III SA/Gd 248/15

WyrokWSA w Gdańsku2015-04-23

Skład orzekający: Jacek Hyla, Alina Dominiak, Elżbieta Kowalik-Grzanka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może przyznać specjalny zasiłek opiekuńczy za okres dłuższy niż do końca bieżącego okresu zasiłkowego, jeśli wniosek został złożony w jego trakcie, a prawo do świadczenia zostało już wcześniej ustalone ostateczną decyzją dla kolejnego okresu zasiłkowego?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo przyznały specjalny zasiłek opiekuńczy do końca okresu zasiłkowego, w którym złożono wniosek. Prawo do świadczenia ustala się na okres zasiłkowy, a jeśli kwestia przyznania świadczenia za kolejny okres została już rozstrzygnięta ostateczną decyzją, sąd w niniejszym postępowaniu nie może oceniać legalności decyzji nieobjętych skargą. Ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje możliwości naliczania odsetek ustawowych przy przyznawaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego.
Stan faktyczny
Skarżąca E. B. domagała się przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego za okres od 1 listopada 2013 r. do 31 października 2014 r. oraz odsetek ustawowych. Organy administracji przyznały jej zasiłek jedynie do 31 października 2013 r., argumentując, że wniosek został złożony w trakcie trwania okresu zasiłkowego 2012/2013, a prawo do świadczenia za kolejny okres zasiłkowy 2013/2014 zostało już rozstrzygnięte odrębną, ostateczną decyzją, od której skarżąca nie wniosła skargi. Odmówiono również przyznania odsetek, wskazując na brak podstaw prawnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 kwietnia 2015 r. sprawy ze skargi E. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 grudnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie specjalnego zasiłku opiekuńczego oddala skargę. Decyzją z dnia 30 października 2014r. nr [...] Burmistrz , działając m.in. na podstawie art. 1-3, art.16a, art. 20 ust. 3-4, art. 23 ust. 1-5c, art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2013r., poz. 1456), w pkt 1 przyznał E. B. specjalny zasiłek opiekuńczy w związku z opieką nad mężem J. B. w kwocie 520 zł miesięcznie na okres od 1.04.2013r. do 31.10.2013r. W pkt 2 decyzji odmówił wypłaty odsetek ustawowych za okres od 1.04.2013r. do 30.10.2014r. W uzasadnieniu wskazano, że Burmistrz , po rozpatrzeniu wniosku E. B. z dnia 1 lipca 2013r., decyzją z dnia 5.07.2013r. odmówił jej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego w związku z opieką nad mężem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 5 września 2013r. utrzymało tę decyzję w mocy. E. B. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 11 września 2014r. w sprawie III SA/Gd 638/14 uchylił decyzje organów obu instancji wyjaśniając, że dokonana przez organy wykładnia art. 16a ustawy o świadczeniach rodzinnych była nieprawidłowa. Dokonując ponownej analizy sprawy Burmistrz wyjaśnił, że w myśl art. 3 ust. 10 oraz art. 24 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie można było przyznać stronie świadczenia na okres dłuższy niż do 31.10.2013r., ponieważ wniosek został złożony w dniu 1.07.2013r. Wypłaty odsetek ustawowych za okres od 1.04.2013 r. do 30.10.2014r. odmówiono, bowiem w/w ustawa nie przewiduje możliwości ich naliczenia. E. B. wniosła odwołanie od w/w decyzji , domagając się przyznania przedmiotowego świadczenia za okres od 1 listopada 2013r. do 31 października 2014r. oraz odsetek ustawowych od 1 kwietnia 2013 r. do 31 października 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 grudnia 2014r. nr [...], działając m.in. na podstawie art. 2 ust. 2, art. 3 ust. 10, art. 16a, art. 24a ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że strona jest osobą, na której zgodnie z art. 16a ustawy ciąży obowiązek alimentacyjny w stosunku do męża w rozumieniu art. 128 ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Spełniała ona także kryterium dochodowe określone w art. 16a ust. 2 w/w ustawy. Powołując art. 24 ust. 1 i ust. 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych organ podał, że prawidłowo przyznano specjalny zasiłek opiekuńczy na okres zasiłkowy od dnia 15.04.2013r. do końca okresu zasiłkowego, tj. dnia 31.10.2013r. Zgodnie z art. 3 ust. 10 w/w ustawy " okres zasiłkowy" - to okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu nie przyznania przedmiotowego zasiłku za okres od 1.11.2013r. do dnia 31.10.2014 r. wyjaśnił, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje możliwości przyznania tego świadczenia w sytuacji, gdy strona nie złożyła wniosku o ustalenie prawa do świadczenia w danym okresie. Organ w odrębnym postępowaniu musi zbadać na nowo, czy zostały spełnione przesłanki do uzyskania tego świadczenia, m.in. czy spełnione zostało kryterium dochodowe. W myśl art. 24 ust. 2 w/w ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Początek przyznania świadczenia rodzinnego - od daty złożenia wniosku - nie jest terminem podlegającym przywróceniu. Mąż odwołującej legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, które zostało wydane na stałe. W tym przypadku prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, tj. na okres od 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Odnosząc się do zarzutu strony dotyczącego wypłaty ustawowych odsetek za okres od 01.04.2013r. do 30.10.2014r. organ wyjaśnił, że żądanie to nie znajduje oparcia w przepisach prawa, albowiem ustawa o świadczeniach rodzinnych nie przewiduje wypłaty odsetek ustawowych za wypłatę specjalnego zasiłku opiekuńczego po terminie. E. B. wniosła skargę na powyższą decyzję organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając, że odmówiono jej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego. Wniosła też o przyznanie jej odsetek za okres od 1.04.2013r. do 30.10.2014r. Podała, że po wniesieniu skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 5 września 2013 r. , oczekując na rozstrzygnięcie, złożyła nowy wniosek. Organy obu instancji odmówiły jej przyznania świadczenia z powodu przekroczonego dochodu, a ponadto skoro w okresie zasiłkowym 2012/2013 zasiłek opiekuńczy jej nie przysługiwał, nie mogła też korzystać z dobrodziejstwa art. 16 a ust.3 ustawy, pozwalającego w takim przypadku na uzyskanie świadczenia. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie mogła być uwzględniona. Podkreślenia wymaga, że w niniejszym postępowaniu kontrolowana przez Sąd jest legalność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego , utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, na mocy której przyznano skarżącej specjalny zasiłek opiekuńczy za okres od 1 kwietnia 2013 r. do 31 października 2013r. oraz odmówiono przyznania odsetek ustawowych za okres od 1 kwietnia 2013r. do 30 października 2014r. Przyjąć należy, że skarżąca zarzucająca w skardze , że zaskarżoną decyzją odmówiono jej przyznania specjalnego zasiłku opiekuńczego - mimo że zaskarżona decyzja nie odmawiała jej przyznania prawa do tego świadczenia –upatruje wadliwość zaskarżonej decyzji w braku przyznania jej specjalnego zasiłku opiekuńczego za dalszy okres - od 1 listopada 2013 r. do 30 października 2014 r. Ponadto skarżąca kwestionuje odmowę przyznania jej odsetek ustawowych za okres od 1 kwietnia 2013 r. do 30 października 2014 r. Decyzja organu pierwszej instancji, przyznająca skarżącej przedmiotowe świadczenie za okres od 1 kwietnia 2013r. do 31października 2013r., zapadła po rozpatrzeniu wniosku skarżącej z dnia 1 lipca 2013r. Specjalny zasiłek opiekuńczy został unormowany przepisem art. 16a ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (jt. Dz. U. z 2006 r. , nr 139, poz.992 ze zm.), zwanej dalej "ustawą". Zgodnie z art. 24 ust. 1 ustawy prawo do świadczeń rodzinnych ustala się na okres zasiłkowy, z wyjątkiem świadczeń, o których mowa w art. 9, art. 14-16 i art. 17. Z przepisu tego wynika, że prawo do specjalnego zasiłku opiekuńczego ustala się na okres zasiłkowy. Zgodnie z art. 3 pkt 10 ustawy, ilekroć w ustawie jest mowa o okresie zasiłkowym - oznacza to okres od dnia 1 listopada do dnia 31 października następnego roku kalendarzowego, na jaki ustala się prawo do świadczeń rodzinnych. Skoro skarżąca złożyła wniosek w dniu 1 lipca 2013 r. , organy prawidłowo przyznały przedmiotowe świadczenie na okres zasiłkowy 2012/2013 – do końca tego okresu zasiłkowego, tj. do dnia 31października 2013 r. Ponadto zauważyć należy, że ze znajdującego się w aktach administracyjnych pisma Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 listopada 2014r., skierowanego do skarżącej wynika, że skarżąca złożyła wniosek dotyczący prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego za okres zasiłkowy 2013/2014 , choć dopiero w dniu 2 czerwca 2014 r. ( wynika to też z treści skargi). Wniosek skarżącej został rozpoznany odrębną decyzją organu pierwszej instancji - z dnia 11 lipca 2014 r. nr [...], odmawiającą skarżącej przyznania tego zasiłku, a decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 sierpnia 2014r. nr [...]. Od decyzji tej skarżąca nie wniosła skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Tak więc kwestia przyznania skarżącej prawa do specjalnego zasiłku opiekuńczego dotyczącego okresu zasiłkowego 2013/2014 została już rozpatrzona przez organy ostateczną decyzją. W tej sytuacji organy, rozpatrując ponownie wniosek skarżącej z dnia 1 lipca 2013 r. - po uchyleniu wcześniejszych decyzji w tym przedmiocie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku - nie mogły także z tego względu rozstrzygać o prawie skarżącej do przedmiotowego świadczenia za okres dalszy, niż do końca okresu zasiłkowego 2012/2013, bowiem kwestia ta została już ostateczną decyzją rozstrzygnięta. Nie jest wobec tego możliwe uznanie , że zaskarżona niniejszą skargą decyzja jest wadliwa z tego względu, że nie przyznaje skarżącej przedmiotowego świadczenia na dalszy okres. Nie jest też możliwe dokonanie przez Sąd w niniejszym postępowaniu oceny legalności decyzji nie zaskarżonych skargą. Odnosząc się do zarzutu skargi dotyczącego braku przyznania odsetek ustawowych stwierdzić należy, że żaden przepis ustawy nie pozwala organom administracji do naliczania odsetek ustawowych przy przyznawaniu specjalnego zasiłku opiekuńczego. Taka możliwość została przewidziana w przypadku innego świadczenia –zasiłku dla opiekunów, normowanego przepisami ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów ( Dz. U. z 2014 , poz.567), jednak przepisy art. 3 i 4 tej ustawy, dotyczące odsetek ustawowych, nie mogą mieć zastosowania w przypadku specjalnego zasiłku opiekuńczego. Z powyższych względów Sąd uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób mogący mieć lub mający wpływ na wynik sprawy, oddalił skargę na podstawie art. 152 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło