III SA/Gd 313/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi A. A. i Z. G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej [...] z dnia 28 marca 2006 r. nr [...] w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe postanawia odmówić Z. G. przyznania prawa pomocy. Wnioskiem z dnia 25 sierpnia 2007 r. Z. G. zwrócił się do Sądu o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Wniosek jest kolejnym złożonym przez skarżącego w niniejszej sprawie. Poprzedni został rozpoznany negatywnie (postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 października 2006 r. odmówiono skarżącemu przyznania prawa pomocy, a postanowieniem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 marca 2007 r. sygn. akt I GZ 276/06 odrzucono zażalenie na postanowienie sądu pierwszej instancji). Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 21 września 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. W dniu 4 października 2007 r. Z. G. wniósł sprzeciw od powyższego postanowienia. Zgodnie z art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) – w skrócie p.p.s.a., w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Skarżący Z. G. według złożonego oświadczenia samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, nie posiada nieruchomości, przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro oraz jakichkolwiek zasobów pieniężnych, w tym oszczędności i papierów wartościowych, uzyskuje dochód z tytułu pełnienia funkcji restauratora w wysokości 1.500 zł brutto miesięcznie. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 p.p.s.a. Rzeczą osoby składającej wniosek jest wykazanie, iż jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Na skarżącym spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Sąd w oparciu o art. 255 p.p.s.a. pismem z dnia 31 sierpnia 2007 r. zobowiązał skarżącego do przedłożenia w terminie 7 dni od daty doręczenia wezwania dodatkowych, wymienionych w zobowiązaniu dokumentów. Skarżący nadesłał odpis zeznania podatkowego PIT-36L za 2006 r., w którym zadeklarował przychód z działalności gospodarczej w wysokości 748.976,49 zł, koszty uzyskania przychodów – 736.949,81 zł, dochód 12.026,68 zł, oraz nadpłatę podatku w wysokości 4.055 zł. Załączona kopia wyciągu z rachunku bankowego prowadzonego dla "A" Spółki cywilnej w G. przez "B" S.A. zawiera jedynie dane o operacjach przeprowadzonych na koncie, wysokości zgromadzonych środków w dniu 31 sierpnia 2007 r. (140.161,84 zł) oraz informację, iż są one zablokowane. W deklaracjach dla podatku od towarów i usług VAT-7 złożonych przez "A" s.c. A. A., Z. G. (w której udział wnioskodawcy wynosi 8%) wykazano podstawę opodatkowania: 92.252 zł (za maj br.), 110.091 zł (za czerwiec br.), 160.452 zł (za lipiec br.). Z przedłożonego podsumowania zapisów w podatkowej księdze przychodów i rozchodów wynika, iż w okresie od 1 stycznia 2007 r. do 31 lipca 2007 r. spółka wykazała przychód w wysokości 504.249,23 zł, koszty uzyskania przychodów w kwocie 489.898,55 zł oraz dochód w wysokości 14.350,68 zł. Ponadto w dodatkowym oświadczeniu z dnia 13 września 2007 r. skarżący podał, iż nie osiąga dochodów z innych tytułów niż działalność gospodarcza, że posiada samochód marki Alfa Romeo, rok produkcji 1995 r. o wartości 3000 zł. Jednocześnie oświadczył, że partycypuje w kosztach miesięcznego utrzymania w wysokości 1500 zł, gdyż mieszka u matki we W. Pomimo upływu terminu, do dnia wydania niniejszego orzeczenia skarżący nie przedłożył wskazanych w wezwaniu Sądu z dnia 31 sierpnia 2007 r. wyciągów z rachunków bankowych, obrazujących historię i salda w okresie ostatnich trzech miesięcy, oraz nie przedstawił kopii dokumentów potwierdzających deklarowaną wysokość kosztów utrzymania prowadzonego gospodarstwa domowego. W ocenie Sądu skarżący nie wykazał, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący nie posiada nikogo na utrzymaniu, posiada stałe miesięczne dochody, prowadzi działalność gospodarczą wraz ze skarżącym A. A. w formie spółki cywilnej , która przynosi dochód. Za taką oceną przemawia też łączna wysokość przychodów oraz kosztów uzyskania przychodów spółki cywilnej, której wnioskodawca jest wspólnikiem, wykazanych za 2006 r. oraz od 1 stycznia do 31 lipca br. w stosunku do kosztów sądowych w sprawie, w tym wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd miał na uwadze fakt jednoczesnego wniesienia skarg kasacyjnych w innych sprawach oraz powstałe w związku z tym koszty. Nie bez znaczenia jest, że skargi kasacyjne od wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 lipca 2007 r. zostały wniesione również przez skarżącego A. A. i podlegają jednej opłacie. Ponadto skarżący miał możliwość zarówno obniżenia kosztów uzyskania przychodu , jak i możliwość poczynienia stosownych oszczędności w wydatkach prywatnych. Skarżący jak wyżej wskazano uchylił się od przedstawienia na żądanie Sądu dokumentów potwierdzających deklarowaną wysokość kosztów utrzymania prowadzonego gospodarstwa domowego. Pamiętać należy, że poniesienie kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny nie oznacza tego, że strona skarżąca ma przeznaczać na koszty postępowania tylko "nadwyżkę" posiadanych przez siebie środków, a oznacza konieczność poniesienia przez nią pewnych wyrzeczeń. Dopiero gdy wyrzeczenia te przekraczają granicę uszczerbku utrzymania koniecznego możliwe jest uwzględnienie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Skarżący - jak wyżej wskazano - nie wykazał, by zostały spełnione przesłanki do przyznania mu prawa pomocy. Ponadto należy zauważyć, że skarżący w ponownym ( tj. obecnie rozpoznawanym ) wniosku o przyznanie prawa pomocy, złożonym po prawomocnym oddaleniu poprzedniego takiego wniosku, nie przedstawił tego rodzaju nowych okoliczności dotyczących jego sytuacji finansowej, które wpłynęłyby na sposób rozstrzygnięcia wniosku. Z tych względów Sąd na mocy art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. a contrario orzekł jak w sentencji postanowienia.