III SA/Gd 28/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2011 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 3 listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza [...] z dnia 14 września 2010 r. znak [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może zostać wykonana. Zaskarżoną decyzją z dnia 3 listopada 2010 r., Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Burmistrza Miasta [...] z dnia 14 września 2010 r. nr [...] orzekającej o wmeldowaniu J. K. z pobytu stałego z lokalu nr [...] w miejscowości [...] w gminie [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (j. t. Dz. U. z 2006 r., Nr 139, poz.993) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Uzasadniając rozstrzygnięcie organ odwoławczy podał m.in., że z wnioskiem o wymeldowanie J. K. z pobytu stałego we wskazanym lokalu wystąpił Dyrektor Zespołu Szkół w [...]. We wniosku podał, że J. K. nie zamieszkuje stale we wskazywanym lokalu. Organ I instancji ustalił, że J. K. nie zamieszkuje stale w spornym lokalu, przebywa w nim co jakiś czas. W lokalu znajdują się meble i rzeczy osobiste uczestniczki postępowania. J. K. podejmuje kursy dokształcające za granicą, jednak nie wymagają one stałego pobytu za granicą, gdyż – według oświadczenia zainteresowanej – zjazdy odbywają się raz w miesiącu. Powyższe ustalenia stanowiły podstawę do wydania decyzji o wymeldowaniu J. K. z lokalu. Od decyzji odwołanie wniosła J. K. wnosząc o ponowne zbadanie sprawy. Odwołująca się napisała, że uczy się za granicą, nie była informowana przez organ I instancji o prowadzonym postępowaniu, decyzję podjęto na podstawie notatki Straży Miejskiej, co nie powinno stanowić dowodu w sprawie, a ponadto Straż Miejska nie podała personaliów osób, które podawały informacje w trakcie tzw. kontroli meldunkowej. Odwołanie nie zostało uwzględnione i organ odwoławczy tak wyjaśniał zajęte stanowisko: organ orzekający o wymeldowaniu za podstawę prawną przyjmuje art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z dnia 10 kwietnia 1974 roku. Przepisy tego artykułu stanowią, że podmiotem decyzji o wymeldowaniu może być jedynie osoba, która opuściła miejsce pobytu stałego /.../ i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Zebrany materiał dowodowy wskazuje, że J. K. nie zamieszkuje stale w miejscu pobytu stałego, jak sama podała, przebywa poza granicami kraju. W trakcie postępowania strona wyjaśniła, że uczy się (podejmuje kursy) za granicą, które wymagają osobistego stawiennictwa jedynie raz w miesiącu. Wnioskujący o wymeldowanie dyrektor Zespołu Szkół w [...] podał w trakcie przesłuchania, że J. K. pojawia się w lokalu okazjonalnie. Te ustalenia wraz z wynikami tzw. kontroli meldunkowej przeprowadzonej przez Straż Miejską stanowiły – wystarczający, zdaniem organu, materiał dowodowy do podjęcia decyzji o wymeldowaniu J. K. z lokalu w [...], gm. [...], zaś podnoszone przez odwołującą się zarzuty, dotyczące naruszeń przepisów postępowania, jedynie częściowo uzasadnione, nie zmieniają oceny, że decyzja organu I instancji o wymeldowaniu jest prawidłowa. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku J. K. zarzuciła decyzji naruszenie przepisów prawa procesowego poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji mimo, że decyzja ta była wadliwa oraz – naruszenie: - art. 6 kpa w zw. z art. 49 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych poprzez uwzględnienie – jako dowodu w sprawie – notatki urzędowej Straży Miejskiej, gdy tymczasem jedynie Policja miała uprawnienie do przeprowadzanie "kontroli meldunkowej", - art. 9 i 79 kpa poprzez niepowiadomienie strony o terminie i miejscu przesłuchania świadka – Dyrektora Zespołu Szkół w [...], - art. 7 i 78 