III SA/Gd 231/05

WyrokWSA w Gdańsku2005-06-09

Skład orzekający: Sędzia NSA Marek Gorski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie, która w dniu rejestracji jako bezrobotna pozostawała w stosunku pracy (nawet w okresie wypowiedzenia lub urlopu wypoczynkowego), przysługuje status osoby bezrobotnej i prawo do zasiłku dla bezrobotnych?
Ratio decidendi
Osoba pozostająca w stosunku pracy, nawet w okresie wypowiedzenia lub korzystająca z urlopu wypoczynkowego, nie może być uznana za osobę bezrobotną w rozumieniu ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu. Rejestracja w urzędzie pracy i przyznanie statusu bezrobotnego oraz zasiłku na podstawie nieprawdziwego oświadczenia o braku zatrudnienia skutkuje obowiązkiem zwrotu nienależnie pobranego świadczenia.
Stan faktyczny
Skarżący J. N. zarejestrował się jako bezrobotny i pobierał zasiłek, oświadczając, że nie jest zatrudniony. Ujawniono jednak, że do dnia 29 listopada 2003 r. pozostawał w stosunku pracy. Organ I instancji wznowił postępowanie, uchylił decyzję o przyznaniu statusu bezrobotnego i zasiłku oraz zobowiązał do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżący kwestionował decyzje, twierdząc, że w dniu rejestracji korzystał z urlopu wypoczynkowego, a stosunek pracy był już rozwiązany, oraz że nie miał świadomości zatajenia informacji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Sędzia NSA Marek Gorski po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. N. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 marca 2005 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej oddala skargę. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (tj: Dz.U. z 2003 r. Nr 58, poz. 514 ze zm.), art. 76 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz.U Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz 138 § 1 pkt 1 i art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie: - uchylenia decyzji własnych nr [...] i [...], - odmowy przyznania J. N. statusu osoby bezrobotnej od dnia 24 listopada 2003 r., - zobowiązania J. N. do zwrotu nienależnie pobranego zasiłku dla bezrobotnych. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że J. N. został zarejestrowany jako bezrobotny od dnia 24 listopada 2003 r. i pobierał zasiłek dla bezrobotnych w okresie od dnia 2 grudnia 2003 r. do dnia 30 maja 2004 r. Podczas rejestracji oświadczył, że nie jest zatrudniony. Następnie ujawniono fakt, że J. N. pozostawał w stosunku pracy do dnia 29 listopada 2003 r. i organ I instancji wznowił postępowanie w sprawie przyznania mu statusu osoby bezrobotnej. W toku postępowania potwierdzono wskazane okoliczności i organ wydał opisaną wyżej decyzję z dnia 7 lutego 2005 r. Organ odwoławczy wskazał, że ustawową definicję osoby bezrobotnej zawiera art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu stanowiąc, że za osobę bezrobotną należy uznać osobę, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy, nie zatrudnioną i nie wykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie /../. Stosownie zaś do art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, osoba która pobrała nienależne świadczenie pieniężne, obowiązana jest do zwrotu w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, kwoty otrzymanego świadczenia wraz z przekazaną do tego świadczenia zaliczką na podatek dochodowy od osób fizycznych oraz składką na ubezpieczenie zdrowotne. Takimi nienależnie pobranymi świadczeniami są między innymi świadczenia pieniężne wypłacone na podstawie nieprawdziwych oświadczeń lub sfałszowanych dokumentów albo inne przypadki świadomego wprowadzenia w błąd powiatowego urzędu pracy przez osobę pobierającą to świadczenie. Fakt bycia zatrudnionym uniemożliwia uzyskanie statusu osoby bezrobotnej. Z akt sprawy wynika, że strona nie ujawniła podczas rejestracji, że pozostaje w stosunku pracy. Okoliczność ta została ujawniona później i stanowiła podstawę do wznowienia postępowanie, a następnie do uchylenia decyzji o przyznaniu stronie statusu osoby bezrobotnej oraz prawa do zasiłku dla bezrobotnych. J. N. rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. został prawidłowo pouczony o przepisach prawnych związanych z nabyciem statusu bezrobotnego. Pomimo tego w karcie rejestracyjnej bezrobotnego oświadczył, że nie jest zatrudniony i nie pozostaje w stosunku pracy. Do wypłacenia zasiłku dla bezrobotnych doszło na skutek zatajenia przez stronę pozostawania w zatrudnieniu. W tych okolicznościach strona nie może twierdzić, że nie miała świadomości, że w czasie korzystania z urlopu wypoczynkowego, jej zatrudnienie trwa nadal. Nieuprawniony jest również zarzut, że zatrudnienie nie miało żadnego znaczenia dla uzyskania prawa do zasiłku dla bezrobotnych, które strona nabyła już po ustaniu zatrudnienia. Zgodnie z art. 23 ust. 1 powoływanej ustawy, aby nabyć prawo do zasiłku dla bezrobotnych konieczne jest legitymowanie się przez okres co najmniej 7 dni statusem osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy wskazał, że dla zwrotu nienależnie pobranego świadczenia nie ma żadnego znaczenia sytuacja materialna J. N., ale może się on ubiegać u Dyrektora Powiatowego Urzędu Pracy [...] o odroczenie, rozłożenie na raty lub umorzenie całości albo części nienależnie pobranego świadczenia. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego J. N. wnosił o uchylenie decyzji obu instancji. W uzasadnieniu skarżący stwierdził, że w dniu rejestracji korzystał z urlopu wypoczynkowego kończącego umowę o pracę na czas określony. W Urzędzie Pracy poinformowano go, że ma wystarczający okres pracy aby otrzymać zasiłek, a sam zobowiązał się, że ostatnie świadectwo pracy dostarczy później. Skarżący nie zamierzał niczego ukrywać a w dniu, od którego przysługiwał mu zasiłek dla bezrobotnych stosunek pracy był już rozwiązany. Sądził, że zgłoszenie się do Urzędu Pracy od 1 grudnia 2003 r. przyspieszy formalności dotyczące otrzymania zasiłku. Ze względu na długi okres pozostawania bez pracy skarżący nie jest w stanie zwrócić wszystkich świadczeń za okres od grudnia 2003 r. do maja 2004 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty wyrażone w decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sądy administracyjne zgodnie z ustawą z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w dacie rejestracji skarżącego, statusu osoby bezrobotnej nie może uzyskać osoba, która jest zatrudniona. W zakresie zwrotu "zatrudniona" mieści się osoba pozostająca w stosunku pracy. Zgodnie z kodeksem pracy rozwiązanie umowy o pracę następuje z upływem okresu wypowiedzenia ( art. 32 § 2 k.p.). Dla J. N. rozwiązanie stosunku pracy nastąpiło z dniem 29 listopada 2003 r. Taką datę wskazuje świadectwo pracy znajdujące się w aktach sprawy. Bez znaczenia jest fakt, że skarżący w okresie wypowiedzenia korzystał z przysługującego mu urlopu wypoczynkowego. Rejestrując się w Powiatowym Urzędzie Pracy w T. w dniu 24 listopada 2003 r. skarżący wypełnił kartę rejestracyjną, podpisał oświadczenia, że nie ma wpisu i nie prowadzi działalności gospodarczej oraz informację dla osób rejestrujących się w powiatowym urzędzie pracy. Z tego ostatniego dokumentu wynika, że status osoby bezrobotnej nie przysługuje osobie, która wykonuje pracę na podstawie umowy o pracę. Ponieważ skarżący podpisał broszurę o wskazanych regulacjach prawnych można przyjąć, że miał świadomość uwarunkowań związanych z przyznaniem statutu osoby bezrobotnej. W karcie rejestracyjnej znajduje się oświadczenie skarżącego, że nie jest zatrudniony i nie wykonuje innej pracy zarobkowej. Oświadczenie to jest niezgodne z prawdą. J. N. w dniu rejestracji nie przysługiwał status osoby bezrobotnej. Organ dokonał rejestracji skarżącego i przyznał mu zasiłek dla bezrobotnych na podstawie fałszywego oświadczenia. Dalsze postępowanie organu w sprawie musiało prowadzić do uchylenia decyzji o przyznaniu statusu osoby bezrobotnej i decyzji o przyznaniu zasiłku dla bezrobotnych. Już w decyzji organu odwoławczego zostało wskazane, że nie można uznać argumentu skarżącego, że w momencie przyznania zasiłku dla bezrobotnych już nie pracował. Zgodne z przepisami art. 23 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, zasiłek dla bezrobotnych przysługuje tylko osobie bezrobotnej w dniu rejestracji. Skoro skarżącemu nie przysługiwał status bezrobotnego w dniu 24 listopada 2003 r., nie było również podstaw do przyznania zasiłku. Zasiłek jest nierozerwalnie związany ze statusem osoby bezrobotnej tzn. nie może otrzymywać tego świadczenia osoba, która zgodnie z obowiązującymi przepisami nie jest osobą bezrobotną. Jako świadczenie nienależne zgodnie z art. 76 ust. 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, zasiłek dla bezrobotnych podlega zwrotowi w pełnej wysokości. Sąd nie ma możliwości decydować o wysokości zwrotu i zmieniać w tym zakresie orzeczeń organów. Kontroluje jedynie organy administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ponieważ postępowanie organu w danej sprawie jest zgodne z prawem nie ma podstaw do uchylenia przedmiotowych decyzji. Z uwagi na powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło