III SA/Gd 206/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 września 2009 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 13 stycznia 2009 r. nr [...] w przedmiocie rejestracji pojazdu oddala skargę. Decyzją z dnia 12 września 2008r. Starosta, na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. w zw. z art. 72 ust. 1 pkt 1 i 73 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym odmówił O. P. dokonania rejestracji pojazdu marki LEXUS GS 300 nr [...], rok produkcji 1998. W uzasadnieniu organ podał, iż wnioskujący z wnioskiem o rejestrację pojazdu przedłożył pełnomocnictwo notarialne właściciela pojazdu D. S. udzielone W. P. do jego sprzedaży oraz umowę sprzedaży, w której sprzedająca była reprezentowana przez pełnomocnika. Wobec tego, że D. S. poinformowała organ, że odwołała pełnomocnictwo udzielone W. P., nie zostały spełnione przesłanki przedstawienia dowodu własności pojazdu zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym. O. P. wniósł odwołanie od tej decyzji zarzucając m.in., że pełnomocnik D. S. nie został skutecznie powiadomiony o cofnięciu pełnomocnictwa, a zgodnie z art. 105 k.c. czynność prawna dokonana przez pełnomocnika po wygaśnięciu umocowania jest ważna, chyba że druga strona o wygaśnięciu umocowania wiedziała lub z łatwością mogła się dowiedzieć, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Decyzją z dnia 13 stycznia 2009 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze , na podstawie art. 138 § 2 w zw. z art. 77 k.p.a. i art. 105 k.c., uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Organ, podzielając stanowisko odwołującego się stwierdził, iż na podstawie akt sprawy nie można ustalić, czy i kiedy pełnomocnik D. S. został powiadomiony o odwołaniu udzielonego mu pełnomocnictwa. Zatem przedwczesne było stwierdzenie, że przedłożona przez O. P. umowa sprzedaży samochodu nie stanowiła dokumentu dającego podstawę do jego rejestracji. Na tę okoliczność należało więc przeprowadzić postępowanie wyjaśniające, gdyż było to istotne dla dalszego postępowania w sprawie zarejestrowania pojazdu. Skargę na powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła D. S., wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, ewentualnie o jej uchylenie. Skarżąca zarzuciła decyzji obrazę przepisów postępowania mającą istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - a w szczególności art. 10 kpa poprzez niewezwanie skarżącej do udziału w postępowaniu i uniemożliwienie jej udziału w toku postępowania, wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, art. 7 kpa przez brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, art. 8, 77 § 1 i 80 kpa, przez oparcie rozstrzygnięcia na materiale niekompletnym, z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów i brak rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wnikliwy, prawidłowy i wyczerpujący, obrazę prawa materialnego - przepisu art. 72 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez przyjęcie, iż O. P. spełnił przesłanki zarejestrowania samochodu określone w tym przepisie, przez przedstawienie wymaganego prawem dowodu własności pojazdu. D. S. jednocześnie wystąpiła z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie lub oddalenie , bowiem D. S. nie jest stroną postępowania. Nie ma ona interesu prawnego, by uczestniczyć w postępowaniu jako strona. Posiada jednak interes faktyczny - by samochód nie został zbyty przez pełnomocnika, któremu cofnęła pełnomocnictwo. Postanowieniem z dnia 5 czerwca 2009r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku przywrócił skarżącej D. S. termin do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazano, że skarżąca została uznana przez organ pierwszej instancji za stronę – doręczono jej decyzję tegoż organu. Nie doręczono jej natomiast decyzji organu odwoławczego. W tej sytuacji strona postępowania administracyjnego, która nie brała udziału w postępowaniu odwoławczym i której nie doręczono decyzji może wnieść skargę do sądu w terminie przewidzianym dla stron będących adresatami decyzji. Termin do wniesienia skargi został skarżącej przywrócony wobec uznania, że zostały spełnione przesłanki przywrócenia terminu, o których mowa w art. 87 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W niniejszej sprawie organ pierwszej instancji doręczył skarżącej decyzję administracyjną; nie zrobił tego natomiast organ odwoławczy. Należy wskazać, że wniesienie skargi do sądu przez osobę, którą organ administracyjny potraktował jako stronę postępowania administracyjnego i do której skierował decyzję administracyjną nie przesądza o interesie prawnym skarżącego w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. Nie zwalnia to sądu z badania interesu prawnego w znaczeniu materialnym ( patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 września 2007 r. , sygn. akt II OSK 1225/06, system informacji prawnej LEX nr 360339). W tej sytuacji, w ocenie Sądu w składzie rozpoznającym sprawę, w sprawie niniejszej w pierwszej kolejności należało rozstrzygnąć, czy skarżąca ma interes prawny do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...). Skarżąca - choć nie wprost – swoją legitymację do wniesienia skargi na decyzję w przedmiocie rejestracji pojazdu opierała na twierdzeniu, że jest właścicielem pojazdu, którego dotyczy wniosek o rejestrację. W skardze wywodziła, że samochód nie został skutecznie zbyty, bowiem odwołała pełnomocnictwo udzielone W. P. do takiej czynności , a odwołanie pełnomocnictwa dotarło do pełnomocnika przed zawarciem umowy sprzedaży samochodu z O. P. W jej ocenie postępowanie zmierzające do zarejestrowania stanowiącego jej własność pojazdu na inną osobę w oparciu o nieważną umowę sprzedaży skutkować musi uznaniem jej za stronę postępowania. O interesie prawnym w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. mówimy wówczas, gdy ma on oparcie w przepisach prawa. Innymi słowy - o tym, czy jakiś przedmiot ma w konkretnej sprawie chroniony interes prawny, decyduje przepis prawa. Interes prawny podmiotu wnoszącego skargę do sądu powinien przejawiać się tym, że działając we własnym imieniu ma on roszczenie o przyznanie mu uprawnienia lub zwolnienie z obowiązku. Skarżąca na żaden przepis prawa nie powołała się wprost, podnosząc jedynie , że jest właścicielem pojazdu. Prawa własności dotyczy przepis art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny ( t.j. Dz. U. z 1993 r. Nr 16, poz.93 ze zm.). W ocenie Sądu samo twierdzenie skarżącej, że jest właścicielem przedmiotowego samochodu nie daje jej przymiotu osoby mającej interes prawny we wniesieniu skargi w niniejszym postępowaniu. W istocie rzeczy skarżąca , która twierdzi, że jest właścicielem pojazdu - przy czym organom administracji przedstawiona została umowa sprzedaży tego samochodu na rzecz innej osoby niż skarżąca- domaga się dokonania oceny ważności zawartej umowy sprzedaży. Tymczasem taka ocena, a tym samym dokonanie ustalenia istnienia czy nieistnienia określonego prawa czy stosunku prawnego , czyli w niniejszym przypadku dokonanie ustalenia , kto jest właścicielem samochodu - należy do właściwości sądów powszechnych, nie zaś do właściwości sądów administracyjnych, czy organów administracji. Kwestię rejestracji pojazdu normują przepisy ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( t.j. Dz. U. z 2005 r., Nr 108, poz.908 ze zm.) . Art. 72 ust. 1 pkt 1 tej ustawy stanowi, że rejestracji dokonuje się na podstawie dowodu własności pojazdu, zaś art. 73 ust. 1 – iż rejestracji pojazdu dokonuje , na wniosek właściciela, starosta właściwy ze względu na miejsce jego zamieszkania. Z żadnego przepisu w/w ustawy nie wynika, by stroną postępowania o rejestrację pojazdu był ktokolwiek inny niż "właściciel składający wniosek o rejestrację" , czyli że musi być to osoba twierdząca, że jest właścicielem pojazdu, a ponadto musi ona składać wniosek o rejestrację tegoż pojazdu. Ustawa Prawo o ruchu drogowym wymaga więc, by właściciel był jednocześnie składającym wniosek o rejestrację pojazdu. W tej sytuacji skarżąca, nie będąca osobą składającą wniosek o rejestrację pojazdu na swoją rzecz, nie może wywodzić swego interesu prawnego do wniesienia skargi z przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. Mając powyższe na uwadze , zdaniem Sądu w składzie rozpoznającym sprawę, skarżąca nie ma interesu prawnego do wniesienia skargi w rozumieniu art. 50 § 1 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalił się pogląd, że tylko wtedy, gdy brak legitymacji skargowej jest ewidentny, dopuszczalne jest odrzucenie skargi. W przeciwnym wypadku interes prawny skarżącego należy zbadać. Jeżeli ustalenie, że skarżący nie ma legitymacji do wniesienia skargi jest rezultatem badania interesu prawnego skarżącego, to wówczas skarga nie podlega odrzuceniu, a oddaleniu (porównaj postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego dnia 13 czerwca 2007 r., sygn. akt II FSK 1337/06 , system informacji prawnej LEX nr 384145). Wobec powyższego Sąd oddalił skargę na mocy art. 151 p.p.s.a.