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu żądanego przez stronę tj. przesłuchanie świadka Ł. L., - art. 7 i 78 kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodu żądanego przez stronę tj. oględzin mieszkania zajmowanego przez stronę, - art. 7 i 77 kpa poprzez nieustalenie i nieprzesłuchanie świadków, o których była mowa w zeznaniach Dyrektora Zespołu Szkół, a którzy rzekomo powiedzieli, że J. K. nie mieszka pod adresem zameldowania, mimo, iż z notatki Policji wynika coś przeciwnego, - art. 7, 77 i 80 kpa poprzez nieuwzględnienie wyników pierwszego postępowania, tj. przeprowadzonego przed uchyleniem decyzji organu I instancji przez organ odwoławczy, a w szczególności przez pominięcie faktu, że J. K. obecna była w mieszkaniu w trakcie sprawdzania instalacji elektrycznej, - art. 80 kpa poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, a to przy ocenie certyfikatu (dowodu) przedłożonego przez stronę i przy ocenie faktu, ze korespondencję kierowaną do skarżącej obiera inna osoba. Nadto zarzucono decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego - art. 6 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych na skutek uznania, że pobyt J. K. ( w lokalu ) nie ma charakteru stałego. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, dokonanie oceny prawnej sprawy i zawarcie w wyroku wskazań co do dalszego postępowania, rozpoznanie sprawy pod nieobecność skarżącej bądź w trybie uproszczonym. W skardze podniesiono, że w przedmiotowej sprawie opuszczenie lokalu nie ma charakteru "trwałego opuszczenia", a okresowe wyjazdy za granicę nie powodują, że w spornym mieszkaniu nie koncentrują się interesy życiowe skarżącej, która w tym mieszkaniu mieszka, odbiera korespondencję, przechowuje swoje rzeczy, była obecna przy kontroli instalacji elektrycznej. Samo czasowe opuszczanie przez określoną osobę jej miejsca zamieszkania nie jest wystarczającą przesłanką do stwierdzenia, że opuściła ona miejsce pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności. W skardze wyjaśniono motywy i przyczyny czasowej nieobecności J. K. w lokalu i wskazano na istotne wady postępowania organów w tej sprawie. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną - art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Skarga jest uzasadniona albowiem zaskarżona decyzja podjęta została z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego i prawa materialnego. Organy orzekające w obu instancjach powołały w osnowie swoich decyzji art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych ( j. t. Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ) lecz dokonały nieprawidłowego zastosowania przepisu do stanu faktycznego sprawy. W szczególności prawidłowe stosowanie wymienionego przepisu wymagało ustalenia, że osoba podlegająca wymeldowaniu trwale i dobrowolnie opuściła miejsce stałego zamieszkania bez dopełnienia obowiązku wymeldowania się. W sytuacji, gdy z akt sprawy wynika, że J. K. opuszcza zajmowany dotąd lokal nr [...] w miejscowości [...] gm. [...], by czasowo wyjechać za granicę, pozostawia w lokalu jego wyposażenie, umeblowanie i swoje rzeczy osobiste, a następnie – po powrocie zza granicy, przebywa w tym lokalu, "ostatnio widziano ją w maju" jak pisze organ I instancji w decyzji z dnia 14.09.2010 r. oraz ponosi koszty utrzymania lokalu, ( którym to faktom organy nie przeczyły w uzasadnieniach do decyzji o wymeldowaniu), to brak było podstaw do przyjęcia, że skarżąca opuściła miejsce zamieszkania w sposób trwały i dobrowolny. Cytowane wyżej oświadczenia pochodzą z treści zeznań złożonych przez J. K. przed organem I instancji w dniu 9.08.2010 r. (k-36 akt adm.) i pism procesowych skarżącej.(k-20-23, 34,46-53). Z dowodów powoływanych przez organy tj. zeznań świadka, wnioskującego o wymeldowanie J. K. – Z. J. (k-30) i notatki urzędowej sporządzonej przez funkcjonariusza Straży Miejskiej (k-38) również wynika, że J. K. nie opuściła trwale lokalu w [...]. W szczególności zarówno wnioskujący o wymeldowanie jak i funkcjonariusz Straży Miejskiej przyznali, ze J. K. bywa w lokalu ("była w momencie sprawdzania stanu instalacji elektrycznej, sąsiedzi potwierdzają sporadyczną obecność lokatorki w mieszkaniu" – k-30; "ostatnio widziano w/w w maju tego roku" k-38),co w znacznym stopniu uprawdopodobnia twierdzenie skarżącej, że wyjeżdża okresowo za granicę, a to nie stanowi podstawy do orzeczenia o wymeldowaniu. W tym miejscu należy podzielić zasadność zarzutu skarżącej, że nie przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącą dowodów z zeznań świadka Ł. L. i oględzin lokalu, czyli – uchybienia przepisowi art.78 § 1 kpa są naruszeniami, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Za uzasadnione należy również uznać zarzuty naruszenia art. 10 § 1 i art. 79 kpa, bowiem J. K. nie została zawiadomiona o terminie przeprowadzania dowodu z zeznań świadka Z. J., a wnioski dowodowe skarżącej nie zostały uwzględnione bez podania przyczyn. Jedynie bezsporne ustalenie, iż skarżąca opuściła lokal w sposób trwały i dobrowolny, bez dopełnienia obowiązku meldunkowego, pozwoliło by organom uznać zaistnienie przesłanek z art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i podjąć prawidłową, zgodną z prawem, decyzję o wymeldowaniu. Stanowisko takie było i jest konsekwentnie przyjmowane w orzecznictwie sądowym i administracyjnym ( por. wyroki: wsa w Warszawie w sprawie sygn akt IV SA/Wa 600/05 z dnia 2005.09.22, LEX nr 192912: "...2. Wieloaspektowość stanu przebywania na stałe w danym lokalu musi prowadzić do wniosku, iż sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.). O stosownym opuszczeniu może być mowa dopiero wtedy, gdy całokształt zachowań zameldowanego będzie wskazywał na to, iż lokal, w którym był na stałe zameldowany, przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych"; oraz: wyrok wsa w Warszawie z dnia 10. 08.2005 r. w sprawie IV SA/Wa 506/05, LEX nr 192004: "Ustalenie charakteru i przyczyn opuszczenia lokalu przez uczestnika postępowania nie jest wyłączone z właściwości orzekającego w sprawie meldunkowej organu administracji"; a nadto: wyrok NSA w Warszawie z dnia 2003.03.17 w sprawie V SA 2323/02, LEX nr 159183: "Prezentowany w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego pogląd dotyczący dobrowolności i trwałości "opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu" nie stracił na aktualności w związku z orzeczeniem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. (sygn. akt K 20/01)" i inne. Za niedopuszczalne uznać należy pomijanie – przy ocenie materiału dowodowego – części zebranych dowodów, a dowolną ocenę innych okoliczności, nie odpowiadających dowiedzeniu z góry postawionej tezy. Wszelkie ustalenia i dokumenty włączone do materiału dowodowego sprawy, powinny być w całości – zgodnie z regułami określonymi w art. 67,69,75 w zw. z art.77 i art.79 kpa, rozważone przez organy orzekające. (por. wyrok NSA z dnia 12 lutego 1999r, IV SA 274/97,LEX, nr 48234 :"organ odwoławczy rozpoznaje sprawę ponownie merytorycznie w jej całokształcie. Oznacza to, że ma on obowiązek rozpoznać wszystkie żądania, wnioski i zarzuty strony oraz ustosunkować się do nich w uzasadnieniu swej decyzji"). Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a i b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (publ.jw.), Sąd orzekł jak w sentencji. Orzeczenie zawarte w pkt. 2 sentencji wyroku podjęto na podstawie art. 152 tej ustawy. O kosztach nie orzeczono wobec braku wniosku.