III SA/Gd 229/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: WSA Felicja Kajut Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Asystent sędziego Robert Daduń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi M. S. na decyzję Wojewody z dnia 4 kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1) oddala skargę, 2) przyznaje adwokatowi T. J. od Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) zawierającą należny podatek od towarów i usług - tytułem wynagrodzenia za pomoc prawną udzieloną skarżącej z urzędu oraz kwotę 17 zł (siedemnaście złotych) tytułem zwrotu poniesionych wydatków. W dniu 7 listopada 2006 r. M. S. wystąpiła z wnioskiem do Urzędu Miejskiego w S. G. o wymeldowanie z pobytu stałego pod adresem S. G. ulica [...] syna swego konkubenta – M. R. Decyzją z dnia 4 stycznia 2007 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], powołując się na treść art. 15 ust. 2 ustawy z 10 kwietnia 1974r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.) orzekł o wymeldowaniu M. R. z miejsca pobytu stałego z lokalu nr [...] przy ulicy [...] w S. G. Organ ustalił, na podstawie zeznań M. S., W. R., M. R. oraz informacji Policji, że M. R. nie zamieszkuje w spornym lokalu od czerwca 2006 r., gdyż mieszka i pracuje w Gdańsku. W ocenie organu pierwszej instancji zostały spełnione przesłanki wymeldowania, o których mówi art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. R., podnosząc, iż od 27 grudnia 2006 r. mieszka w spornym lokalu, posiada klucze do mieszkania i ma w nim swoje rzeczy osobiste. Wojewoda [...] decyzją z dnia 4 kwietnia 2007 r. nr [...], powołując się na art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, iż z przeprowadzonej na jego zlecenie kontroli meldunkowej w spornym lokalu wynika, że M. R. faktycznie mieszka w miejscu zameldowania. W tej sytuacji w ponownie przeprowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji powinien przesłuchać strony w celu ustalenia, czy M. R. trwale mieszka w spornym lokalu i jaki jest charakter jego pobytu w tym lokalu. Skargę na powyższą decyzję wniosła M. S. podnosząc, iż M. R. nie mieszka w spornym lokalu od 25 czerwca 2006 r. W połowie marca 2007 r. wyjechał do pracy do Niemiec, następnie przyjechał na okres Świat Wielkanocnych i ponownie wrócił do Niemiec. Skarżąca ponadto podniosła, iż M. R. nie pomaga jej w utrzymaniu mieszkania, wszystkie opłaty eksploatacyjne ponosi sama. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. W piśmie, które wpłynęło do Sądu w dniu 6 lipca 2007 r. skarżąca podała, że M. R. zamieszkał u swojej matki w G. przy ulicy [...]. W piśmie procesowym złożonym na rozprawie w dniu 2 sierpnia 2007 r. ustanowiony dla skarżącej pełnomocnik wskazał, powołując się na zeznania złożone w toku postępowania administracyjnego przez M. R., że zaistniały podstawy do jego wymeldowania ze spornego lokalu. Takiego stanu rzeczy nie zmienia okoliczność, że czasowo przebywał on w spornym mieszkaniu, gdzie odwiedzał swojego ojca W. R. Obecnie zaś ponownie zamieszkał ze swoją matką przy ulicy [...] w G. W tej sytuacji niewątpliwym jest, że opuszczenie przez M. R. dotychczasowego miejsca zamieszkania miało charakter stały i dobrowolny i lokal ten przestał być dlań centrum życiowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do treści art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części, przy czym organ ten może wskazać jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Kwestię wymeldowania osoby z miejsca stałego pobytu normuje przepis art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. nr 153, poz. 993 ze zm.). Zgodnie z jego treścią organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 2 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że przez opuszczenie miejsca stałego pobytu w rozumieniu przywołanego przepisu należy rozumieć dobrowolne i trwałe zaniechanie dalszego zamieszkiwania w nim, w wyniku którego miejsce to przestało być miejscem koncentracji życiowych interesów osoby w nim zameldowanej. Rezygnacja z prawa do przebywania w lokalu powinna nastąpić w sposób wyraźny, poprzez odpowiednie zachowanie, które w sposób niebudzący wątpliwości wyraża wolę danej osoby. Opuszczeniem jest zatem nie tylko fizyczne nieprzebywanie, ale i zamiar opuszczenia danego lokalu, z jednoczesnym zerwaniem wszelkich związków z lokalem dotychczasowym i założeniem w nowym miejscu ośrodka swoich osobistych i majątkowych interesów. Zamiar, który da się określić na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności. Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego, że w toku postępowania administracyjnego - wbrew twierdzeniom skarżącej - nie zostało należycie wyjaśnione, że M. R. trwale opuścił sporny lokal, stanowiący wcześniej miejsce jego stałego pobytu, nie dopełniając obowiązku wymeldowania się, czy też opuszczenie przez niego lokalu miało jedynie charakter czasowy – związany z podjęciem czasowego zatrudnienia poza miejscem dotychczasowego stałego pobytu. W odwołaniu M. R. podał, że od miesiąca sierpnia 2006 r. przebywał u swojej matki w Gdańsku w związku z podjęciem tam dorywczego zatrudnienia. Jednakże – po zakończeniu tego zatrudnienia, to jest od dnia 27 grudnia 2006 r. mieszka w spornym lokalu. Wobec powyższego organ odwoławczy zwrócił się do Komendy Powiatowej Policji w S. G. o przeprowadzenie kontroli meldunkowej w spornym mieszkaniu. Z pisma Komisariatu Policji w S. G. z dnia 13 marca 2007 r. (k. 25 akt administracyjnych) wynika, że M. R. zamieszkuje i przebywa w spornym lokalu. W. R. podał, iż syn przebywa w Niemczech, lecz po powrocie nadal będzie zamieszkiwać w spornym lokalu. M. S. podała zaś, że M. R. przychodzi do lokalu, czasami nocuje, a obecnie przebywa za granicą. Rację zatem ma organ odwoławczy, że okoliczności związane z zamieszkiwaniem przez M. R. w spornym lokalu wymagają wyjaśnienia i winno to nastąpić w toku ponownego rozpatrzenia sprawy przez organ pierwszej instancji. Podkreślić w tym miejscu należy, iż wyjazd do sąsiedniego miasta czy też za granicę w celu podjęcia tam czasowego zatrudnienia nie jest równoznaczny z trwałym opuszczeniem dotychczasowego miejsca pobytu stałego, uzasadniającym wymeldowanie. Tylko ponowne przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego pozwoli na ustalenie, czy M. R. faktycznie opuścił swe dotychczasowe miejsce stałego zamieszkania w omówionym powyżej rozumieniu – co uzasadniałoby jego wymeldowanie. Mając na uwadze powyższe okoliczności i dyspozycję art. 80 k.p.a. należy stwierdzić, że organ orzekający miał podstawę do oceny, iż sprawa wymaga ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji, co oznacza, że zaskarżona decyzja odpowiadała prawu. Z powyższych względów na mocy art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę należało oddalić. O kosztach zastępstwa prawnego przyznanego z urzędu orzeczono na mocy art. 250 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w związku z § 19, § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. nr 163, poz. 1348 ze zm.) oraz art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. nr 54, poz. 535 ze zm.) w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 tej ustawy.