III SA/Gd 201/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędziowie Sędzia NSA Anna Orłowska, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 września 2008 r. sprawy ze skargi M.L. na decyzję Wojewody [...] z dnia 4 marca 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę. W dniu 25 września 2007 r. G. G. wystąpił z wnioskiem do Urzędu Miejskiego [...] o wymeldowanie z pobytu stałego byłej żony M. G.. Decyzją z dnia 20 listopada 2007 r. Prezydent Miasta [...], powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t. j. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu M. G. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w G.. Organ ustalił, że M. G. opuściła dotychczasowe miejsce pobytu stałego dwa lata temu. M. G. oświadczyła, że w przedmiotowym lokalu nie mieszka od dwóch lat, a musiała się wyprowadzić z uwagi na zachowanie byłego męża. Od tego czasu nie podjęła żadnych działań faktycznych czy też prawnych zmierzających do przywrócenia jej utraconego posiadania przedmiotowego lokalu, bowiem były mąż obiecywał jej dobrowolną spłatę. Organ wskazał, że w takim przypadku, jak wskazuje Naczelny Sąd Administracyjny, opuszczenie mieszkania uznaje się za dobrowolne. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. G. podnosząc, iż organ I instancji dokonał błędnych ustaleń faktycznych i nienależycie ustosunkował się do jej argumentów podanych w oświadczeniu uznając, że opuściła ona miejsce zamieszkania dobrowolnie. Podała, że do opuszczenia mieszkania została zmuszona przez zachowanie byłego męża, a brak działań zmierzających do przywrócenia posiadania wynika z jego zachowania , bowiem jej były mąż wyznacza coraz to nowe terminy dobrowolnych rozliczeń. Wskazała, iż w dalszym ciągu jest najemcą przedmiotowego mieszkania. Wojewoda [...] decyzją z dnia 4 marca 2008 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż zgromadzony materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje na okoliczność nie zamieszkiwania M. G. w miejscu pobytu stałego od czerwca 2005 roku, kiedy to opuściła lokal. Okoliczność tę potwierdziła sama skarżąca wskazując, że została zmuszona do tego wskutek zachowania byłego męża. Nie występowała także do żadnej instytucji, w tym sądu, aby móc tam ponownie zamieszkać. Organ wyjaśnił także, iż w sytuacji braku dobrowolności w opuszczeniu lokalu przysługuje prawo wystąpienia do sądu z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania, w terminie roku od momentu naruszenia posiadania. Skarżąca opuściła lokal dwa lata temu, zatem termin do wystąpienia ze stosownym pozwem już minął. Mając na uwadze twierdzenia M. G. o braku dobrowolności w opuszczeniu spornego lokalu organ odwoławczy wystosował do niej pismo z zapytaniem, czy złoży pozew o ochronę naruszonego posiadania. Do dnia wydania zaskarżonej decyzji organ nie otrzymał jednak żadnej odpowiedzi. Organ podkreślił, że – zgodnie z orzecznictwem NSA, za równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać nie tylko dobrowolną zmianę miejsca pobytu , lecz także sytuację, w której nie skorzystano we właściwym czasie z przysługujących środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu. Obecnie centrum życiowym uczestniczki nie jest lokal, którego niniejsze postępowanie dotyczy. Organ podał również, iż obowiązkiem organu administracji publicznej jest badanie sprawy w oparciu o aktualne dowody i stan faktyczny istniejący w dniu wydania decyzji, a nie w dniu faktycznego opuszczenia lokalu. W tej sytuacji przedmiotem oceny organu jest ustalenie, czy konkretna osoba w momencie merytorycznego rozstrzygnięcia zamieszkuje, czy też nie, w spornym lokalu. Ponadto meldunek ma jedynie charakter ewidencyjny, rejestracyjny i powinien odzwierciedlać tylko istniejący stan faktyczny. W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego M. G. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. Zarzuciła naruszenie art. 77 i art. 80 k.p.a. oraz naruszenie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Podniosła, że w jej ocenie G. G. nie był uprawniony do żądania wymeldowania, gdyż nie posiada prawa własności przedmiotowego lokalu. Dodała także, że opuściła lokal bez zamiaru opuszczenia go. Jej zamiarem jest zamieszkiwanie w przedmiotowym lokalu. Podniosła, że nie otrzymała pisma zawierającego pytanie, czy wystąpiła z pozwem o przywrócenie posiadania. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. W piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu 2 lipca 2008 r. skarżąca podała, że zmieniła dotychczasowe nazwisko z G. na L.. Uczestnik postępowania L. G. w piśmie z dnia 28 lipca 2008r. podał, iż to on jest właścicielem spornego lokalu położonego przy ul. [...] w G.. Jako właściciel był uprawniony do wskazania najemcy lokalu, którym był jego syn G. G.. Uczestnik postępowania G. G. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie jest zasadna. Kwestię wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu normuje przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Organ podał co prawda niewłaściwy numer Dziennika Ustaw, w którym publikowana była wyżej wskazana ustawa w dniu wydania zaskarżonej decyzji, to jest Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm., zamiast Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm., jednak nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie, bowiem wydał decyzję w oparciu o prawidłową treść przepisu. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przez opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu przywołanego przepisu należy rozumieć dobrowolne i trwałe zaniechanie dalszego zamieszkiwania w nim, w wyniku którego miejsce to przestało być miejscem koncentracji życiowych interesów osoby w nim zameldowanej. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar, który da się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. W przedmiotowej sprawie niesporna jest okoliczność, że skarżąca w czerwcu 2005 roku opuściła lokal położony przy ul. [...] w G.. Wynika to z zeznań zarówno jej, jak również jej byłego męża G. G.. Skarżąca nie kwestionowała, że opuściła lokal, lecz podnosiła, że zmusiło ją do tego zachowanie byłego męża, który jednocześnie obiecywał jej, że rozliczy się z nią finansowo. Według niej opuszczenie spornego lokalu było pozbawione cech dobrowolności, jednak, co należy podkreślić, ani w toku postępowania administracyjnego, ani w skardze nie podała żadnych okoliczności uściślających to twierdzenie. Jednocześnie podała, że nie występowała nigdy z pozwem o przywrócenie naruszonego posiadania, gdyż były mąż obiecywał jej dobrowolną spłatę. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, który odwołując się do orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazał, że równoznaczną z opuszczeniem lokalu w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych należy uznać sytuację, w której osoby dotychczas zameldowane zostały usunięte z lokalu i do niego nie dopuszczone, a nie skorzystały we właściwym czasie z przysługujących im środków prawnych umożliwiających powrót do lokalu (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 521/06, system informacji prawnej LEX nr 338851). Okoliczność, na którą powołuje się skarżąca, iż opuściła lokal na skutek zachowania byłego męża, nie może być zaliczona do działań pozbawiających opuszczenie lokalu cech dobrowolności w sytuacji, gdy skarżąca nie podjęła żadnych działań zmierzających do odzyskania utraconego posiadania. Co więcej - sama skarżąca podkreśla, że tych działań nie podejmowała zwodzona obietnicami byłego męża, że dobrowolnie z nią się rozliczy. Wynika wprost z powyższego, że skarżącej nie chodziło o możliwość zamieszkiwania w przedmiotowym lokalu po to, by stanowił on jej centrum życiowe, lecz że chodziło jej o rozliczenie finansowe z byłym mężem. Zameldowanie jest czynnością materialno-techniczną, nie mającą żadnego związku z tytułem prawnym do lokalu, czy jakimikolwiek kwestiami finansowymi. Pełni ono jedynie funkcję ewidencyjną - ma zapewnić zgodność ewidencji ludności ze stanem faktycznym. Skoro skarżąca nie przebywa od paru lat w przedmiotowym lokalu, a ponadto nie podjęła żadnych środków prawnych w celu przywrócenia posiadania tegoż lokalu, organy obu instancji prawidłowo przyjęły, że lokal ten opuściła trwale i dobrowolnie. Należy dodać, że choć faktycznie organ II instancji wydał zaskarżoną decyzję przed wpływem odpowiedzi skarżącej na pytanie organu, to jednak organ ten dysponował wystarczającym materiałem dowodowym, by wydać rozstrzygnięcie dotyczące wymeldowania M. G., ponieważ skarżąca sama wskazywała, że nie występowała do żadnych instytucji (sądu),o ochronę naruszonego posiadania, by móc zamieszkać w spornym lokalu. Niezasadny jest zarzut skargi, iż G. G. nie był uprawniony do złożenia wniosku o wymeldowanie skarżącej z przedmiotowego lokalu, skoro nie jest jego właścicielem, bowiem złożenie takiego wniosku nie jest uzależnione od posiadania przymiotu właściciela lokalu. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.