III SA/Gd 302/21

WyrokWSA w Gdańsku2021-06-10

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski, Janina Guść, Alina Dominiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie posiadającej ustalone prawo do zasiłku stałego przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, pomimo że zasiłek stały jest świadczeniem wyłączającym przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że osobie sprawującej opiekę nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, która posiada ustalone prawo do zasiłku stałego, nie przysługuje świadczenie pielęgnacyjne. Pobieranie zasiłku stałego stanowi negatywną przesłankę wynikającą wprost z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych, która wyłącza prawo do świadczenia pielęgnacyjnego. Sąd podkreślił, że nie istnieje możliwość wyboru świadczenia ani przyznania świadczenia pielęgnacyjnego pomniejszonego o wysokość zasiłku stałego w przypadku zbiegu tych uprawnień.
Stan faktyczny
Skarżący K. S. złożył wniosek o świadczenie pielęgnacyjne z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując na pobieranie przez skarżącego zasiłku stałego oraz nieustaloną datę powstania niepełnosprawności matki. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżący zaskarżył decyzję, zarzucając błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Mierzejewski (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Janina Guść Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 10 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę. K. S. (dalej jako "wnioskodawca", "strona" albo "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 15 stycznia 2021 r. nr [...] wydaną w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. W sprawie zaistniały następujące okoliczności faktyczne i prawne: Po rozpatrzeniu złożonego w dniu 28 października 2020 r. w MOPR w [...] przez K. S. wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego Prezydent Miasta [...] wydał w dniu 26 listopada 2020 r. decyzję nr [...] odmawiającą świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawną matką R. S. W podstawie prawnej decyzji organ pierwszej instancji wskazał art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "k.p.a.") oraz art. 17, art. 20 ust. 3, art. 23, art. 24 ust. 1-4, art. 25, art. 26 ust. 1, ust. 2 i art. 32 ust. 1d ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "u.ś.r."). W uzasadnieniu wydanej decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że pomimo posiadania przez R. S. orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz prawidłowo sprawowanej opieki nie zostały spełnione przez wnioskodawcę przesłanki ustawowe do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Wnioskodawca pobiera bowiem zasiłek stały (przesłanka negatywna z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r.). Nie da się również ustalić daty powstania niepełnosprawności R. S., a zgodnie z art. 17 ust. 1b tej ustawy świadczenie pielęgnacyjne przysługuje, jeżeli niepełnosprawność osoby wymagającej opieki powstała nie później niż do ukończenia 18 roku życia lub w trakcie nauki w szkole lub w szkole wyższej, jednak nie później niż do ukończenia 25 roku życia. Po rozpoznaniu odwołania strony, zaskarżoną decyzją z dnia 15 stycznia 2021 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przytoczył przepisy materialne regulujące zasady przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego po czym wskazał, że podstaw odmownego rozpatrzenia wniosku nie daje stwierdzenie tzw. przesłanki wieku osoby niepełnosprawnej związanej z momentem powstania niepełnosprawności, w tym jej stwierdzenia u osoby dorosłej (art. 17 ust. 1b u.ś.r.). Wskazując na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. wydany w sprawie K 38/13 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1443) Kolegium podzieliło linię orzeczniczą sądów administracyjnych, które w odniesieniu do opiekunów dorosłych osób niepełnosprawnych wnoszących o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego po wyroku Trybunału, dostrzegają jego wpływ na obecną sytuację tych podmiotów. W odniesieniu natomiast do drugiej przyczyny odmowy, to jest faktu pobierania przez wnioskodawcę zasiłku stałego Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji. W przedmiotowej sprawie zaistniała negatywna przesłanka z art. 17 ust. 5 pkt la u.ś.r., uniemożliwiająca przyznanie stronie wnioskowanego świadczenia Zasiłek ten został przyznany K. S. na mocy decyzji Prezydent Miasta [...] z dnia 10 września 2020 r. nr [...] na okres od dnia 1 września 2020 r. do 30 września 2023 r. w kwocie 645 zł miesięcznie. Warto wspomnieć, że K. S. na mocy orzeczenia z dnia 8 września 2020 r. nr [...], wydanego przez Powiatowy Zespół ds Orzekania o Niepełnosprawności w [...] został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z dopuszczeniem do pracy w warunkach chronionych. Kolegium wskazało, że przepis art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. zawiera zamknięty katalog okoliczności, których zaistnienie wyłącza prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. W świetle przepisów ustawy sytuacja osób, których istotną cechą wspólną jest rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny została zróżnicowana w ten sposób, że tych, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. ustawodawca pozbawił świadczenia pielęgnacyjnego, a tym, którzy mają prawo do świadczeń wymienionych w art. 27 ust. 5 ustawy pozwolił wybrać świadczenie pielęgnacyjne i wreszcie przyznał prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bez ograniczeń tym, którzy otrzymują inne dochody niż wymienione w tych dwóch przepisach. Stosownie do treści ar. 27 ust. 5 u.ś.r., w przypadku zbiegu uprawnień do świadczenia pielęgnacyjnego i świadczenia rodzicielskiego lub specjalnego zasiłku opiekuńczego lub dodatku do zasiłku rodzinnego, o którym mowa w art. 10, lub zasiłku dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów (Dz. U. z 2020 r., poz. 1297 ze zm.) - przysługuje jedno z tych świadczeń wybrane przez osobę uprawnioną - także w przypadku, gdy świadczenia te przysługują w związku z opieką nad różnymi osobami. Podobnie, w myśl art. 95 ust. 1 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2020 r., poz. 53 ze zm.), w przypadku zbiegu prawa do świadczenia emerytalnego lub rentowego z innym świadczeniem uprawnionemu do nich przysługuje prawo wyboru jednego z nich. Możliwości wyboru świadczenia nie przewidziano jednak w przypadku zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku stałego. Dlatego sytuacja faktyczna i prawna wnioskodawcy, mimo złożenia oświadczenia o rezygnacji z zasiłku stałego, jest diametralnie odmienna od sytuacji osób, których prawa do świadczeń zbiegają się na opisanych wyżej zasadach. W tych okolicznościach nie wchodzi w grę również przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego pomniejszonego o wysokość pobieranego zasiłku stałego. Wypłata świadczenia pielęgnacyjnego w wysokości odpowiadającej różnicy między ustawową wysokością tego świadczenia i wysokością zasiłku stałego pozostawałaby bowiem w sprzeczności z treścią art. 17 ust. 3 ustawy, który wysokość świadczenia pielęgnacyjnego określa jednoznacznie kwotowo i nie pozwala na samodzielne określanie jego wysokości przez organ administracji w oparciu o jakiekolwiek przesłanki. Praktyka taka, niezależnie od trudności co do ustalenia jej podstawy prawnej, spowodowałaby dalsze wątpliwości, co do zachowania zasady równości. W skardze na decyzję organu odwoławczego K. S. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., polegającą na pominięciu celów ustawy i przyjęcie, że okoliczność pobierania przez opiekuna zasiłku stałego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że rozpatrując sprawę organy poprzestały na literalnym brzmieniu treści art. 17 ust 5 pkt 1 lit a u.ś.r. przyjmując, że skoro skarżący ma ustalone prawo do zasiłku stałego, to nie przysługuje mu świadczenie pielęgnacyjne. Poprzestanie na wykładni językowej może prowadzić do takiego wniosku, to jednak zdaniem skarżącego zastosowanie dyrektyw wykładni systemowej oraz dyrektyw wykładni funkcjonalnej i celowościowej prowadzi do takiego rozumienia tego przepisu, że wyłącza on prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osoby mającej ustalone prawo zasiłku stałego, gdy uprawniony przy zbiegu uprawnień do tych świadczeń nie złoży oświadczenia o rezygnacji z prawa do zasiłku stałego. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym oraz w teorii prawa zgodnie wskazuje się na potrzebę uzupełnienia wyników wykładni językowej wynikami wykładni systemowej i funkcjonalnej. Podnosi się, że pomimo, iż proces wykładni zaczyna się zawsze od dyrektyw językowych, to nie może się on do nich ograniczać. Bez względu na wynik tej wykładni, proces egzegezy tekstu prawnego winien być kontynuowany. Zastosowanie bowiem dyrektyw funkcjonalnych i systemowych może prowadzić do odrzucenia rezultatów wykładni językowej, nawet w sytuacjach, gdy wykładnia ta prowadzi do jednoznacznych rezultatów. Wykładnia językowa ogranicza się bowiem tylko do interpretacji tekstu prawnego zgodnie z prawidłami i znaczeniem języka etnicznego, w którym został on sporządzony. Tekst prawa powinien być jednak tak interpretowany, aby wynik interpretacji nie prowadził do sprzeczności z innymi obowiązującymi normami systemu prawa (wykładnia systemowa) oraz aby ustalenie znaczenia przepisu uwzględniało cel i rolę społeczną tego przepisu (wykładnia funkcjonalna). Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 30 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 1546/19) zróżnicowanie sytuacji opiekunów osób niepełnosprawnych polegających na wyłączeniu w całości prawa do świadczenia pielęgnacyjnego tych opiekunów, którzy mają ustalone prawo do jednego ze świadczeń wymienionych w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. w sytuacji, gdy to świadczenie jest niższe niż świadczenie pielęgnacyjne stało by sprzeczności z konstytucyjnymi zasadami równości wobec prawa (art. 32 ust. 1 Konstytucji), ale także z zasadami sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji), czy udzielania szczególnej pomocy rodzinom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej i społecznej (art. 71 ust. 1 zdanie drugie Konstytucji) i osobom niepełnosprawnym (art. 69 Konstytucji). W swoim orzecznictwie Trybunał Konstytucyjny stoi konsekwentnie na stanowisku, że obowiązkiem ustawodawcy jest stanowienie prawa, które będzie urzeczywistniało zasadę sprawiedliwości społecznej. "Pojęcie sprawiedliwości wiąże się z innymi pojęciami, takimi jak równość wobec prawa, solidarność społeczna, minimum bezpieczeństwa socjalnego oraz zabezpieczenie podstawowych warunków egzystencji osób pozostających bez pracy nie z własnej woli" (orzeczenie z 25 lutego 1997 r., sygn. K 21/95, OTKZU nr 1/1997, poz. 7). W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021, poz. 137) i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej powoływanej w skrócie jako "p.p.s.a."), sąd bada zaskarżone orzeczenie (w realiach niniejszej sprawy decyzję administracyjną) pod kątem jego zgodności z obowiązującym prawem, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracji publicznej konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c p.p.s.a.), a także, gdy decyzja lub postanowienie organu dotknięte jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Kontrolując legalność wydanych w sprawie decyzji Sąd stwierdził, że odpowiadają one przepisom obowiązującego prawa, wobec czego brak jest podstaw do ich wyeliminowania z obrotu prawnego. Przedmiotem oceny Sądu skarżący uczynił decyzję organu odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji o odmowie przyznania skarżącemu świadczenia pielęgnacyjnego wnioskowanego w związku z opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką. Wskazać w tym miejscu należy, że w art. 17 u.ś.r. szczegółowo określono przesłanki, od spełnienia których uzależnione jest pozytywne rozpatrzenie wniosku opiekuna osoby niepełnosprawnej o przyznanie świadczenia mającego w określonym stopniu rekompensować brak możliwości świadczenia pracy w związku z opieką, jaką sprawuje nad osobą niepełnosprawną. Wskazane przez ustawę przesłanki muszą być spełnione kumulatywnie. Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce lub ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom na których zgodnie z przepisami ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W ocenie Sądu, zestawiając okoliczności faktyczne rozpatrywanej sprawy ze wskazaną regulacją prawną uznać należy, że w przedmiotowej sprawie skarżący nie spełnił przesłanki rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub jej niepodejmowania w związku ze sprawowaniem opieki. Należy w tym miejscu wskazać, że przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego jest formą wynagrodzenia przez Państwo osoby, na której ciąży obowiązek alimentacyjny względem osoby niepełnosprawnej, w zamian za rezygnację albo niepodejmowanie zatrudnienia w związku z koniecznością opieki nad tą osobą niepełnosprawną. O rezygnacji z zatrudnienia, czy też świadomym jego niepodejmowaniu można mówić w sytuacji, gdy osoba sprawująca opiekę jest obiektywnie zdolna do podjęcia zatrudnienia. Musi więc istnieć związek przyczynowy między rezygnacją przez opiekuna z zatrudnienia (nie podejmowania przez niego pracy) a koniecznością sprawowania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny wskazanym w przepisie art. 17 u.ś.r. W przedmiotowej sprawie takiego związku przyczynowego nie ma. W sprawie nie jest bowiem sporne, że skarżący orzeczeniem z dnia 8 września 2020 r. został zaliczony do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności do dnia 30 września 2023 r. Na podstawie posiadanego przez skarżącego orzeczenia decyzją z dnia 10 września 2020 r. przyznano zasiłek stały dla osoby samotnie gospodarującej wskazując w uzasadnieniu wydanej decyzji, że w sprawie stwierdzono m.in. niepełnosprawność skarżącego oraz długotrwałą lub ciężką chorobę. Z kolei R. S. już wcześniej, to jest orzeczeniem z dnia 9 listopada 2018 r. została zaliczona do znacznego stopnia niepełnosprawności. Zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (tekst jednolity: Dz. U. z 2020 r., poz. 1876 ze zm.), zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej;. W świetle art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2021 r., poz. 291 ze zm.) całkowicie niezdolną do pracy jest osoba, która utraciła zdolność do wykonywania jakiejkolwiek pracy. Ponadto całkowita niezdolność do pracy spowodowana niepełnosprawnością dotyczy osób zaliczanych do pierwszej i drugiej grupy inwalidzkiej oraz osób o znacznym i umiarkowanym stopniu niepełnosprawności (zob. art. 6 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej). Względem skarżącego wydano orzeczenie o zaliczeniu do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Należy w tym miejscu zaznaczyć, że niezdolność do pracy nie jest tożsama z niepełnosprawnością. Osoba niezdolna do pracy nie musi być niepełnosprawna, a niepełnosprawny może być zdolny do pracy, niemniej może on wykonywać pracę specjalnie chronioną, w warunkach przystosowanych do stopnia niepełnosprawności. Po rozważeniu wskazanego powyżej, podstawowego problemu Sąd zobligowany był odnieść się do zarzutu naruszenia art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r. Skarżący w treści skargi podniósł, że organy orzekające pominęły cele tej ustawy i błędnie przyjęły, że okoliczność pobierania zasiłku stałego stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Sądu orzekającego w tym składzie argumentacja skarżącego w tym zakresie nie zasługuje na uwzględnienie, a przedmiotowej konstatacji, wobec niespełnienia przez skarżącego przesłanki z art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie poddają w wątpliwość tezy zaprezentowane w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 kwietnia 2020 r. (sygn. akt I OSK 1546/19; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl), który – co warte podkreślenia – nie zapadł w analogicznym stanie faktycznym. Zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a u.ś.r., świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym. Należy podkreślić, że zasiłek stały jest świadczeniem mającym na celu zapewnienie dochodów osobie, która własnym staraniem nie jest w stanie ich sobie zapewnić. Brak takiej możliwości wynika z całkowitej niezdolności do pracy lub z niezdolności do pracy spowodowanej osiągnięciem wieku emerytalnego. Przyznając zasiłek Państwo przejmuje zatem utrzymanie osób będących w niedostatku, którym nie można zapewnić wystarczających dochodów w ramach innych form zabezpieczenia społecznego. Przyczyny znalezienia się w trudnej sytuacji życiowej nie są w tym przypadku istotne, przy czym trudna sytuacja życiowa wynika przede wszystkim z braku zdolności do świadczenia pracy (taka sytuacja ma miejsce w rozpatrywanej sprawie). Świadczenie pielęgnacyjne ma natomiast, przynajmniej w części, zrekompensować brak dochodu z tytułu zatrudnienia lub pracy zarobkowej osobie, która zatrudnienia (pracy zarobkowej) nie może wykonywać, ponieważ musi opiekować się niepełnosprawnym członkiem rodziny, nie mogącym samodzielnie egzystować (zgodnie art. 17 ust. 1 u.s.r.). Mając na uwadze konieczność spełnienia generalnej przesłanki określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r., jak i bezsporny fakt pobierania przez skarżącego zasiłku stałego przyznanego z uwagi na zaliczenie do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności z dopuszczeniem do pracy w warunkach chronionych wskazać należy, że w realiach sprawy nie istnieje możliwość wyboru świadczenia w przypadku zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego i zasiłku stałego z powołaniem się na art. 27 ust. 5 u.ś.r. Nie ma nadto podstaw do rozważań, czy skarżącemu może być przyznane świadczenie, stanowiące różnicę między wysokością świadczenia pielęgnacyjnego, a pobieranym zasiłkiem stałym. Z tych samych powodów nie ma podstaw by czynić rozważania, czy skarżącemu można przyznać świadczenie o najwyższej kwotowo wysokości (świadczenie pielęgnacyjne) z równoczesnym zawieszeniem prawa do niższego kwotowo świadczenia (zasiłku stałego), czy też wstrzymać wypłatę niższego kwotowo świadczenia (zasiłku stałego). W realiach sprawy, w świetle przesłanki podstawowej określonej w art. 17 ust. 1 u.ś.r., określone wątpliwości budzi nadto zakres sprawowanej przez skarżącego opieki. Lektura wywiadu środowiskowego sporządzonego w dniu 9 listopada 2020 r. pomimo wskazań pracownika socjalnego uzasadnia uznanie, że czynności, które wykonuje skarżący względem matki nie stanowią stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy lecz noszą w istocie cechy pomocy o charakterze doraźnym. Podkreślenia wymaga, że w wywiadzie wskazano wprost, że matka skarżącego zamieszkuje sama, określone czynności wykonuje samodzielnie, a skarżący pojawia się w mieszkaniu matki dopiero wtedy, gdy ta zasygnalizuje złe samopoczucie albo problemy z poruszaniem się. Uznawszy zatem zarzuty podniesione w skardze za niezasadne, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku. Wyrok w sprawie Sąd wydał na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym zgodnie z art. 119 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło