III SA/Gd 231/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Asesor WSA Krzysztof Gruszecki, Protokolant Anna Zegan, po rozpoznaniu w dniu 27 kwietnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. P. na decyzję Kuratora Oświaty z dnia 6 lutego 2004 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 6 lutego 2004 r. wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 9 b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (jednolity tekst Dz.U. z 2003 r. Nr 118 poz.1112 ze zm.), Kurator Oświaty utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 5 grudnia 2003 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego w L. z dnia 15 lutego 2002 r. Nr 1/2002 - aktu nadania K. S. (obecnie – P.) stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego. Rozstrzygniecie to zapadło na tle następujących ustaleń: Decyzją z dnia 15 lutego 2002 r. Nr [...], Dyrektor Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego w L. nadał K. S. (obecnie – P.) stopień nauczyciela kontraktowego. Akt nadania stopnia awansu zawodowego został wydany na podstawie art. 9f ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela. Starosta z urzędu stwierdził nieważność opisanej wyżej decyzji, powołując art. 156 § 1 pkt 3, art.157 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. Uzasadniając decyzję z dnia 5 grudnia 2003 r. organ I instancji wskazał, iż wcześniejszy akt nadania K. S. (obecnie – P.) stopnia nauczyciela kontraktowego Nr [...] z 5.10.2000 r. został wydany z rażącym naruszeniem prawa i na jego podstawie nie powinien zostać wydany nowy akt. Organ II instancji nie uwzględnił odwołania K. S. (obecnie – P.). Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję wskazał, iż odwołująca została zatrudniona w Specjalnym Ośrodku Szkolno – Wychowawczym w L. z dniem 1.09.1992 r. na stanowisku nauczyciela – bibliotekarza. W myśl § 4 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98 poz. 433 ze zm.), kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach, szkołach i placówkach kształcenia i wychowania specjalnego posiada osoba, która: 1) legitymuje się dyplomem ukończenia studiów wyższych na kierunku pedagogika o specjalności pedagogika specjalna lub na kierunku psychologia o specjalności nadającej kwalifikacje do pracy w określonym typie placówki kształcenia i wychowania specjalnego, 2) ma kwalifikacje do nauczania i prowadzenia zajęć w szkołach i placówkach wymienionych w § 2, 2a i 3, a ponadto ukończyła - nadające kwalifikacje do pracy w określonym typie placówki kształcenia i wychowania specjalnego - studia podyplomowe, uzupełniające lub inne prowadzone przez szkołę wyższą albo kurs prowadzony przez kolegium nauczycielskie, placówkę doskonalenia nauczycieli lub inną instytucję, osobę prawną lub fizyczną, które mogą prowadzić takie kursy zgodnie z przepisami w sprawie placówek doskonalenia nauczycieli. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach specjalnych, szkołach podstawowych specjalnych i innych placówkach kształcenia i wychowania specjalnego posiada również osoba, która ukończyła kolegium nauczycielskie o specjalności nadającej kwalifikacje do pracy w określonym typie placówki kształcenia i wychowania specjalnego. Kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska nauczyciela w przedszkolach, szkołach i placówkach kształcenia i wychowania specjalnego określone w powołanym § 4 rozporządzenia dotyczą wszystkich nauczycieli, w tym nauczycieli – bibliotekarzy, bowiem nauczyciele bibliotekarze pracują z dziećmi upośledzonymi lub posiadającymi inny typ niepełnosprawności, w tym prowadzą zajęcia z przysposobienia bibliotecznego. Odwołująca w dniu zatrudnienia w Specjalnym Ośrodku Szkolno – Wychowawczym w L. legitymowała się dyplomem ukończenia Studium Nauczycielskiego w specjalności wychowanie przedszkolne z dnia 24.06.1992 r. W dniu 17.06.1993 r. otrzymała zaświadczenie o ukończeniu Rocznego Studium Bibliotekarskiego nadającego kwalifikacje do pracy w bibliotece szkolnej. W dniu 6.02.1997 r. uzyskała tytuł licencjata pedagogiki opiekuńczo – wychowawczej, a w dniu 20.03.1999 r. ukończyła wyższe studia magisterskie na kierunku ogólnopedagogicznym i uzyskała tytuł magistra pedagogiki. Kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela – bibliotekarza w Specjalnym Ośrodku Szkolno – Wychowawczym uzyskała w dniu 27.01.2002 r. po ukończeniu kursu kwalifikacyjnego z zakresu oligofrenopedagogiki. W dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19 poz. 239 ze zm.) tj. 6.04.2000 r. odwołująca była zatrudniona na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony w pełnym wymiarze zajęć, nie posiadała wymaganych kwalifikacji na zajmowanym stanowisku i zgodnie z art. 7 ust. 6 tej ustawy, powinna uzyskać stopień nauczyciela stażysty. W świetle powyższego, akty nadania odwołującej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dnia 5 października 2000 r. Nr [...] oraz z dnia 15 lutego 2002 r. Nr [...] zostały wydane z naruszeniem przepisów w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. Powołany w podstawie prawnej decyzji Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego w L. z dnia 15 lutego 2002 r. przepis art. 9f ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela stanowi, że nauczycielowi, który w trakcie pracy zawodowej uzyskał wyższy poziom wykształcenia niż określony w akcie nadania stopnia awansu zawodowego, dyrektor szkoły lub określony organ, wydaje na wniosek nauczyciela nowy akt nadania odpowiedniego stopnia awansu zawodowego, uwzględniający uzyskany poziom wykształcenia. W ocenie organu odwoławczego, uzyskanie przez odwołującą kwalifikacji po ukończonym kursie kwalifikacyjnym z zakresu oligofrenopedagogiki nie stanowi podwyższenia poziomu wykształcenia w rozumieniu cytowanego przepisu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, K. P. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zarzucając jej naruszenie przepisu art. 9f ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela. Skarżąca ponosi ujemne konsekwencje działania organów orzekających w niniejszej sprawie, co – w jej ocenie – narusza art.28 k.p.a. W uzasadnieniu wskazała, m.in., że w dniu otrzymania stopnia awansu zawodowego spełniała wymagania co do kwalifikacji, jakie wymagane są do otrzymania tytułu nauczyciela kontraktowego. W odpowiedzi na skargę Kurator Oświaty, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację w sprawie wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie niespornym jest, iż skarżąca została zatrudniona na podstawie umowy o pracę w Specjalnym Ośrodku Szkolno – Wychowawczym w L. z dniem 1.09.1992 r. na stanowisku nauczyciela – bibliotekarza w pełnym wymiarze zajęć. Kwalifikacje do zajmowania tego stanowiska były określone w § 4 powołanego rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98 poz. 433 ze zm.) Organy administracji prawidłowo przyjęły, że w dniu 6 kwietnia 2000 r. tj. w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19 poz. 239) skarżąca nie posiadała wymaganych kwalifikacji na zajmowanym stanowisku, w rozumieniu przepisów art. 7 ust. 6 powołanej ustawy. Przepis ten stanowi, iż nauczyciele zatrudnieni w dniu wejścia w życie ustawy na podstawie umowy o pracę w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, którzy nie posiadają wymaganych kwalifikacji, z tym dniem uzyskują stopień nauczyciela stażysty i stają się nauczycielami zatrudnionymi na podstawie umowy o pracę. Stosunki pracy z tymi nauczycielami wygasają z dniem 31 sierpnia 2006 r., o ile wcześniej nauczyciele ci nie uzupełnią kwalifikacji i nie uzyskają stopnia nauczyciela kontraktowego lub nie zostanie z nimi rozwiązany stosunek pracy w odrębnym trybie. Skoro więc kwalifikacje do zajmowania stanowiska nauczyciela – bibliotekarza w Specjalnym Ośrodku Szkolno – Wychowawczym skarżąca uzyskała dopiero w dniu 27.01.2002 r. - po ukończeniu kursu kwalifikacyjnego z zakresu oligofrenopedagogiki - to należało przyjąć, iż decyzja Dyrektora Specjalnego Ośrodka Szkolno – Wychowawczego w L. z dnia 5 października 2000 r. Nr [...] w przedmiocie nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego - nauczyciela kontraktowego, została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do zarzutów skargi, Sąd zauważa, iż powołany w podstawie prawnej wyeliminowanego z obrotu prawnego aktu nadania K. S. (obecnie – P.) stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dnia 15 lutego 2002 r. Nr [...], przepis art. 9 f ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (jednolity tekst Dz.U. z 2003 r. Nr 118 poz.1112 ze zm.) stanowi, iż nauczycielowi, który w trakcie pracy zawodowej uzyskał wyższy poziom wykształcenia niż określony w akcie nadania stopnia awansu zawodowego, dyrektor szkoły lub określony organ, o którym mowa w art. 9b ust. 4 pkt 2-4, wydaje na wniosek nauczyciela nowy akt nadania odpowiedniego stopnia awansu zawodowego, uwzględniający uzyskany poziom wykształcenia. W niniejszej sprawie sytuacja taka nie występuje, albowiem skarżąca nie uzyskała wyższego poziomu wykształcenia aniżeli określony w akcie nadania stopnia awansu zawodowego z dnia 5 października 2000 r. Nr [...]. Zaskarżona decyzja została wydana na skutek wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności aktu nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dnia 15 lutego 2002 r. Nr [...]. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy decyzja podlegająca kontroli jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jest to instytucja procesowa stanowiąca wyjątek od statuowanej w art. 16 § 1 k.p.a. ogólnej zasady trwałości decyzji ostatecznej i z tych względów stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić tylko wówczas, gdy zostanie bezspornie ustalone wystąpienie przyczyny nieważności określonej w art. 156 § 1 k.p.a. W podstawie prawnej decyzji Starosty z dnia z dnia 5 grudnia 2003 r. powołano m.in. art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Stanowi on, iż organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną. Jednak z uzasadnienia rozstrzygnięcia organu I instancji jak i zaskarżonej decyzji wynika, iż przesłanką stwierdzenia nieważności aktu nadania skarżącej stopnia awansu zawodowego nauczyciela kontraktowego z dnia 15 lutego 2002 r. Nr [...] było rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) Rażące naruszenie prawa w rozumieniu tego przepisu zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość decyzji skutkiem naruszenia norm prawnych regulujących działania administracji publicznej w indywidualnych sprawach, w szczególności przepisów prawa procesowego oraz materialnego, o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym. Zachodzi zatem w przypadku gdy czynności zmierzające do wydania decyzji administracyjnej oraz treść załatwienia sprawy w niej wyrażona stanowią zaprzeczenie stanu prawnego sprawy w całości lub w części (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz C.H. BECK, W-wa 2004, str. 730). Z rażącym naruszeniem mamy do czynienia wtedy, gdy treść decyzji jest jednoznacznie sprzeczna z treścią określonego przepisu prawa i gdy rodzaj tego naruszenia powoduje, że decyzja taka nie może być zaakceptowana jako rozstrzygnięcie wydane przez organy praworządnego państwa. W ocenie Sądu nadanie skarżącej stopnia awansu zawodowego – nauczyciela kontraktowego, nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa, albowiem wbrew art. 9 f ust.1 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (jednolity tekst Dz.U. z 2003 r. Nr 118 poz.1112 ze zm.) skarżąca nie uzyskała wyższego poziomu wykształcenia aniżeli określony w akcie nadania stopnia awansu zawodowego z dnia 5 października 2000 r. Nr [...]. Zauważyć przy tym należy, iż akt nadania stopnia awansu zawodowego z dnia 5 października 2000 r. Nr [...] również został wyeliminowany z obrotu prawnego na skutek stwierdzenia jego nieważności. W dniu 6 kwietnia 2000 r. tj. dacie wejścia w życie ustawy z dnia 18 lutego 2000 r. o zmianie ustawy - Karta Nauczyciela oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 19 poz. 239) skarżąca nie posiadała bowiem kwalifikacji określonych w § 4 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 10 października 1991 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli oraz określenia szkół i wypadków, w których można zatrudnić nauczycieli nie mających wyższego wykształcenia (Dz.U. Nr 98 poz. 433 ze zm.) – mającego zastosowanie do nauczycieli – bibliotekarzy zatrudnionych w szkołach i placówkach kształcenia specjalnego. Rozstrzygnięcia w postępowaniu administracyjnym zostały podjęte przez organy właściwe do stwierdzenia nieważności decyzji, zgodnie z art. 157 § 1 k.p.a. oraz art. 9b ust.7 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. – Karta Nauczyciela (jednolity tekst Dz.U. z 2003 r. Nr 118 poz.1112 ze zm.) W tych okolicznościach uznać należało, że zaskarżona decyzja oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji nie narusza przepisów prawa materialnego ani przepisów postępowania administracyjnego w stopniu jakim mogłoby to mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z tych też względów skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.