III SA/Gd 2/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Paweł Mierzejewski, Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 października 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie rejestracji pojazdu oddala skargę. Decyzją z dnia 31 października 2018 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1, 4 i 5 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) po rozpoznaniu odwołania M. P. utrzymało w mocy decyzję Starosty z dnia 18 stycznia 2018 r., nr [...] odmawiającą uchylenia decyzji z 3 lipca 2017 r. o zarejestrowaniu samochodu osobowego marki BMW 3L 328I Xdrive o nr rejestracyjnym [...], nr VIN [...] na rzecz K. W. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: W dniu 3 lipca 2017 r. decyzją nr [...] samochód osobowy marki BMW 3L 328I został zarejestrowany na K. W. Skarżący M. P. pismem datowanym 21 lipca 2017 r. wniósł na podstawie art.145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. o wznowienie postępowania w tej sprawie. Wskazał, że powinien być stroną postępowania ponieważ jest właścicielem pojazdu. Wyjaśnił, że stosownie do umowy zawartej ze A. S.A. w G. wykupił go z leasingu od B. S.A. we W. po wpłaceniu na rzecz B. S.A. we W. kwoty 49.594,00 zł. W konsekwencji powyższego, A. S.A. w G. nie mogła po raz kolejny zadysponować pojazdem na rzecz innego podmiotu (K. W.), bowiem sprzedaż samochodu na jego rzecz nastąpiła wcześniej. Do pisma dołączono: pismo J. W. - Prezesa Zarządu A. S.A. z dnia 19 maja 2017 r. skierowane do B. S.A. we W., w którym oświadczył on, iż w związku z upływającym terminem leasingu pojazdu upoważnia on do jego wykupu M. P. oraz prosi o wystawienie faktury na tego przedsiębiorcę; pismo z dnia 19 maja 2017 r. M. S. - specjalisty ds. rozliczeń B. S.A. we W., stwierdzające, iż Zarząd Spółki wyraża zgodę na sprzedaż przedmiotowego pojazdu na rzecz M. P. oraz informujące, że nabywca zobowiązany jest do wpłaty kwoty 49.454,00 zł. na podany numer rachunku bankowego; potwierdzenie dokonania w dniu 22 maja 2017 r. przez M. P. przelewu kwoty 49.454,00 zł. na numer rachunku bankowego B. S.A. we W. tytułem "wykup pojazdu umowa nr [...] oraz zawiadomienie z dnia 12 lipca 2017 r. III Komisariatu Policji o wszczęciu dochodzenia o przestępstwo określone w art. 284 § 1 k.k. Postanowieniem z 8 sierpnia 2017 r. Starosta wznowił postępowanie, zaś następnie decyzją z dnia 18 stycznia 2018r. na podstawie art.151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. odmówił uchylenia decyzji z 3 lipca 2017 r. o zarejestrowaniu pojazdu na rzecz K. W. Organ wskazał, że okoliczności i dowody przedstawione w sprawie nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, ponieważ nie potwierdzają, by własność przedmiotowego pojazdu została przeniesiona na skarżącego. M. P. w odwołaniu od powyższej decyzji zarzucił naruszenie prawa materialnego - art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie, że dokument sprzedaży pojazdu - faktura nr [...] z dnia 1 czerwca 2017 r. jest dokumentem prawdziwym, gdy w rzeczywistości nie potwierdza ona realnej transakcji sprzedaży, a zatem jest dokumentem fałszywym, bądź co najmniej pozornym oraz naruszenie art. 136 § 1 k.p.a. mające istotny wpływ na jego wynik poprzez poprzestanie na materiale dowodowym zaoferowanym przez skarżącego i zaniechanie zwrócenia się do organów skarbowych o weryfikację spornej faktury, a konsekwencji naruszenie zasad wyrażonych art. 7 i 8 k.p.a. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia 31 października 2018 r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z treścią przepisu art.145 § 1 pkt 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Zatem oceny, czy faktura VAT nr [...] z dnia 1 czerwca 2017r. wystawiona przez A. S.A. w G. dla K. W. dotycząca sprzedaży przedmiotowego pojazdu marki BMW 3L 328I Xdrive, nr VIN: [...], została sfałszowana (czy też dotknięta jest fałszem intelektualnym) nie mogło dokonać samodzielnie Kolegium, bowiem nie jest organem właściwym do stwierdzenia fałszywości dokumentu. Organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie skarżący podniósł w odwołaniu zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. ale nie przedstawił żadnych dowodów potwierdzających, iż faktura VAT została sfałszowana. Skarżący został wezwany na etapie postępowania odwoławczego do przedłożenia prawomocnego orzeczenia sądu lub innego organu stwierdzającego fałszywość wymienionej faktury VAT, czego nie uczynił. Z powyższą decyzją nie zgodził się M. P. i wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, zarzucając organom administracji naruszenie art. 136 § 1 k.p.a., poprzez poprzestanie na materiale dowodowym zaoferowanym przez skarżącego i niezwróceniu się do organów skarbowych o weryfikację spornej faktury, a w konsekwencji naruszenie art. 7 i 8 k.p.a. Ponadto zarzucił naruszenie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie, że dokument sprzedaży pojazdu – faktura nr [...] jest dokumentem prawdziwym, gdy w rzeczywistości nie potwierdza ona realnej transakcji sprzedaży, a zatem w ocenie skarżącego jest dokumentem fałszywym bądź co najmniej pozornym. M. P. w uzasadnieniu skargi podniósł, że Kolegium powinno w ramach posiadanych kompetencji rewizyjnych samodzielnie dokonać oceny istnienia bądź nieistnienia podstawy wznowieniowej. Zdaniem skarżącego transakcja sprzedaży opisana w fakturze jest transakcją pozorną, skoro nabywca nie zapłacił sprzedawcy ceny zakupu auta, a sprzedawca takiej zapłaty się nie domagał. Nie odpowiada to cechom umowy sprzedaży wynikającym z art. 535§1 k.c. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2018 r., poz. 2107 ) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Praw o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( t.j. Dz. U. z 2018 poz. 1302, dalej jako p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie należy wskazać, że przepis art. 149§2 k.p.a. stanowi, że postanowienie o wznowieniu postępowania stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. W postanowieniu o wznowieniu postępowania Starosta, zgodnie z wnioskiem skarżącego wskazał jako podstawy wznowieniowe przepisy art. 145§1 pkt 4 i 5 k.p.a. Skarżący w swym wniosku podnosił, że nie brał udziału w postępowaniu rejestracyjnym, choć powinien był wziąć w nim udział jako właściciel pojazdu. Wskazał też na dokumenty, które jego zdaniem świadczą o przysługującym, mu prawie własności, datowane na maj 2017r. i które są nowymi istotnymi dowodami nieznanymi organowi w dacie rejestracji pojazdu, a zatem stanowią podstawę wznowieniową z art. 145§1 pkt 5 k.p.a. Dopiero wnosząc odwołanie skarżący wskazał, że jego zdaniem zrealizowała się także przesłanka wznowieniowa z art. 145§1 pkt 1 k.p.a. czyli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Cechę fałszywości skarżący przypisywał zaś fakturze wystawionej przez spółkę A. z tytułu sprzedaży pojazdu K. W. Pomijając kontrowersyjną kwestię tego, czy możliwe jest w toku postępowania wznowieniowego powołanie podstaw nowych, które nie były wskazane w postanowieniu o wznowieniu postępowania, należy wskazać, że istota zarzutów skarżącego M. P., leżących u podstaw każdej z powoływanych przez niego na różnych etapach postępowania przesłanek wznowieniowych, sprowadzała się do twierdzenia, że nabył on jeszcze w maju 2017r. skutecznie własność pojazdu od A. S.A. w G., a zatem K. W. na którego wystawiona została faktura (na podstawie której zarejestrowano pojazd) własności tej nie mógł nabyć. Podkreślić należy, że postępowanie w sprawie rejestracji pojazdu samochodowego ma charakter sformalizowany i orzekając w tym przedmiocie organy administracji opierają się na przedłożonych im dokumentach potwierdzających prawo własności wnioskodawcy. Dokumentem tym może być umowa sprzedaży lub faktura wystawiona przez sprzedawcę – podmiot gospodarczy. Organ rejestracyjny nie jest uprawniony do samodzielnego rozstrzygania sporów cywilnych dotyczących prawa własności pojazdu podlegającego rejestracji. Rozstrzyganie tego rodzaju sporów należy natomiast do kompetencji sądów cywilnych. Niewątpliwie spór cywilny o własność pojazdu występuje w niniejszej sprawie. Wykracza poza kompetencje organu rejestracyjnego ocena, czy i ewentualnie kiedy skarżący nabył własność samochodu, skoro wyprowadza on swe prawo z szeregu zdarzeń takich jak płatność na rzecz spółki leasingowej, czy korespondencja mailowa poprzedniego właściciela ze spółką leasingową, której autentyczność w części była zresztą podważana w toku postępowania. Stroną postepowania rejestracyjnego może być wyłącznie właściciel pojazdu, zatem skarżący, zmierzając do uzyskania statusu strony także w postępowaniu wznowieniowym, w sytuacji sporu o własność pojazdu, powinien wykazać stosownym orzeczeniem sądu cywilnego swe prawo własności do spornego pojazdu, czego nie uczynił. Skarżący twierdził także, powołując się na podstawę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., że faktura nr [...] potwierdzająca sprzedaż pojazdu przez A. na rzecz K. W. jest dokumentem fałszywym bądź co najmniej pozornym. Należy zwrócić ponadto uwagę, że zgodnie z treścią art. 145 § 2 k.p.a. fakt sfałszowania dowodu (także przypadek fałszu intelektualnego) powinien zostać stwierdzony orzeczeniem sądu lub innego organu. Wyjątki od tej zasady dotyczą sytuacji, w których sfałszowanie dowodu jest oczywiste, a wznowienie postępowanie jest niezbędne dla uniknięcia niebezpieczeństwa dla życia lub zdrowia ludzkiego lub poważnej szkody dla interesu społecznego, jak również gdy postępowanie przed sądem lub innym organem nie może być wszczęte na skutek upływu czasu lub z innych przyczyn określonych przepisami prawa. W kontrolowanym postępowaniu nie przedłożono orzeczenia potwierdzającego sfałszowanie faktury, na której oparto rejestrację pojazdu na rzecz K. W., ani niewątpliwie nie zachodzą przesłanki wyjątkowe zawarte w powołanym wyżej przepisie. Konieczność rozpoznania w toku postępowania wznowieniowego podnoszonej przez skarżącego przesłanki wznowieniowej z art. 145§ pkt 4 k.p.a. determinowała sposób rozstrzygnięcia sprawy przez decyzję o odmowie uchylenia decyzji o rejestracji pojazdu na podstawie art. 151 §1 pkt 1 k.p.a. Zdaniem sądu rozpoznającego sprawę ocena, że wnioskujący o wznowienie postępowania nie jest stroną postępowania, w przypadku podniesienia przesłanki wznowieniowej z art.145§ pkt 4 k.p.a. nie powinna być podstawą orzeczenia o odmowie wznowienia na podstawie art. 149§3 k.p.a. (por Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski. Warszawa 2018. Str. 1155). Takie rozstrzygnięcie byłoby właściwe jedynie w przypadku, gdyby podanie o wznowienie opierało się na innych przesłankach wznowieniowych niż zawarta w art.145§1 pkt 4 k.p.a. W tej sytuacji Sąd, uznając skargę za całkowicie nieuzasadnioną oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.