III SA/Gd 308/24
WyrokWSA w Gdańsku2024-10-25
Skład orzekający: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak, Sędzia WSA Alina Dominiak, Asesor WSA Adam Osik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nałożenie kary pieniężnej na podstawie ustawy o transporcie drogowym za przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej i długości zespołu pojazdów, mimo że za przejazd pojazdem nienormatywnym nałożono karę na podstawie Prawa o ruchu drogowym, narusza zakaz podwójnego karania (ne bis in idem)?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kary nałożone na podstawie ustawy o transporcie drogowym i Prawa o ruchu drogowym nie naruszają zakazu podwójnego karania, ponieważ dotyczą różnych naruszeń i chronią odmienne dobra prawne. Kara z ustawy o transporcie drogowym ma na celu zapewnienie prawidłowości prowadzenia działalności gospodarczej w zakresie transportu i uczciwej konkurencji, podczas gdy kara z Prawa o ruchu drogowym służy zapobieganiu uszkodzeniom dróg i zagrożeniom w ruchu drogowym wynikającym z przejazdu pojazdami nienormatywnymi. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako bezzasadną.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku rozpoznał skargę T. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego (GITD), która utrzymała w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego (WITD) nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 12.000 zł. Kara została nałożona za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym, polegające na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o przekroczonej dopuszczalnej masie całkowitej (o 31,63%) oraz dopuszczalnej długości (o 3,73%). Skarżący zarzucił wadliwość kontroli, błędne pomiary, naruszenie zasad postępowania oraz naruszenie zakazu podwójnego karania, wskazując na potencjalne postępowanie na podstawie Prawa o ruchu drogowym.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bartłomiej Adamczak Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Asesor WSA Adam Osik po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 25 października 2024 r. sprawy ze skargi T. K. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 21 maja 2024 r. nr BP.501.2285.2023.2334.GD11.569364 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia 21 maja 2024 r. Główny Inspektor Transportu Drogowego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej: "k.p.a."), utrzymał w mocy decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia 18 września 2023 r., którą nałożono na T. K. (dalej: "skarżący") karę pieniężną w wysokości 12.000 zł za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.
Powyższa decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym:
Podczas kontroli drogowej zespołu pojazdów składającego się z trzyosiowego samochodu ciężarowego marki VOLVO oraz dwuosiowej przyczepy marki MHS, przeprowadzonej w dniu 27 kwietnia 2023 r. na drodze krajowej [...], stwierdzono przewóz ładunku drewna bukowego w 4 stosach. Dokonane wstępne (szacunkowe) pomiary drewna w korze wykazały, że jego objętość przestrzenna wynosiła 53,3 mp, miąższ drewna – 33,58 m3, masa rzeczywista drewna wynosiła 32 905 kg (w okazanym dokumencie wywozowym objętość drewna została określona na 30 m3, a jego masa na 29 400 kg). Obliczeń dokonano na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna (Dz. U. z 2012 r. poz. 536). Wobec podejrzenia przekroczenia dopuszczalnych norm wagowych kontrolowany zespół pojazdów wraz z ładunkiem skierowano do punktu kontrolno-wagowego, gdzie stwierdzono, że rzeczywista masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów wynosiła 52,65 ton i przekraczała wartość dopuszczalną (40 ton) o 12,65 ton, czyli o 31,625%, zaś jego rzeczywista długość wynosiła 19,45 m i przekraczała wartość dopuszczalną (18,75 m) o 0,70 m, czyli o 3,73%.
Pojazdem wykonywany był krajowy transport drogowy w imieniu i na rzecz skarżącego, prowadzącego działalność gospodarczą pod nazwą U.
W związku z powyższym stwierdzono naruszenia wykazane w załączniku nr 3 do ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2201 ze zm., dalej: "u.t.d.") pod lp. lp. 10.2.4, poprzez dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% oraz lp. 10.3.2, poprzez dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona - powyżej 2 % do mniej niż 20%.
Wobec powyższego Pomorski Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "WITD", "organ I instancji") decyzją z dnia 18 września 2023 r. nałożył na skarżącego karę pieniężną w łącznej wysokości 12.000 zł.
Główny Inspektor Transportu Drogowego (dalej: "GITD", "organ odwoławczy"), po rozpatrzeniu odwołania skarżącego, zaskarżoną decyzją z dnia 21 maja 2024 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko WITD w kwestii stwierdzonych naruszeń, które sankcjonowane są karą pieniężną w wysokości 10.000 zł (naruszenie z lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d.) oraz 2.000 zł (naruszenie z lp. 10.3.3 załącznika nr 3 do u.t.d.).
W pierwszej kolejności odniósł się do naruszenia polegającego na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20%.
Organ odwoławczy ustalił, że przewóz był wykonywany zespołem pojazdów, który przekraczał dopuszczalną masę całkowitą określoną w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 502, dalej: "rozporządzenie"), tj. 40 ton. Przewożony towar (drewno bukowe) był ładunkiem podzielnym w rozumieniu art. 2 pkt 35 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm., dalej: "p.r.d."). W wyniku dokonanych pomiarów stwierdzono przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej o 12,65 tony, tj. o 31,63% (rzeczywista masa całkowita pojazdu wynosiła 52,65 tony). Pomiary wymiarów zewnętrznych, nacisków osi oraz rzeczywistej masy całkowitej kontrolowanego zespołu pojazdów z ładunkiem zostały wykonane na stanowisku pomiarowym zatwierdzonym przez uprawnionego geodetę. Miejsce ważenia legitymowało się protokołem z pomiaru pochylenia terenu na stanowisku ważenia pojazdów. Pomiary masy całkowitej i nacisków osi wykonano przy użyciu przenośnej wagi do ważenia pojazdów w ruchu o nr fabrycznym EWP-WWSE-032, która posiadała świadectwo legalizacji ponownej wydane przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku w dniu 28 grudnia 2022 r., z okresem ważności legalizacji do dnia 28 stycznia 2025 r.
Organ odwoławczy za niezasadny uznał wniosek skarżącego o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania pracownika Lasów Państwowych, bowiem naruszenie zostało stwierdzone na podstawie pomiarów wykonanych na zalegalizowanym urządzeniu do ważenia, przeprowadzenie dowodu nie wniosłoby nic nowego do sprawy, co miałoby wpływ na jej rozstrzygnięcie. Biorąc pod uwagę masę własną kontrolowanego pojazdu ciężarowego i przyczepy (11 770 kg i 3300 kg) oraz masę ładunku z dokumentu wywozowego (29 400 kg), ich masa przekraczała dozwoloną wagę 40 000 kg. Organ odwoławczy podkreślił, że kierowca wykonujący przewóz drewna został pouczony o możliwości przeprowadzenia powtórnego pomiaru i nie skorzystał z tego prawa, jak również nie zgłosił uwag do wykonanych pomiarów, oświadczył, że pojazd nie był wyposażony w wbudowany elektroniczny system pomiarów nacisków osi. Kierowca odmówił podpisania protokołu, powołując się na "politykę firmy".
Odnosząc się do naruszenia polegającego na dopuszczeniu do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona – powyżej 2% do mniej niż 20%, organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia, w przypadku zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy długość pojazdu nie może przekraczać 18,75 m. Z dokonanych pomiarów wynika, że długość zespołu pojazdów wynosiła 19,45 m. Doszło zatem do przekroczenia dopuszczalnej normy o 0,70 m, tj. o 3,73%. Pomiary zostały wykonane za pomocą przymiaru wstęgowego BMI o nr [...], posiadającym świadectwo wzorcowania z dnia 13 października 2022 r.
Organ odwoławczy nie stwierdził podstaw do umorzenia postępowania na podstawie art. 92c ust. 1 u.t.d.
Zdaniem GITD postępowanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy, w związku z czym brak jest podstaw do uwzględnienia podniesionych przez skarżącego zarzutów naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 i art. 107 § 1 k.p.a.
Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, żądając uchylenia decyzji organów obu instancji. Skarżący podniósł zarzut naruszenia zasad ogólnych postępowania, tj. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a., poprzez wydanie decyzji bez poszanowania obowiązującego prawa, bez podjęcia wszelkich czynności mających na celu dogłębne wyjaśnienie stanu faktycznego oraz obowiązujących przepisów oraz przeprowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie do władzy publicznej. Skarżący wskazał, że kierowca, po zapoznaniu się z protokołem, nie zgodził się z jego treścią oraz dokonanymi pomiarami i odmówił jego podpisania. Zdaniem skarżącego kontrola została przeprowadzona wadliwie, a wyniki pomiarów są błędne i winny zostać pominięte. Wskazania na wadze zmieniały wartości (włączały się błędy), opony pojazdu najeżdżały na krawędzie wag, które nie były ustabilizowane w dołach fundamentowych. Nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego skutkuje naruszeniem przepisów prawa materialnego, poprzez niewłaściwe ich zastosowanie. Skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym, poprzez ich niewłaściwe zastosowanie. Zdaniem skarżącego w sprawie zaistniały przesłanki z art 140aa pkt 4 p.r.d. , uzasadniające umorzenie postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej.
Skarżący zarzucił także, że organ prowadzi dwa postępowania dotyczące tej samej kontroli – jedno na podstawie ustawy Prawo o ruchu drogowym i drugie na podstawie ustawy o transporcie drogowym. W ocenie skarżącego działanie takie jest sprzeczne z zasadą ne bis in idem.
W odpowiedzi na skargę GITD wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.), dalej jako "p.p.s.a.", sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest bezzasadna.
Spór w niniejszej sprawie dotyczył zasadności nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 ton, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% oraz za dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2 % do mniej niż 20%.
Sąd w niniejszej sprawie uznał za prawidłowe ustalenia stanu faktycznego, dokonane przez organy obu instancji i przyjął je za własne.
Zauważyć zatem należy, że podstawą materialnoprawną wydania zaskarżonej decyzji był art. 92a ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym ( tj. Dz.U. z 2022 r., poz.2201 ze zm., dalej jako "u.t.d.").
Zgodnie z tym przepisem , podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 50 złotych do 12 000 złotych za każde naruszenie, z tym że przedsiębiorca prowadzący pośrednictwo przy przewozie osób z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego podlega karze pieniężnej w wysokości od 5000 złotych do 40 000 złotych za każde naruszenie.
Zgodnie z art. 92a ust.3 u.t.d suma kar pieniężnych, o których mowa w ust. 1, nałożonych za naruszenia stwierdzone podczas jednej kontroli drogowej, nie może przekroczyć kwoty 12 000 złotych.
W myśl art. 92a ust. 7 u.t.d., wykaz naruszeń obowiązków lub warunków przewozu drogowego, o których mowa w ust. 1, wysokości kar pieniężnych za poszczególne naruszenia, a w przypadku niektórych naruszeń numer grupy naruszeń oraz wagę naruszeń wskazane w załączniku I do rozporządzenia Komisji (UE) 2016/403:
1) popełnionych przez podmiot wykonujący przewóz drogowy określa lp. 1-9,
2) popełnionych przez przewoźnika drogowego w związku z wykonywaniem transportu drogowego określa lp. 10 załącznika nr 3 do ustawy.
Skarżącemu przypisano naruszenie określone w Ip.10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d.: dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej 20% ( kara pieniężna w wysokości 10 000 zł) oraz w Ip.10.3.2.: dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20% ( kara pieniężna w wysokości 2 000 zł).
Jak ustalono w niniejszej sprawie, przedmiotowy zespół pojazdów składał się z trzyosiowego samochodu ciężarowego marki VOLVO oraz dwuosiowej przyczepy marki MHS.
Zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 502, dalej: "rozporządzenie"), dopuszczalna masa całkowita pojazdu nie może przekraczać w przypadku zespołu pojazdów, złożonego z pojazdów mających łącznie co najmniej 5 osi, w którym pojazdem ciągnącym jest pojazd samochodowy - 40 ton.
Przepis art. 2 pkt 35 lit. b) ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1047 ze zm., dalej: "p.r.d.") stanowi, że ładunkiem niepodzielnym jest ładunek, który bez niewspółmiernie wysokich kosztów lub ryzyka powstania szkody nie może być podzielony na dwa lub więcej mniejszych ładunków.
Przewożony towar (drewno bukowe) był ładunkiem podzielnym w rozumieniu powyższego przepisu.
Na podstawie wstępnych pomiarów zespołu pojazdów ustalono , że objętość przestrzenna drewna wynosiła 53,3 mp, miąższ drewna – 33,58 m3, masa rzeczywista drewna wynosiła 32 905 kg.
Obliczeń dokonano na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska oraz Ministra Gospodarki z dnia 2 maja 2012 r. w sprawie określenia gęstości drewna (Dz. U. z 2012 r. poz. 536). Przepis § 1 ust.1 i 2 w/w rozporządzenia stanowi, że rozporządzenie określa gęstość drewna dla gatunków drewna mającego zastosowanie w przemyśle i budownictwie, przewożonego środkami transportu drogowego, wyrażoną w kg/m3. Gęstość drewna określa się w tabeli stanowiącej załącznik do rozporządzenia. W tabeli tej wskazano, że gęstość gatunku drewna – buk - w kg/m 3 wynosi 980, przy czym w przypadku drewna mierzonego w stosach, jego objętość wyrażoną w metrach przestrzennych przelicza się na objętość w metrach sześciennych przy zastosowaniu współczynników zamiennych określonych w Polskiej Normie PN-D-95000.
| Podkreślić w tym miejscu trzeba, odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących sposobu ustalenia wymiarów ładunku na potrzeby |
|ustalenia wagi zespołu pojazdów wraz z ładunkiem, że pomiary dokonane na miejscu zatrzymania zespołu pojazdów były podstawą do powzięcia |
|podejrzeń, że dopuszczalna masa całkowita kontrolowanego zespołu pojazdów została przekroczona. Spowodowało to skierowanie tego zespołu do |
|punktu kontrolno-wagowego wraz z ładunkiem w celu sprawdzenia jego rzeczywistej masy. Z przywołanego rozporządzenia nie wynika, że w |
|przypadku "dokonania stosownych wyliczeń" załadowanego drewna przez "uprawnionego i przeszkolonego pracownika Lasów Państwowych" niemożliwa |
|jest już jakakolwiek kontrola ilości ( objętości) tego drewna. Nie można zatem podzielić zarzutu skargi, że |
|podczas pomiaru doszło do "całkowitego zignorowania jego treści" ( tj. treści rozporządzenia). Nie można podzielić też stanowiska |
|skarżącego, że jedynym wiarygodnym dokumentem związanym z pomiarem powinien być kwit wywozowy ( asygnata). Abstrahując w tym miejscu od |
|tego, jakiego rodzaju dokumentem jest kwit wywozowy wskazać należy, że nawet w przypadku dokumentu urzędowego nie jest wyłączona możliwość |
|przeprowadzenia dowodu przeciwko treści takiego dokumentu, co wynika z art. 76 § 3 k.p.a. |
|Skarżący, zarzucając zignorowanie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie |
|warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia nie wskazał żadnego konkretnego przepisu tego aktu prawnego, który |
|został pominięty lub naruszony. |
|Stwierdzić jednak trzeba, że w zaskarżonej decyzji prawidłowo przywołano, omówiono i zastosowano przepis § 3 ust. 1 |
|pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. |
|Podstawą uznania przez organy, że doszło do naruszenia opisanego w Ip.10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. , były wyniki pomiarów dokonane w |
|punkcie kontrolno-wagowym. |
|Pomiarów masy całkowitej i nacisków osi dokonano przy użyciu przenośnej wagi do ważenia pojazdów w ruchu o nr fabrycznym [...]. Waga |
|legitymowała się w chwili kontroli Świadectwem legalizacji ponownej wydanym przez Dyrektora Okręgowego Urzędu Miar w Gdańsku z dnia 28 |
|grudnia 2022 r., z okresem ważności legalizacji do dnia 28 stycznia 2025 r. |
|W aktach administracyjnych znajduje się instrukcja użytkownika wagi, której użyto do zważenia zespołu pojazdów, a także protokół z pomiarów |
|stanowiska do ważenia pojazdów w ruchu, w którym dokonano ważenia , z którego wynika, że stanowisko to spełnia wymogi §7-9 rozporządzenia |
|Ministra Gospodarki z dnia 25 września 2007 r. w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać wagi samochodowe do ważenia pojazdów w |
|ruchu, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych ( Dz.U. z 2007 |
|r., Nr 188, poz.1345). |
|Przepisy te stanowią: § 7.1. Pomost wagi stacjonarnej powinien być umieszczony w dole fundamentowym wykonanym w jezdni. |
|2. Pomost wagi przenośnej może być umieszczony w dole fundamentowym albo ustawiony na jezdni wraz z zespołami najazdowymi. |
|3. Jeżeli w dole fundamentowym gromadzi się woda, powinien być on wyposażony w urządzenia odwadniające. |
|§ 8.1.Strefa ważenia wagi powinna być wyróżniona na jezdni. |
|2.Powierzchnia jezdni w strefie ważenia powinna być wykonana z betonu i leżeć w jednej płaszczyźnie z dopuszczalnymi miejscowymi odchyleniami|
|od tej płaszczyzny nieprzekraczającymi ±9 mm. |
|3.Pochylenie powierzchni jezdni w strefie ważenia względem poziomu nie powinno przekraczać: |
|1) 1 % w kierunku ruchu pojazdów; |
|2) 2 % w kierunku prostopadłym do kierunku ruchu pojazdów. |
|§ 9.1.Powierzchnia jezdni lub zespołu najazdowego poza strefą ważenia na długości od styku ze strefą ważenia do styku z kołami skrajnej osi |
|pojazdu o największym rozstawie, gdy koła drugiej skrajnej osi znajdują się na pomoście, powinna leżeć w płaszczyźnie strefy ważenia. |
|2.Powierzchnia jezdni poza strefą ważenia może być pochylona względem płaszczyzny strefy ważenia maksymalnie o 0,5 %. |
|3. Centryczny przejazd pojazdu przez pomost bez możliwości zjazdu kołami poza boczną krawędź pomostu powinien być zapewniony poprzez: |
|1) odpowiednie ukształtowanie lub oznakowanie bocznych krawędzi jezdni przed pomostem; |
|2) zainstalowanie w wadze urządzenia sygnalizującego w sposób optyczny lub akustyczny zjazd kołami poza boczną krawędź pomostu. |
| |
|NNa podstawi Na podstawie powyższych okoliczności Sąd uznał, że ważenia dokonano w sposób prawidłowy , używając zalegalizowanych przyrządów, |
|a zarzuty skarżącego o wadliwie przeprowadzonej kontroli w zakresie ważenia zespołu pojazdów, przejawiające się ciągłymi zmianami wskazań |
|wagi, najeżdżaniem opon na krawędzie wag , które nie były ustabilizowane, są gołosłowne. Skarżący, poza zakwestionowaniem sposobu dokonania|
|ważenia nie wskazał, na czym opiera swoje twierdzenia. Odnosząc się do zarzutu braku powtórnego, czy nawet kolejnego ważenia zgodzić się |
|należy z organami, że brak jest takiego obowiązku, chyba że kierowca żąda powtórnego ważenia, a sytuacja taka nie miała miejsca. Brak |
|podpisania przez kierowcę protokołu kontroli nie oznacza, że protokół ten nie jest dokumentem wiarygodnym. Zauważyć trzeba, że kierowca , |
|przesłuchany w charakterze świadka potwierdził, że był obecny przy kontroli normatywności pojazdu, widział wszystkie wyniki wskazane przez |
|urządzenia pomiarowe i nie zgłosił żadnych uwag do przeprowadzonej kontroli. W tym kontekście twierdzenia skarżącego o wadliwie |
|przeprowadzonych pomiarach nie mogą być zaakceptowane przez Sąd. Kierowca zeznał także, że zabrał za dużo towaru podczas załadunku , a w |
|pojeździe, którym wykonywany był przejazd, brak jest urządzeń wskazujących nacisk osi na drogę. Nie można zatem uznać , że w pojeździe |
|wbudowany był elektroniczny pomiar nacisków , jak w skardze twierdzi skarżący, i – co za tym idzie - że urządzenie to wskazywało prawidłową |
|wartość nacisków, a teza skarżącego , że kierowca tę okoliczność sygnalizował podczas kontroli jest sprzeczna z zeznaniami tej osoby. |
|Wyniki kontroli zostały ujęte w protokole kontroli oraz w wydruku z wagi , które znajdują się w aktach administracyjnych. |
|Zgodzić się te |
| |
|Z powy Zarzut W wyniku czynności kontrolnych stwierdzono następujące przekroczenie dopuszczalnej normy: rzeczywista masa całkowita zespołu|
|pojazdów - 52,65 t (bez odjęcia 2 % zaokrąglonych do 0,1 t w górę) - przekroczenie o 12,65 t (przekroczenie dopuszczalnej wartości o 31,63 |
|%). |
|Organ odwoławczy wyjaśnił, że nie stosował korekt pomiarów, bowiem zarządzenie Głównego Inspektora Transportu Drogowego nr 28/2014 w sprawie|
|zasad planowania, prowadzenia oraz dokumentowania kontroli przewozów drogowych przez Inspektorów Inspekcji Transportu Drogowego w brzmieniu |
|nadanym zarządzeniem nr 32/2020 z dnia 17 lipca 2020 r. (Dz.Urz.GITD.2020.32) przewiduje, że jeżeli wynik pomiaru odczytany wprost |
|odpowiednio z wagi ( wag), wysokościomierza lub przymiaru wstęgowego wskazuje przekroczenie wartości dopuszczalnej odpowiednio nacisków osi |
|lub masy całkowitej albo wysokości, długości lub szerokości, a po zastosowaniu korekty otrzymana w ten sposób wartość nadal przekracza |
|wielkość dopuszczalną, w protokole kontroli jako przekroczenie dopuszczalnej wartości tego parametru podaje się wartość odczytaną wprost |
|odpowiednio ze wskaźnika wagi (wag), wysokościomierza lub przymiaru wstęgowego ( § 31.1). Zauważyć zatem należy, że nawet przy zastosowaniu |
|korekty masa całkowita pojazdów jest przekroczona. |
|Zgodnie z lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d., dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów o dopuszczalnej|
|masie całkowitej powyżej 12 t, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona powyżej 20 %, sankcjonowane jest karą pieniężną w |
|wysokości 10000 (dziesięć tysięcy) złotych. |
|Wobec powyższego organy zasadnie uznały, że spełnione zostały przesłanki lp. 10.2.4 załącznika nr 3 do u.t.d. i nałożyły na skarżącego z tego|
|tytułu kwotę 10 000 zł. |
|Zdaniem Sądu brak jest też podstaw do zakwestionowania prawidłowości nałożenia na skarżącego kary pieniężnej za naruszenie opisane w |
|Ip.10.3.2.załącznika do u.t.d. : dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość |
|została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20% ( kara pieniężna w wysokości 2 000 zł). |
|Z przepisu § 2 ust.1 pkt 5 Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich |
|niezbędnego wyposażenia wynika, że długość pojazdu nie może przekraczać w przypadku zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy - |
|18,75 m. W niniejszej sprawie na podstawie pomiarów ustalono, że rzeczywista całkowita długość zespołu pojazdów wynosiła 19,45 m , co |
|stanowiło przekroczenie dopuszczalnej długości zespołu złożonego z pojazdu silnikowego i przyczepy o 0,70 m, czyli przekroczenie |
|dopuszczalnej wartości o 3,73%. W aktach administracyjnych znajduje się świadectwo wzorcowania przymiaru wstęgowego, którego długość |
|nominalna wynosi 30 m. Kara pieniężna za powyżej opisane naruszenie została zatem nałożona zasadnie i w prawidłowej wysokości. |
|Odnosząc się do zarzutu skargi o celowym zignorowaniu przez organy art. 140 aa ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym , który stanowi, że nie |
|wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 i ust. 1a pkt 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, |
|a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że ten podmiot dochował należytej staranności|
|w realizacji czynności związanych z przejazdem, nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub rzeczywista masa całkowita pojazdu |
|nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a |
|przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna, stwierdzić należy, że przepis ten nie |
|mógł mieć w niniejszej sprawie zastosowania. Wskazane w tym przepisie postanowienia ust. 1 i ust. 1a pkt 1 dotyczą bowiem nałożenia kary |
|pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie |
|z warunkami określonymi dla tego zezwolenia , a także w przypadku braku wymaganej liczby pojazdów wykonujących pilotowanie. W niniejszej |
|sprawie zasadnie natomiast rozważono możliwość zastosowania art. 92c ust. 1 u.t.d., który stanowi, że nie wszczyna się postępowania w |
|sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym |
|przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot |
|wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i|
|okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub za 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara |
|przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. |
|W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo uznały, że brak jest podstaw do zastosowania tego przepisu w niniejszej sprawie. Przytoczona |
|przez organy argumentacja jest logiczna i przekonująca. To strona powinna wykazać , że nie miała wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie|
|nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których nie mogła przewidzieć. Sytuacja taka może mieć miejsce, gdy przy uwzględnieniu wiedzy, |
|umiejętności i doświadczenia nie istniała możliwość przewidzenia określonych zdarzeń z uwagi na ich nadzwyczajny charakter. W niniejszej |
|sprawie sytuacja taka nie wystąpiła. Na skarżącym spoczywał obowiązek takiego zorganizowania przewozu drogowego, by nie doszło do naruszenia|
|przepisów prawa. W innym przypadku ponieść musi on odpowiedzialność za niewłaściwą organizację przewozu czy też brak właściwego nadzoru nad |
|osobami, którymi kieruje. |
|W W niniejszej sprawie organ odwoławczy trafnie zwrócił uwagę na fakt, że kierujący przed rozpoczęciem przewozu miał możliwość |
|stwierdzenia, że zespół pojazdów jest przeładowany, sumując masę własną środka transportu wynikającą z dowodów rejestracyjnych oraz masę |
|ładunku, wskazaną w kwicie wywozowym. Zsumowana wartość wskazuje na znaczące przekroczenie dopuszczalnej masy całkowitej. Zweryfikowanie |
|długości zespołu pojazdów było natomiast możliwe poprzez proste ich zmierzenie za pomocą miarki. |
|S Sytuacja taka wyklucza możliwość uznania , że skarżący nie miał wpływu na powstanie naruszenia i by nastąpiło ono wskutek zdarzeń i |
|okoliczności , których strona nie mogła przewidzieć. |
|W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się - na gruncie omawianego przepisu - że sprawą przedsiębiorcy jest |
|wprowadzenie takich organizacyjnych rozwiązań, które będą dyscyplinować osoby wykonujące na jego rzecz usługi kierowania pojazdem i |
|eliminować naruszenia. Odpowiedzialność z art. 92a u.t.d. nie jest oparta na zasadzie winy, ma charakter obiektywny i jest obarczona |
|ryzykiem, polegającym między innymi na tym, że strona będzie odpowiadać nawet za zawinione działanie osoby, którą posługuje się przy |
|realizacji przewozu. Przedsiębiorca musi kontrolować na bieżąco, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń. Wpływ ten |
|przejawia się między innymi w możliwości prowadzenia odpowiednich szkoleń, dokonywaniu kontroli oraz zatrudniania odpowiednich osób. To na |
|przedsiębiorcy ciąży bowiem obowiązek ustalenia, czy zatrudniani przez niego kierowcy dopuszczają się naruszeń i to jego obciążają negatywne |
|konsekwencje zaniedbań, zaniechań lub działań świadomych tych osób, konsekwencją których jest poniesienie odpowiedzialności finansowej. |
|Ciężar udowodnienia okoliczności egzoneracyjnych wymienionych w art. 92c u.t.d. spoczywa każdorazowo na podmiocie wykonującym przewóz |
|drogowy, bowiem to on musi wykazać, że nie miał wpływu na powstałe naruszenia przepisów transportu drogowego, przy czym brak takiego wpływu |
|musi istnieć realnie. Chcąc wykazać, że zarządzający transportem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, podmiot ten musi wskazać na |
|konkretne okoliczności, które świadczyłyby o spełnieniu przesłanek z art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. i podać dowody na poparcie swoich |
|twierdzeń. Sąd orzekający w pełni podziela powyższe stanowiska. |
|W toku postępowania skarżący nie podejmował próby wykazania, że nie przyczynił się do powstania stwierdzonych naruszeń, nie wskazał też |
|wystąpienia okoliczności nadzwyczajnych, niespodziewanych, które miałyby bezpośredni wpływ na powstanie stwierdzonych naruszeń, a których |
|doświadczony i profesjonalny podmiot organizując przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie byłby |
|w stanie przewidzieć. Skarżący poza stwierdzeniem, że dochowano starań, by realizowany przewóz odbył się zgodnie z przepisami, nie |
|zaoferował w toku prowadzonego postępowania konkretnych dowodów na poparcie swojego stanowiska, nie wskazał ich także w skardze. Jak |
|słusznie zatem przyjęły organy , nie zachodziły okoliczności określone w art. 92c ust. 1 pkt 1 u.t.d. , wyłączające odpowiedzialność |
|skarżącego. |
|Zarzut skargi, że prowadzenie postępowań zarówno na podstawie przepisów ustawy o transporcie drogowym, jak i ustawy o|
|ruchu drogowym może doprowadzić do ukarania skarżącego za ten sam czyn wymagał rozważenia, czy nałożona na skarżącego kara nie narusza |
|zakazu podwójnego karania, wynikającego z normy art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z wszczęciem |
|postępowań i nałożeniem kary na ten sam podmiot w związku z przeprowadzeniem kontroli w tym samym czasie. Zatem prawidłowe rozpoznanie sprawy|
|wymagało rozważenia, czy kary dotyczą tego samego naruszenia stwierdzonego podczas kontroli drogowej. |
|Do naruszenia zakazu podwójnego karania dochodzi, gdy kumulatywnie spełnione są trzy warunki: tożsamość zdarzeń, tożsamość podmiotu |
|popełniającego czyn, tożsamość chronionego interesu prawnego. |
|Ustalenia wymaga zatem, czy orzekane środki realizują identyczny cel, czy też cele, ku realizacji którego zmierzają oba środki, są odmienne. |
|Zdaniem Sądu delikt administracyjny przypisany skarżącemu w niniejszej sprawie nie jest tożsamy z deliktem przypisanym na podstawie ustawy – |
|Prawo o ruchu drogowym. Na gruncie u.t.d. administracyjnej karze pieniężnej podlega wykonywanie przewozu drogowego lub innych czynności |
|związanych z tym przewozem z naruszeniem obowiązków lub warunków przewozu drogowego – które polega, między innymi, na dopuszczeniu do |
|wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna masa całkowita została przekroczona co najmniej o 20%. |
|Natomiast na gruncie ustawy – Prawo o ruchu drogowym kara pieniężna, której wysokość jest determinowana kategorią zezwolenia, którym nie |
|legitymuje się podmiot wykonujący przejazd – jest nakładana za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o |
|którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1 p.r.d., lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia. O ile w odniesieniu do |
|odpowiedzialności na podstawie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym konieczne jest ustalenie dotyczące istnienia obowiązku posiadania |
|przez podmiot wykonujący przejazd zezwolenia określonej kategorii oraz naruszenia tego obowiązku, to ustalenie to nie jest już konieczne – |
|albowiem nie byłoby ono w ogóle przydatne – w odniesieniu do odpowiedzialności na podstawie przepisów u.t.d., gdyż ta okoliczność jest |
|prawnie obojętna dla oceny o ziszczeniu się lub nie znamion tego deliktu. |
|Kary wymierzane na podstawie ustawy o transporcie drogowym za naruszenie obowiązków lub warunków przewozu drogowego zostały tak określone, |
|aby zapobiegać naruszaniu przez podmioty wykonujące przewozy drogowe obowiązków nałożonych tą ustawą. Inny jest przedmiot ochrony na |
|podstawie u.t.d. niż ten, któremu służą przepisy ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Kara wymierzana jest co do zasady przewoźnikowi - |
|profesjonalnemu podmiotowi gospodarczemu. Jej celem jest wymierzenie sankcji temu podmiotowi, który uczestnicząc w obrocie gospodarczym na |
|zasadach konkurencji, przy wykonywaniu swej działalności, nie stosuje się do wymogów prawa, co może, jak wskazano w uzasadnieniu projektu |
|ustawy wprowadzającej zmianę do ustawy o transporcie drogowym, prowadzić, zgodnie z unormowaniami |
|unijnymi, do utraty przez przewoźnika drogowego dobrej reputacji. Dobrem chronionym jest w tym przypadku prawidłowość prowadzenia |
|działalności gospodarczej w zakresie transportu. Ochrona prawidłowości prowadzenia działalności transportowej wiąże się również bezpośrednio |
|z ochroną uczciwej konkurencji. |
|Natomiast kara za przejazd pojazdu nienormatywnego przewidziana w przepisach ustawy Prawo o ruchu drogowym ma na celu zapobieżenie przejazdom|
|pojazdów, które na skutek przekroczenia dopuszczalnych wymiarów, masy lub nacisków osi powodują uszkodzenia dróg i stanowią zagrożenie w |
|ruchu drogowym. Zgodnie z art. 140ae ust. 1 p.r.d., kary pieniężne, o których mowa w art. 140aa ust. 1 i 1a, są przekazywane do budżetów |
|jednostek samorządu terytorialnego lub na wyodrębniony rachunek bankowy Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad. Celem tych kar jest |
|zapobieżenie niszczeniu sieci drogowej i niebezpieczeństwu w ruchu drogowym. |
|Nie zachodzi więc tożsamość chronionego interesu prawnego. Nałożone na skarżącego kary zostały wymierzone za różne naruszenia prawa, mimo że |
|wiążą się z przekroczeniem przez pojazd wykonujący przewóz określonych parametrów. Nie ma przy tym znaczenia , w którym akcie prawnym |
|określono te parametry. Zaskarżona decyzja nie narusza przepisów ustawy o transporcie drogowym ani – tym bardziej – przepisów ustawy – Prawo |
|o ruchu drogowym. Możliwość wymierzenia skarżącemu kar pieniężnych na podstawie dwóch różnych ustaw za różne czyny: przekroczenie |
|dopuszczalnej masy całkowitej pojazdu – na podstawie ustawy o transporcie drogowym oraz przejazd pojazdem nienormatywnym po drogach |
|publicznych bez odpowiedniego zezwolenia – na podstawie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym nie narusza zakazu podwójnego karania. |
|Każde ze stwierdzonych naruszeń stanowi odrębny delikt administracyjny i każde naruszenie podlega osobnej karze na podstawie przepisów dwóch |
|różnych ustaw, które realizują różne cele. Podkreślić należy, że problem ten był już wielokrotnie oceniany w orzecznictwie (zob. w tej |
|materii m.in.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 września 2021 r.; sygn. akt. II GSK 717/21 i sygn. akt II GSK 248/21; z |
|dnia 1 lipca 2020 r.; sygn. akt II GSK 330/20). |
|W ocenie Sądu powyższa wykładnia jest zgodna z zasadą ustawowej określoności czynów zabronionych i kar zapisaną w art. 49 ust. 1 zdanie |
|pierwsze Karty praw podstawowych Unii Europejskiej, która wymaga, aby ustawa jasno określała naruszenia i grożące za nie kary, przy czym |
|warunek ten jest spełniony, jeśli podmiot prawa na podstawie brzmienia danego przepisu, a w razie potrzeby - na podstawie wykładni dokonanej |
|przez sądy, jest w stanie określić, jakie działania i zaniechania grożą pociągnięciem go do odpowiedzialności karnej (zob. wyrok TSUE z dnia |
|22 października 2015 r., AC-Treuhand/Commission, C-194/14 P, EU:C:2015:717, pkt 40; podobnie wyrok z dnia 20 grudnia 2017 r., Vaditrans, |
|C-102/16, EU:C:2017:1012, pkt 51 i przytoczone tam orzecznictwo). Nie ulega natomiast wątpliwości, w świetle wyżej poczynionych uwag, że |
|zarówno ustawa o transporcie drogowym jak i ustawa – Prawo o ruchu drogowym spełnia w zakresie omawianych deliktów zasadę ustawowej |
|określoności czynów zabronionych i kar. |
|W świetle przedstawionych zapatrywań, skoro w realiach sprawy nie mamy do czynienia z ochroną tego samego dobra, nie można mówić o tożsamych|
|naruszeniach. W tej sytuacji zaskarżona decyzja nie narusza normy art. 92c ust. 1 pkt 2 u.t.d. |
|Dodać należy, że w czasie orzekania przez organy obu instancji nie zostały też spełnione przesłanki z art. 92 c ust.1 pkt 3 u.t.d. , bowiem |
|od dnia ujawnienia naruszenia nie upłynął okres ponad 2 lat. |
|W ocenie Sądu organy prawidłowo zbadały okoliczności faktyczne istotne dla rozstrzygnięcia i prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, nie |
|naruszając art. 6, art.7 i 8 k.p.a. Organy przekonująco wyjaśniły przyczyny nieuwzględnienia wniosków dowodowych strony skarżącej. |
|Przesłuchanie w charakterze świadka pracownika Lasów Państwowych czy przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego było zbędne. Ocena materiału |
|dowodowego zebranego w sprawie jest prawidłowa, a uzasadnienie stanowiska znalazło należyte odzwierciedlenie w pisemnym uzasadnieniu |
|zaskarżonej decyzji, które odpowiada wymogom przewidzianym w art. 107 § 3 k.p.a. Organy prawidłowo zastosowały też przepisy prawa |
|materialnego. |
|Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że nie zapewniono mu czynnego udziału w postępowaniu stwierdzić |
|należy, że nieuwzględnienia wniosków dowodowych nie można utożsamiać z brakiem zapewnia czynnego udziału w postępowaniu. Skarżący został |
|pouczony przy wszczęciu postępowania o prawach i obowiązkach, doręczono mu na jego żądanie kopie świadectw legalizacji użytych przyrządów |
|pomiarowych i protokołu kontroli. Skarżący, mimo zawiadomienia o możliwości zapoznania się z aktami sprawy , z możliwości tej nie |
|skorzystał. Dodać trzeba, że jeżeli nawet strona nie miała możliwości, na skutek wadliwego działania organu, zgłoszenia wniosków dowodowych,|
|musi ona - powołując się w skardze na takie dowody- wykazać, że ich nieprzeprowadzenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju|
|okoliczności skarżący nie przedstawił, nie przedstawił też odpowiedniej argumentacji. |
|Mając powyższe na uwadze Sąd, nie podzielając zarzutów skargi, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydana w sprawie |
|decyzja narusza prawo materialne bądź przepisy postępowania w sposób obligujący do uwzględnienia skargi, na podstawie art. 151 p.p.s.a. |
|skargę oddalił. |
|Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów |
|Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl). |
| |
| |
| |
|: |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło