III SA/Gd 313/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. A. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. A. i Z. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 28 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia odmówić A. A. przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2007 r. A. A. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek jest kolejnym złożonym przez wnioskodawcę w niniejszej sprawie. Poprzedni został rozpoznany negatywnie (postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 października 2006 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, a postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2007 r. sygn. akt I GZ 276/06 odrzucono zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji). Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W dniu 4 października 2007 r. A. A. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżący A. A. według złożonego oświadczenia samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych, uzyskuje dochód z tytułu pełnienia funkcji restauratora w wysokości 1.500 zł brutto miesięcznie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Rzeczą osoby składającej wniosek jest wykazanie, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Na skarżącym spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Sąd w oparciu o art. 255 p.p.s.a. pismem z dnia 31 sierpnia 2007 r. zobowiązał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania dodatkowych, wymienionych w zobowiązaniu dokumentów. Skarżący nadesłał odpis zeznania podatkowego PIT-36L za 2006 r., w którym zadeklarował przychód z działalności gospodarczej w wysokości 748.976,49 zł, koszty uzyskania przychodów – 736.949,81 zł, dochód 12.026,68 zł, oraz nadpłatę podatku w wysokości 4.055 zł. Załączona kopia wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego dla "A" Spółki cywilnej w G. przez "B" S.A. zawiera jedynie dane o operacjach przeprowadzonych na koncie, wysokości zgromadzonych środków w dniu 31 sierpnia 2007 r. (140.161,84 zł) oraz informację, iż są one zablokowane. W deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 złożonych przez "A" s.c. A.A., Z. G. (w której udział wnioskodawcy wynosi 92%) wykazano podstawę opodatkowania: 92.252 zł (za maj br.), 110.091 zł (za czerwiec br.), 160.452 zł (za lipiec br.). Z przedłożonego podsumowania zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wynika, iż w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 lipca 2007 r. spółka wykazała przychód w wysokości 504.249,23 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 489.898,55 zł oraz dochód w wysokości 14.350,68 zł. Ponadto w dodatkowym oświadczeniu z dnia 13 września 2007 r. wnioskodawca podał, iż nie osiąga dochodów z innych tytułów niż działalność gospodarcza, nie posiada zarejestrowanych na siebie pojazdów mechanicznych oraz nie uiszcza żadnych kosztów miesięcznego utrzymania , gdyż na zasadzie użyczenia mieszka u siostry i nie ponosi wydatków. Pomimo upływu terminu, do dnia wydania niniejszego orzeczenia wnioskodawca nie przedłożył wskazanych w wezwaniu Sądu z dnia 31 sierpnia 2007 r. wyciągów z rachunków bankowych, obrazujących historię i salda w okresie ostatnich trzech miesięcy. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący nie posiada nikogo na utrzymaniu, jak sam deklaruje - nie ponosi żadnych kosztów utrzymania związanych z mieszkaniem, posiada stałe miesięczne dochody, prowadzi działalność gospodarczą wraz ze skarżącym Z. G. w formie spółki cywilnej, która przynosi dochód. Za taką oceną przemawia też łączna wysokość przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów spółki cywilnej, której wnioskodawca jest wspólnikiem, wykazanych za 2006 r. oraz od 1 stycznia do 31 lipca br. w stosunku do kosztów sądowych w sprawie, w tym wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd miał na uwadze fakt jednoczesnego wniesienia skarg kasacyjnych w innych sprawach oraz powstałe w związku z tym koszty. Nie bez znaczenia jest, że skargi kasacyjne od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lipca 2007 r. zostały wniesione również przez skarżącego Z. G. i podlegają jednej opłacie. Ponadto skarżący miał możliwość zarówno obniżenia kosztów uzyskania przychodu , jak i możliwość poczynienia stosownych oszczędności w wydatkach prywatnych. Podnoszona przez skarżącego okoliczność, iż dochody osiągane przez niego przeznaczane są na toczące się postępowania egzekucyjne i spłacanie licznych zobowiązań nie została poparta żadnym dowodem. Pamiętać należy, że poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie oznacza tego, że strona skarżąca ma przeznaczać na koszty postępowania tylko "nadwyżkę" posiadanych przez siebie środków, a oznacza konieczność poniesienia przez nią pewnych wyrzeczeń. Dopiero gdy wyrzeczenia te przekraczają granicę uszczerbku utrzymania koniecznego możliwe jest uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący - jak wyżej wskazano - nie wykazał, by zostały spełnione przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Ponadto należy zauważyć, że skarżący w ponownym ( tj. obecnie rozpoznawanym ) wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym po prawomocnym oddaleniu poprzedniego takiego wniosku, nie przedstawił tego rodzaju nowych okoliczności dotyczących jego sytuacji finansowej, które wpłynęłyby na sposób rozstrzygnięcia wniosku. Z tych względów Sąd na mocy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. a contrario orzekł jak w sentencji postanowienia.