III SA/Gd 301/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Felicja Kajut, Sędziowie WSA Alina Dominiak (spr.),, WSA Jolanta Sudoł, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2012 r. sprawy ze skargi J. P. na decyzję Dowódcy Brygady z dnia 10 stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie uposażenia i innych należności pieniężnych przysługujących żołnierzom zawodowym 1) uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Dowódcy Jednostki Wojskowej z dnia 26 października 2011 r. nr [...]; 2) określa, że zaskarżona decyzja może być wykonana. Decyzją z dnia 26 października 2011 r. Dowódca Jednostki Wojskowej [...] przyznał J. P. dodatek specjalny za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych za ostatni miesiąc pełnienia zawodowej służby wojskowej, tj. w miesiącu listopadzie 2011 r. w wysokości 4/10 ostatnio pobieranej kwoty dodatku , tj. w kwocie 180 zł. W podstawie prawnej organ wskazał art. 104 ust. 1 i art. 80 ust. 1 pkt 1, ust. 4, ust. 5b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, § 26 ust. 3 i ust. 4 w zw. z § 8, § 7 ust. 1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych. W uzasadnieniu wskazano, że J. P. zostanie zwolniony z zawodowej służby wojskowej z dniem 30 listopada 2011 r. Od dnia 10 marca 2000 r. do dnia 3 marca 2003r. ( trzy lata) otrzymywał dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych, ostatnio w kwocie 313 zł, a od dnia 1 października 2007 r. do dnia 30 listopada 2011 r. ( 4 lata) dodatek za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych, ostatnio w kwocie 450 zł. Zgodnie z § 26 ust 3 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (zwanego dalej rozporządzeniem) żołnierzowi zawodowemu, który w dniu 30 czerwca 2004 r. spełniał warunki uprawniające do przywrócenia dodatków na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, dodatek ten przysługuje w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej. Przepis § 26 ust. 4 aktualnie obowiązującego rozporządzenia odsyła do zasad ustalania wysokości dodatków zawartych w § 8 rozporządzenia. Organ ustalił, że skarżącemu należy się ten dodatek w wysokości 112,50 zł. Ponadto, zgodnie z § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia, żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, w tym przypadku dodatek specjalny za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych , dodatek ten przysługuje w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał ten dodatek, z tym że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok. Jest to w tej sytuacji 180 zł. Organ stwierdził, że J. P. przysługują uprawnienia do dwóch odrębnych dodatków: dodatku specjalnego za wykonywanie bezpośredniej obsługi wojskowych statków powietrznych wypłacanego od dnia 1 października 2007 r. oraz dodatku specjalnego za bezpośrednią obsługę statków powietrznych, otrzymywanego przed dniem 30 czerwca 2004 r. Zgodnie z treścią § 26 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia przyznaje się jeden wyższy dodatek. J. P. odwołał się od tej decyzji wskazując, że przyznano mu dodatek jedynie w wysokości 4/10 ostatnio pobieranej kwoty, mimo że łączny czas pobierania przez niego dodatków specjalnych wynosi ponad 7 lat. Pominięto ponadto okres otrzymywania dodatku, gdy pełnił nadterminowo zasadniczą służbę wojskową. W jego ocenie dodatek pobierany obecnie jest kontynuacją wcześniej pobieranego dodatku, na co wskazuje wliczenie okresu pobierania dodatku do wysługi lat. Dowódca Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej decyzją z dnia 10 stycznia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Organ odwoławczy wskazał, że § 10a ust. 5 rozporządzenia przewiduje możliwość wliczania do okresu służby uprawniającego do przyznania dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych, okresu pobierania przez żołnierza zawodowego dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych przysługującego na podstawie wcześniej obowiązującego rozporządzenia. Natomiast § 27 rozporządzenia, w którym wymieniono okresy pobierania dodatków na podstawie rozporządzenia z 2000 r. , które to okresy traktuje się jako tożsame z okresami pobierania odpowiednich dodatków przysługujących na podstawie rozporządzenia z 2004r., nie wspomina o okresach otrzymywania dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych na podstawie rozporządzenia z 10 października 2000 r. Z § 26 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia wynika, że dodatek za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych i dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych są dwoma różnymi dodatkami. Treść tego przepisu przesądza, że w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej ustala się żołnierzowi uprawnienie do dwóch dodatków, tj. przysługującego na podstawie § 7 bądź § 8 w zw. z § 10a dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych, z uwzględnieniem okresów otrzymywania dodatku od dnia 1 października 2007 r., oraz dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych przysługującego na podstawie § 26 ust. 3 (bądź ust.1 ) i ust. 4 pkt 2 przy odpowiednim zastosowaniu § 8 i 7 ust. 1, z uwzględnieniem okresów otrzymywania dodatku do dnia 30 czerwca 2004 r. Zgodnie z § 26 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia - żołnierz ma w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej prawo do jednego najwyższego dodatku. Organ odwoławczy uznał, że ustalenia i wyliczenia organu niższej instancji były prawidłowe, a żołnierzowi przysługuje jeden wyższy dodatek- za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych w kwocie 180 zł. J. P. wniósł skargę na powyższą decyzję Dowódcy Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. Domagał się on uchylenia decyzji organów obu instancji twierdząc, że świadczenie zostało ustalone w niewłaściwej wysokości. Skarżący wskazał, że przyznano mu jeden wyższy dodatek, jednak jest on niższy od wysokości dodatku otrzymywanego przez niego w ostatnim czasie. Wskazał, że w przedmiotowym rozporządzeniu z dnia 8 czerwca 2004 r. brak jest unormowań uniemożliwiających łączne liczenie okresu otrzymywania dodatku specjalnego za bezpośrednią obsługę statków powietrznych do okresu otrzymywania dodatku specjalnego za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych Dodatek przyznany od dnia 1 października 2007 r., mimo zmiany nazwy, jest kontynuacją dodatku otrzymywanego do dnia 30 czerwca 2004 r. i jako taki powinien być przyznany w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej w pełnej wysokości tzn. 450 zł. Dodatek przyznawany jest za wykonywanie tych samych zadań , za które wypłacano dodatek na podstawie rozporządzenia z 2000 r. , a ponadto do okresu służby przy bezpośredniej obsłudze wojskowych statków powietrznych , od której zależy wysokość otrzymywanego dodatku wlicza się okresy służby poprzedzające wejście w życie obecnie obowiązującego rozporządzenia, co potwierdza, że dodatek za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych, mimo zmienionej nazwy, jest kontynuacją dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych. Skarżący podniósł, że z dniem 30 czerwca 2011 r. organy wojskowe zmieniły praktykę w zakresie przyznawania dodatków, mimo że nie zmieniły się przepisy; wcześniej zarówno dowódcy jednostek wojskowych jak i wojskowe biura emerytalne traktowały dodatek za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych jako kontynuację dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych, przyznanego na podstawie przepisów rozporządzenia z dnia 10 października 2000 r. W odpowiedzi na skargę Dowódca Brygady Lotnictwa Marynarki Wojennej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna. Organy obu instancji oparły swoje rozstrzygnięcia na treści przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 8 czerwca 2004 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy zawodowych (Dz. U. Nr 141, poz.1497 ze zm.), zwanego dalej "rozporządzeniem". Przepis § 26 ust. 3 rozporządzenia stanowi, że żołnierz zawodowy, który w dniu 30 czerwca 2004 r. spełniał warunki uprawniające do przywrócenia dodatków na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy, otrzymuje te dodatki w ostatnim miesiącu pełnienia czynnej służby wojskowej. Ponadto z § 26 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia wynika, że w zakresie przyznawania tego dodatku stosuje się odpowiednio § 8 , z tym że w razie zbiegu prawa do takiego dodatku z dodatkiem specjalnym przysługującym na podstawie rozporządzenia żołnierz zawodowy otrzymuje tylko jeden najwyższy dodatek. Z kolei § 7 ust. 1 rozporządzenia stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymuje dodatek specjalny o charakterze stałym, w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej dodatek ten przysługuje: 1) w pełnej wysokości - jeżeli żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym przez okres co najmniej 10 lat; 2) w wysokości 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, w którym żołnierz otrzymywał dodatek specjalny o charakterze stałym - jeżeli żołnierz otrzymywał go przez okres krótszy niż 10 lat, z tym że okres przekraczający sześć miesięcy traktuje się jako pełny rok. W § 27 rozporządzenia wskazano, że dla celów , o których mowa w § 7 ust. 1 okresy pobierania przez żołnierza zawodowego przed dniem 30 czerwca 2004 r. dodatków o charakterze stałym dla określonych służb, za pełnienie wskazanej służby, w konkretnych jednostkach czy w konkretnym charakterze, przysługującego na podstawie rozporządzenia wymienionego w § 26 ust. 1 traktuje się jako okres otrzymywania dodatku specjalnego, o którym mowa w wymienionych paragrafach rozporządzenia. W § 27 nie wskazano, by okres pobierania przez żołnierza zawodowego przed dniem 30 czerwca 2004 r. dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych, przysługującego na podstawie rozporządzenia MON z 10 października 2000 r. należało traktować jako okres otrzymywania dodatku specjalnego , o którym mowa w § 10 a rozporządzenia, czyli dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych. Organy na tej podstawie uznały, że skarżącemu należy ustalić prawo do dwóch różnych dodatków specjalnych- do wcześniej pobieranego dodatku- za bezpośrednią obsługę statków powietrznych, który przysługiwałby w wysokości 112,50 zł , oraz do ostatnio pobieranego dodatku – za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych w wysokości 180 zł. Wysokość tego ostatniego organy ustaliły na podstawie § 7 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia przyjmując, że w przypadku skarżącego jest to 1/10 ostatnio pobranej kwoty dodatku specjalnego za każdy rok, w którym otrzymywał on dodatek specjalny o charakterze stałym , bowiem otrzymywał on go przez okres krótszy niż 10 lat – od 1 października 2007 r. ( czyli od dnia wejścia w życie zmiany rozporządzenia z dniem 1 października 2007 r. przez dodanie § 10 a przez § 1 pkt 6 rozporządzenia z dnia 7 lutego 2008 r., Dz. U. Nr 29, poz. 171) do dnia 30 listopada 2011 r. – czyli przez 4 lata. Organy obu instancji stoją na stanowisku, że mamy do czynienia z dwoma różnymi dodatkami, wobec czego należy ustalić uprawnienie skarżącego do obu dodatków, a przysługuje mu tylko jeden, wyższy – zgodnie z § 26 ust. 4 pkt 1 rozporządzenia, czyli kwota 180 zł. Jak już wyżej wskazano, organy oparły swe rozstrzygnięcia w istocie o treść przepisów rozporządzenia. Należy jednak zwrócić uwagę na fakt, że ustawa z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (tj. Dz. U. z 2010r., Nr 90, poz. 593 ze zm.), zwana dalej "ustawą" w art. 80 ust. 1 stanowi, że żołnierze zawodowi otrzymują następujące dodatki do uposażenia zasadniczego: 1) dodatek specjalny - za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej; 2) dodatek służbowy - za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych; 3) dodatek za długoletnią służbę wojskową. Z kolei art. 80 ust. 5 b w/w ustawy stanowi, że żołnierzowi zawodowemu, który otrzymywał dodatki, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, przyznaje się te dodatki w ostatnim miesiącu pełnienia służby, w wysokości uzależnionej od okresu ich otrzymywania. O istocie dodatków wymienionych w art. 80 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy stanowią nie ich nazwy- "dodatek specjalny" czy ""dodatek służbowy", ale sprecyzowanie, że przysługują one "za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej" lub "za pełnienie zawodowej służby wojskowej na określonych stanowiskach dowódczych i kierowniczych lub samodzielnych albo w określonych jednostkach wojskowych". Skarżący otrzymywał dodatek za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej- za bezpośrednią obsługę statków powietrznych – w okresie od 10 marca 2000 r. do 3 marca 2003 r. Był to dodatek normowany § 11 pkt 1 d oraz § 18 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r. w sprawie dodatków do uposażenia zasadniczego żołnierzy (Dz. U. Nr 90, poz.1005 ze zm.) Wynika z tego , że skarżący otrzymywał - w rozumieniu obecnie obowiązującej ustawy - dodatek specjalny. Nadmienić należy, że z kolei "dodatek specjalny" , o jakim mowa była w przywołanym rozporządzeniu Ministra Obrony Narodowej z dnia 10 października 2000 r., związany był z zajmowaniem konkretnych stanowisk służbowych lub pełnieniem służby w konkretnej jednostce wojskowej, czyli obejmował swoim zakresem "dodatek służbowy" w rozumieniu obecnie obowiązującej ustawy. Jednak, jak wskazano powyżej, o istocie dodatku nie decyduje jego "ogólna" nazwa . Tak więc w istocie skarżący otrzymywał dodatek za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej najpierw jako dodatek za bezpośrednią obsługę statków powietrznych ( 2 lata 11 miesięcy i 25 dni ) , później jako dodatek za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych ( 4 lata i dwa miesiące). Organy nie kwestionowały, że dodatki te przysługiwały za wykonywanie tych samych zadań. Należy też zauważyć, że – mimo nie ujęcia w § 27 rozporządzenia okresu pobierania dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych dla celów obliczenia wysokości dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych w ostatnim miesiącu pełnienia zawodowej służby wojskowej – okres pobierania dodatku za bezpośrednią obsługę statków powietrznych wlicza się do okresu służby uprawniającego do przyznania dodatku za bezpośrednią obsługę wojskowych statków powietrznych ( § 10 a ust. 5 rozporządzenia). Tak więc uznać należy, że z treści art. 80 ust. 5 b ustawy wynika, iż jedynym kryterium ustalania wysokości otrzymywanego dodatku za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej jest okres jego otrzymywania. Skoro zaś w systemie prawa aktem wyższego rzędu jest ustawa, a rozporządzenie jest aktem niższego rzędu, to w razie wątpliwości co do obowiązywania aktów prawnych zasadą jest, że akt wyższego rzędu uchyla akt niższego rzędu ( porównaj wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 2011 r. , sygn. akt I OSK 2/11, publ. baza LEX nr 795514) . Istotne w sprawie jest to, że skarżący otrzymywał dodatek za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej - w rozumieniu przepisów ustawy - przez okres dłuższy, niż ustaliły to organy. W tej sytuacji wysokość należnego skarżącemu dodatku za szczególne właściwości lub warunki pełnienia zawodowej służby wojskowej, który należy przyznać w ostatnim miesiącu pełnienia służby w myśl art. 80 ust. 5b ustawy należy ustalić z uwzględnieniem faktu, że skarżący otrzymywał taki dodatek przez okres dłuższy niż 4 lata. Mając na uwadze powyższe Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 a ) w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji. Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd określił , iż zaskarżona decyzja może być wykonana. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania.