III SA/Gd 315/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Orłowska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2014 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. P. na uchwałę Rady Miasta z dnia 28 lutego 2014 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego postanawia odmówić skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W/w uchwałą z dnia 28 lutego 2014 r. Rada Miasta stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego W. P. z powodu naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Odpis uchwały doręczono skarżącemu w dniu 19 marca 2014 r. (niesporne). W końcowej części uzasadnienia uchwały zawarto pouczenie, cyt.: "Na podstawie art. 191 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 176, poz.1190) od niniejszej uchwały zainteresowanemu przysługuje skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w terminie 7 dni od dnia doręczenia uchwały. Skargę wnosi się za pośrednictwem organu, który stwierdził wygaśnięcie mandatu.". Siedmiodniowy termin do wniesienia skargi (o którym skarżący został prawidłowo pouczony) upłynął zatem z dniem 26 marca 2014 r. Skarga W. P., datowana "26 marca 2014 r." i tego dnia wysłana, która wpłynęła do Urzędu Miasta w dniu 28 marca 2014 r., została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 4 czerwca 2014 roku sygn. akt III SA/Gd 315/14 z uwagi na uchybienie terminu do jej wniesienia. W dniu 11 czerwca 2014 roku W. P. złożył wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu pełnomocnik wnioskującego podał, że o uchybieniu terminu do wniesienia skargi strona dowiedziała się z uzasadnienia wyżej opisanego postanowienia Sądu, gdyż wcześniej skarżący pozostawał w przekonaniu, że skargę wniósł w terminie. Brak zachowania terminu do wniesienia skargi nie nastąpił z winy skarżącego, tylko z winy organu, który w uchwale umieścił błędne lub co najmniej niepełne pouczenie skarżącego o przysługującym mu środku zaskarżenia. Skarżący przyjął, że skoro odpis uchwały odebrał w dniu 19 marca 2014 roku, a w dniu 26 marca 2014 r. złożył skargę na tę uchwałę nadając ją listem poleconym za pośrednictwem operatora publicznego usług pocztowych, postąpił prawidłowo, zgodnie z ogólnymi zasadami ustawy p.p.s.a. i zgodnie z zawartym w uchwale niewłaściwym lub niepełnym pouczeniem. Dopiero w dniu 4 czerwca 2014 r., po posiedzeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku w sprawie sygn. akt IIISA/Gd 315/14, na którym sąd wydał postanowienie o odrzuceniu skargi w związku z wniesieniem jej po upływie ustawowego terminu, skarżący zorientował się, że w treści uchwały było zawarte wadliwe pouczenie, zatem od tego dnia biegnie termin do złożenia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W ustnym uzasadnieniu do orzeczenia sąd wyjaśnił, że w sprawie nie mają zastosowania przepisy p.p.s.a. dotyczące wnoszenia pism procesowych, a szczególne przepisy, zgodnie z którymi dla zachowania terminu do wniesienia skargi konieczne było złożenie skargi w organie, a nie nadanie skargi za pośrednictwem publicznego operatora usług pocztowych. W opisanej sytuacji, zdaniem piszącego, wniosek jest w pełni uzasadniony, bowiem zawiera uprawdopodobnienie braku winy w niedochowaniu terminu oraz zawiera czynność, co do której uchybiono terminowi - załączoną do wniosku skargę na w/w uchwałę. Wskazano "orzeczenie NSA w analogicznej sprawie". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Postępowanie przed sądami administracyjnymi regulowane jest przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Dokonywanie czynności przez stronę w postępowaniu sądowoadministracyjnym ograniczone jest w przeważającej części terminami procesowymi. Mają one służyć m.in. zdyscyplinowaniu i zdynamizowaniu postępowania, jak również potrzebie rozstrzygnięcia sprawy w rozsądnym czasie i stabilizacji już podjętego rozstrzygnięcia. Uchybienie terminu wywołuje skutek prawny w płaszczyźnie procesowej, prowadząc do bezskuteczności podjętej czynności, o czym wyraźnie mówi art. 85 p.p.s.a. Od negatywnych skutków uchybienia terminowi strona może bronić się wyłącznie poprzez złożenie wniosku o przywrócenie terminu. Na podstawie dyspozycji przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona nie dokonała czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy. Z przytoczonego przepisu wynika, że sąd postanawia o przywróceniu terminu, jeżeli strona wykaże, że w okresie, w którym powinna dokonać czynności w postępowaniu sądowym, nie dokonała jej bez swojej winy. Przesłanki przywrócenia terminu, wynikające z art. 87 ustawy to: uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, wniesienie wniosku o przywrócenie terminu, dochowanie terminu do wniesienia takiego wniosku i dopełnienie wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin. Przywrócenie terminu uwarunkowane jest wystąpieniem łącznie wymienionych przesłanek. Podkreślić należy, iż brak winy w uchybieniu terminowi można przyjąć tylko wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. W orzecznictwie sądowym podnosi się, że jako kryterium przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o swoje interesy. W razie, gdy ustalone przez sąd okoliczności uchybienia terminu świadczą o zachowaniu się strony noszącym znamiona winy – w jakiejkolwiek jej postaci, a zatem także winy polegającej na niedbalstwie, sąd nie może dokonać przywrócenia uchybionego terminu. Brak winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności procesowych i można mówić o niej tylko wówczas, gdy dopełnienie czynności w terminie stało się niemożliwe z powodu trudnej do przezwyciężenia przeszkody niezależnej od strony. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy stwierdzić należy, iż strona skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi na opisaną uchwałę Rady Miasta z dnia 28 lutego 2014 roku. Zdaniem strony skarżącej, za zasadnością wniosku przemawia ta okoliczność, że skarżący nie wiedział, że zgodnie z art. 205 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz.U.2010 r., Nr 176, poz.1190 ze zm.) ilekroć w ustawie jest mowa o upływie terminu do wniesienia skargi, odwołania lub innego dokumentu do sądu, organu wyborczego lub urzędu gminy, należy przez to rozumieć dzień złożenia skargi, odwołania lub innego dokumentu w sądzie, organowi wyborczemu lub w urzędzie gminy; nie było bowiem o tym mowy w pouczeniu zamieszczonym w uzasadnieniu doręczonej skarżącemu uchwały. W ocenie sądu wniosek nie jest uzasadniony. Nie budzi wątpliwości, że zaskarżana uchwała została doręczona skarżącemu i że w swojej końcowej części zawiera ona pouczenie o treści wyżej przytoczonej. Pouczenie, wbrew twierdzeniu strony skarżącej, jest prawidłowe, co więcej – wskazuje ono termin i konkretny sąd oraz organ, za pośrednictwem którego należy wnieść skargę. Prawdą jest, że w pouczeniu nie wyjaśniono, jak należy liczyć upływ terminu, ale przytoczono zarówno konkretny przepis (art. 191) jak i miejsce publikacji jednolitego tekstu ustawy – Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw. Treść art. 205 ustawy wskazującego, jak należy rozumieć zachowanie krótkich terminów służących sprawnemu przebiegowi procesu wyborczego, pozostaje w tej kwestii konsekwentna od 1998 roku. Tak więc skarżący, będący radnym kadencji 2010-2014, miał możliwość zapoznania się z treścią odnośnych przepisów dotyczących wniesienia skargi do sądu na uchwałę stwierdzającą wygaśnięcie mandatu radnego. W razie wątpliwości bez problemu mógł również ustalić datę upływu terminu w organie. Zaniechanie podjęcia jakichkolwiek kroków w tym kierunku nie może być uznane za dochowanie należytej staranności i nie uprawdopodabnia braku winy strony w uchybieniu terminu do złożenia skargi. Oceny tej nie mogą zmienić argumenty, na jakie powołuje się pełnomocnik skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, a w szczególności – treść przytaczanego we wniosku uzasadnienia do postanowienia NSA z dnia 7.08.2013 r. w sprawie sygn. akt II OZ 632/13; dotyczy ono wszak sytuacji braku pouczenia o terminie i sposobie wniesienia skargi albo – błędnego pouczenia. Niniejsze rozstrzygnięcie pozostaje zatem w pełnej harmonii z przedstawionymi w tym postanowieniu poglądami i wyjaśnieniami NSA Z tych względów Sąd, na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.