201,61 zł. Średni miesięczny dochód na osobę wynosi zaś 324 zł, a zatem próg dochodów nie został przekroczony. W tym stanie wnioskodawca kwalifikuje się więc do otrzymania dodatku mieszkaniowego. W odwołaniu od w/w decyzji M. K. reprezentowany przez R. K. wniósł o jej uchylenie i wydanie decyzji przyznającej dodatek w wysokości 160,87 zł, tj. w wysokości odpowiadającej 80 % faktycznych wydatków ponoszonych za powierzchnię 38,39 m2 wobec prawa do powiększonej normatywnej powierzchni wynoszącej 50 m2. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 26 lutego 2010 r. znak [...] działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856 z późn. zm.), art. 127 § 1 zw. z art. 17 pkt 1 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 6 ust. 1 pkt 1, ust. 4 i ust. 4a ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, że w rozpatrywanym przypadku powierzchnia normatywna stanowi 35 m2, a z umowy użyczenia zawartej w dniu 15 sierpnia 2006 r. wynika, że skarżący zajmuje ½ lokalu mieszkalnego położonego przy ul. [...] w S., co stanowi powierzchnię użytkową 38,39 m2. Gdyby przyjąć rozumowanie skarżącego okazałoby się, że zajmuje on powierzchnię większą od rzeczywistej powierzchni użytkowej. W realiach sprawy wydatki na lokal wynoszą 402,17 zł, wydatki na normatywną powierzchnię lokalu 201,09 zł a wydatki poniesione przez stronę 48,60 zł. Dodatek jako różnica powyższych dwóch wielkości (201,09 zł i 48,60 zł) winien zaś wynosić 152,49 zł. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. K. wniósł o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć. Decyzji organu odwoławczego skarżący zarzucił: - naruszenie art. 5 ust. 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych - poprzez błędne wyliczenie wydatków na powierzchnię normatywną; - naruszenie art. 6 ust. 1 w/w ustawy – poprzez pominięcie istotnego dla prawidłowego wyliczenia dodatku mieszkaniowego elementu, że chodzi o wydatki mieszkaniowe przypadające na normatywną powierzchnię; - naruszenie art. 6 ust. 11 w/w ustawy gdyż wyliczony dodatek w kwocie 152,49 zł stanowi 75,83 % faktycznych wydatków za zajmowaną powierzchnię 38,39 m2, co jest sprzeczne z prawem skarżącego do otrzymania 80 % faktycznych wydatków w świetle uchwały Rady Miejskiej nr [...] z dnia 28 października 2009 r. W związku z tym prawidłowe wyliczenie 80 % z 201,09 zł stanowi wielkość 160,87 zł, która to kwota jest w ocenie skarżącego należnym dodatkiem mieszkaniowym za wnioskowany okres. W uzasadnieniu skargi ponownie wskazano, że organ nie uwzględnił 50 m2 jako tzw. powierzchni normatywnej. Skutkowało to w dalszej kolejności błędnym obliczeniem wydatków na normatywną powierzchnię w wysokości 201,09 zł zamiast 262 zł i - finalnie - zaniżeniem wysokości należnego dodatku mieszkaniowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze powołując się na treść art. 5 ust. 1 i 4 ustawy o dodatkach mieszkaniowych wniosło o jej oddalenie podtrzymując swą dotychczasową argumentację w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 w/w aktu prawnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie mogła zostać uwzględniona i jako niezasadna podlegała oddaleniu. W myśl art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji – zwanej dalej ustawą, dodatek mieszkaniowy przyznaje, na wniosek osoby uprawnionej do dodatku mieszkaniowego, wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji administracyjnej. Organy administracji, podejmując decyzję w przedmiocie dodatku mieszkaniowego, zobowiązane są do zebrania w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego i do jego rozpatrzenia oraz wszechstronnej oceny, czy ustalone dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności zostały udowodnione (art. 77 § 1 k.p.a.). W sprawie niniejszej, po uchyleniu wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 15 października 2009 r. w sprawie sygn. akt III SA/Gd 356/09 decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w z dnia 3 czerwca 2009 r. oraz decyzji Prezydenta Miasta z dnia 15 kwietnia 2009 r., organy te ponownie rozpatrzyły sprawę wysokości dodatku mieszkaniowego przyznanego skarżącemu na czas od 1 kwietnia 2009 r. do 30 września 2009 r. Realizując wytyczne Sądu dotyczące dokonania wnikliwej analizy stanu faktycznego sprawy z uwzględnieniem rozważań zawartych w uzasadnieniu wyroku Prezydent Miasta dokonał ponownie obliczenia wysokości przysługującego skarżącemu dodatku mieszkaniowego w wysokości 153,01 zł na okres od 1 kwietnia 2009 r. do 30 września 2009 r., decyzja ta została przez organ odwoławczy utrzymana w mocy. Jako podstawę rozstrzygnięcia, Sąd przyjął następujący stan faktyczny: Skarżący zawarł w dniu 15 sierpnia 2006 r. z matką R. K. umowę użyczenia części zajmowanego wspólnie lokalu mieszkalnego, zgodnie z którą M. K. zajmuje 38,39 m2 powierzchni lokalu i ponosi wydatki związane z utrzymaniem tej powierzchni lokalu i umowa ta stanowi tytuł prawny skarżącego do zajmowanego lokalu i do ubiegania się o przyznanie dodatku mieszkaniowego (zob. wyrok Naczelnego Sąd Administracyjny z dnia 25 czerwca 2008 roku w sprawie o sygn. I OSK 1181/07). Nadto, jako że o wymogu zamieszkiwania przez skarżącego w oddzielnym pokoju orzekł w dniu 28 sierpnia 2007 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności orzeczeniem nr [...] na okres do 31.08.2010 r., powierzchnię normatywną właściwą dla gospodarstwa skarżącego tj. 35 m2 należało powiększyć o 15 m2 co daje 50 m2 (art. 5 ust. 3 ustawy). Średni miesięczny dochód skarżącego za okres od grudnia 2008 r. do lutego 2009 r. wynosił 324 zł i jest niższy od 175 % najniższej emerytury obowiązującej w dniu złożenia wniosku (art. 3 ust. 1 ustawy). Wydatki na cały lokal mieszkalny o pow. 76,78 m2 obliczone w oparciu o przepisy art. 6 ust. 4 i 4a ustawy wynosiły 402,17 zł, z czego na skarżącego przypada kwota 201,09 zł. Przedstawiony powyżej stan faktyczny nie jest między stronami sporny, a istota sporu sprowadza się do odmiennego rozumienia przepisów regulujących sposób obliczenia wysokości dodatku mieszkaniowego. Skarżący uważa bowiem, że dodatek mieszkaniowy należało wyliczyć w oparciu o wartość przysługującej jej normatywnej powierzchni użytkowej lokalu – bez względu na powierzchnię faktyczną przez nią zajmowaną. Poglądu tego nie sposób podzielić, gdyż pomija on dyspozycję przepisu art. 6 ust. 9 ustawy, w myśl którego jeżeli powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni, to dodatek mieszkaniowy ustala się w wysokości różnicy między wydatkami ponoszonymi za ten lokal a odpowiednią kwotą wymienioną w ust. 1 pkt 1-3 lub w ust. 2 pkt 1-3. Ten właśnie przepis powinien stać się podstawą obliczenia wysokości należnego skarżącemu dodatku mieszkaniowego, gdyż zajmowana przez skarżącego powierzchnia użytkowa 38,39 m2 jest mniejsza od przysługującej mu powierzchni normatywnej (50 m2 ). Organy administracji orzekające w sprawie nie powołały się wprawdzie na przepis art. 6 ust. 9 ustawy, lecz dokonane przez nie wyliczenie należnego skarżącej dodatku mieszkaniowego opiera się na zasadzie tym przepisem ustanowionej, gdyż uwzględnia fakt, że zajmowana przez skarżącą powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego jest mniejsza od określonej w art. powierzchni normatywnej. Organy uwzględniły więc de facto treść art. 6 ust. 9 ustawy o dodatkach mieszkaniowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1092/06 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Nie zasługują na uwzględnienie zarzuty naruszenia art. 5 ust. 4 oraz art. 6 ust. 1 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Powołane przepisy odnoszą się do zasad ustalania wysokości dodatku mieszkaniowego dla osób, które zajmują lokale o powierzchni normatywnej większej niż określona w art. 5 ust. 1 i 3 ustawy. W niniejszej sprawie mamy zaś do czynienia z sytuacją szczególną, gdy lokal mieszkalny ma powierzchnię mniejszą niż normatywna. W tej sytuacji należało przy obliczeniu dodatku, zgodnie z art.. 6 ust. 9 ustawy, uwzględnić całość ponoszonych przez skarżącego wydatków w wysokości 201, 09 zł., co też organy uczyniły. Istniejące przepisy nie dają bynajmniej podstaw, by przy wyliczeniu dodatku mieszkaniowego brać pod uwagę wydatki, które nie zostały faktycznie poniesione – w istocie fikcyjne – ustalone w oparciu o przelicznik powierzchni lokalu większy niż powierzchnia faktycznie zajmowana przez stronę. W końcu Sąd nie uwzględnił zarzutu naruszenia art. 6 ust. 11 ustawy o dodatkach mieszkaniowych. Zdaniem skarżącego wyliczony przez organy dodatek stanowi 75,83% faktycznych wydatków za zajmowaną powierzchnią użytkową lokalu, tymczasem ma ona prawo do uzyskania dodatku w wysokości 80% tych wydatków co wynika z treści uchwały Rady Miejskiej Nr [...] z dnia 28 października 2009 r. w sprawie wysokości wskaźników procentowych określających górną granicę pokrycia przez Gminę wydatków ponoszonych na lokale mieszkalne (Dz. Urz. Woj. Pomorskiego z 2009 Nr 173, poz. 3375). Sąd pragnie zauważyć, że skarżący błędnie odczytuje znaczenie zawartej w art. 6 ust. 10 i 11 ustawy regulacji. Przepis zawarty w ust. 10 art. 6 stanowi, że wysokość dodatku mieszkaniowego, łącznie z ryczałtem, o którym mowa w ust. 7, nie może przekraczać, z zastrzeżeniem ust. 11, 70 % wydatków przypadających na normatywną powierzchnię zajmowanego lokalu mieszkalnego lub 70 % faktycznych wydatków ponoszonych za lokal mieszkalny, jeżeli powierzchnia tego lokalu jest mniejsza lub równa normatywnej powierzchni. Zgodnie z art. 6 ust. 11 ustawy Rada Gminy, w drodze uchwały może podwyższyć lub obniżyć, nie więcej niż o 20 punktów procentowych, wysokość wskaźników procentowych. Z treści powołanych przepisów wynika, że dotyczą one określenia maksymalnej dopuszczalnej wysokości dodatku mieszkaniowego (określonej procentowym stosunkiem do faktycznie poniesionych wydatków na lokal), co nie oznacza, jak mylnie odczytuje to strona, że każdy ubiegający się o dodatek mieszkaniowy otrzyma go w takiej wysokości – jeśli ze zgodnych z ustawą wyliczeń wynika, że przysługuje mu dodatek niższy. Uznanie, iż przyznanie skarżącemu dodatku mieszkaniowego w wysokości ustalonej przez organ pierwszej instancji nie narusza prawa materialnego i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy powoduje, iż skarga podlega oddaleniu. Stąd też Sąd orzekł jak w sentencji, mając za podstawę art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.