III SA/Gd 29/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 lutego 2013 r. sprawy ze skargi H. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 listopada 2012 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 19 listopada 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, powołując się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych utrzymało w mocy decyzję Prezydenta z dnia 27 października 2012 r., odmawiającą przyznania H. M. świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad G.J. oraz opłaty składki na ubezpieczenie społeczne. Organ odwoławczy wskazał, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej - w świetle art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych - przysługuje osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki. Przepisy te mają charakter norm bezwzględnie obowiązujących, co oznacza, że przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest uzależnione jedynie od spełnienia przesłanek określonych we wskazanych przepisach. Żadne inne kryteria, niż określone w ustawie, nie mogą decydować o przyznaniu świadczenia. H. M., która zwróciła się o przyznanie świadczenia nie spełnia przesłanki wynikającej z art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy, gdyż brak było istnienia obowiązku alimentacyjnego po jej stronie. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego H. M. wniosła o jej uchylenie. Wskazała, że choć nie ciąży na niej obowiązek alimentacyjny wobec G. J., to przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zależy od dwóch elementów: sprawowania rzeczywistej opieki nad osobą wymagającą stałej pielęgnacji oraz niepodejmowania z tego tytułu pracy. Powołując się na wyrok WSA w Poznaniu oraz wyroki Trybunału Konstytucyjnego wywiodła, że zawężenie grupy osób otrzymujących świadczenie pielęgnacyjne do tych osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny powoduje, że osoby nie mające obowiązku alimentacyjnego, lecz sprawujące opiekę nad krewnymi lub powinowatymi nie mającymi innych członków rodziny, rezygnujące z aktywności zawodowej i zarobkowej tracą gwarancje równego traktowania wobec prawa. Wskazała na silne więzy rodzinne łączące ją z G. J. oraz na to, że nie ma ona innych osób bliskich, które mogłyby taką opiekę sprawować. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j Dz. U. z 2012 r., poz.270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszej sprawy było przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. nr 139, poz.992 ze zm.), zwanej dalej "ustawą" , świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których, zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji, albo osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Ponadto art. 17 ust. 1a ustawy stanowi, że osobie innej niż spokrewniona w pierwszym stopniu, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy nie ma osoby spokrewnionej w pierwszym stopniu albo gdy osoba ta nie jest w stanie sprawować opieki, o której mowa w ust. 1. W świetle powyższego istnienie obowiązku alimentacyjnego po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego jest – co do zasady - przesłanką konieczną, warunkującą jego przyznanie. Skarżąca domagała się przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad G. J., będącą żoną jej zmarłego ojca. Obowiązek alimentacyjny jest regulowany przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. nr 9, poz. 59 ze zm.), zwanej dalej k.r.o. W myśl art. 128 k.r.o. obowiązek alimentacyjny (..) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Obowiązek alimentacyjny nie przechodzi na spadkobierców zobowiązanego (art. 139 k.r.o.). W związku z tym zasadne jest stanowisko organu odwoławczego, który wskazał, że na skarżącej nie ciąży obowiązek alimentacyjny względem G. J., a w konsekwencji - że skarżąca nie jest uprawniona do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej . Organy administracji przy rozpoznawaniu wniosku o świadczenie kierować się muszą jedynie przesłankami określonymi przez przepisy prawa, nie zaś przesłankami, które w przepisach tych nie zostały określone. Odnosząc się do wywodów skargi dotyczących orzeczeń WSA w Poznaniu oraz Trybunału Konstytucyjnego stwierdzić należy, że brak jest podstaw do uwzględnienia skargi ze względu na to, że WSA w Poznaniu, w przywołanym przez skarżącą wyroku z dnia 27 listopada 2008 r., sygn. akt IV SA/Po 210/08, opowiedział się za przyznaniem stronie świadczenia pielęgnacyjnego mimo braku obowiązku alimentacyjnego. Z kolei przywołane przez skarżącą wyroki Trybunału Konstytucyjnego - z dnia 15 listopada 2006 r., sygn. akt P 23/05 ( publ. LEX 231215), z dnia 18 lipca 2008 r. ,sygn. akt P 27/07 ( LEX 402805) i z dnia 22 lipca 2008 r., sygn. akt P 41/07 (publ. LEX 402811) odnoszą się do sytuacji, w której niemożliwe w świetle przepisów prawa było uzyskanie świadczeń przez osoby, na których ciążył obowiązek alimentacyjny. Mając na uwadze powyższe Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę.