III SA/Gd 200/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Felicja Kajut Sędzia WSA Jolanta Sudoł Protokolant Starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 października 2017 r. sprawy ze skargi K. K. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 514/16 wydanym w sprawie ze skargi K. K. na decyzję Wojewody z dnia 30 marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej 1. uchyla wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2016 r. sygn. akt III SA/Gd 514/16; 2. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 19 lutego 2016 r. nr [...]. Decyzją z dnia 19 lutego 2016 r. (nr [...]) Starosta orzekł o utracie przez K. K. statusu osoby bezrobotnej z dniem 20 października 2014 r., gdyż z dokumentów wynikało, że podjął on zatrudnienie. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Po rozpatrzeniu odwołania strony Wojewoda decyzją z dnia 30 marca 2016 r. (nr [...]) utrzymał mocy decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy stwierdził, że strona została zarejestrowana w dniu 9 września 2014 r. w Powiatowym Urzędzie Pracy w T., jako osoba bezrobotna z prawem do zasiłku dla bezrobotnych od dnia 9 września 2014 r. do dnia 7 marca 2015 r. Jednocześnie wskazano, że wygenerowane w dniu 29 stycznia 2016 r. raporty ZUS-U1 oraz ZUS-U2 dotyczące strony poświadczały kod tytułu ubezpieczenia i NIP płatnika oraz podleganie ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu, chorobowemu, wypadkowemu i zdrowotnemu z tytułu pn. "osoba wykonująca umowę agencyjną, umowę zlecenia lub umowę o świadczenie usług" z okresem ubezpieczenia o zapisie, cyt. od "2014-10-20" do "2014-10-31". W ramach postępowania wyjaśniającego prowadzonego w związku z informacją pozyskaną z ww. raportów organ wystąpił w dniu 3 lutego 2016 r. do pracodawcy (tj. "A" Sp. z o.o. – S.) o wskazanie okresu zatrudnienia lub wykonywania pracy w firmie przez K. K. Pismem z dnia 17 lutego 2016 r. pracodawca poinformował, że strona pracowała w firmie na umowę zlecenie od dnia 20.10.2014 r. do dnia 31.10.2014 r., a od umowy zlecenia były naliczone i odprowadzone składki na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne. Organ odwoławczy nie dał wiary twierdzeniom strony, że nie podpisywała żadnej umowy z "A" Sp. z o.o. w S. W szczególności zauważył, że umowę zlecenia sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze stron, a umowa została opatrzona podpisami (zleceniodawcy) Prezesa Zarządu - p. Z. oraz zleceniobiorcy - p. K. Kolejna kserokopia dokumentu w postaci "Rachunku do umowy zlecenia" z dnia 7.11.2014 r. poświadczało, że rozliczenie umowy na kwotę 250 zł brutto zostało dokonane i wynagrodzenie wypłacone przez zleceniodawcę K. K. w dniu 7 listopada 2014 r., co zostało potwierdzone podpisem "[...]". Co do kwestii samego podpisu, organ odwoławczy, po porównaniu własnoręcznych podpisów K. K. figurujących w aktach sprawy bezrobotnego z podpisem figurującym na umowie zlecenia z dnia 20.10.2014 r. oraz na formularzu "Rachunku do umowy zlecenia" z dnia 7.11.2014 r. wskazał, że pisownia niektórych liter, np. litery "K", "s", jak i sam podpis K. K. są na tyle charakterystyczne, że przemawiają za jego autentycznością. Mając to na uwadze organ odwoławczy, tak jak organ I instancji, przyjął, że strona od dnia 20 października 2014 r. nie spełniała wymogów określonych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm. – zwanej dalej: "ustawą"), tj. nie spełnia warunku nie wykonywania innej pracy zarobkowej i nie podlegania, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, niezbędnych do przysługiwania statusu osoby bezrobotnej. W takiej sytuacji przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy obligował organ zatrudnienia do pozbawienia statusu bezrobotnego K. K., jako osoby, która nie spełnia ww. ustawowych warunków. K. K. zaskarżył decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku utrzymując w dalszym ciągu, że nie podpisywał wskazanej umowy zlecenia. Wyrokiem z dnia 24 listopada 2016 r. (sygn. akt [...]) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę K. K. Skarżący nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku, a wyrok stał się prawomocny z dniem 28 grudnia 2016 r. W dniu 24 stycznia 2017 r. skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę wnosząc o ponowne rozpatrzenie sprawy, co tut. Sąd potraktował jako skargę o wznowienie postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2016 r., sygn. akt [...]