III SA/Gd 290/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2010 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wyrokiem z dnia 26 maja 2011 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną przez W. K. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 kwietnia 2010 r., nr [...]. W dniu 4 sierpnia 2011 r. skarżący złożył wniosek o ustanowienie pełnomocnika z urzędu celem wniesienia skargi kasacyjnej. Uzupełniając wniosek skarżący zmodyfikował żądanie, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia radcy prawnego. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 17 października 2011 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. W. K. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia twierdząc, że przedstawił swoją trudną sytuację materialną. Wskazał, że nie może uzyskać dokumentów, o które był wzywany, gdyż nie posiada na to środków. Nie jest również w stanie udokumentować sytuacji materialnej żony, z która pozostaje w separacji. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - w skrócie p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie lub postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W świetle powołanych uregulowań wnioskodawcę zwalnia się od kosztów sądowych tylko w sytuacji, gdy wykaże on, że nie jest w stanie ich ponieść bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zatem na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy, zaś rozstrzygnięcie w tej kwestii zależy od tego, co zostanie przez stronę udowodnione. Zgodnie z oświadczeniem o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawca nie jest właścicielem nieruchomości, nie posiada oszczędności, papierów wartościowych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro, nie uzyskuje żadnych dochodów, nie posiada też żadnych środków na utrzymanie i egzystencję, ale prowadzi samodzielnie gospodarstwo domowe. W uzasadnieniu wniosku podał, że jest dłużnikiem banku. Ponadto, na skutek prowadzonej przez komornika sądowego egzekucji wnioskodawca utracił gospodarstwo rolne wraz z inwentarzem żywym. Na podstawie art. 255 p.p.s.a. wnioskodawca został wezwany do przedłożenia w terminie 7 dni następujących dokumentów: potwierdzających wysokość przychodów, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu (straty) ze wskazaniem ich źródeł za okres od 1 stycznia 2010 r. do 31 sierpnia 2010 r.; odpisów zeznań podatkowych za 2009 r., bądź zaświadczenia z właściwego urzędu skarbowego o wysokości osiągniętego dochodu za ten rok; wykazu środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz wyposażenia, związanych z wykonywaną działalnością; oświadczenia, czy nadal pozostaje w związku małżeńskim; wyciągów ze wszystkich posiadanych przez małżonków rachunków i lokat bankowych, w tym kont i lokat dewizowych, z ostatnich trzech miesięcy wraz z historią dokonanych na rachunkach operacji, a w przypadku ich nieposiadania złożenia przez każdego z małżonków stosownego oświadczenia w tym przedmiocie; oświadczenia w przedmiocie majątku małżonki, w szczególności posiadanych przez nią nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3 000 euro, wysokości zasobów pieniężnych (oszczędności i papierów wartościowych) oraz wskazania źródeł i wysokości osiąganych przez nią dochodów, a także dowodów dotyczących dochodów uzyskanych w okresie ostatnich trzech miesięcy oraz uzyskiwanych aktualnie; dokumentów obrazujących wysokość ponoszonych przez wnioskodawcę lub jego małżonkę miesięcznych wydatków związanych z kosztami utrzymania wraz z dokumentami je potwierdzającymi; w związku z zadeklarowanym brakiem dochodów - oświadczenia czy otrzymuje (jeśli tak to w jakiej wysokości) pomoc finansową, w tym także od członków rodziny; oświadczenia, czy korzysta obecnie z jakichkolwiek form pomocy społecznej; w przypadku odpowiedzi twierdzącej - przedłożenia kopii dokumentów potwierdzających charakter pomocy oraz jej wysokość; oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na niego lub jego małżonkę pojazdów mechanicznych (podania ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); dokumentów obrazujących aktualny stan zadłużenia wobec ZUS/KRUS, urzędu skarbowego, banków i innych podmiotów; dowodów dotyczących egzekucji aktualnie prowadzonej na majątku wnioskodawcy. Należy zauważyć, że przedmiotowy wniosek jest kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym przez W. K. w niniejszej sprawie. Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2010 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy. Zażalenie od tego orzeczenia zostało oddalone postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt II GZ 33/11. Skarżący został poinformowany, że nie jest zobowiązany do przedstawienia danych i dokumentów odnoszących się do sytuacji majątkowej małżonki w sytuacji, gdy został orzeczony rozwód lub separacja, a wnioskodawca przedłoży stosowne orzeczenie sądu w tym zakresie. Wnioskodawca nie nadesłał jakichkolwiek żądanych dokumentów ani oświadczeń. W ocenie Sądu wnioskodawca nie udowodnił dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Co istotne, przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie prowadzi się dochodzenia, w sytuacji, gdy dokładne dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego oraz możliwości płatniczych wnioskodawcy nie są znane, gdyż uchyla się on od złożenia stosownych dokumentów w tym przedmiocie. Jak już wskazano, sprawą zainteresowanego jest wykazanie zasadności złożonego wniosku w świetle ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy. Nie zasługuje na uznanie argument, że wnioskodawca nie ma środków na uzyskanie stosownych dokumentów. Większość dokumentów i oświadczeń o jakie był wzywany są bezpłatne. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, iż niewykonanie wezwania do złożenia dodatkowych oświadczeń lub dokumentów uniemożliwia dokonanie rzetelnej analizy sytuacji finansowej strony (por. postanowienie NSA z dnia 1 marca 2006 r. sygn. akt II OZ 235/06 niepubl.). Pomimo upływu wyznaczonego terminu sądowego, do dnia wydania niniejszego orzeczenia wnioskodawca nie nadesłał jakichkolwiek żądanych dokumentów ani oświadczeń. W tej sytuacji stwierdzić należało, iż skarżący nie udowodnił dostatecznie, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy. Skarżący nie wykazał zmiany okoliczności sprawy, które przemawiałyby za uwzględnieniem jego wniosku. W konsekwencji na podstawie przepisu art. 246 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.