III SA/Gd 237/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik – Grzanka (spr.) Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 października 2011 r. sprawy ze skargi Z. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 20 kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie dodatku mieszkaniowego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 25 marca 2011 r., nr [...]. Decyzją z dnia 25 marca 2011 r. nr [...] Prezydent Miasta, działając na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 1 oraz art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 5 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. z 2001 r., Nr 71, poz. 734 ze zm.) w zw. z § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 grudnia 2001 r. w sprawie dodatków mieszkaniowych (Dz. U Nr 156, poz. 1817 ze zm.) oraz art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej w skrócie k.p.a.) po rozpatrzeniu wniosku złożonego przez Z. S. odmówił przyznania dodatku mieszkaniowego wnioskodawcy. W uzasadnieniu przedmiotowego rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż przez gospodarstwo domowe rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę ubiegającą się o dodatek mieszkaniowy, samodzielnie zajmującą lokal albo gospodarstwo prowadzone przez tę osobę wspólnie z małżonkiem i innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi, które swoje prawa do zamieszkiwania w lokalu wywodzą z prawa tej osoby. Ponadto dodatek mieszkaniowy przysługuje gdy powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego nie przekracza normatywnej powierzchni o więcej niż: 1) 30% albo 2) 50% pod warunkiem, że udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu nie przekracza 60%. Nadto normatywna powierzchnia użytkowa lokalu mieszkalnego w przeliczeniu na liczbę członków gospodarstwa domowego nie może przekraczać 40 m2 dla 2 osób. W przypadku wnioskodawcy powierzchnia użytkowa lokalu wynosi 60,50 m2 przekraczając dopuszczalną powierzchnię normatywną. Jednocześnie udział powierzchni pokoi i kuchni w powierzchni użytkowej tego lokalu przekracza w/w 60%. Co równie ważne, w sprawie nie ma możliwości podwyższenia powierzchni normatywnej o 15 m2 z racji zamieszkiwania w lokalu osoby niepełnosprawnej wymagającej zamieszkiwania w oddzielnym pokoju (żony wnioskodawcy), gdyż o takim wymogu orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Wnioskodawca nie przedstawił stosownego orzeczenia w tej materii przedkładając jedynie zwolnienie lekarskie. Taki dokument jest jednakże niewystarczający. W odwołaniu od powyższej decyzji Z. S. podniósł, że wbrew temu co stwierdził organ I instancji podczas składania wniosku odwołujący przedstawił oryginał oraz kopię orzeczenia o niepełnosprawności żony. Urzędnik przyjmujący wniosek poprosił co prawda o okazanie orzeczenia o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju jednakże finalnie przyjął jedynie zaświadczenie lekarskie. Co istotne, odwołujący wskazywał, że stan zdrowia żony pogorszył się i nie jest wykluczone ponowne stawiennictwo przed komisją lekarską. W związku z powyższymi okolicznościami decyzja organu I instancji jest błędna. W decyzji tej wskazuje się bowiem, że o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Takie sformułowanie stanowi zaś przejaw własnej, nieuzasadnionej interpretacji ustawy o dodatkach mieszkaniowych przez organ orzekający w sprawie. Nadto podobną sprawą zajmował się już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku nakazując posługiwanie się terminologią ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych. Decyzją z dnia 20 kwietnia 2011 nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, działając na podstawie art. 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 856), art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 5 ust. 1 pkt 2, ust. 3 i ust. 5 ustawy o dodatkach mieszkaniowych utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wydanej decyzji organ odwoławczy przytaczając brzmienie regulacji normatywnych zawartych w ustawie o dodatkach mieszkaniowych wskazał, że obecnie o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają wyłącznie powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Tym samym stosowne orzeczenie takiego zespołu może stanowić podstawę do powiększenia powierzchni normatywnej zajmowanego lokalu o 15 m2. Wnioskodawca takim orzeczeniem nie dysponuje co oznacza, że decyzja organu I instancji odmawiająca przyznania dodatku mieszkaniowego musi być uznana za słuszną. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Z. S. kwestionując finalne stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz argumentację zawartą w uzasadnieniu wydanej decyzji wniósł o zmianę przedmiotowego rozstrzygnięcia i przyznanie dodatku mieszkaniowego, względnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu do ponownego rozpoznania. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie nie znajdując podstaw do zmiany swojego wcześniejszego stanowiska w sprawie. W piśmie z dnia 9 czerwca 2011 r. Z. S. wskazał, że stanowisko organu co do "wyłączności" orzekania o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju przez powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności jest błędne. Takie ujęcie stanowi bowiem nadinterpretację ustawy ze strony Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Nadto skarżący wskazał, że organy powinny były wyznaczyć dodatkowy termin na przedłożenie nowego orzeczenia o niepełnosprawności uwzględniającego fakt zmiany przepisów z roku 2004. Osoba ubiegająca się o dodatek mieszkaniowy nie może być bowiem krzywdzona z powodu legitymowania się orzeczeniem wydanym wcześniej, zwłaszcza gdy dodatek mieszkaniowy był już wypłacany na podstawie załączonego do orzeczenia zaświadczenia lekarskiego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei w myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o dodatkach mieszkaniowych (Dz. U. Nr 71 poz. 734 ze zm.) normatywną powierzchnię powiększa się o 15 m2, jeżeli w lokalu mieszkalnym zamieszkuje osoba niepełnosprawna poruszająca się na wózku lub osoba niepełnosprawna, której niepełnosprawność wymaga zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. O wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, o których mowa w ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm.). Art. 5 ust. 3 zmieniony został przez art.1 pkt 4 ustawy z dnia 8 października 2004 roku zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 23 listopada 2004 roku. A zatem od tego dnia o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Tym samym podnoszony przez skarżącego zarzut nieuwzględnienia przedłożonego zaświadczenia lekarza specjalisty jako dokumentu wystarczającego do poświadczenia tego wymogu uznać należy za całkowicie chybiony na gruncie obowiązujących aktualnie przepisów prawa. Tak samo należy ocenić rozważania skarżącego dotyczące wykładni omawianego przepisu, odnoszące się do braku zamieszczenia przez ustawodawcę wyrazu "wyłącznie" w zdaniu drugim powołanego przepisu. Z wykładni językowej tego przepisu wynika, iż jedynym podmiotem uprawnionym do orzekania w tym przedmiocie jest powiatowy zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności. Z tych też względów nietrafne jest wskazywanie na wyrok tut. Sądu w sprawie III SA/Gd 371/04, który stanowił wyraz kontroli decyzji organów administracji wydanych w poprzednim stanie prawnym. Podsumowując tę część rozważań stwierdzić trzeba, iż organy dokonały prawidłowej wykładni prawa materialnego a zarzuty skargi w tym zakresie są niezasadne. Stwierdzić jednakże trzeba, że organy orzekające w sprawie naruszyły przepisy postępowania administracyjnego tj. art. 7, 8 i 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego. Z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, iż organy administracji stosował w postępowaniu jego naczelne reguły określone w powołanych przepisach. Po pierwsze należy wskazać na brak pouczenia w zakresie zmienionego stanu prawnego a w konsekwencji na konieczność złożenia nowego orzeczenia zawierającego potwierdzenie powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju. Również z druku wniosku o przyznanie dodatku mieszkaniowego, który wypełnia osoba wnioskująca nie wynika, iż taki dokument winna złożyć. Z odwołania z dnia 4 kwietnia 2011r. wynika, że "pracownik Urzędu poprosił o okazanie orzeczenia o wymogu zamieszkiwania w oddzielnym pokoju" jednakże w ostateczności przyjął zaświadczenie lekarskie. W tej sytuacji nie sposób nie zgodzić się z słusznością zarzutu, że skoro przedłożone orzeczenie nie było dla organu wystarczające do uwzględnienia wniosku, a jak wynika z wcześniejszych rozważań organy zasadnie doszły do takiego wniosku, to należało wyznaczyć termin do złożenia nowego orzeczenia, pouczając o skutkach niezastosowania się do tego zobowiązania. Mając powyższe na uwadze należało na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylić zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 25 marca 2011r. Organy administracji przy ponownym rozpoznaniu sprawy winny rozpoznać wniosek o przyznanie dodatku mieszkaniowego za wskazany w nim okres, z uwzględnieniem powyższych rozważań.