. W uzasadnieniu wskazał, że umowa zlecenia i rachunek z dnia 20 stycznia 2014 r., które były podstawą do utraty statusu osoby bezrobotnej, postanowieniem Policji z dnia 20 stycznia 2017 r. zostały uznane za dokumenty sfałszowane. Ponieważ sprawa została skierowana do Sądu Rejonowego w S., tut. Sąd postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2017 r. zawiesił postępowanie w sprawie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przeciwko W. G. oskarżonemu o podrobienie podpisu na ww. umowie zlecenia. Pismem z dnia 26 lipca 2017 r. Sąd Rejonowy II Wydział Karny w S. przesłał do tut. Sądu odpis prawomocnego wyroku nakazowego z dnia 25 maja 2017 r. (sygn. akt [...]), uznającego W. G. winnym popełniania przestępstwa z art. 270 § 1 Kodeksu karnego i orzekającego o wymierzeniu kary. W sentencji tego wyroku wskazano, że W. G. został oskarżony o podrobienie umowy zlecenia zawartej rzekomo w dniu 20 października 2014 r. w S. pomiędzy "A" Sp. z o.o. a K. K. W konsekwencji tut. Sąd postanowieniem z dnia 8 sierpnia 2017 r. podjął zawieszone postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2016 r. (sygn. akt [...]). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Wznowienie postępowania jest instytucją procesową, która stwarza - w drodze wyjątku - możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem sądu. Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: z 2017 r. poz. 1369 ze zm. – dalej w skrócie jako: "p.p.s.a."), określa warunki dopuszczalności skargi (wniosku) o wznowienie postępowania. Przede wszystkim skarga wznowieniowa musi być oparta na jednej z "podstaw wznowieniowych", enumeratywnie wymienionych w przepisach art. 271-273 p.p.s.a. Zgodnie z art. 273 § 2 p.p.s.a. można żądać wznowienia w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2016 r. (sygn. akt [...]) było dopuszczalne, albowiem okoliczności sprawy wskazywały, że zostało oparte na podstawie wznowieniowej określonej w przywołanym art. 273 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji Sąd, po ponownym rozpoznaniu sprawy, uwzględnił skargę o wznowienie postępowania uchylając zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 24 listopada 2016 r. (sygn. akt [...]), a następnie - stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem – uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 30 marca 2016 r. (nr [...]) oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 19 lutego 2016 r. (nr [...]). Decyzjami tymi organy zatrudnienia orzekły wobec K. K. w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej z dniem 20 października 2014 r., przyjmując za podstawę faktyczną swoich rozstrzygnięć fakt m.in. zawarcia w dniu 20 października 2014 r. pomiędzy skarżącym a "A" w S. umowy zlecenia, na podstawie której K. K. pracował w ww. firmie w okresie od dnia 20.10.2014 r. do dnia 31.10.2014 r., co z kolei stanowiło podstawę do naliczenia i odprowadzenia składek na ubezpieczenie społeczne i zdrowotne K. K. za okres wykonywanej przez niego pracy. Opisany stan faktyczny – stosownie do treści art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy – pociągał za sobą konsekwencje prawne polegające na utracie przez K. K. statusu osoby zarejestrowanej jako bezrobotna. Wskazać należy, że w orzecznictwie przyjmuje się, iż z definicji bezrobotnego zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy, wyodrębnić można dwie części. W pierwszej z nich wskazuje się na swego rodzaju przesłanki pozytywne, a więc na warunki, które muszą być spełnione, by można było uzyskać (lub zachować) ten status. Druga część przepisu zawiera natomiast zespół przesłanek negatywnych, a więc okoliczności, które uniemożliwiają nabycie (zachowanie) tego statusu, pomimo wystąpienia przesłanek pozytywnych. Badając zatem czy dana osoba może zostać uznana za bezrobotnego, w pierwszej kolejności należy ustalić czy spełnia warunki zawarte we wstępnej części przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, określającej jaką osobę oznacza "bezrobotny", a następnie, po stwierdzeniu, że ustawowe warunki zostały wypełnione, trzeba wyjaśnić czy nie istnieją przesłanki eliminujące możliwość nabycia statusu bezrobotnego (zob. wyrok NSA z dnia 18 maja 2017 r., sygn. akt I OSK 1346/16, LEX nr 2347176). W świetle powołanej regulacji prawnej "bezrobotnym" na gruncie przepisów ustawy jest osoba, która m.in. nie wykonuje innej pracy zarobkowej (czyli m.in. pracy wykonywanej na podstawie umowy zlecenia – art. 2 ust. 1 pkt 11 ustawy); która jest zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej; która nie podlega - na podstawie odrębnych przepisów - obowiązkowi ubezpieczenia społecznego, z wyjątkiem ubezpieczenia społecznego rolników (zob. art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. l/ ustawy). Przyjmując zatem - w zakresie ustalonego stanu faktycznego będącego podstawą do wydania przez organy administracji kwestionowanych decyzji – za wiarygodną i istotną dla rozstrzygnięcia sprawy statusu K. K. jako osoby bezrobotnej okoliczność istnienia (zawarcia) ww. umowy zlecenia z dnia 20 października 2014 r., organy zatrudnienia dokonując subsumpcji przyjęły, że skarżący przestał spełniać warunek nie wykonywania innej pracy zarobkowej oraz warunek nie podlegania, na podstawie odrębnych przepisów, obowiązkowi ubezpieczenia społecznego. Tym samym stwierdzając, że skarżący nie spełnia warunków niezbędnych do przysługiwania mu statusu osoby bezrobotnej, organy zatrudnienia na mocy art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy zobowiązane były pozbawić K. K. statusu bezrobotnego. Uwzględniając konsekwencje prawne ww. wyroku nakazowego z dnia 25 maja 2017 r. (sygn. akt [...]) przyjąć należy, że okoliczności faktyczne, w których orzekał tut. Sąd (jak również organy administracji) wskazywały na brak wiedzy, co do faktu podrobienia przez W. G. ww. umowy zlecenia z dnia 20 października 2014 r., co – w świetle powołanych powyżej materialnoprawnych regulacji – mogło mieć wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji - rozpoznając sprawę na nowo w granicach zakreślonych przez podstawę wznowieniową (art. 273 § 2 w zw. 282 § 1 i 2 p.p.s.a.) - należało uwzględnić skargę wznowieniową a następnie uwzględnić skargę wniesioną przez K. K. na decyzję Wojewody z dnia 30 marca 2016 r. (nr [...]), stosując odpowiednio przepisy o postępowaniu przed sądem. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, przy czym – zgodnie z art. 135 p.p.s.a. - sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. W myśl art. 145 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.: Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej jako: "k.p.a."), jedną z podstaw do wznowienia postępowania na gruncie postępowania administracyjnego jest wyjście na jaw – w sprawie zakończonej decyzją ostateczną - istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji a nieznanych organowi, który wydał decyzję. Z taką sytuacją mamy do czynienia w istocie w niniejszej sprawie, gdyż Wojewoda (jak również wydający pierwszoinstancyjną decyzję - Starosta) orzekając o pozbawieniu K. K. statusu bezrobotnego przyjął za podstawę faktyczną rozstrzygnięcia, tj. wiarygodny i udowodniony fakt zawarcia w dniu 20 października 2014 r. umowy zlecenia pomiędzy skarżącym a "A" Sp. z o.o. w S., na podstawie której K. K. pracował w ww. firmie w okresie od dnia 20.10.2014 r. do dnia 31.10.2014 r., który to fakt – w świetle prawomocnego wyroku ww. Sądu Rejonowego w S. – okazał się faktem nieprawdziwym. W tej sytuacji przyjąć należy, że wyszły na jaw istotne dla sprawy okoliczności faktyczne istniejące w dniu wydania ostatecznej decyzji a nieznane organowi, który wydał tę decyzję. Co więcej, przyjąć należy, że w oparciu o treść ww. wyroku Sądu Rejonowego w S., wypełniona w sprawie została także przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 1 k.p.a., w myśl której w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe. Skoro skarżący nie zawarł przedmiotowej umowy – bowiem, co stwierdził Sąd, została ona w rzeczywistości podrobiona przez W. G. – to organy administracji orzekające w tej sprawie w obu instancjach, winny były uwzględnić tę istotną okoliczność faktyczną rozstrzygając sprawę skarżącego w przedmiocie statusu bezrobotnego. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 273 § 2 i art. 282 § 2 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b/ w zw. z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. Wskazania co do dalszego postępowania organów wynikają z powyższych rozważań i przedstawionej oceny prawnej.