III SA/Gd 237/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Sędziowie WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, WSA Felicja Kajut (spr.),, Protokolant Beata Kaczmar, po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. H. na orzeczenie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] z dnia 28 lutego 2005 r. nr sprawy [...] w przedmiocie orzeczenia o niepełnosprawności M. H. postanawia: odrzucić skargę Powiatowy Zespół d/s Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności [...] orzeczeniem z dnia 2 października 2003r. nr [...] postanowił zaliczyć M. H. do osób niepełnosprawnych, stwierdzając, że niepełnosprawność datuje się od urodzenia. Orzeczenie wydano na okres do 30 września 2004r. Od orzeczenia tego wniósł odwołanie S. H., ojciec małoletniej M. H. Orzeczeniem z dnia 28 lutego 2005 r. nr [...] Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...], powołując się na art. 105 kpa, umorzył postępowanie z powodu bezprzedmiotowości postępowania, bowiem zaskarżone odwołaniem orzeczenie było wydane na okres do 30 września 2004r. W orzeczeniu pouczono o prawie wniesienia skargi na postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Skarżący S. H. wniósł zgodnie z pouczeniem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Zarzucił, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia art. 6, 7 i 105 § 1 kpa. W jego ocenie brak jest podstaw do uznania, iż zachodzi bezprzedmiotowość postępowania, bowiem będzie to miało miejsce jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy lub braku podstaw w ogóle do rozpatrzenia sprawy w postępowaniu administracyjnym. W rozpatrywanej sprawie przesłanka bezprzedmiotowości nie występuje, skoro istnieje przedmiot postępowania jakim jest zaskarżone orzeczenie. Skarżący wskazał również, że to nie on ponosi winę za przewlekłość postępowania. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kwestia, czy orzeczenia wydawane w postępowaniu przed zespołami do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności są zaskarżalne do sądów administracyjnych czy powszechnych, nie była jednolicie rozstrzygana w orzecznictwie i piśmiennictwie. Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 8 listopada 1999 r. OPS 12/99 ( ONSA 2000/2/47) stwierdził, że na postanowienie Krajowego Zespołu do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności stwierdzające uchybienie terminu wniesienia odwołania (art. 134 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych - Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm. w brzmieniu sprzed dnia 1 stycznia 1999 r. oraz w związku z § 14 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 21 sierpnia 1997 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności, trybu postępowania przy orzekaniu oraz zakresu, składu i sposobu działania zespołów orzekających o stopniu niepełnosprawności - Dz. U. Nr 100, poz. 627) przysługuje skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W uchwale podkreślono, że podstawą wyjaśnienia przedstawionej wątpliwości jest stan prawny obowiązujący przed dniem 1 stycznia 1999 r. Wskazano też, że do orzeczeń, o jakich mowa w przepisach cytowanej ustawy i rozporządzenia, nie można zaliczyć postanowień procesowych, o jakich mowa w art. 123 kpa. Ostatecznie przyjęto, że orzeczeniami Krajowego Zespołu, o jakich mowa w art. 6 ust. 5 ustawy, od których przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych, nie są postanowienia procesowe wydane w toku postępowania przed zespołami i Krajowym Zespołem w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Wskazano również, że właściwą drogą do zaskarżania postanowień o charakterze procesowym, o jakich mowa w art. 123 kpa jest skarga do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Następnie w kolejnych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że orzeczenia zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, niezależnie od tego, czy rozstrzygają sprawę co do istoty, czy też jedynie kończą postępowanie w sprawie, podlegają zaskarżeniu do sądu powszechnego w drodze odwołania. Tak wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 lipca 2001 r. sygn. akt I SA 2365/00 ( LEX nr 55278) oraz w postanowieniu z dnia 7 lutego 2001 r., sygn. akt I SA 2585/00 (OSPiKA 1/2002 poz. 11 ). W tym ostatnim orzeczeniu podkreślono, że w sprawie, której dotyczyło postępowanie ma zastosowanie ustawa z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( DZ. U. nr 123, poz. 776 ze zm. ) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 21 stycznia 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad orzekania o stopniu niepełnosprawności, trybu postępowania przy orzekaniu oraz zakresu , składu i sposobu działania zespołów orzekających, a także jednolitego wzoru legitymacji dokumentującej niepełnosprawność oraz organów uprawnionych do jej wystawiania ( Dz. U. nr 9, poz. 82). W postanowieniu wskazano, że w przepisach ustawy i rozporządzenia wykonawczego formę orzeczenia nadano różnorakim rozstrzygnięciom, jakie mogą zapaść w postępowaniu przed zespołami do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności. Mogą to być orzeczenia zawierające rozstrzygnięcia co do meritum sprawy, jak też tylko procesowe. W glosie do tego orzeczenia( OSPiKA 1/2002 poz. 11 ) Małgorzata Stahl stwierdziła, że glosowana teza dotyczy kwestii budzących wątpliwości. Wyraziła pogląd, że ani ustawa, ani rozporządzenia nie wyróżniają kategorii postanowień procesowych , które też mogą kończyć sprawę i które mogą , jak wynika z orzecznictwa, być zaskarżone do sądu administracyjnego. W tej sytuacji uznała, że stwierdzenie w uzasadnieniu glosowanego postanowienia, iż każde orzeczenie zespołu podlega zaskarżeniu do sądu powszechnego w drodze odwołania, jest zbyt generalne i nie może być w całości zaaprobowane. W sprawie niniejszej rozstrzygnięcie Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności zapadło pod rządami ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych ( Dz. U. Nr 123. poz. 776 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 139, poz. 1328) . Przywołana wyżej ustawa w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia w art. 6 c ust. 8 stanowiła, że od orzeczenia wojewódzkiego zespołu przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych w terminie 30 dni od dnia doręczenia orzeczenia. Ustęp 8 dodano do art. 6c ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych na mocy art. 1 pkt 7 ustawy z dnia 20 grudnia 2002 r. o zmianie ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 7 z 2003 r., poz. 79). Z kolei z rozporządzenia z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności, obowiązującego w dacie wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia wynika, że powiatowe i wojewódzkie zespoły orzekają o niepełnosprawności w formie "orzeczeń" ( § 2), zaś z § 19 ust. 5 tegoż rozporządzenia wynika, że powiatowy zespół i wojewódzki zespół wydaje nadto odpowiednio: 1) orzeczenie o umorzeniu postępowania, 2) postanowienia w sprawie: a) uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, b) odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, c) przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, d) niedopuszczalności wniesienia odwołania, Przepisy rozporządzenia wyraźnie rozróżniły "orzeczenia" wydawane przez zespoły powiatowe i wojewódzkie od "postanowień". Takiego rozróżnienia nie było we wcześniejszych przepisach regulujących postępowanie dotyczące orzekania o niepełnosprawności - ustawowych, zaś w przypadku przepisów wykonawczych do ustawy pojawiło się ono po raz pierwszy w rozporządzeniu z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. Nr 66, poz. 604). Art. 66 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych odsyła w sprawach nie uregulowanych jej przepisami do stosowania przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, kodeksu cywilnego i kodeksu pracy. Przepisy rozporządzenia z dnia 15 lipca 2003r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności zawierają rozróżnienie formy rozstrzygnięć - "postanowienia" i "orzeczenia". Formę orzeczenia będzie miało rozstrzygnięcie, dla którego kpa przewiduje formę decyzji ( art. 104 § 2 kpa). Przepis art. 105 § 1 kpa stanowi wprost, że organ wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności wydając zaskarżone rozstrzygnięcie powołał się zresztą na treść art.105 kpa. Niewątpliwe jest zatem, że zaskarżone orzeczenie jest decyzją w rozumieniu przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Mając na uwadze powyższe, wobec jednoznacznej treści cytowanego przepisu art. 6 c ust. 8 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz przepisu § 19 ust. 3 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności uznać należy, że od orzeczenia o umorzeniu postępowania wydanego przez wojewódzki zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności służy odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych. Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), Sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Wobec właściwości sądu powszechnego w sprawie niniejszej, skarga podlegała odrzuceniu na mocy wyżej przywołanego przepisu.