III SA/Gd 296/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jacek Hyla, Sędziowie Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.), Protokolant Wioleta Gładczuk, po rozpoznaniu w dniu 3 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. M. na decyzję Wojewody z dnia 26 kwietnia 2004 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia przedemerytalnego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatu z dnia 10 marca 2004 r. nr [...]. III SA/Gd 296/04 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 26 kwietnia 2004 r. nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2001 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) oraz art. 37k ust. 1 w zw. z art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. M. od decyzji z dnia 10 marca 2004 r. nr [...] wydanej z upoważnienia Starosty przez Kierownika Powiatowego Urzędu Pracy w S. z/s w D. w sprawie odmowy przyznania stronie prawa do świadczenia emerytalnego, zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. Uzasadniając decyzję organ odwoławczy wskazał, iż Z. M. zarejestrował się w Powiatowym Urzędzie Pracy w S. nabywając status bezrobotnego oraz prawo do zasiłku dla bezrobotnych. Następnie w dniu 19 lutego 2004 r. złożył wniosek o przyznanie prawa do świadczenia przedemerytalnego. Ponadto organ odwoławczy wskazał na treść art. 37k ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu, który z zastrzeżeniem ust. 9 określa przesłanki nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego dla osoby spełniającej warunki określone w ustawie do nabycia statusu bezrobotnego i prawa do zasiłku. Zwrócił następnie uwagę, iż art. 2 ust. 1 pkt 20a ustawy definiuje pojęcie "przyczyn dotyczących zakładu pracy" jako oznaczających rozwiązanie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu ogłoszenia upadłości pracodawcy, jego likwidacji lub likwidacji stanowiska pracy z przyczyn ekonomicznych, organizacyjnych, produkcyjnych albo technologicznych, a także wygaśnięcie stosunku pracy (stosunku służbowego) z powodu śmierci pracodawcy lub gdy przepisy ustawy przewidują wygaśnięcie stosunku pracy w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę i niezaproponowanie przez tego pracodawcę nowych warunków pracy i płacy. Ponadto organ II instancji wskazał, iż w świetle zebranego materiału dowodowego strona odwołująca się w dniu rejestracji w Urzędzie Pracy spełniła ustawowe wymogi do przyznania statusu bezrobotnego oraz nabycia prawa do zasiłku; udowodniła nadto legitymowanie się 35 letnim okresem uprawniającym do emerytury, zaś do dnia rozwiązania stosunku pracy ukończyła 54 rok życia. W ocenie organu odwoławczego Z. M. nie spełnił jednak w całości dyspozycji żadnego z przepisów określonych w art. 37k ust. 1 w/w ustawy, co było konieczne do nabycia prawa do świadczenia przedemerytalnego. Art. 37k ust. 1 i 2 w/w ustawy jednoznacznie określają bowiem podstawę nabycia świadczenia poprzez wystąpienie określonego zdarzenia prawnego (w tym przypadku ukończenie 55 lat do dnia rozwiązania stosunku pracy). Organ odwoławczy podał, iż strona wymagany wiek osiągnęła po wystąpieniu zdarzenia prawnego jakim było rozwiązanie stosunku pracy, które w tym przypadku nastąpiło z upływem skróconego okresu wypowiedzenia tj. w dniu 30 listopada 2002 r.; ukończenie więc przez stronę 55 roku życia w dniu 12 grudnia 2002 r. miało miejsce po rozwiązaniu stosunku pracy. W świetle art. 361 § 2 kodeksu pracy okres o jaki nastąpiło skrócenie okresu wypowiedzenia podlega zaliczeniu do okresu zatrudnienia; żaden zaś z obowiązujących przepisów prawa nie daje podstaw do przyjęcia, iż w przypadku skróconego okresu wypowiedzenia należy przyjąć inną datę rozwiązania stosunku pracy aniżeli wynikającą z okresu skróconego wypowiedzenia. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł Z. M., domagając się jej uchylenia oraz przyznania mu zasiłku przedemerytalnego. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 37k ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 1 pkt 6 i ust. 2 pkt 4 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu w zw. z art. 361 § 2 kodeksu pracy. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący wskazał, iż w dniu 1 października 2003 r. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w S., po ustaniu zatrudnienia i po okresie pobierania zasiłku chorobowego. Na dzień rozwiązania stosunku pracy przy skróconym do jednego miesiąca w trybie art. 361 kodeksu pracy okresie wypowiedzenia, tj. na 30 listopada 2002 r. skarżący miał udokumentowany okres zatrudnienia uprawniający do emerytury i wynoszący 35 lat; 55 lat ukończył zaś w dniu 12 grudnia 2002 r. W ocenie skarżącego decyzja wydana przez Wojewodę narusza przepisy warunkujące nabycie prawa do świadczenia przedemerytalnego oraz art. 361 § 1 kodeksu pracy. Wskazać bowiem należy, iż w przypadku skróconego okresu wypowiedzenia, pracownikowi przysługuje odszkodowanie, a okres ten wlicza się pracownikowi pozostającemu bez pracy do okresu zatrudnienia. Z racji tego, iż w czasie skróconego okresu wypowiedzenia skarżący legitymował się stażem pracy wynoszącym 35 lat i ukończył 55 lat, świadczenie przedemerytalne winno być przyznane. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie oraz o rozpatrzenie sprawy w postępowaniu uproszczonym. W uzasadnieniu odpowiedzi na skargę organ II instancji wskazał, iż w całości podtrzymuje własne stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, gdzie odniósł się do wszystkich twierdzeń skarżącego. Z. M. wobec wniosku organu o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym zażądał przeprowadzenia rozprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.). Natomiast zgodnie z postanowieniami art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę w zakresie swej właściwości pod względem zgodności z prawem jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W rozpatrywanej sprawie przedmiotem sądowej kontroli było postępowanie w sprawie świadczenia przedemerytalnego. W dacie wydawania zaskarżonej decyzji podstawę jego przyznania stanowił art. 37 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu określający jakie przesłanki powinny być spełnione w celu uzyskania tego świadczenia. W przedmiotowej sprawie było nią rozwiązanie stosunku z przyczyn dotyczących zakładu pracy, w którym wnioskodawca był zatrudniony przez okres nie krótszy niż 6 miesięcy, ukończył wiek wymagany co najmniej 50 lat dla kobiet i 55 lat dla mężczyzn oraz osiągnął okres uprawniający do emerytury wynoszący co najmniej 20 lat dla kobiet i 25 lat dla mężczyzn. Okolicznościami bezspornymi pomiędzy stronami postępowania jest to, że Z. M. posiadał wymagany staż pracy, a stosunek pracy został z nim rozwiązany z przyczyn leżących po stronie zakładu pracy. Sporne natomiast pozostaje to czy posiadał on wiek uprawniający do uzyskania świadczenia przedemerytalnego, to jest ukończył 55 lat do rozwiązania stosunku pracy. Jak już była o tym mowa wyżej stosunek pracy ze skarżącym został rozwiązany z dniem 30 listopada 2002 r., a 55 lat ukończył on 12 grudnia 2002 r. W przedmiotowej sprawie okres wypowiedzenia został na podstawie art. 361 § 1 kodeksu pracy skrócony, a gdyby nie miało to miejsca to upłynąłby on po 12 grudnia 2002 r., a więc po ukończeniu przez Z. M. 55 lat. W związku z tym rozważenia wymaga czy w przedmiotowej sprawie nie będzie znajdował zastosowania art. 361 § 2 kodeksu pracy stanowiący, że okres, za który przysługuje odszkodowanie z tytułu skróconego okresu wypowiedzenia wlicza się pracownikowi pozostającemu w tym okresie bez pracy do okresu zatrudnienia. Na kanwie tego rozwiązania może pojawić się jednak problem związany z ustaleniem w jakim zakresie okres ten może podlegać doliczeniu. Rozstrzygając ten problem Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 12 sierpnia 1998 r., sygn. II UKN 179/98, stwierdził, że jeżeli prawo do świadczeń uzależnione jest od wystąpienia zdarzenia w okresie zatrudnienia, pracownik któremu skrócono okres wypowiedzenia na podstawie art. 361 k.p. nie traci prawa do tych świadczeń, gdy zdarzenie warunkujące jego powstanie nastąpiło w pozostałej po skróceniu części okresu wypowiedzenia. Podzielając ten pogląd należy stwierdzić, że przesłanki uzasadniające przyznanie świadczenia przedemerytalnego będą spełnione również w sytuacji osiągnięcia w okresie, o który skrócony został okres wypowiedzenia wymaganego przez przepisy prawa kryterium wiekowego. Dlatego też należy stwierdzić, że w przedmiotowej sprawie organ administracji błędnie interpretował postanowienia art. 37 ust. 1 ustawy o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu co w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit.a ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniało orzeczenie jak w sentencji. Sąd nie zawarł w wyroku rozstrzygnięcia opartego na przepisie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określającego, czy i w jakim zakresie zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Rozstrzygnięcie takie jest bowiem obligatoryjne jedynie w przypadku, gdy zaskarżona decyzja nadaje się z istoty swej do wykonania. Zaskarżona i uchylona decyzja miała charakter negatywny i nie podlegała wykonaniu, orzekanie o możliwości jej wykonania było zatem bezprzedmiotowe. MK