III SA/Gd 200/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Sędzia WSA Alina Dominiak, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w T. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia 11 lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie wydania zaświadczenia dotyczącego stanu posiadania nieruchomości 1. uchyla zaskarżone postanowienie i postanowienie Starosty z dnia 17 grudnia 2008 ., [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie może być wykonane. "A" Sp. z o.o. z siedzibą [...] złożyła wniosek o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych z informacją o nieruchomościach stanowiących własność bądź będących we władaniu J. N. W., wraz z numerami ksiąg wieczystych nieruchomości. Starosta [...], działając na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240 z 2005r., poz.2027 ze zm.) oraz art. 217 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, postanowieniem z dnia 17 grudnia 2008 r. odmówił udzielenia informacji ze zbioru danych z operatu ewidencji gruntów i budynków na temat nieruchomości J. N. W. Uzasadniając swoje stanowisko organ I instancji stwierdził, iż wnioskodawca nie wykazał interesu prawnego w uzyskania zaświadczenia o żądanych danych. W ocenie organu wykazał jedynie swój interes faktyczny, co, w świetle przytoczonych przepisów prawa, a w szczególności art. 24 ust. 3 ustawy Prawo Geodezyjne i Kartograficzne nie uzasadnia wydania żądanego zaświadczenia. W zażaleniu na powyższe postanowienie "A" Sp. z o.o. [...] wskazała, iż zarówno z przepisów kodeksu postępowania cywilnego, jak i kodeksu postępowania administracyjnego wypływa obowiązek organu do udostępnienia wnioskowanych danych, bowiem wierzyciel ma interes prawny w uzyskaniu informacji o nieruchomościach swego dłużnika. W szczególności organ administracji nie powinien ograniczać uprawnień wierzyciela. KPC zobowiązuje wierzyciela do wskazania komornikowi mienia mającego podlegać zajęciu. Powinności wierzyciela wypływają również z przepisów ustawy o księgach wieczystych i hipotece, a zgodnie z kpa i Konstytucją RP organy administracji publicznej powinny działać na podstawie przepisów prawa. Postanowieniem z dnia 11 lutego 2009 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie wskazując, iż wnioskodawca legitymuje się jedynie interesem faktycznym dążąc do uzyskania informacji o majątku dłużnika. Z wniosku wynika jednoznacznie, że uzyskane dane mają być wykorzystane w prowadzonym przeciwko dłużnikowi postępowaniu egzekucyjnym. Jako uzasadnienie powyższych twierdzeń, organ wskazał na treść art.217 kpa, § 51 ust. 1 Rozporządzenia Ministra rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 z 2001r, poz.454) i art. 24 ustawy z dnia 17 maja 1989r - Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240, poz.2027 ze zm.). Przywołano również treść przepisów art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych i art. 6 tej ustawy (Dz. U. Nr 101 z 2002 r., poz.926 ze zm.), wyjaśniając, że nr księgi wieczystej nieruchomości również umożliwia zidentyfikowanie osoby właściciela, zatem - należy do danych, których przetwarzanie dopuszczalne jest tylko wtedy, gdy jest to niezbędne do zrealizowania uprawnienia lub spełnienie obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Interesów wierzyciela poszukującego zaspokojenia wierzytelności chronią art.758-912 KPC, na podstawie których wierzyciel ma prawo przeprowadzić egzekucję i żądać od dłużnika ujawnienia majątku. Może to nakazać sad powszechny. Takie rozumienie problemów wynikających na tle podobnych spraw zaaprobowało orzecznictwo sądów administracyjnych w wyrokach: NSA z dnia 22 lutego 2007 roku w sprawie sygn akt I OSK 560/06 i z dni 14 lutego 2008r WSA w Gdańsku sygn akt III SA/Gd 453/07 i 21 maja 2008r sygn akt IIISA/Gd 77/08. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "A" Sp. z o.o. [...], zarzucając wydanemu postanowieniu naruszenie przepisów prawa, w tym: 217 § 2 kpa, 921 kpc, 109 ustawy o księgach wieczystych i hipotece, 527 kc, 49 ust. 4 ustawy o komornikach sądowych i egzekucji, 783 kpc, art. 2, 7 i 64 Konstytucji RP, art. 7 kpa oraz zasady dyspozytywności wyrażonej w kpc wniosła o uchylenie zaskarżonych postanowień i zobowiązanie organu I instancji do wydania wypisu z ewidencji gruntów i budynków zgodnie z wnioskiem strony skarżącej z dnia 4 grudnia 2008 roku. Uzasadniając zarzuty podniesiono, między innymi, że strona skarżąca domagała się jedynie podania numerów ksiąg wieczystych ( a nie - całościowego wypisu) nieruchomości należących do dłużnika skarżącej - J. N. W.. Oczywistym jest, że jako wierzyciel strona skarżąca ma interes prawny w uzyskaniu żądanych danych. Na tym etapie postępowania strona skarżąca przedstawiła wezwanie sądu z dnia 6 marca 2009 roku do wskazania jej numerów ksiąg wieczystych i położenia nieruchomości, na których zamierza ustanowić hipotekę. Podniesiono, że wierzyciel, zaopatrzony w tytuł wykonawczy może w dowolny sposób dążyć do zaspokojenia wierzytelności. Informacja o miejscu położenia nieruchomości jest niezbędna do wskazania komornika właściwego do prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Chcąc dokonać wpisu hipoteki na nieruchomości dłużnika wierzyciel musi podać sadowi nr ksiąg wieczystych oraz położenie nieruchomości dłużnika, a dane na ten temat może uzyskać z ewidencji prowadzonej przez właściwego starostę. Odmowa udzielenia informacji może dłużnika narażać na straty, a nawet - uniemożliwić dochodzenia roszczenia, co pozostaje w rażącej sprzeczności z unormowaniami z art. 527 kc, 49 ust. 4 ustawy o komornikach sadowych i egzekucji, art. 783 kpc, art. 2,7 i 64 Konstytucji RP, zaś niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy, jakiego dopuściły się w tej sprawie organy orzekające narusza art. 7 kpa. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z akt, w dniu 8 grudnia 2008 roku strona skarżąca złożyła wniosek do Wydziału Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego w [...] domagając się - jak wynika z treści wniosku - podania informacji o nieruchomościach - numerów ksiąg wieczystych - nie całościowego wypisu ((pkt.6 wniosku) należących do J. N. W., zam. w [...] przy [...], podano również PESEL i dokładny adres przedsiębiorcy. Dodatkowo żądano podania - gdyby wskazywany przedsiębiorca figurował w przeszłości w ewidencjach prowadzonych przez Wydział Geodezji i Gospodarki Nieruchomościami Starostwa Powiatowego [...] jako właściciel bądź użytkownik nieruchomości - nr KW tych nieruchomości oraz określenia od kiedy do kiedy w ewidencji figurował ( w latach) (końcowa część wniosku - akta adm.). Organy obu instancji, jak wyżej opisano, wydały postanowienia o odmowie wydania zaświadczenia o danych, powołując przepisy art. 24 ust. 3 i 20 ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo geodezyjne i kartograficzne i przepisy kpa dotyczące wydawania zaświadczeń. Zatem już na wstępie należy zauważyć, ze organy rozstrzygnęły w innej sprawie, niż określał to wniosek. Wnioskowano bowiem o: 1.podanie nr KW nieruchomości należących do zidentyfikowanego właściciela, 2.podanie informacji, czy konkretna osoba była w latach ubiegłych ( bez sprecyzowania dat) właścicielem bądź użytkownikiem nieruchomości zarejestrowanych w ewidencji prowadzonej przez Starostwo Powiatowe w [...]. Gdyby organy ewidencyjne miały wątpliwości co do treści żądania, to - skoro postępowanie wszczęto na wniosek, ich pierwszym obowiązkiem było precyzyjne ustalenie treści żądania strony, bowiem to strona poprzez swoje żądanie wyznacza rodzaj sprawy będącej przedmiotem postępowania ( por. wyroki NSA z dni: 11 czerwca 1990r. I SA 367/90 ONSA 1990/2-3, poz. 47, z dnia 5 stycznia 1998r. II SA 1396/97, z dnia 5 lipca 1999r IV SA 1632/96, z dnia 24 lipca 2001 r. IV SA 1091/99). Ponadto organy orzekające pominęły fakt, że jako prawną podstawę swego żądania strona skarżąca powoływała przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych ( Dz. U. Nr 101 z 2002 r., poz.926 ze zm.), mającej przecież - z mocy 40 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne i § 4 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 maja 199r w sprawie określenia rodzajów materiałów stanowiących państwowy zasób geodezyjny i kartograficzny, sposobu i trybu ich gromadzenia i wyłączania z zasobu oraz udostępniania zasobu (Dz. U. Nr 49, poz. 493) zastosowanie w sprawach udostępniania informacji ze zbiorów (zasobów geodezyjnych). Ponieważ stosownie do § 51 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 roku w sprawie ewidencji gruntów i budynków ( Dz. U. Nr 38 z 2001r, poz.454) starosta udostępnia dane ewidencyjne w wymienionych w Rozporządzeniu formach (katalog zamknięty), organ I instancji winien zażądać od wnioskodawcy sprecyzowania wniosku, co do żądanej formy udostępnienia danych, bowiem zgodnie z ust. 2 cyt. przepisu i z § 52 aktu, udostępnienie danych odbywa się według szczegółowych zasad określonych w załączniku nr 4 do rozporządzenia. Należy zauważyć, że w wymienianych i innych przepisach dotyczących udostępniania przez służbę geodezyjną i kartograficzną danych, nie ma mowy o wydawaniu zaświadczeń ( jak to ma na przykład miejsce w art. 79 ustawy z dnia 29 września 1986 roku -- Prawo o aktach stanu cywilnego ( j. t. Dz. U. z 2004r, Nr161, poz.1688 ze zm.). Po sprecyzowaniu przez stronę skarżącą żądanych danych, organ I instancji winien rozważyć, czy i w jakim zakresie do żądanych przez stronę skarżąca informacji należy stosować przepisy ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne wraz z przepisami wykonawczymi ( do informacji dotyczących gruntów), a w jakim przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o ochronie danych osobowych (dane osobowe).Ma to w sprawie zasadnicze znaczenie ze względu na treść art. 24 ust. 2 i 3 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne, w brzmieniu obowiązującym w czasie orzekania w sprawie, zgodnie bowiem z cyt. art. 24 ust. 2 tego aktu informacje o gruntach, budynkach i lokalach zawarte w operacie ewidencyjnym są jawne, natomiast wydawanie wyrysów i wypisów z operatu następowało po ustaleniu, czy osoba żądająca tych dokumentów ma interes prawny w tym zakresie. Treść zaskarżonych postanowień wskazuje, że organy orzekające nie nawiązały do wniosku strony skarżącej, w którym powoływano się na przepisy ustawy o ochronie danych osobowych i - organy obu instancji w osnowie postanowień rozstrzygnęły o odmowie wydania zaświadczenia o danych, o co strona skarżąca - jak wynika z wniosku - nie wnosiła. W takiej sytuacji wydanie postanowień odmownych było co najmniej przedwczesne. Odnosząc się do zarzutów skargi stwierdzić należy, że do skarżonego wyniku postępowania przed organami geodezji i kartografii przyczyniła się w dużym stopniu strona skarżąca formułując wniosek nie korespondujący z zadaniami i obowiązkami służb geodezyjno-kartograficznych ( do których nie należy poszukiwanie majątku dłużników) i nie dostarczając organom orzekającym materiału dowodowego, mającego świadczyć o legitymowaniu się interesem prawnym w uzyskaniu żądanych danych o majątku dłużnika. Zauważyć należy, że również zarzuty skargi koncentrują się jedynie na wykazywaniu praw wierzyciela bez odniesienia się do przepisów regulujących materię udostępnienia danych przez organy geodezyjno- kartograficzne.Za uzasadniony - na tym etapie postępowania - Sąd uznał jedynie zarzut nie wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a więc - podjęcia rozstrzygnięć z naruszeniem przepisów art. 7, 77 § 1, 80 i 81 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) orzeczono jak w sentencji. Wobec braku stosownego wniosku sąd nie orzekał o kosztach postępowania. Rozstrzygnięcie w pkt. 3 sentencji znajduje umocowanie w art. 152 wskazanej ustawy.