III SA/Gd 22/13

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 22 sierpnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku R. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy przez ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 10 czerwca 2013 r., uzupełnionym skutecznie w dniu 23 czerwca 2013 r., skarżący R. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym ustanowienie adwokata. W świetle złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i dwiema córkami. Z kolei w świetle oświadczenia o majątku i dochodach wnioskodawca i osoby pozostające z nim we wspólnym gospodarstwie domowym posiadają mieszkanie o powierzchni 58 m2. Ww. nie posiadają przy tym jakichkolwiek oszczędności ani przedmiotów wartościowych. Miesięczny dochód rodziny wynoszący 2.450 zł brutto kształtuje wynagrodzenie uzyskiwane przez wnioskodawcę (w kocie 400 zł brutto) oraz zasiłek macierzyński otrzymywany przez żonę (w kwocie 2.050 zł brutto). Zarządzeniem referendarza sądowego wydanym w dniu 28 czerwca 2013 r. wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia – w terminie czternastu dni od dnia doręczenia wezwania – następujących dokumentów: a) odpisów zeznań podatkowych za lata 2011 i 2012 złożonych do urzędu skarbowego samodzielnie bądź wspólnie z żoną a w przypadku ich nieskładania – odpisów imiennych informacji o wysokości osiągniętego dochodu lub rocznego obliczenia podatku za ww. lata; b) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz żonę rachunków bankowych, na których gromadzone są środki pieniężne, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy, a w przypadku ich nieposiadania złożenia stosownych oświadczeń w tym przedmiocie; c) wydanego przez pracodawcę zaświadczenia potwierdzającego wysokość dochodów miesięcznych brutto uzyskiwanych przez wnioskodawcę w okresie ostatnich trzech miesięcy; d) dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawcy oraz osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym (utrzymanie lokalu, opłaty za energię elektryczną, gaz, opłaty za wodę, telefon, inne); e) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę bądź żonę pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości). Stosowne wezwanie zostało wnioskodawcy doręczone na podany przez niego adres do korespondencji w dniu 2 lipca 2013 r. (vide: potwierdzenie odbioru – akta sprawy – k. 68). W dniu 16 lipca 2013 r. wnioskodawca przesłał do Sądu: - oświadczenie w przedmiocie miesięcznych kosztów utrzymania wynoszących 600 zł; - oświadczenie w przedmiocie posiadanego samochodu [...] o wartości około 9.000 zł; - zaświadczenie pracodawcy z dnia 15 lipca 2013 r. potwierdzające wysokość przeciętnego wynagrodzenia w okresie kwiecień – czerwiec 2013 r.; - miesięczne raporty ZUS RMUA wystawione dla żony wnioskodawcy za okres luty – kwiecień 2013 r.; - wyciąg z rachunku bankowego żony prowadzonego przez A S.A. z saldem na dzień 30 czerwca 2013 r. wynoszącym 451,15 zł; - wyciąg z rachunku bankowego wnioskodawcy prowadzonego przez B S.A. z saldem na dzień 30 czerwca 2013 r. wynoszącym 885,98 zł; - wyciąg z rachunku bankowego wnioskodawcy prowadzonego przez A S.A. z saldem na dzień 2 lipca 2013 r. wynoszącym 2.950,48 zł (saldo na dzień złożenia wniosku o prawo pomocy – 7.614,69 zł); - wniosek o przedłużenie terminu na złożenie zeznań podatkowych. W dniu 16 sierpnia 2013 r., w następstwie zarządzenia referendarza sądowego z dnia 29 lipca 2013 r., do Sądu wpłynęły ponadto zeznania podatkowe PIT – 36 za lata 2010 – 2011 oraz zeznanie podatkowe PIT – 37 za rok 2012. W tym stanie uznano, co następuje: W świetle art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje: 1) w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania; 2) w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przywołane przepisy regulujące instytucję tzw. prawa pomocy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ww. ustawy. W związku z powyższym to rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Na wnioskodawcy spoczywa zatem ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy wyłącznie od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Gruntowna analiza danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy jak i dokumentacji mającej potwierdzać dane zawarte w złożonym wniosku prowadzi do uznania, że wnioskodawca nie wykazał, iż spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Należy mieć bowiem na uwadze, że przedłożone wyciągi z rachunków bankowych potwierdzają fakt posiadania prze wnioskodawcę i jego żonę określonych zasobów pieniężnych, które nie zostały w żaden sposób zajęte bądź zabezpieczone. Zestawienie sumy comiesięcznych dochodów z comiesięcznymi, zadeklarowanymi kosztami utrzymania gospodarstwa domowego (które wnioskodawca określił na kwotę 600 zł miesięcznie) pozwala zaś na uznanie, że wnioskodawca wraz z żoną cały czas posiadają nadwyżkę środków pieniężnych, które mogą być przeznaczone m.in. na koszty prowadzonego postępowania sądowego, w tym ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Zauważyć nadto należy, iż w momencie składania wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (data nadania wniosku – 10 czerwca 2013 r.) saldo jednego z rachunków bankowych należących do wnioskodawcy wynosiło 10.630,75 zł. Powyższe okoliczności faktyczne wyłączają zatem możliwość przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Jak wskazano powyżej, udzielenie stronie prawa pomocy jest formą jej dofinansowania z budżetu państwa i przez to powinno się sprowadzać wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście niemożliwe. Wskazany powyżej art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi, że przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Przez uszczerbek utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, o którym mowa w przywoływanym przepisie, należy zaś rozumieć zachwianie sytuacji materialnej i bytowej strony skarżącej w taki sposób, iż nie jest ona w stanie zapewnić sobie minimum warunków socjalnych i zaspokoić fundamentalnych potrzeb życiowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt I FZ 51/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). W ocenie referendarza rozpatrującego złożony wniosek powyższa sytuacja nie zachodzi w przedmiotowej sprawie. Wnioskodawca wraz z żoną – jak wynika z przedłożonych dokumentów – posiadają określone zasoby pieniężne i na bieżąco regulują wszystkie obciążające rodzinę zobowiązania. W związku z tym poniesienie kosztów ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika z wyboru - przy stałym charakterze generowanych dochodów jak i w świetle posiadanego majątku, w tym przy stanie posiadanych środków pieniężnych – z oczywistych względów nie może wpłynąć na pogorszenie się sytuacji życiowej wnioskodawcy i osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym prowadzące do niemożności zaspokojenia fundamentalnych potrzeb życiowych. W konsekwencji powyższego, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji postanowienia odmawiając wnioskodawcy przyznania prawa pomocy w żądanym zakresie.