III SA/Gd 3/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędzia NSA Marek Gorski Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 lutego 2009 r. sprawy ze skargi M. S-B. na czynność Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 22 stycznia 2007 r. nr [...] w przedmiocie skreślenia z rejestru podstawowych jednostek medycyny pracy z dniem 22.01.2007 r. 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności, 2. zasądza od Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy na rzecz skarżącej M. S-B. 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżona czynność nie może być wykonywana. M. S.-B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku "wniosek o wydanie orzeczenia w sprawie skarg na inne, niż określone w pkt.1-3 akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa". Skarżąca wyjaśniła, że wniosek dotyczy pisma Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] z dnia 30 października 2008 r. [...], w którym Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] oświadczył, że podtrzymuje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 22 stycznia 2007 roku Nr [...] w przedmiocie uprawnień do przeprowadzania badań profilaktycznych przez skarżącą. Skarżąca wskazała, że pismem z dnia 22 stycznia 2007 roku cofnięto skarżącej uprawnienia do przeprowadzania badań profilaktycznych i wykreślono prowadzoną przez skarżącą indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską z rejestru podstawowych jednostek medycyny pracy, bez podania właściwej podstawy prawnej i uzasadnienia tych czynności. W dniach 14 kwietnia 2008 roku i 28 kwietnia 2008 roku M. S.-B. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...]. Pismami z dni: 14 kwietnia 2008 r. Nr [...] 7 maja 2008 roku Nr [...] Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] podtrzymał swoje stanowisko w sprawie. Pismem z dnia 29 września 2008 roku skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa, a zaskarżone aktualnie pismo z dnia 30 października 2008 roku stanowi odpowiedź organu na wezwanie skarżącej. W skardze M. B.-S. podniosła również, że wcześniej - w roku 1993 skarżąca "nabyła" uprawnienia do przeprowadzania profilaktycznych badań lekarskich, czego dowodem jest przedkładane przez skarżącą zaświadczenie Wojewody [...] Nr [...] z dnia 10 lutego 1993 roku. Również po wejściu w życie przepisów Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 roku w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych dla celów przewidzianych w Kodeksie Pracy (Dz. U. Nr 69, poz.332) skarżąca uzyskiwała zaświadczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] o wpisie do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne, czego dowodem są przedkładane przez skarżącą zaświadczenia WOMP [...] ( Nr [...] z dn.11 września 1999roku, nr [...] z dnia 21 września 2001 roku , nr [...] z dnia 26 listopada 2002 roku).Wszystkie zaświadczenia zawierają zapis, iż wpis do rejestru jest "na stałe". Skarżąca ukończyła również kursy dokształcające, wskazywane przez WOMP [...], a uzyskując akceptację ze strony WOMP [...] co do możliwości dalszego dokonywania badań profilaktycznych, pozostawała w przekonaniu, że spełnia wszelkie wymogi uprawniające stronę do ich dokonywania. Przeprowadzane przez WOMP [...] kontrole praktyki skarżącej nigdy nie wykazały żadnych uchybień ze strony M. S.-B. Zatem wykreślenie skarżącej z rejestru podstawowych jednostek medycyny pracy, prowadzonego przez WOMP [...] i uniemożliwienie prowadzenia dotychczasowej praktyki nastąpiło z naruszeniem prawa tym bardziej, że organ nie powiadamiał skarżącej o potrzebie np. uzupełniania kwalifikacji; natomiast, jeśli wpisu dokonano błędnie, to konsekwencje błędu organu nie powinny dotykać skarżącej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] wniósł o jej oddalenie. Podstawą oddalenia skargi jest, zdaniem strony, zgodność z prawem pisma Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] z dnia 22 stycznia 2007 roku nr [...], którym WOMP [...] poinformował skarżącą, że w wyniku przeprowadzonego postępowania sprawdzającego prowadzący rejestr uznał, iż skarżąca nie spełnia warunków określonych w § 7 ust. 1, pkt.2 lit. a-d Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 roku w sprawie przeprowadzania badan lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych dla celów przewidzianych w Kodeksie Pracy (Dz. U. Nr 69, poz.332 ze zmianami) do umieszczenia skarżącej w rejestrze, a spełnia jedynie wymogi określone lit. e tego aktu. W tym stanie rzeczy skarżąca może jedynie przeprowadzać badania profilaktyczne pracowników ZOZ-u, w którym jest zatrudniona, nie może natomiast przeprowadzać badań profilaktycznych w formie praktyki indywidualnej, bowiem nie może figurować w rejestrze podstawowych jednostek medycyny pracy. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...] przeprowadził kontrolę wszystkich zarejestrowanych lekarzy pod kątem zgodności deklarowanych kwalifikacji z wymogami § 7 wskazanego wyżej rozporządzenia. Załączona przez skarżącą do wniosku o wpis do rejestru dokumentacja obrazuje, że skarżąca nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych określonych przepisami § 7 cyt. rozporządzenia w związku z tym brak jest możliwości wpisania skarżącej do rejestru lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne w pełnym zakresie. Utrzymywanie wpisu skarżącej w rejestrze prowadzonym przez WOMP [...], mimo stwierdzenia braku stosownych kwalifikacji, będzie, zdaniem piszącego, poświadczaniem nieprawdy. Wobec tego, że skarżąca nie spełnia wymogów kwalifikacyjnych, skreślenie skarżącej z rejestru lekarzy uprawnionych do przeprowadzania badań profilaktycznych, nie narusza prawa. Uzasadnia to wniosek o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądem unormowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. W myśl art. 134 § 1 tej ustawy sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z treścią art. 3 § 1 pkt.4 cyt. ustawy, kontrola działalności administracji publicznej, sprawowana przez sąd, obejmuje również akty i czynności z zakresu administracji publicznej inne niż decyzje i postanowienia (wymienione w § 2 pkt. 1-3 powołanego przepisu). W ocenie sądu czynnością taką jest skreślenie skarżącej z rejestru podstawowych jednostek medycyny pracy (lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne), o dokonaniu czego zawiadomił skarżącą Dyrektor Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] pismem z dnia 22 stycznia 2007 roku. Dokonana czynność podlega badaniu i ocenie sądu z punktu widzenia jej legalności, bowiem tak określone zostały zadania sądu administracyjnego w art. 1 ust.1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U nr 153, poz. 1269). Możliwość objęcia kontrolą sądu czynności wykreślenia skarżącej z rejestru prowadzonego przez Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...], co powoduje ograniczenie w zakresie wykonywania zawodu lekarza - wynika, zdaniem sądu, z przywołanych wyżej przepisów dotyczących zakresu kognicji sądów administracyjnych i z przepisów normujących wykonywanie zawodu lekarza, w tym - w służbie medycyny pracy. Ustawa z dnia 27 czerwca 1997 roku o służbie medycyny pracy (t. j. Dz. U. Nr125 z 2004r., poz.1317) stanowi, między innymi, że zadania służby medycyny pracy wykonują lekarze /..../ o kwalifikacjach zawodowych niezbędnych do wykonywania wielodyscyplinarnych zadań tej służby ( art. 2 ust. 1 ustawy). W art. 9 ustawa postanawia, że do wykonywania służby medycyny pracy w zakresie przeprowadzania badań wstępnych, okresowych i kontrolnych oraz sprawowania profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na warunki pracy, uprawnieni są lekarze spełniający dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, określone w trybie art. 229 § 8 pkt. 4 Kodeksu pracy (Kp). W czasie podejmowania zaskarżonej czynności powyższą delegację ustawową wykonywały przepisy Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 roku w sprawie przeprowadzania badań lekarskich pracowników, zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracownikami oraz orzeczeń lekarskich wydawanych dla celów przewidzianych w Kodeksie pracy ( Dz. U. Nr 69, poz. 332 ze zm.). W § 7 Rozporządzenia określone zostały kwalifikacje lekarzy uprawnionych do wykonywania badań profilaktycznych oraz profilaktycznej opieki zdrowotnej niezbędnej z uwagi na warunki pracy, przy czym, jak wynika ze wskazanego przepisu, są to: - albo lekarze legitymujący się wymienionymi w przepisie specjalizacjami (§ 7 ust. 1 pkt.1), albo - lekarze, którzy legitymują się odpowiednim okresem zatrudnienia w wymienionych w przepisie jednostkach służby zdrowia na określonych stanowiskach ("jako...");(§ 7 ust.1 pkt.2 lit. a-f) albo - inni, wymienieni w cyt. § 7 Rozporządzenia, przy czym, w odniesieniu do lekarzy wymienionych w ust. 1 pkt. 2 lit. e i f zakres wykonywanych czynności zawodowych zawężony został do pracowników ZOZ-ów, w których zatrudnieni są lekarze. Lekarze nie mający specjalizacji, o których mowa w ust. 1 cyt. Rozporządzenia, zgodnie z ust. 2 zobowiązani zostali do uzupełnienia kwalifikacji - ust. 2 § 7cyt. aktu. Omawiany przepis dopuszczał również innych lekarzy, wymienionych w ust. 6 i 7 do wykonywania badan profilaktycznych i profilaktycznej opieki zdrowotnej n/z z uwagi na warunki pracy. Jak wynika z zaskarżonego pisma Dyrektora Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy [...] z dnia 22 stycznia 2007 roku ( k-17 akt adm.), po przeprowadzeniu postępowania sprawdzającego WOMP [...] uznał, że skarżąca nie spełnia warunków określonych w § 7 ust.1 pkt.2 litery a-d Rozporządzenia w związku z czym Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy skreślił skarżącą z rejestru podstawowych jednostek medycyny pracy z dniem 22 stycznia 2007 roku oraz zawiadomił, że od tego dnia skarżąca może przeprowadzać badania profilaktyczne jedynie pracowników ZOZ-u, w którym jest zatrudniona. Zdaniem sądu w składzie orzekającym, w danym stanie sprawy, Sąd nie jest uprawniony do dokonywania oceny nawet formalnych kwalifikacji skarżącej do wykonywania zadań podstawowej jednostki medycyny pracy, (na co wskazywała M. S.-B. w skardze), a to z następujących względów. W art. 10 cytowanej ustawy z dnia 27 czerwca 1997 roku o służbie medycyny pracy postanowiono, że podjęcie oraz zakończenie działalności lekarza lub pielęgniarki w zakresie profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi wymaga zgłoszenia we właściwym ze względu na miejsce jej wykonywania wojewódzkim ośrodku medycyny pracy. Zgłoszenia dokonuje podstawowa jednostka służby medycyny pracy /lub pielęgniarka/ w trybie określonym w Rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 30 sierpnia 2001 roku w sprawie zgłaszania podjęcia lub zakończenia działalności lekarza lub pielęgniarki wykonujących zadania z zakresu profilaktycznej opieki zdrowotnej nad pracującymi oraz trybu przekazywania tych zgłoszeń ( DZ.U. Nr 97 poz.1064). Rejestr zgłoszeń, co wynika z art.17 pkt. 8 ustawy, prowadzi wojewódzki ośrodek medycyny pracy. Jednak stosownie do pkt.12 cyt. art.17 ustawy, do zadań wojewódzkiego ośrodka medycyny pracy należy (jedynie) gromadzenie, przechowywanie i przetwarzanie informacji zawartych w rejestrach, o których mowa w art. 10. Zgodnie z przepisami art. 17 i 18 ustawy, wojewódzki ośrodek medycyny pracy kontroluje podstawowe jednostki medycyny pracy i osoby realizujące zadania tej służby poza zakładami opieki zdrowotnej, a kontrola ta obejmuje, między innymi, sprawowanie opieki zdrowotnej, jednak środkami prawnymi zmierzającymi do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, są środki wymienione w art. 18 cyt ustawy, tj. wystąpienie pokontrolne do podstawowej jednostki medycyny pracy i - wnioski do zleceniobiorców usług oraz - wniosek o wszczęcie postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej do okręgowej izby lekarskiej lub okręgowej izby pielęgniarek i położnych. Zauważyć przy tym należy, że w styczniu 2008 roku, tj. w czasie dokonania wykreślenia skarżącej z rejestru podstawowych jednostek medycyny pracy, obowiązywały przepisy Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 roku, wydane m. inn. na podstawie art. 229 § 8 Kp ( czyli - zgodnie z cyt. wyżej art. 9 ustawy o służbie medycyny pracy), na które powołuje się w sprawie również Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...], zgodnie z którymi to przepisami " jeżeli w wyniku kontroli stwierdzono istotne uchybienia dotyczące /.../ wykonywania badań profilaktycznych bez wymaganych kwalifikacji /..../, kierownik jednostki przeprowadzającej kontrolę występuje do właściwej terytorialnie okręgowej rady lekarskiej lub okręgowego rzecznika odpowiedzialności zawodowej o wszczęcie odpowiedniego postępowania." ( § 10 ust. 5 cyt. Rozporządzenia). Skoro zgodnie z przepisami ogólnymi dotyczącymi wykonywania zawodu lekarza, w tym ustawy z dnia 5 grudnia 1996 roku o zawodach lekarza i lekarza dentysty (Dz. U. z 2005 r. Nr 226, poz.1943 ze zm., ustawy z dnia 17 maja 1989 roku o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 32, poz.194 ze zm.) i przepisami wykonawczymi do tych ustaw, przyznawanie prawa wykonywania zawodu lekarza i prowadzenie rejestru lekarzy oraz nadzór nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu i sprawdzanie kwalifikacji należy do samorządu lekarzy ( art. 4 ust. 1 pkt. 1 i ust. 2 pkt.1, 7, 9), w tym - w szczególności do zadań okręgowej rady lekarskiej należy przyznawanie prawa wykonywania zawodu i prowadzenie okręgowego rejestru lekarzy oraz prowadzenie postępowania w przypadku podejrzenia niedostatecznego przygotowania zawodowego lekarza (art.11), to organy samorządu lekarzy są uprawnione do przeprowadzenia - w wyniku wystąpienia, o którym mowa w cytowanym wyżej § 10 Rozporządzenia - stosownego postępowania w przedmiocie kwalifikacji lekarza wpisanego do rejestru prowadzonego przez wojewódzki ośrodek medycyny pracy. Za postępowanie sprzeczne z zasadami etyki i deontologii zawodowej oraz za naruszenie przepisów o wykonywaniu zawodu lekarza członkowie samorządu lekarzy odpowiadają przed sądami lekarskimi ( art.41 cyt. ustawy). Reasumując - mając na uwadze przywołany wyżej stan prawny i opisany stan faktyczny sprawy ze skargi M. S.-B. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że powoływane w sprawie przepisy prawa, tj. - ustawy z dnia 27 czerwca 1997 roku o służbie medycyny pracy i Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 roku w sprawie przeprowadzania badań lekarskich /..../ nie dawały podstaw do podjęcia czynności polegającej na wykreśleniu z rejestru podstawowych jednostek służby medycyny pracy, gdyż Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...] prowadzi jedynie rejestr lekarzy przeprowadzających badania profilaktyczne ( Załącznik nr 4 do Rozporządzenia Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 30 maja 1996 roku). Podstawowa jednostka służby medycyny pracy to określenie jednostki organizacyjnej służby medycyny pracy, o których mowa w art. 2 ust. 2 cyt. ustawy o służbie medycyny pracy. Ocena kwalifikacji zawodowych lekarzy wykonujących indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską ( w tym - praktykę w podstawowej jednostce służby medycyny pracy) należy do odpowiednich organów właściwej okręgowej izby lekarskiej, działających w oparciu o przepisy ustawy z dnia 5 grudnia 1996 roku o zawodach lekarza i lekarza dentysty ( j. t. Dz. U. Nr 138, poz. 857 ze zm.) i ustawy z dnia 17 maja 1989 roku o izbach lekarskich (Dz. U. Nr 30, poz.158 ze zm.) Zgodnie z art.8, 50 i n. ustawy o zawodach lekarza i lekarza dentysty, oceny kwalifikacji lekarza wykonującego indywidualną specjalistyczną praktykę lekarską dokonuje okręgowa izba lekarska, odpowiedzialna za prowadzenie rejestru indywidualnych (specjalistycznych) praktyk lekarskich na terenie swojej właściwości. Oceny przygotowania zawodowego lekarzy dokonują, w przypadkach spornych, w myśl przepisów art. 11 i innych tej ustawy, powołane komisje lekarskie. Dopiero ostateczne orzeczenie komisji o kwalifikacjach lekarza może być przedmiotem oceny sądu administracyjnego. Odnosząc się do podniesionych w skardze zarzutów odnośnie treści zaświadczeń wydawanych skarżącej przez prowadzącego wcześniej rejestr Wojewodę [...] (następnie Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy [...]) wyjaśnić należy, że zaświadczenie, ze swej istoty, stwierdza jedynie istniejące fakty, w związku z czym jego treść może ulegać zmianie wraz ze zmianą stanu faktycznego, bez potrzeby "uchylania" zaświadczenia wydanego wcześniej, w innym stanie faktycznym. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 146 § 1 cytowanej na wstępie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 tej ustawy, a orzeczenie w pkt. 3 sentencji znajduje umocowanie w art. 152 cytowanej ustawy.