III SA/Gd 306/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.) Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Zegan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2014 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie skreślenia z ewidencji instruktorów oddala skargę. Decyzją z dnia 24 czerwca 2013 r. nr [...] Prezydent Miasta orzekł o skreśleniu z ewidencji instruktorów W. G. Przyczyną skreślenia był fakt, że wymieniony w zakreślonym terminie nie przedłożył aktualizacji danych instruktora. W. G. odwołał się od tej decyzji wskazując, że w dniu 5 kwietnia 2013 r. otrzymał z Urzędu Miasta [...] wezwanie do przedłożenia aktualnych danych, jednakże z przyczyn od niego niezależnych nie mógł tego dokonać osobiście. W zastępstwie stawiła się jego żona, posiadająca stosowne upoważnienie, ale urzędniczka nie chciała z nią rozmawiać, wskazując na inne metody przesłania żądanych danych, np. poczta mailowa. Nadto pracownik urzędu nie przyjął do niej informacji, że mąż nie przebywa w miejscu zameldowania, a pod adresem: ul. [...] w G., gdzie winna być kierowana korespondencja, kontakt z nim będzie możliwy dopiero w lipcu 2013 r. Organ pierwszej instancji nie wziął tych okoliczności pod uwagę i już w dniu 20 maja 2013 r. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie skreślenia z ewidencji instruktorów. Odwołujący zaznaczył, że decyzję o skreśleniu z ewidencji egzaminatorów otrzymał w dniu 2 sierpnia 2013 r. od rodziców zamieszkałych przy ul. [...] w G. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2014 r. sygn. akt [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcz, na podstawie art. 134 w zw. z art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2013, poz. 267 ze zm.) – dalej: "k.p.a.", stwierdziło uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 129 § 1 i § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia stronie. Odwołanie wniesione po upływie terminu przewidzianego w art. 129 § 2 k.p.a. powoduje bezskuteczność odwołania i rodzi po stronie organu administracji obowiązek stwierdzenia, uchybienia terminu do wniesienia odwołania. W rozpatrywanej sprawie decyzja organu pierwszej instancji została przesłana stronie na adres: ul. [...] w G., tj. adres, na który wcześniej zostało wysłane wezwanie do przedłożenia aktualnych danych umieszczonych w ewidencji instruktorów (odebrane przez stronę się w dniu 11 kwietnia 2013 r.). W aktach brak jest jakiegokolwiek pisma, w którym informowano by organ pierwszej instancji o zmianie adresu zamieszkania, czy też adresu do doręczeń strony. Zdaniem organu odwoławczego domniemana informacja o zmianie miejsca zamieszkania i adresu do doręczeń począwszy od lipca 2013 r. nie mogła mieć wpływu na skuteczność dokonania doręczenia, gdyż decyzja organu pierwszej instancji została wysłana wcześniej. Przesyłka zawierająca odpis decyzji została wysłana na wskazany wyżej adres w dniu 24 czerwca 2013 r. Mimo dwukrotnego awizowania nie została odebrana przez adresata i w dniu 11 lipca 2013 r. zwrócona do organu. Przesyłkę włączono do akt sprawy, przyjmując - zgodnie z art. 44 § 4 k.p.a., że decyzja została skutecznie doręczona w dniu 10 lipca 2013 r. Termin do wniesienia odwołania upływał zatem w dniu 24 lipca 2013 r., natomiast odwołanie wniesione zostało w dniu 12 sierpnia 2013 r., po upływie czternastodniowego terminu do jego wniesienia. Z akt sprawy wynika, że w dniu 24 lipca 2013 r. organ pierwszej instancji po raz drugi wysłał decyzję do strony na adres: ul. [...] w G. Przesyłka ta została odebrana przez pełnoletniego domownika w dniu 29 lipca 2013 r. Niemniej jednak, późniejsze doręczenie decyzji, która została doręczona zastępczo, nie powoduje otwarcia od początku terminu do wniesienia odwołania. Organ odwoławczy podsumował, że przedstawione okoliczności sprawy oraz brak wniosku o przywrócenie uchybionego terminu obligowały go do wydania postanowienia o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W. G. zaskarżył powyższe postanowienie organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku twierdząc, że jest ono krzywdzące. Skarżący podniósł, że w okresie, gdy otrzymywał korespondencję z Urzędu Miasta [...], tj. do lipca 2013 r. przebywał w Zakładzie Karnym w G. Jeszcze przed rozpoczęciem odbywania kary upoważnił notarialnie żonę do reprezentowania go przed urzędami. Po otrzymaniu wezwania o aktualne dane instruktora, żona udała się do Urzędu Miasta. Urzędniczka nie chciała z nią rozmawiać i uśmiechając się szyderczo powiedziała, że są różne sposoby nawiązania kontaktu. Odprawiła żonę mówiąc, że takie upoważnienie jest nic nie warte i wyśle wezwanie jeszcze raz, ale żeby go nie odbierać; w lipcu 2013 r. skarżący powinien się osobiście zgłosić. Po opuszczeniu przez skarżącego Zakładu Karnego zadzwoniła urzędniczka i powiedziała żeby złożył ankietę z aktualnymi danymi. Następnie skarżący udał się do Urzędu Miasta celem wyjaśnienia sprawy, złożenia przedmiotowej ankiety oraz odwołania. Skarżący uważa, że urzędniczka wiedziała, że został on skazany, co było powodem przesłania ankiety personalnej, a w sytuacji, gdy nie mógł się stawić osobiście, podejrzewała, że przebywa w Zakładzie Karnym. Gdyby spytała jego żonę o adres do korespondencji lub pozwoliła wypełnić ankietę, obecna sytuacja nie miałaby miejsca. Można zatem przyjąć, że postępowanie urzędniczki zmierzało do odebrania mu uprawnień instruktora nauki jazdy pod jakimkolwiek pretekstem. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Organ dodał, że pozyskał wyjaśnienia pracownika organu pierwszej instancji prowadzącego sprawę i nie potwierdzają one zasadności zarzutów sformułowanych w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Sądy administracyjne zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej zwanej "p.p.s.a.". W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie było postanowienie z dnia 19 lutego 2014 r. (nr [...]) Samorządowego Kolegium Odwoławczego, którym organ stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ w podstawie prawnej wskazał art. 134 i art. 129 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267 zer zm.), dalej zwanej "k.p.a.". Zgodnie z art. 129 § 2 k.p.a. odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie – od dnia jej ogłoszenia. Stosownie zaś do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. W ocenie Sądu kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma prawidłowość doręczenia decyzji Prezydent Miasta z dnia 24 czerwca 2013 r. nr [...]. Jak przewiduje art. 42 § 1 k.p.a. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy. W przypadku nieobecności adresata pisma doręcza się, za pokwitowaniem, dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy domu, jeżeli osoby te podjęły się oddania pisma adresatowi (art. 43 zd. 1 k.p.a.). Z kolei w myśl art. 44 k.p.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43 operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej. Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w placówce pocztowej, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej (...).W przypadku niepodjęcia przesyłki w ww. terminie pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia. Doręczenie uważa się za dokonane z upływem 14 dni, a pismo pozostawia się w aktach sprawy. Z akt sprawy wynika, że decyzja została doręczona dwukrotnie na adres ul. [...] w G. Po raz pierwszy przesyłka zawierającą decyzję została wysłana na ww. adres w dniu 24 czerwca 2013 r. Z uwagi na nieobecność adresata, przesyłkę złożono w dniu 26 czerwca 2013 r. w Urzędzie Pocztowym [...] przy ul. [...], o czym poinformowano adresata umieszczając zawiadomienie o powyższym w oddawczej skrzynce pocztowej. W dniu 3 lipca 2013 r. przesyłkę awizowano powtórnie, ponieważ przesyłka nie została odebrana przez adresata, w dniu 11 lipca 2013 r. zwrócono ją do organu. W dniu 24 lipca 2013 r. organ pierwszej instancji po raz drugi wysłał decyzję do strony na adres: ul. [...] w G. Przesyłka ta została odebrana przez pełnoletniego domownika w dniu 29 lipca 2013 r. Doręczenia nie można uznać za skuteczne, jeżeli pismo zostało błędnie zaadresowane. Skarżący wskazuje, że korespondencja była kierowana na niewłaściwy adres. Podnosi przy tym w skardze, że gdyby pracownica urzędu miasta spytała jego żonę o adres do korespondencji lub pozwoliła wypełnić ankietę, obecna sytuacja nie miałaby miejsca. Jako że skarżący podnosił podobne zarzuty w odwołaniu, organ odwoławczy wystąpił do organu pierwszej instancji o zajęcie stanowiska i ten przesłał sporządzoną przez pracownika organu w dniu 5 maja 2014 r. notatkę urzędową, z której wynika, że żona skarżącego stawiła się w Referacie Praw Jazdy i Rejestracji Pojazdów UM [...]. w celu złożenia pisma w imieniu swojego męża, gdzie została poinformowana o konieczności złożenia tego pisma poprzez Kancelarię Ogólną Urzędu. Pismo takie nie zostało jednak wniesione. W takim stanie sprawy organ nie posiadał informacji o zmianie adresu skarżącego. W tym miejscu należy zauważyć, że w dniu 11 kwietnia 2013 r. skarżącemu skutecznie doręczono wezwanie z dnia 5 kwietnia 2013 r. do przedłożenia aktualnych informacji w zakresie danych umieszczonych w ewidencji instruktorów poprzez wypełnienie załączonego do pisma druku i dostarczenie go do urzędu wraz potwierdzeniem, że nie był skazany prawomocnym wyrokiem sądu zgodnie z art. 33 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami ( Dz. U. z 2013 r. poz. 267 zm.). Wezwanie to zostało skierowane do skarżącego w związku z wejściem ww. ustawy w życie ( 19 stycznia 2013 r.) i nałożonym na organ prowadzący ewidencję obowiązkiem weryfikacji danych umieszczonych w ewidencji instruktorów, jak również weryfikacji uprawnień osób wpisanych do ewidencji, w związku ze zmianą przepisów prawa ( art. 130 ust. 4 powołanej ustawy). W ustawie o kierujących pojazdami wprowadzono m.in. uregulowanie, że instruktorem nie może być osoba skazana prawomocnym wyrokiem za określone przestępstwa ( art. 33 ust. 1 pkt 8 ). Ze zwrotnego poświadczenia odbioru pisma z dnia 5 kwietnia 2013 r. wynika, że pismo to skarżący odebrał osobiście. Ww. pismo zawierało pouczenie o obowiązku zawiadomienia organu o każdej zmianie adresu, z pouczeniem, że w razie zaniedbania tego obowiązku, doręczenie pisma pod dotychczasowym adresem ma skutek prawny. Obowiązek poinformowania organu o zmianie swojego adresu ciążył na skarżącym ponadto z uwagi na treść art. 37 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami, w myśl którego instruktor jest obowiązany przekazywać organowi prowadzącemu ewidencję informację o zmianie danych, o których mowa w art. 33 ust. 3 pkt 2-5 - w terminie 14 dni od dnia ich zmiany tj. m.in. danych o adresie zamieszkania ( pkt 4). W posumowaniu należy stwierdzić, że skarżący, pomimo ciążącego na nim obowiązku: raz wynikającego z zawartego w piśmie z dnia 5 kwietnia 2013 r. pouczenia, po wtóre z powołanego wcześniej art. 37 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy o kierujących pojazdami, nie poinformował organu o zmianie swojego adresu. Odnosząc się do argumentów podniesionych w odwołaniu oraz w skardze, to należy zauważyć, że do organu pierwszej instancji nie wpłynęło żadne pismo zawierające informację, że skarżący nie przebywa pod dotychczasowym adresem. Takiego pisma nie wniosła też żona skarżącego poinformowana o trybie składania pism w UM [...]. Zauważyć przy tym należy, że w odwołaniu skarżący podaje, iż w piśmie które chciała złożyć żona była informacja, że skarżący będzie przebywał w mieszkaniu przy ul. [...] w G. od lipca 2013 r. A contrario z treści takiego pisma organ mógłby wnosić, że skarżący przebywa do lipca 2013 r. pod dotychczasowym adresem. Dopiero w skardze skarżący podał, że do lipca 2013 r. przebywał w zakładzie karnym, nie informując o tym wcześniej organów orzekających w sprawie. Tym samym Sąd podziela stanowisko organu odwoławczego przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, że organ pierwszej instancji prawidłowo kierował korespondencję na adres: ul. [...] w G. Również prawidłowo organ ten stwierdził, że wobec skutecznego doręczenia skarżącemu pierwszej przesyłki zawierającej decyzję w dniu 10 lipca 2013 r., wadliwe było działanie organu pierwszej instancji polegające na ponownym doręczeniu przesyłki zawierającej decyzję. W sytuacji bowiem skutecznego doręczenia przesyłki w trybie art. 44 k.p.a., późniejsze ponowne doręczenie pisma stronie nie ma żadnego znaczenia prawnego. Doręczenie pisma w toku postępowania administracyjnego może nastąpić tylko raz (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2028/12, LEX nr 1342085). Mając na uwadze treść art. 129 § 2 k.p.a. termin do wniesienia odwołania, liczony od daty skutecznego doręczenia decyzji w trybie art. 44 k.p.a., upłynął w dniu 24 lipca 2013 r., zaś odwołanie zostało wniesione w dniu 12 sierpnia 2013 r., tym samym zasadnie organ odwoławczy stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Wobec powyższego Sąd na mocy art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.