III SA/Gd 228/10
WyrokWSA w Gdańsku2010-07-15
Skład orzekający: Elżbieta Kowalik-Grzanka, Marek Gorski, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy osoba fizyczna po przesiedleniu się do Wspólnoty Europejskiej, a następnie powrocie do kraju trzeciego, ponownie sprowadza mienie, może skorzystać ze zwolnienia celnego jako mienie osobiste, jeśli nie udowodniła definitywnego przeniesienia centrum życiowego do Wspólnoty?Ratio decidendi
Sąd uznał, że skarżąca nie wykazała definitywnego przeniesienia centrum życiowego do Wspólnoty Europejskiej, co jest warunkiem skorzystania ze zwolnienia celnego. Pomimo zameldowania w Polsce, jej faktyczne centrum interesów życiowych pozostało w USA, co potwierdził jej późniejszy wyjazd i pobyt tam. W związku z tym, nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania zwolnienia celnego, a tym samym zasadnie powstał dług celny.Stan faktyczny
Skarżąca D. M. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy i rzeczy osobiste jako mienie przesiedleńcze, korzystając ze zwolnienia celnego. Po pewnym czasie organy celne wszczęły postępowanie, uznając, że przesiedlenie w 2008 r. było pozorne, a w związku z tym powstał dług celny. Organy ustaliły, że skarżąca w kluczowym okresie przebywała w USA, co wykluczało definitywne przeniesienie centrum życiowego do Wspólnoty. Decyzje organów pierwszej i drugiej instancji zostały utrzymane w mocy przez Dyrektora Izby Celnej. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię pojęcia przesiedlenia i przeznaczenia towarów do użytku.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 lipca 2010 r. sprawy ze skargi D. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 marca 2010 r. nr [...] w przedmiocie długu celnego oddala skargę.
W dniu 27 czerwca 2008 r. D. M. działając za pośrednictwem "A" S. C. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki "B" oraz rzeczy osobiste wskazane w spisie określonym przez zgłaszającą jako "mienie przesiedleńcze".
Przedmiotowe towary zostały odprawione (adnotacja na zgłoszeniu OGL [...]) i zwolnione w trybie przepisów określonych w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. WE L 103 z późn. zm.), rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 26 kwietnia 2004 r. w sprawie zwolnień od podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 97, poz. 966 z późn. zm.) i ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 z późn. zm.).
Następnie w dniu 4 sierpnia 2009 r. D. M. działając za pośrednictwem "B" S. C. zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu samochód osobowy marki [...] oraz rzeczy osobiste wskazane w spisie określonym przez zgłaszającą jako "lista rzeczy do przesiedlenia".
Zgłaszająca wskazała nadto, że w okresie 5 lipca 2008 r. – 25 lipca 2009 r. przebywała za granicą i korzystała wcześniej ze zwolnienia z należności celno – podatkowych.
W dniu 20 sierpnia 2009 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowania w stosunku do towarów objętych zgłoszeniem OGL [...] wskazując, iż w świetle w/w okoliczności faktycznych przesiedlenie strony w roku 2008 stanowiło czynność pozorną.
Tym samym w okolicznościach sprawy powstał dług celny w przywozie oraz obowiązek podatkowy (VAT i akcyza) w imporcie.
W pismach z dnia 28 września 2009 r. pełnomocnik D. M. wskazał, że przesiedlenie z 2008 r. nie było pozorne.
Strona po przesiedleniu się pojechała bowiem do USA celem sprowadzenia do Polski pozostałych rzeczy. Na miejscu okazało się, że z uwagi na sprawy związane z edukacją uniwersytecką synów oraz problemy zdrowotne musi pozostać w USA.
W związku z tym strona postarała się o wizę turystyczną z początkiem ważności od 17 lipca 2008 r. oraz wymeldowała się z pobytu stałego w S..
Decyzją z dnia 27 października 2009 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego działając na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r., Nr 8, poz. 60 z poźn. zm.), art. 65 ust. 4 i ust 6, art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.), art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. We L 103 z późn. zm.), art. 78 ust. 1 i ust. 3, art. 204 ust. 1 lit. b), ust. 2 i ust. 3, art. 214 ust. 1, art. 221 ust. 1, art. 222 ust. 1 lit. a) rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny (Dz. Urz. L 302 z późn. zm., dalej w skrócie WKC) uznał, że w stosunku do w/w towarów powstał dług celny w przywozie w dniu 27 czerwca 2008 r. oraz określił należności celne ciążące na towarze w wymiarze: samochód osobowy - 10.262 zł (stawka celna 10 %), adapter, budzik, radio, oprawki, transformatory, laptop, ręczniki, sztućce, koła samochodowe – 185 zł (stawka celna 8,5 %), łącznie należności w wysokości 10.447 zł.
W uzasadnieniu wydanej decyzji Naczelnik Urzędu Celnego nawiązując do regulacji zawartej w art. 2 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych wskazał, że przesiedlenie się nie jest jednorazową czynnością lecz procesem, który może trwać wiele miesięcy.
Niemniej jednak z punktu widzenia przepisów celnych stanowiących podstawę do podjęcia decyzji w przedmiocie zwolnienia z należności celnych istotne jest dokładne ustalenie daty, w której nastąpiło zakończenie zwykłego miejsca zamieszkania w kraju trzecim i równoczesne ustalenie zwykłego miejsca zamieszkania we Wspólnocie.
W realiach rozpatrywanej sprawy przeniesienie centrum życiowego strony do Wspólnoty nie nastąpiło w dniu 12 czerwca 2008 r. Strona wyjechała bowiem do USA wymeldowując się w dniu 21 lipca 2008 r. Zgłoszenia celne z dnia 27 czerwca 2008 r. oraz z dnia 4 sierpnia 2009 r. potwierdzają zaś, że w tym okresie sprawy życiowe w/w koncentrowały się w USA.
W odwołaniu od w/w strona reprezentowana przez radcę prawnego wniosła o uchylenie decyzji Naczelnika Urzędu Celnego podnosząc zarzuty naruszenia art. 2 – 10 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych, art. 204 WKC, art. 65 ustawy – Prawo celne i art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa.
Decyzją z dnia 25 marca 2010 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy – Ordynacja podatkowa w zw. z art. 73 ust. 1 ustawy – Prawo celne utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcie organu I instancji.
W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia organ odwoławczy na tle regulacji art. 2 i 3 rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 oraz analizy pojęcia "miejsce stałego zamieszkania" wskazał, że niemożliwe jest posiadanie dwóch centrów życiowych w tym samym czasie, tak jak niemożliwe jest przebywanie tej samej osoby w dwóch miejscach jednocześnie.
Z kolei ze zwolnienia z należności celnych przywozowych można skorzystać jeżeli beneficjent zwolnienia dokonał fizycznego aktu przeniesienia z kraju trzeciego, czyli zamieszkuje we Wspólnocie i użytkuje w życiu codziennym sprowadzone przez siebie towary.
W sprawie, w oparciu o zgromadzony materiał dowodowy ustalono bezspornie, że w okresie od 5 lipca 2008 r. do 25 lipca 2009 r. strona przebywała w USA i tam koncentrowało się jej centrum życiowe (w 21 lipca 2008 r. wymeldowała się nadto z Sopotu).
W czerwcu 2008 r. nie mogło zatem dojść do definitywnego przeniesienia centrum życiowego strony do Wspólnoty Europejskiej. Z uwagi na swoją nieobecność strona nie mogła nadto wypełniać warunku osobistego użytkowania mienia pozostawionego przez siebie wcześniej.
W sytuacji zaś gdy towar pierwotnie zwolniony z cła jako mienie osobiste nie został wykorzystany zgodnie z przeznaczeniem określonym bezpośrednio w dyspozycji art. 3 lit. b) w/w rozporządzenia nr 918/83 , na mocy art. 204 Wspólnotowego Kodeksu Celnego powstał dług celny.
Tym samym decyzja wydana przez Naczelnika Urzędu Celnego jako znajdująca umocowanie w obowiązujących regulacjach normatywnych była w pełni prawidłowa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku D. M. reprezentowana przez pełnomocnika wniosła o uchylenie wydanych w sprawie rozstrzygnięć zarzucając decyzji Dyrektora Izby Celnej:
- naruszenie art. 191 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez sprzeczność istotnych ustaleń z zebranym w sprawie materiale dowodowym, polegającą na ustaleniu, iż:
- skarżąca nie przeniosła swojego zwykłego miejsca zamieszkania z USA do Polski w czerwcu 2008 r.;
- towary objęte zgłoszeniem z dnia 27 czerwca 2008 r. nie były przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania jak w poprzednim;
- skarżąca nie spełniła przesłanek z przepisów art. 2 i 3 lit. b) rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83;
- naruszenie art. 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa poprzez "niewyjaśnienie zarzutu pozorności".
Nadto skarżąca podniosła zarzuty naruszenia prawa materialnego:
- art. 3 lit. b) w/w rozporządzenia poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie;
- art. 2 – 10 w/w rozporządzenia poprzez ich niezastosowanie;
- art. 204 WKC.
W uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że Dyrektor Izby Celnej nie dokonując rozróżnienia pomiędzy użytkowaniem a przeznaczeniem do użytku naruszył prawo skarżącej niewłaściwie interpretując i stosując przepis art. 3 lit. b) rozporządzenia nr 918/83. Przedmiotowy przepis wbrew temu, co stwierdził organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie nakazuje beneficjentom zwolnienia celnego codziennego użytkowania sprowadzonego towaru.
Sprowadzone przez skarżącą towary były przeznaczone dokładnie do takiego samego użytku jak w poprzednim miejscu. Nie służyły do zaspokajania potrzeb osób trzecich, do prowadzenia działalności gospodarczej jak i nie stanowiły źródła dochodów czy zabezpieczeń.
Z kolei zarzut pozorności przesiedlenia się nie został przez organy celne wyczerpująco wyjaśniony. Organy oparły się bowiem na domniemaniu, że pobyt w USA w okresie 5 lipca 2008 r. – 25 lipca 2009 r. wyłącza przesiedlenie się do Polski w dniu 12 czerwca 2008 r.
Co więcej, w życiu D. M. po skutecznym przesiedleniu się do Polski w czerwcu 2008 r. nastąpiły szczególne i nieprzewidziane okoliczności, które zmusiły ją do ponownego, pilnego przesiedlenia się do USA.
Intencją skarżącej było jednakże definitywne przesiedlenie się do Polski, co uczyniła w czerwcu 2008 r. Organy tymczasem błędnie uznają, że wykazanie szczególnych okoliczności służyć ma uzyskaniu zwolnienia celnego pomimo rzekomego niezaistnienia przesłanek, zawartych w w/w rozporządzeniu.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoją dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsk zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W myśl art. 134 § 1 w/w aktu normatywnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę na decyzję administracyjną nie jest związany granicami skargi, a jedynie zakresem rozstrzygnięcia objętego decyzją.
W tej sytuacji dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji, czyli jej zgodności z prawem, władny jest uwzględnić skargę także ze względu na inne uchybienia niż te, które podnosiła w skardze strona.
Kontrola decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia 25 marca 2010 r. znak [...] dokonana w oparciu o wyżej wskazane kryterium prowadzi do wniosku, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej utrzymujące w mocy decyzję organu I instancji uznającą powstanie długu celnego w przywozie i wymierzającą należności celne w łącznej wysokości 10.447 zł.
Jednocześnie wskazać trzeba, że stan faktyczny ustalony przez organy nie stanowił przedmiotu sporu w sprawie a jedynie nadana mu ocena prawna.
Dyrektor Izby Celnej w pełni podzielił stanowisko organu I instancji, które Sąd w niniejszym składzie również uznaje za prawidłowe.
Po pierwsze należy wskazać, że w świetle art. 2 rozporządzenia Rady (EWG) nr 918/83 z dnia 28 marca 1983 r. ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych, z zastrzeżeniem art. 3 - 10, zwolnione z należności celnych przywozowych jest mienie osobiste przywożone przez osoby fizyczne, przenoszące swoje miejsce zamieszkania z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty.
Co istotne, w świetle art. 3 w/w rozporządzenia zwolnienie ograniczone jest do mienia osobistego, które:
a) za wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nie przeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim, który opuściła;
b) jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania.
Ponadto Państwa Członkowskie mogą uzależnić zwolnienie takiego mienia od poniesienia w kraju pochodzenia bądź w kraju opuszczanym opłat celnych i/lub skarbowych, którym takie mienie zwykle podlega.
Zwolnienie może zostać udzielone tylko osobom, których miejsce zamieszkania znajdowało się poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy. Jednakże właściwe organy mogą zezwolić na odstępstwa od postanowień pierwszego akapitu, pod warunkiem, że wyraźną intencją osoby zainteresowanej było stałe zamieszkiwanie poza obszarem celnym Wspólnoty nieprzerwanie przez okres co najmniej 12 miesięcy (art. 4).
Z kolei zgodnie z art. 131 przedmiotowego aktu normatywnego w przypadku gdy niniejsze rozporządzenie określa, że zwolnienie stosuje się po spełnieniu pewnych warunków, osoba zainteresowana przedstawia właściwym organom dowody, iż takie warunki zostały spełnione.
W przedmiotowej sprawie organy celne obydwu instancji mając na uwadze powyższe regulacje normatywne zakwestionowały stosowanie zwolnienia celnego przez skarżącą.
Należy w tym miejscu wskazać, że Dyrektor Izby Celnej pominął okoliczność, że od 1 stycznia 2010 r. rozporządzenie Rady (EWG) nr 918/83 zostało zastąpione przez rozporządzenie Rady (WE) nr 1186/2009 ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych (Dz. Urz. UE L Nr 324, poz. 23.).
Sąd uznał jednakże, że identyczność regulacji normatywnej zawartej w obydwu powyższych aktach prawnych jak i fakt wskazania prawidłowej podstawy prawnej w decyzji organu odwoławczego (wykluczającej możliwość powołania przepisów rozporządzenia w sprawie zwolnień celnych w decyzji dotyczącej powstania długu celnego i określenia należności celnych) nie stanowi przyczyny wyeliminowania tego rozstrzygnięcia z obrotu prawnego.
Z kolei w opozycji do zarzutów zawartych w skardze należy wskazać, że jednym z podstawowych warunków zastosowanego pierwotnie zwolnienia jest obowiązek "przeniesienia" przez osobę zainteresowaną swojego "miejsca zamieszkania" z państwa trzeciego na obszar celny Wspólnoty (art. 2 rozporządzenia nr 918/83 oraz analogiczny art. 4 rozporządzenia nr Rady (WE) nr 1186/2009).
Mające zastosowanie w sprawie przepisy wymagają istnienia tylko jednego miejsca zamieszkania danej osoby niezależnie od tego czy chodzi o państwo trzecie, czy też państwo na obszarze celnym Wspólnoty.
Wskazuje na to zwłaszcza użyte w przepisach określenie "miejsce zamieszkania".
Stąd też warunku w/w zwolnienia celnego związanego z "przesiedleniem" nie będzie spełniała sytuacja, gdy będzie można uznać, że dana osoba miała w tym samym czasie więcej niż jedno miejsce zamieszkania, tzn. nowe na terenie celnym Wspólnoty i dotychczasowe w państwie trzecim. Tym samym badając zaistnienie tej przesłanki za każdym razem należy ustalać, w sposób nie budzący wątpliwości w oparciu o okoliczności sprawy, czy osoba zainteresowana: po pierwsze, miała miejsce zamieszkania w państwie trzecim przez określony czas, a po drugie, czy przeniosła to miejsce zamieszkania na teren celny Wspólnoty.
W przepisach w/w aktu normatywnego prawodawca wspólnotowy nie zdefiniował pojęcia "miejsce zamieszkania". W oparciu o treść art. 3 lit. a i art. 4 akapit drugi rozporządzenia w sprawie zwolnień celnych można jedynie założyć, że pojęcie to zostało zrównane z pojęciem "stałego zamieszkiwania".
Przy wykładni przepisów dotyczących systemu wspólnotowych zwolnień celnych, (odnośnie definicji "miejsce zamieszkania") w pierwszej kolejności należy brać pod uwagę równoważne mu znaczeniowo pojęcie "stałego zamieszkiwania" zawarte bezpośrednio w tych przepisach oraz pomocniczo, stosując wykładnię systemową definicję "miejsca zamieszkania" zawartą art. 25 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.). Według tego artykułu "miejscem zamieszkania osoby fizycznej jest miejscowość, w której osoba ta przebywa z zamiarem stałego pobytu".
Na gruncie tego przepisu podkreśla się zaś, że występują tu dwa składniki miejsca zamieszkiwania: obiektywny, czyli pobyt stały w danej miejscowości (tzw. corpus) oraz subiektywny w postaci uzewnętrznionego zamiaru woli tego pobytu (tzw. animus). Łącznie występowanie tych składników pozwala dopiero wskazać daną miejscowość jako centrum życiowej aktywności osoby, w którym koncentrują się jej interesy osobiste i majątkowe. Z konstrukcji tego przepisu wynika, że analizy wskazanych składników dokonywać należy łącznie.
Z kolei pobyt stały polega na faktycznym przebywaniu, zamieszkiwaniu w danej miejscowości. Zamieszkanie połączone jest zwykle z określonym tytułem prawnym do lokalu i posiadaniem w nim przedmiotów niezbędnych do codziennej, bieżącej egzystencji.
Sąd zwraca uwagę, że o miejscu zamieszkania nie przesądza miejsce zameldowania w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jednolity: Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz. 993 z późn. zm.). W świetle bowiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., orzekającego o niezgodności z Konstytucją RP art. 9 ust. 2 w/w aktu normatywnego (sygn. akt K 20/01, publ. Dz. U. z 2002 r., Nr 78, poz. 716) i stosownej zmiany ustawy, zameldowanie w lokalu pozostaje obecnie instytucją służącą wyłącznie celom ewidencyjnym, potwierdzającą fakt pobytu w danym lokalu. Dokonanie zameldowania w trybie rejestracji zgłoszenia jest zaś tzw. czynnością materialno – techniczną, która charakteryzuje się kazuistycznym określeniem wszystkich wymaganych warunków formalnych. Spełnienie określonych przez przepisy prawa warunków ma bowiem zapewnić proste, bo jedynie techniczne wykonanie przez właściwy organ czynności rejestracyjnej. Zameldowanie jest zatem aktem administracyjnym, który potwierdza okoliczność stałego zamieszkania w danej miejscowości ale nie przesądza o miejscu zamieszkania.
W świetle powyższych rozważań nie można uznać, że zameldowanie skarżącej na pobyt stały w Sopocie dokonane w dnu 12 czerwca 2008 r. miałoby być potwierdzeniem skutecznego i ostatecznego przeniesienia zwykłego miejsca zamieszkania z USA do Polski. Innymi słowy, zameldowanie się w czerwcu 2008 r. nie stanowi faktu, który potwierdza skuteczne przesiedlenie się do Polski.
Nie można bowiem przyjąć, w świetle zebranego materiału dowodowego, że od dnia 12 czerwca 2008 r. centrum życiowe i majątkowe skarżącej znajdowało się na terenie Wspólnoty.
W realiach niniejszej sprawy mamy zaś do czynienia z sytuacją, w której skarżąca zachowując stałe miejsce zamieszkania w USA od czerwca 2008 r. chciała niejako "stworzyć" takie miejsce także w Polsce. Nagły wyjazd do USA w lipcu 2008 r. wskazuje na to, że D. M. zachowała swój ośrodek interesów życiowych w pierwszym państwie, tj. w USA, gdzie pozostali jej synowie oraz część mienia, nota bene sprowadzonego do Polski w sierpniu 2009 r. Tym samym dyspozycja art. 2 rozporządzenia nr 918/83 ustanawiającego wspólnotowy system zwolnień celnych (art. 3 obecnie obowiązującego rozporządzenia) nie została w niniejszej sprawie wypełniona.
Po drugie należy podnieść, że wskazane zwolnienie na gruncie w/w aktów normatywnych (tj. rozporządzenia nr 918/83 oraz rozporządzenia nr 1186/2009) ograniczone jest do mienia osobistego, które (odpowiednio art. 3 i art. 4 tych aktów prawnych):
a) z wyjątkiem szczególnie uzasadnionych okoliczności, pozostawało w posiadaniu oraz, w przypadku towarów nie przeznaczonych do konsumpcji, było używane przez osobę zainteresowaną w jej poprzednim miejscu zamieszkania przez co najmniej sześć miesięcy przed datą, w której osoba zainteresowana przestała na stałe zamieszkiwać w państwie trzecim, który opuściła;
b) jest przeznaczone do użytku w takim samym celu w nowym miejscu zamieszkania.
W ocenie Sądu organ I instancji oraz organ odwoławczy słusznie przyjęły, że spełnienie powyższych przesłanek ma miejsce jeżeli beneficjent zwolnienia dokonał fizycznego aktu przeniesienia z kraju trzeciego i na obszarze celnym Wspólnoty może wypełniać warunek osobistego użytkowania pozostawionego przez siebie mienia.
W rozpatrywanej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca z oczywistych względów.
W okresie 5 lipca 2008 – 25 lipca 2009 r. skarżąca przebywała bowiem poza granicami Polski. W takiej sytuacji nie można więc mówić o jakimkolwiek "własnym użytku" (vide: skarga – s. 5) oraz mieniu osobistym, które skarżąca "zamierzała używać w nowym miejscu" (vide: skarga – s. 5).
Co ważne, samochód osobowy oraz inne przedmioty zgłoszone do procedury dopuszczenia do obrotu w czerwcu 2008 r. nie zostały ponownie wywiezione do USA w lipcu 2008 r. Przeczy to zatem wskazywanemu w skardze zamiarowi skarżącej nakierowanemu na ciągłość używania towarów w nowym miejscu, zwłaszcza, że skarżąca w skardze wskazywała, że wyjazd do USA w lipcu 2008 r. był początkiem "procesu ponownego przesiedlenia się na stałe do Ameryki". Na tle w/w okoliczności oraz przejawianego zamiaru co do definitywnego przesiedlenia się do Polski należy zaś postawić tezę, że wyjazd do USA w lipcu 2008 r. stanowił w istocie nie początek przesiedlenia się ale pobyt zakończony powrotem do Polski w lipcu 2009 r. Sztuczność tworzonej przez skarżącą konstrukcji, w ocenie Sądu, prowadzić ma jedynie do uzyskania zamierzonego przez nią skutku w postaci uznania przez organy celne spełnienia warunków prawnych do uzyskania w obydwu przypadkach dla przewożonych rzeczy statusu mienia osobistego podlegającego zwolnieniu od cła. Tymczasem fakty przemawiają jednoznacznie za ustaleniami stanowiącymi podstawę rozstrzygnięcia. Jeśli bowiem nawet uznać, jak chce skarżąca, przesiedlenie w czerwcu 2008 roku, to niewątpliwie wyjazd do USA w lipcu tego roku był wyjazdem czasowym ze stałego miejsca pobytu w Polsce albowiem Sąd nie kwestionuje racjonalności działań skarżącej, (czego wydaje się nie rozumieć reprezentujący ją pełnomocnik), że na skutek sytuacji zdrowotnej swojej i dzieci zdecydowała się na dłuższy pobyt – nie oznacza to jednak, że ponownie przeniosła się do Stanów Zjednoczonych. Natomiast jeśli skarżąca twierdzi, że do Polski przeniosła się w 2009 roku bo swój pobyt w USA w okresie od lipca 2008 do lipca 2009 roku traktowała jako pobyt w stałym miejscu zamieszkania, to prawidłowo organy ustaliły, że pobyt od czerwca 2008 roku do lipca tego samego roku był pobytem czasowym bowiem nie zostały spełnione warunki przesiedlenia i z tych względów zasadnie organy uznały, że przesiedlenie nie nastąpiło, gdyż było jedynie pozorne.
W związku z powyższymi rozważaniami nie można zgodzić się z pełnomocnikiem strony skarżącej, że organy naruszyły art. 191 i 210 § 4 ustawy – Ordynacja podatkowa.
Organy celne pierwszej i drugiej instancji prawidłowo zgromadziły materiał dowodowy, a następnie dokonały wykładni powyższych przepisów materialnych i zasadnie przyjęły, że w sprawie nie było podstaw do stosowania zwolnienia celnego, gdyż nie wypełniono kumulatywnie w/w przesłanek.
Z okoliczności sprawy nie wynika bowiem ponad wszelką wątpliwość, że skarżąca przeniosła swoje miejsce zamieszkania na obszar celny Wspólnoty.
Odnosząc się zaś do zarzutu naruszenia art. 204 WKC, należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 204 ust. 1 lit. b WKC dług celny w przywozie powstaje w wyniku niedopełnienia jednego z warunków wymaganych do objęcia towaru procedurą lub do zastosowania obniżonych bądź zerowych stawek należności celnych przywozowych ze względu na przeznaczenie towaru, w przypadkach innych niż te określone w art. 203, chyba że zostanie potwierdzone, iż uchybienia te nie miały rzeczywistego wpływu na prawidłowe przeprowadzenie składowania czasowego lub odpowiedniej procedury celnej.
Naruszenie warunków, od spełnienia których przepisy rozporządzenia Rady (EWG) Nr 918/83 uzależniają zwolnienie z należności celnych przywozowych mienia osobistego przywiezionego przez skarżącą na obszar celny Wspólnoty spowodowało, że z mocy prawa powstał dług celny, określony w art. 204 ust. 1 lit. b WKC.
Stosownie do treści art. 204 ust. 2 WKC, dług celny powstaje w chwili objęcia towaru odpowiednią procedurą, jeżeli zostało później stwierdzone, że nie dopełniono jednego z warunków wymaganych dla objęcia towaru ta procedurą bądź dla zastosowania obniżonych lub zerowych stawek należności celnych przywozowych ze względu na jego przeznaczenie.
W niniejszej sprawie, chwilą powstania długu celnego był zaś dzień 27 czerwca 2008 r., w którym zgłoszenie celne nr [...] zostało przyjęte w Oddziale Celnym w "Baza Kontenerowa" Urzędu Celnego.
Kwotę należności celnych przywozowych organ celny określił na podstawie elementów kalkulacyjnych właściwych dla towaru w chwili powstania długu celnego, zgodnie z art. 214 ust. 1 WKC.
Stosownie do dyspozycji art. 29 ust. 1 WKC, wartością celną przywożonych towarów jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towary wtedy, gdy zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty. W celu ustalenia wartości celnej z zastosowaniem art. 29 WKC, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się m.in. koszty transportu przywiezionych towarów do miejsca ich wprowadzenia na obszar celny Wspólnoty. Wartości te Naczelnik Urzędu Celnego przyjął na podstawie danych zawartych w powyższym zgłoszeniu celnym i załączniku - oświadczeniu strony. Jednocześnie organ celny ustalił kody TARIC i stawki celne na podstawie rozporządzenia Rady (EWG) nr 2658/87 w sprawie nomenklatury taryfowej i statystycznej oraz w sprawie Wspólnotowej Taryfy Celnej.
W sposób prawidłowy organ pierwszej instancji ustalił również kwoty wynikające z długu celnego, w łącznej wysokości 10.447 zł, co organ odwoławczy uznał za prawidłowe.
W tym stanie należało uznać, że organy celne, które wydały stosowne rozstrzygnięcia nie naruszyły prawa.
Mając powyższe na uwadze, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło