III SA/Gd 231/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz (spr.) Sędziowie NSA Anna Orłowska WSA Alina Dominiak Protokolant St. Sekr. Sąd. Beata Kaczmar po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 28 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi M. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego [...] z dnia 7 lutego 2006 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu prawa jazdy oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] decyzją z dnia 7 lutego 2006 r. utrzymało w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 3 sierpnia 2005 r., odmawiającą wydania M. R. prawa jazdy. Organ odwoławczy w uzasadnieniu decyzji podał, że z akt sprawy wynika, iż pismem z dnia 17 marca 2004 r. Prokuratura Rejonowa w K. zawiadomiła Starostwo Powiatowe w K. – Wydział Komunikacji, że w dniu 16 marca 2004 r. Prokurator Rejonowy wydał postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy M. R. Następnie w dniu 27 kwietnia 2004 r. do Starostwa wpłynęło postanowienie Prokuratora o zatrzymaniu prawa jazdy oraz prawo jazdy. Następnie organ podał, że Sąd Rejonowy w K. wyrokiem z dnia 23 września 2004 r. orzekł wobec M. R. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres dwóch lat. W wyniku apelacji Sąd Okręgowy w G. zmienił niniejszy wyrok w ten sposób, że orzekł wobec M. R. zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych na okres jednego roku. W dniu 24 czerwca 2005 r. Sąd Rejonowy w K. zawiadomił Starostwo Powiatowe o skazaniu M. R. i zastosowanych środkach karnych, w tym orzeczonym zakazie prowadzenia pojazdów na jeden rok, tj. na okres od 15 marca 2004 r. do 15 marca 2005 r. Organ II instancji wskazał, że w dniu 29 czerwca 2005 r. M. R. wystąpiła o zwrot prawa jazdy. Organ odwoławczy stwierdził, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy, zgodnie z treścią art. 138 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, następuje po ustaniu przyczyn jego zatrzymania, z zastrzeżeniem art. 114 ust. 4 ustawy. W niniejszej sprawie przyczyną zatrzymania prawa jazdy M. R. było spowodowanie przez nią wypadku drogowego i w konsekwencji orzeczenie prawomocnym wyrokiem zakazu prowadzenia pojazdów na jeden rok. W myśl art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy, kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba ubiegając się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok. W przypadkach określonych w ust. 1 pkt 2 dokument stwierdzający uprawnienie do kierowania pojazdem wydaje się po zdaniu, przez osobę ubiegającą się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje (art. 114 ust. 4). W ocenie organu odwoławczego przepis art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b) cytowanej ustawy dotyczy sytuacji, w której kierowca bez względu na przyczyny i okoliczności był pozbawiony prawa jazdy na czas dłuższy niż 1 rok. Niewątpliwie tak długi okres przerwy w prowadzeniu pojazdu mechanicznego uzasadnia potrzebę sprawdzenia kwalifikacji kierowcy. Użyte w cytowanym przepisie sformułowanie "podlegają" oznacza, że decyzje podejmowane na podstawie tego przepisu nie zostały pozostawione uznaniu organu orzekającego, lecz mają charakter rozstrzygnięcia związanego. Kolegium wskazało, że podziela pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 maja 1999 r., sygn. akt IISA 785/99. Organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszej sprawie nie jest sporne, iż M. R. była faktycznie pozbawiona prawa jazdy przez okres dłuższy niż 1 rok, zatem uzasadniona była odmowa wydania zatrzymanego prawa jazdy, bez uprzedniego sprawdzenia kwalifikacji strony do prowadzenia pojazdu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku M. R. zarzuciła powyższej decyzji naruszenie: 1. art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b) oraz art. 138 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym przez błędną ich wykładnię i przyjęcie, że nie przysługuje jej zwrot prawa jazdy; 2. art. 6, 7 i 8 k.p.a. przez nie działanie na podstawie przepisów prawa, brak prawidłowego nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu, nie uwzględnienie słusznego interesu skarżącej, prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów publicznych. Powołując się na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie decyzji organu odwoławczego i decyzji organu I instancji, jako niezgodnych z prawem oraz orzeczenie co do istoty sprawy, że skarżąca ma prawo do zwrotu zatrzymanego prawa jazdy. W uzasadnieniu skargi skarżąca podała, że kluczowa dla rozstrzygnięcia sprawy jest wykładnia pojęcia "pozbawienie prawa jazdy." Niewątpliwie w ocenie organu pozbawienie odnosi się do stanów faktycznych, czyli okresu na jaki faktycznie skarżąca została pozbawiona uprawnienia. Zdaniem skarżącej pogląd ten pozostaje w rażącej sprzeczności z powszechnie panującą w orzecznictwie jak i w doktrynie wykładnią przepisu art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b) ustawy Prawo o ruchu drogowym. Wskazany przepis dotyczy tylko i wyłącznie prawnych form pozbawienia prawa jazdy, a w szczególności chodzi o orzeczone prawomocnym wyrokiem sądu. Stąd przez pojęcie "pozbawiona prawa jazdy" trzeba rozumieć kategorie prawne przewidziane m. in. w kodeksie karnym i kodeksie wykroczeń. Skarżąca na poparcie swojego stanowiska przedstawiła obszerne cytaty z komentarzy do ustawy Prawo o ruchu drogowym autorstwa W. Kotowskiego oraz R.A. Stefańskiego. Nadto skarżąca stwierdziła, że zaskarżona decyzja pozostaje w sprzeczności z art. 138 ust. 2 cytowanej ustawy, gdyż na mocy tego przepisu zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje po ustaniu przyczyny zatrzymania. Przedstawiona argumentacja jak i okoliczności faktyczne sprawy wskazują jednoznacznie, iż przyczyna zatrzymania prawa jazdy ustała z momentem uprawomocnienia się wyroku Sądu Okręgowego z dnia 29 kwietnia 2005 r. Stąd Starosta [...] bezwarunkowo powinien zwrócić skarżącej prawo jazdy po tym jak wystąpiła w dniu 29 czerwca 2005 r. ze stosownym wnioskiem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze [...] w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Z treści przepisów art. 138 ust. 2 w związku z art. 114 ust. 4 i art. 114 ust. 1 pkt 2 lit.b) ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że zwrot zatrzymanego prawa jazdy, którego dana osoba była pozbawiona na okres przekraczający 1 rok, następuje po ustaniu przyczyn jego zatrzymania oraz po zdaniu przez osobę ubiegająca się o jego wydanie, odpowiedniego do rodzaju uprawnienia egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje. W przedmiotowej sprawie poza sporem pozostaje okoliczność, iż ustała przyczyna zatrzymania skarżącej prawa jazdy. Rozstrzygnięcia wymaga natomiast kwestia, czy doszło do pozbawienia skarżącej prawa jazdy na okres przekraczający jeden rok. Sąd rozstrzygający przedmiotową sprawę podziela pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 25 maja 1998 r., sygn. akt IISA 437/98 (Lex nr 41674), że: "Nie chodzi tu o fizyczną utratę prawa jazdy w postaci dokumentu, lecz o pozbawienie tego prawa i możliwości posługiwania się wskutek wydania jednego z orzeczeń przewidzianych prawem. Jest nim również środek zapobiegawczy w postaci postanowienia prokuratora, sądu (...) o zatrzymaniu prawa jazdy do czasu rozpatrzenia przez sąd popełnionego przez kierowcę czynu będącego wykroczeniem lub przestępstwem." W ocenie Sądu przepis art. 114 ust. 1 pkt 2 lit. b) cytowanej ustawy dotyczy prawnych form pozbawienia prawa jazdy. Zatem pozbawienie prawa jazdy musi wynikać z postanowienia prokuratora, sądu o zatrzymaniu prawa jazdy, wyroku sądu orzekającego zakaz prowadzenia pojazdów mechanicznych. Zatem zawarty w cytowanym przepisie zwrot "pozbawiona na okres przekraczający 1 rok" oznacza, że chodzi o okres, w którym osoba ubiegająca się o zwrot prawa jazdy nie mogła się posługiwać niniejszym dokumentem, gdyż została pozbawiona takiej możliwości wskutek zastosowania wobec niej jednego z orzeczeń przewidzianych prawem. W przedmiotowej sprawie skarżąca została pozbawiona możliwości posługiwania się prawem jazdy od dnia 16 marca 2004 r., w którym to dniu zostało wydane przez prokuratora postanowienie o zatrzymaniu prawa jazdy. Niniejsze postanowienie spowodowało realne odebranie skarżącej możliwości posługiwania się dokumentem uprawniającym do prowadzenia pojazdów. W związku z tym, że niniejszy środek zapobiegawczy nie został uchylony stan taki trwał do prawomocnego zakończenia postępowania karnego. Prawomocny wyrok w sprawie karnej, zapadł wobec skarżącej w dniu 29 kwietnia 2005 r. Jednakże niewątpliwie od dnia 16 marca 2004 r. do dnia 29 kwietnia 2005 r. upłynął okres przekraczający jeden rok, co skutkować musiało obowiązkiem zdania egzaminu państwowego sprawdzającego kwalifikacje, aby skarżącej można było zwrócić prawo jazdy. Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżona decyzja została wydana zgodnie z prawem i zarzuty naruszenia prawa materialnego jak i procesowego są niezasadne. Mając powyższe na względzie Sąd na mocy art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.