III SA/Gd 268/25
WyrokWSA w Gdańsku2025-07-31
Skład orzekający: Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Maja Pietrasik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji mogły odstąpić od nałożenia kary pieniężnej za nieuzupełnienie zgłoszeń SENT, biorąc pod uwagę potencjalne problemy techniczne systemu i proporcjonalność kary?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo oceniły, iż nie zaszły przesłanki do odstąpienia od nałożenia kary pieniężnej. Skarżący nie wykazali, aby problemy z systemem były przyczyną braku wymaganych danych, a ich działania świadczyły o braku należytej staranności. Kara w wysokości 10.000 zł została uznana za proporcjonalną do celów ustawy o SENT.Stan faktyczny
Skarżący zostali ukarani karą pieniężną w wysokości 10.000 zł za nieuzupełnienie zgłoszeń SENT o numery fabryczne dystrybutorów i stany liczników. Organy uznały, że skarżący nie dochowali należytej staranności, a problemy z systemem nie były udowodnione. Skarżący twierdzili, że błąd systemu uniemożliwił prawidłowe uzupełnienie zgłoszeń i że kara jest nieproporcjonalna.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Maja Pietrasik Protokolant: Sekretarz Sądowy Mirosława Marszałek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 lipca 2025 r. sprawy ze skargi U.Ż, A.Ż. i G.Ż. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 31 marca 2025 r. nr 2201-IGC.4823.6.2025.SL w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku wynikającego z ustawy o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi oddala skargę.
Naczelnik Pomorskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Gdyni (dalej: "Naczelnik UCS", "organ I instancji") wszczął z urzędu postępowanie w sprawie nałożenia na U. Ż., A. Ż. i G. Ż., wspólników Firmy Handlowo-Usługowej "S." s.c. Ż. (dalej: "skarżący") kary pieniężnej, bowiem z informacji przekazanej przez Naczelnika Śląskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Katowicach wynikało , że w zgłoszeniach o numerach referencyjnych [...] oraz [...] nie podano numerów fabrycznych dystrybutorów, stanów liczników ze wszystkich dystrybutorów, z których wydawany jest towar oraz objętości towaru, który został dostarczony wyrażony w litrach.
Skarżący w dniu 7 grudnia 2024 r. uzupełnili ww. zgłoszenia SENT o wymagane dane.
Decyzją z dnia 20 grudnia 2024 r. Naczelnik UCS nałożył na skarżących karę pieniężną w kwocie 10.000 zł za brak uzupełnienia zgłoszeń SENT. Organ I instancji nie znalazł podstaw do odstąpienia od nałożenia kary za naruszenie obowiązku określonego w art. 7c ustawy z dnia 9 marca 2017 r. o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1218 ze zm.; dalej: "ustawa o SENT"). Organ I instancji, mając na uwadze uzasadnienie do projektu ustawy o SENT oraz dotkliwość kary, uznał jednak, że nałożenie kary pieniężnej za każde przewinienie (łącznie 20.000 zł, tj. po 10.000 zł) byłoby nieadekwatne do skali i charakteru niewypełnienia obowiązku i naruszałoby zasadę proporcjonalności. Dlatego też za wystarczające dla realizacji prewencyjnego i represyjnego charakteru kary uznał nałożenie na skarżących jednej kary pieniężnej.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor DIAS", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania skarżących, decyzją z dnia 31 marca 2025 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy przywołał brzmienie przepisów mających zastosowanie w sprawie, tj. art. 2 pkt 6, art. 5 ust. 1, art. 7c ust. 1 i 2, art. 21 ust. 2d i ust. 3, art. 26 ust. 3 ustawy o SENT oraz § 3b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 14 sierpnia 2018 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz. U. z 2018 r. poz. 1663 ze zm.; dalej: "rozporządzenie z 2018 r.") oraz § 5 rozporządzenia Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów (Dz.U. z 2021 r. poz. 1259 ze zm.; dalej: "rozporządzenie z 2021 r."). Przywołał także uzasadnienie do projektu ustawy o SENT.
Organ odwoławczy ustalił, że do stacji paliw prowadzonej przez skarżących dostarczono gaz płynny LPG objęty pozycją CN 2711. Towar objęty był systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi. Skarżący jako podmiot odbierający mieli zatem obowiązek uzupełnienia zgłoszeń SENT o dane z § 3b rozporządzenia z 2018 r. oraz § 5 pkt 1 rozporządzenia z 2021 r. Przedmiotowe zgłoszenia SENT nie zostały prawidłowo zakończone (uzupełnione), tj. nie zawierały pól dotyczących stanu liczników i numerów fabrycznych dystrybutorów.
Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska skarżących o problemach technicznych systemu, które wystąpiły w momencie wypełniania i wysyłania zgłoszeń SENT. Wskazał, że z Systemu Monitorowania i Obrotu SENT wynika, że skarżący dokonali modyfikacji przedmiotowych zgłoszeń SENT podając w polu "informacje o zamknięciu zgłoszenia przewozu", że dostawa jest zgodna ze zgłoszeniem. Prawidłowo wpisano również daty odbioru towaru. Formularz wygenerowany z systemu nie zawierał jednak uzupełnionych pól dotyczących stanu licznika i numerów fabrycznych dystrybutorów. Dane te zostały pominięte przez skarżących w potwierdzaniu odbioru LPG. Brak uzupełnienia przedmiotowych zgłoszeń SENT o wymagane dane powstał wskutek przyczyn, za które odpowiedzialność ponoszą skarżący jako odbiorca gazu.
Zdaniem organu odwoławczego Naczelnik UCS wnikliwie przeanalizował możliwość odstąpienia od nałożenia kary i właściwe odczytał treść pojęcia "interesu publicznego" oraz "ważnego interesu strony". Skarżący nie dochowali należytej staranności, a nieuzupełnienie zgłoszeń SENT było wynikiem zaniedbań w odpowiedniej organizacji prowadzonej działalności i świadczy o niedbałości i nierzetelności podmiotu, zajmującego się profesjonalnie obrotem gazem LPG. Dyrektor IAS uznał, że działania skarżących zakłócają działanie systemu monitorowania, a w związku z tym utrudniają realizację celów istnienia tego systemu, tj. ochronę legalnego obrotu towarami wrażliwymi, a także zapobieganie istnieniu tzw. szarej strefy, czy też uszczupleniu należności podatkowych. W jego ocenie wystarczające jest stwierdzenie, że zakres uchybień stanowi istotne utrudnienie w zapobieganiu uszczupleniom zaległości podatkowych, nawet jeśli w danym przypadku nie doszło do takiego uszczuplenia. Brak wskazania przez skarżących stanów liczników uniemożliwiło weryfikację ilości dostarczonego gazu. Skarżący nie wskazali nadzwyczajnych zdarzeń losowych wpływających na ich sytuację materialną, które mogłyby stanowić podstawę do odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej. Organ I instancji dokonał również szczegółowej analizy sytuacji majątkowej skarżących (wziął pod uwagę, że skarżący nie posiadali zaległości wobec ZUS i z tytułu zobowiązań podatkowych, uwzględnił przychody podmiotu za 2023 r. i za okres od stycznia do 30 września 2024 r. oraz okoliczność, że otrzymał on pomoc publiczną) oraz skutków ekonomicznych, jakie wystąpią w wyniku realizacji kary nałożonej na skarżących. Z akt sprawy nie wynika, w jaki sposób zapłata kary miałaby wpłynąć na działalność firmy, możliwość jej dalszego funkcjonowania, czy płynność finansową.
Organ odwoławczy stwierdził, że uiszczenie kary pieniężnej w wysokości 10.000 zł nie zachwieje podstawą działalności prowadzonej przez skarżących, ani nie zagrozi płynności finansowej przedsiębiorstwa. Sytuacja finansowa pozwala na uregulowanie kary pieniężnej bez sięgania do środków pomocy państwa. Podkreślił przy tym, że odstąpienie od nałożenia kary, stanowiące wyjątek od zasady powszechności i równości płacenia podatków i innych należności, powinno być podyktowane szczególnie ważnymi i uzasadnionymi powodami, a nie stanowić premiowania zachowań niezgodnych z prawem.
Na powyższą decyzję skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając uchylenia w całości decyzji organów obu instancji oraz zasądzenia na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Skarżący podnieśli zarzuty naruszenia następujących przepisów postępowania oraz prawa materialnego:
1/ art. 121 § 1, art. 122, art. 187 § 1, art. 191 art. 210 § 1 pkt 6 i art. 127 O.p., poprzez niepodjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, dokonanie wybiórczej oceny zgromadzonego materiału dowodowego z naruszeniem zasady dwuinstancyjności, niewyjaśnienie wskazywanego przez przedsiębiorcę "wyzerowania" w formularzu uzupełnionych danych w postaci numeru dystrybutora i stanu liczników i sporządzenie uzasadnienia decyzji w oparciu o z góry przyjęte założenie, iż w każdym przypadku niewypełnienia wymaganych pól podmiot odbierający jest zobowiązany uiścić administracyjną karę pieniężną, przez co nie została zrealizowana ani zasada przekonywania, ani zasada budzenia zaufania do organów podatkowych, a wydana w sprawie decyzja nosi cechy dowolności;
2/ art. 21 ust. 3 ustawy o SENT i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców w zw. z art. 21 ust. 3 ustawy o SENT, polegające na błędnej, opartej na nieprawidłowym określeniu znaczenia przesłanki interesu publicznego i dokonanej z pominięciem zasady proporcjonalności, ocenie tej dyrektywy odstąpienia od wymierzenia kary pieniężnej, co w konsekwencji skutkowało błędnym przyjęciem, że brak dodatkowych danych określonych w art. 7c ust. 1 ustawy o SENT, tj. brak stanu licznika dystrybutora oraz numeru fabrycznego dystrybutora stanowi bezwzględną przesłankę nałożenia kary pieniężnej, podczas gdy w rozpatrywanym przypadku wzgląd na interes publiczny uzasadniał odstąpienie od wymierzenia kary, bowiem podmiot odbierający wyjaśnił (co nie zostało poddane ocenie), iż brak wskazania dodatkowych danych spowodowany był działaniem systemu, który wprowadzone dane wyzerował i wysłał formularz zawierający braki, którego korekta nie była możliwa, a stwierdzone uchybienie nie stanowiło realnego zagrożenia interesów Skarbu Państwa, co powinno skutkować odstąpieniem od nałożenia kary pieniężnej, w szczególności, że skarżący nabyli w 2020 r. do maja wyłącznie 3.501 litrów (cena hurtowa 4.822,98 złotych) LPG oraz w 2023 r. do maja 5.792,55 litrów (cena hurtowa 5.141,40 złotych) LPG, a zatem wymierzona im kara pieniężna pozostaje nieproporcjonalna, odpowiada bowiem wartości nabytych towarów.
Skarżący nie kwestionują ustaleń organów, że są podmiotem odbierającym oraz że towar objęty pozycją CN 2711 został dostarczony do prowadzonej przez nich stacji LPG. W związku z tym ciążył na nich obowiązek uzupełnienia zgłoszeń SENT o dane wskazane w § 3b rozporządzenia z 2018 r. i § 5 rozporządzenia z 2021 r.
Za odstąpieniem od nałożenia kary na skarżących przemawia okoliczność, że prowadzona przez nich działalność obrotem gazem LPG jest marginalna (jeden dystrybutor); prowadzona przez nich spółka cywilna jest podmiotem uczciwym, któremu nie sposób zarzucić, aby dopuszczał się nieuczciwych praktyk rynkowych, czy też przestępstw gospodarczych; tylko dwukrotnie, z uwagi na błąd systemu teleinformatycznego, zgłoszenie SENT zostało dokonane bez ujawnienia w nim danych numeru dystrybutora gazu LPG oraz stanu licznika dystrybutora, a skarżący nie mieli możliwości skorygowania formularza, o więcej nie mieli wiedzy, co do jego niekompletności do czasu wszczęcia postępowania przez organ.
Skarżący wskazali także, że uchybienie postało wskutek wadliwego funkcjonowania systemu teleinformatycznego oraz niemożności cofnięcia się do poprzedniego "okna"; dotychczas prawidłowo wypełniali swój obowiązek; w sprawie nie doszło do uszczuplenia podatku; są rzetelnym podatnikiem; wartość nabytego gazu LPG jest niemal tożsama z wysokością nałożonej kary pieniężnej; stwierdzone uchybienia nie stwarzają realnego zagrożenia uszczuplenia podatku w przyszłości, nie zostały popełnione w ramach oszustwa; nałożenie kary miałoby względem skarżących wyłącznie charakter represyjny i naruszający zaufanie obywateli do państwa, albowiem skarżący zostaliby ukarani rażąco wygórowaną karą pieniężną konsumującą wartość gazu LPG, za tzw. "błąd systemu teleinformatycznego" i brak technicznej możliwości powrotu do wcześniejszego "okna" zgłoszenia; niezwłocznie udostępnili organowi żądane dokumenty. Na poparcie swojego stanowiska skarżący powołali się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz TSUE.
Skarżący wnieśli także o dopuszczenie i przeprowadzenie przez sąd dowodu z: 1/ oświadczenia M. J. z dnia 25 kwietnia 2025 r. na okoliczność "wyzerowania" zgłoszeń SENT w zakresie danych dystrybutora gazu LPG oraz stanu licznika gazu LPG oraz niezawinionego przez skarżących nieujawnienia danych dystrybutora gazu LPG i stanu licznika gazu LPG w ramach zgłoszeń SENT wobec niemożności ponownego przesłania zgłoszenia (nieprzewidzianego przez system); 2/ zgłoszeń [...] i [...] na okoliczność zgłoszenia przez skarżących w 2020 r. i 2023 r. numeru dystrybutora gazu LPG oraz stanu licznika dystrybutora gazu LPG w ramach ww. zgłoszeń;
3/ zestawienia obrotu gazem LPG przez skarżących w 2020 r. i 2023 r. na okoliczność przewyższania przez karę pieniężną wartości nabytego przez skarżących gazu LPG w okresie do maja 2020 roku i maja 2023 roku, a zatem naruszenia przez organy zasady proporcjonalności.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa o systemie monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi w art. 2 pkt 6 a określa, że podmiot odbierający oznacza osobę fizyczną, osobę prawną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej, prowadzącą działalność gospodarczą, dokonującą wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, importu towarów lub nabycia towarów w przypadku dostawy towarów w rozumieniu ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług.
W myśl art. 3 ust. 1 ustawy o SENT system monitorowania przewozu i obrotu obejmuje gromadzenie i przetwarzanie danych o przewozie towarów i obrocie paliwami opałowymi, w szczególności z zastosowaniem środków technicznych służących do tego monitorowania, oraz kontrolę realizacji obowiązków wynikających z ustawy.
Przepisy art. 5 do 7 ustawy o SENT normują obowiązki podmiotu wysyłającego, podmiotu sprzedającego i podmiotu odbierającego, dotyczące zgłoszeń do rejestru zgłoszeń, który to rejestr, zgodnie z art. 4 ust.1 pkt 1 w/w ustawy, jest jednym ze środków technicznych służących monitorowaniu przewozu towarów oraz obrotu paliwami opałowymi.
Zgodnie natomiast z art. 7c ustawy o SENT :
1. W przypadku niektórych towarów odpowiednio podmiot wysyłający, podmiot odbierający i przewoźnik są obowiązani do wskazania lub uzupełnienia w zgłoszeniu dodatkowych danych, jeżeli dane te ze względu na specyfikę towaru lub przewozu towaru, lub obrotu tym towarem są przekazywane do innych organów na podstawie przepisów odrębnych oraz jest to konieczne do zapewnienia skuteczności monitorowania przewozu towarów - w przypadkach określonych w przepisach wydanych na podstawie ust. 2.
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych może określić, w drodze rozporządzenia, dodatkowe dane, o których mowa w ust. 1, uwzględniając potrzebę zapewnienia skuteczności monitorowania przewozu towarów, specyfikę towaru, przewozu towarów lub obrotu tymi towarami.
Ustalone przez organy nieprawidłowości w dokonaniu przez skarżących zgłoszeń SENT miały miejsce w dniach 8 maja 2020 r. oraz 15 maja 2023 r.
W dniu 8 maja 2020 r. obowiązywało , wydane na podstawie art. 7c ust.2 ustawy o SENT , rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 14 sierpnia 2018 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów, którego w §3b ma następujące brzmienie:
W zgłoszeniu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy, w przypadku przewozu towarów objętych pozycją CN ex 2711 - propan, butan albo mieszaniny propanu-butanu, będących przedmiotem dostawy towarów, importu towarów albo wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostarczonych do:
1) stacji paliw ciekłych, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2019 r. poz. 755, z późn. zm.), podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o:
a) stany liczników ze wszystkich dystrybutorów, z których są wydawane te towary, odczytane bezpośrednio przed załadunkiem towarów do zbiornika,
b) numery fabryczne dystrybutorów, o których mowa w lit. a,
c) objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach;
2) innego miejsca niż stacja paliw, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach.
Z kolei w dniu 15 maja 2023 r. obowiązywało , wydane na podstawie art. 7c ust.2 ustawy o SENT , rozporządzenie Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia 24 czerwca 2021 r. w sprawie dodatkowych danych podlegających wskazaniu w zgłoszeniu przewozu towarów. Przepis § 5 tego rozporządzenia stanowi:
" W zgłoszeniu, o którym mowa w art. 5 ust. 1 i art. 6 ust. 1 ustawy, w przypadku przewozu towarów objętych pozycją CN ex 2711 - propan, butan albo mieszaniny propanu-butanu, będących przedmiotem dostawy towarów, importu towarów albo wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, dostarczonych do:
1) stacji paliw ciekłych, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716, 868 i 1093), podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o:
a) stany liczników ze wszystkich dystrybutorów, z których są wydawane te towary, odczytane bezpośrednio przed załadunkiem towarów do zbiornika,
b) numery fabryczne dystrybutorów, o których mowa w lit. a,
c) objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach;
2) innego miejsca niż stacja paliw, o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, podmiot odbierający uzupełnia zgłoszenie o objętość towaru, który został dostarczony do miejsca dostarczenia, wyrażoną w litrach".
Z powyższych przepisów obu rozporządzeń wynika, że w obu terminach , w których dokonywano przedmiotowych zgłoszeń SENT, wymogi dotyczące wskazania dodatkowych danych były tożsame.
W sprawie nie było sporne, że do stacji paliw prowadzonej przez skarżących dostarczono gaz płynny LPG , który objęty był systemem monitorowania drogowego i kolejowego przewozu towarów orz obrotu paliwami opałowymi. Nie budziło też wątpliwości, że skarżący nie dopełnili obowiązku uzupełnienia obu zgłoszeń o dodatkowe dane, o których mowa w powyżej przytoczonych przepisach obu rozporządzeń.
W przypadku, gdy podmiot odbierający nie wykona obowiązku określonego w art. 7c , na podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł ( art. 21 ust. 2d ustawy o SENT).
Spór między stronami dotyczył kwestii przyczyn braku podania dodatkowych danych przez skarżących , a także możliwości całkowitego odstąpienia od nałożenia kary. Skarżący twierdzili, że przyczyną braku dopełnienia obowiązku zgłoszenia dodatkowych danych były problemy z wysyłką dwóch kwestionowanych zgłoszeń SENT, na dowód czego przedstawili oświadczenie pracownika M. J., który podał, że formularze SENT były wypełnione zgodnie z instrukcją, wskazano numer dystrybutora i stan licznika. System nie poinformował o źle wpisanych danych lub ich braku , w związku z czym pozwolił zamknąć formularze SENT. Po wydrukowaniu potwierdzenia okazało się, że przedmiotowe dane nie zostały przez system przyjęte i nie było możliwości korekty, zatem nie było to celowe działanie, a brak wymaganych danych wynikał z błędu systemu.
Z kolei organy stoją na stanowisku, że nie doszło do problemów technicznych z systemem. Zgłoszenia nie zostały prawidłowo uzupełnione, tj. nie zawierały pól dotyczących stanu licznika i numeru fabrycznego dystrybutora. Dane te zostały pominięte w potwierdzaniu odbioru LPG. Gdyby wymagane dane zostały wpisane w odpowiednie pola , widniałyby one we właściwym formularzu. Gdy dane te zostają pominięte, formularz nie zawiera żądanych danych. Organ pierwszej instancji szeroko opisał sposób działania formularza do dokonywania zgłoszeń dotyczących przedmiotowego towaru i jego zamykania. W przypadku przedmiotowego towaru wyświetlana jest tabela, którą trzeba wypełnić, a brak wskazania dystrybutorów i stanów liczników nie pozwala na zamknięcie zgłoszenia. Zamknięcie zgłoszenia jest możliwe , jeśli świadomie wybierze się pole wyboru (checkbox) , które podlega zaznaczeniu, gdy dostawa nie jest realizowania do stacji paliw ciekłych , o której mowa w art. 3 pkt 10h ustawy Prawo energetyczne. Wówczas nie trzeba wypełniać danych dotyczących dystrybutorów i liczników. Zamknięcie zgłoszenia dowodzi, że w sposób nieprawidłowy zaznaczono pole wyboru (checkbox).
Należy zgodzić się z organami, że skarżący z przyczyn leżących po ich stronie nie podali danych, wymaganych przepisami prawa. Opisane przez organ działanie sytemu wskazuje na to, że brak wypełnienia odpowiednich rubryk tabeli wynikał z nieprawidłowego zaznaczenia opisanego powyżej pola wyboru. Nie było zatem podstaw do przyjęcia, że to błąd systemu spowodował, że w przesłanym zgłoszeniu nie widniały wszystkie wymagane dane.
Zauważyć należy, że skarżący z jednej strony twierdzą, że o braku przedmiotowych danych w zgłoszeniu dowiedzieli się dopiero z korespondencji organu pierwszej instancji ( co skutkowało przekazaniem brakujących danych), a z drugiej strony powołują się na oświadczenie swojego pracownika, znajdujące się w aktach administracyjnych. Z oświadczenia tego wynika natomiast, że po wydrukowaniu potwierdzenia zgłoszenia okazało się, że stan licznika oraz numer dystrybutora nie widnieją w dokonanym zgłoszeniu. Zatem już bezpośrednio po dokonaniu zgłoszenia było wiadome, że dodatkowe dane nie zostały w nim ujęte. Choć skarżący twierdzą, że wadliwe wypełnienie zgłoszeń wynikało z wadliwego działania systemu, nie podjęli żadnej próby wyjaśnienia tej kwestii, ani podania brakujących danych, niezależnie od sygnalizowanej przez nich niemożliwości ponownego przesłania zgłoszenia.
Z twierdzeń skarżących nie wynika, by interweniowali w celu wyjaśnienia problemów z systemem zgłoszeń, na które się powołują.
Przechodząc do dalszych rozważań wskazać trzeba, że zgodnie z art. 21 ust. 3 ustawy o SENT, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podmiotu odbierającego lub interesem publicznym, na wniosek podmiotu odbierającego lub z urzędu, organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1-2d, z uwzględnieniem art. 26 ust. 3. Przepis art. 26 ust. 3 ustawy o SENT stanowi, że organ może odstąpić od nałożenia kary pieniężnej, jeżeli to odstąpienie:
1) nie stanowi pomocy publicznej albo
2) stanowi pomoc de minimis albo pomoc de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, udzieloną z uwzględnieniem warunków dopuszczalności tej pomocy, określonych w przepisach prawa Unii Europejskiej, albo
3) stanowi pomoc publiczną spełniającą warunki określone w przepisach wydanych na podstawie ust. 4.
Z przepisu art. 21 ust. 2d ustawy o SENT wynika, że w każdym przypadku nie wykonania obowiązku określonego w art. 7c , na podmiot odbierający nakłada się karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Zatem – z uwagi na dwukrotne naruszenie omawianego obowiązku - na skarżących powinna być nałożona kara pieniężna w wysokości 20 000 zł.
Organ I instancji wskazał w uzasadnieniu decyzji, że z uwagi na brak uzupełnienia dwóch zgłoszeń przewidziana kara pieniężna wynosi 20 000 zł, jednak biorąc pod uwagę uzasadnienie ustawy o SENT oraz dotkliwość łącznej kary postanowił nałożyć prewencyjnie karę pieniężną w wysokości 10 000 zł. Wymiar kary organ umotywował tym, że nałożenie łącznej kary w wysokości 20 000 zł byłoby nieadekwatne do skali i charakteru niewypełnienia obowiązku i naruszałoby zasadę proporcjonalności.
Zauważyć w tym miejscu trzeba, że z art. 21 ust. 3 ustawy o SENT wynika, że z powodów wymienionych w tym przepisie możliwe jest odstąpienie od nałożenia kary pieniężnej. Choć w niniejszej sprawie organ nie wskazał, od wymierzenia której kary ( za które naruszenie) odstępuje i nie wskazał jako podstawy prawnej art. 21 ust.3 ustawy o SENT, jednak przywołał przesłanki z tego przepisu. Uchybienie to nie może stanowić samoistnej podstawy uchylenia kwestionowanych decyzji. Nałożenie jedynie kary w wysokości 10 000 , a nie 20 000 zł jest korzystne dla skarżących , bowiem organ w istocie odstąpił od nałożenia jednej z kar. Zgodnie z art. 134 § 2 p.p.s.a. Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Tego rodzaju naruszenie nie miało w niniejszej sprawie miejsca.
Przechodząc do rozważań dotyczących braku odstąpienia przez organy od nałożenia na skarżących kary pieniężnej w wysokości 10 000 zł stwierdzić należy, że z art. 21 ust. 3 ustawy o SENT wynikają dwie przesłanki , które organy powinny brać pod uwagę, a którymi są ważny interes podmiotu odbierającego oraz interes publiczny.
Przesłanki ważnego interesu podmiotu odbierającego nie można utożsamiać z subiektywnym przekonaniem tego podmiotu o konieczności odstąpienia od nałożenia omawianej kary. Za ważny interes wspomnianego podmiotu uznaje się w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przykładowo utratę możliwości wywiązania się z zobowiązań, utratę możliwości zarobkowania czy trudności finansowe, mogące stanowić zagrożenie dla realizacji podstawowych potrzeb zobowiązanego. "Ważny interes" nie dotyczy jedynie sytuacji nadzwyczajnych , ale także sytuacji związanych z trudną sytuacją ekonomiczną danego podmiotu, mogącą prowadzić do zagrożenia jego bytu.
W aktach administracyjnych znajduje się dokumentacja dotycząca sytuacji finansowej prowadzonej przez skarżących działalności gospodarczej. Na jej podstawie ustalono, że zdolność płatnicza firmy jest zachowana oraz że nie istnieje realne zagrożenie zakończenia jej działalności. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, z których wyprowadziły właściwy wniosek, że przesłanka ważnego interesu strony nie została spełniona.
Z kolei przy ocenie zaistnienia przesłanki ważnego interesu publicznego należy mieć na uwadze okoliczności, w jakich nastąpiło naruszenie, przyczyny powstałego naruszenia, okoliczności towarzyszące naruszeniu i jego konsekwencje.
W zaskarżonej decyzji wskazano, że wbrew twierdzeniom skarżących wadliwie dokonane zgłoszenia SENT nie były konsekwencją problemów technicznych z systemem wypełniania zgłoszeń, lecz konsekwencją braku dochowania należytej staranności, polegającej na braku wypełnienia odpowiednich pól w zgłoszeniu. Podkreślono, że skarżący, zajmujący się obrotem towarów wrażliwych, powinni dysponować stosowną wiedzą dotyczącą dokonywania zgłoszeń, przy czym obowiązki wynikające z przepisów prawa, dotyczące wskazywania w zgłoszeniu określonych informacji nie wymagają wiedzy specjalistycznej, a jedynie prawidłowego wpisania danych związanych z konkretną dostawą.
Ze stanowiskiem tym należy się zgodzić. Skarżący nie sygnalizowali wadliwości działania systemu, nie podejmowali żadnych prób podania koniecznych danych, a uczynili to dopiero po wszczęciu niniejszego postępowania.
Przy rozważaniu omawianej przesłanki wzięto też pod uwagę cele ustawy o SENT, którymi są ochrona legalnego handlu towarami uznanymi za "wrażliwe", ułatwienie walki z szarą strefą , ograniczenie uszczupleń fiskalnych , zwiększenie skuteczności kontroli w obszarach obarczonych istotnym ryzykiem naruszenia obowiązujących przepisów. Zasadnie podniesiono, że brak wskazania stanu liczników uniemożliwiło weryfikację ilości dostarczonego gazu, co naraziło na uszczerbek interes fiskalny Państwa. Nieprawidłowości dotyczyły , co należy podkreślić, nie jednego , a dwóch zgłoszeń, co organy zasadnie wzięły pod uwagę przy ocenie spełnienia omawianej przesłanki. Wzięto też pod uwagę, że nałożenie kary w wysokości 20 000 zł byłoby nieproporcjonalne i nadmierne, a nałożenie kary ma zadośćuczynić przede wszystkim jej funkcji prewencyjnej.
Zauważyć należy, że właściwe odczytanie treści pojęcia interesu publicznego w konkretnej sprawie powinno nastąpić przez pryzmat zasady proporcjonalności w odniesieniu do całokształtu okoliczności sprawy oraz z uwzględnieniem celów ustawy SENT. Zasady proporcjonalności nie można sprowadzać , jak czynią to skarżący, do porównania wysokości nałożonej kary do wartości nabytych towarów. W kwestionowanych decyzjach organy, po dokonaniu stosownych ustaleń i rozważań właściwie doszły do przekonania, że w okolicznościach niniejszej sprawy nałożona na skarżących kara w wysokości 10 000 zł będzie stanowić dolegliwość proporcjonalną ze względu na cel jej wprowadzenia i nie jest niewspółmiernie dolegliwa.
Mając powyższe na uwadze Sąd, nie podzielając zarzutów skargi i nie stwierdzając naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ani naruszenia prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy , na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło