III SA/Gd 321/14

PostanowienieWSA w Gdańsku2015-02-16

Skład orzekający: Paweł Mierzejewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne po prawomocnym oddaleniu wcześniejszego wniosku, i jakie okoliczności mogą uzasadniać przyznanie prawa pomocy w takiej sytuacji?
Ratio decidendi
Ponowne rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jest dopuszczalne po prawomocnym oddaleniu wcześniejszego wniosku, ale tylko w sytuacji, gdy nastąpiła istotna zmiana okoliczności faktycznych, która zasadniczo zmienia ocenę sytuacji materialnej strony. W przypadku wykazania takiej zmiany, sąd może przyznać prawo pomocy w żądanym zakresie.
Stan faktyczny
Wnioskodawca A. M. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych) w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą cofnięcia licencji na transport drogowy taksówką. Wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy został prawomocnie oddalony. Wnioskodawca wykazał zaprzestanie działalności gospodarczej, brak dochodów własnych, a utrzymanie rodziny opiera się na wynagrodzeniu żony. Po wezwaniu do przedłożenia dokumentów potwierdzających sytuację majątkową, wnioskodawca przedstawił szereg oświadczeń i dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Przyznano wnioskodawcy A. M. prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Paweł Mierzejewski po rozpoznaniu w dniu 16 lutego 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. M. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 4 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego dotyczącego cofnięcia licencji na wykonywanie transportu drogowego taksówką postanawia przyznać wnioskodawcy prawo pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych. Wnioskiem datowanym na dzień 9 stycznia 2015 r. i uzupełnionym na urzędowym formularzu PPF w dniu 26 stycznia 2015 r. (data wpływu do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku – 29 stycznia 2015 r.) skarżący A. M. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Według oświadczenia o stanie rodzinnym wnioskodawca prowadzi gospodarstwo domowe wspólnie z żoną i córką. Z kolei z oświadczenia o majątku i dochodach wynika, że wnioskodawca jak i osoby pozostające z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym nie posiadają jakichkolwiek zasobów pieniężnych ani przedmiotów o wartości powyżej 3.000 euro. Wnioskodawca - zgodnie z oświadczeniem zawartym w formularzu PPF – z uwagi na zaprzestanie faktu wykonywania działalności gospodarczej nie generuje żadnych dochodów. Z kolei żona wnioskodawcy otrzymuje wynagrodzenie ze stosunku pracy. Celem potwierdzenia danych zawartych we wniosku o przyznanie prawa pomocy a odnoszących się do sytuacji majątkowej wnioskodawcy i osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym, zarządzeniem referendarza sądowego z dnia 29 stycznia 2015 r. wnioskodawca został zobowiązany do przedłożenia: a) kopii dokumentu potwierdzającego aktualną wysokość dochodów z umowy o pracę uzyskiwanych przez żonę wnioskodawcy; b) wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych przez wnioskodawcę oraz żonę rachunków bankowych (rachunków bieżących, rachunków oszczędnościowych, rachunków lokat, w tym kont i lokat dewizowych), obrazujących historię (wszystkie wpłaty, wypłaty) i salda tych rachunków w okresie ostatnich trzech miesięcy; c) kopii dokumentów obrazujących wysokość poniesionych w okresie ostatnich trzech miesięcy kosztów utrzymania wnioskodawcy i osób pozostających z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym (opłaty za użytkowany lokal mieszkalny, opłaty za energię elektryczną, gaz, wodę i odprowadzanie ścieków, wywóz odpadów, inne); d) oświadczenia w przedmiocie zarejestrowanych na wnioskodawcę lub żonę wszelkich pojazdów mechanicznych (z podaniem ich marki, modelu, roku produkcji oraz aktualnej wartości); e) oświadczenia, czy względem wnioskodawcy bądź jego żony jest aktualnie prowadzona egzekucja sądowa bądź administracyjna; jeżeli tak - wnioskodawca winien przedłożyć dokumenty potwierdzające wysokość egzekwowanych świadczeń oraz dokonane czynności egzekucyjne z okresu ostatnich trzech miesięcy. Zgodnie bowiem z art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona ma obowiązek złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego. W dniu 9 lutego 2015 r. wnioskodawca przesłał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku następujące dokumenty i oświadczenia: a) oświadczenie w przedmiocie posiadanych pojazdów mechanicznych (wskazujące na nieposiadanie jakiegokolwiek pojazdu); b) oświadczenie w przedmiocie egzekucji sądowych bądź administracyjnych; c) oświadczenie, w świetle którego ww. nie posiada własnego rachunku bankowego; d) oświadczenia w przedmiocie należności za usługi telekomunikacyjne; e) dokumenty potwierdzające wysokość wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez żonę wnioskodawcy wraz z zestawieniem dokonywanych potrąceń (wynagrodzenie w kwocie 1.552,97 zł netto miesięcznie); f) zestawienie transakcji na rachunku bankowym należącym do żony wnioskodawcy w z saldem na dzień 31 stycznia wynoszącym minus 200 zł; g) kopię faktury za paliwo gazowe; h) kopie dokumentów dotyczące opłat ze energię elektryczną; i) kopie wpłat za polisę ubezpieczeniową; j) potwierdzenia wpłat za zajmowany lokal mieszkalny. W tym stanie należało wskazać, co następuje. W świetle art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Należy w pierwszej kolejności wskazać, że po prawomocnym oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy (co w niniejszej sprawie miało miejsce z uwagi na wydanie przez referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku postanowienia z dnia 28 lipca 2014 r. o odmowie przyznania prawa pomocy), dany podmiot może złożyć kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy, przy czym rozpoznanie tego kolejnego wniosku nie może polegać na weryfikowaniu ocen i rozstrzygnięcia objętego wcześniejszym prawomocnym postanowieniem. Prawomocne postanowienie w tym zakresie wiąże bowiem nie tylko strony, ale także sąd. Tym samym ponowne rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest dopuszczalne, ale tylko z uwagi na takie okoliczności, które powstały później i w sposób zasadniczy zmieniają ocenę co do sytuacji materialnej strony (por. w tej materii: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2011 r.; sygn. akt II OZ 830/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Innymi słowy, w postępowaniu wywołanym kolejnym wnioskiem o przyznanie prawa pomocy nie dokonuje się ponownej oceny tych samych okoliczności i argumentów, co przy rozpatrywaniu pierwszego wniosku. Analizując kolejny wniosek należy porównać sytuacje zakreślone w dwóch wnioskach i następnie ocenić, czy nastąpiła istotna zmiana okoliczności (zob.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2012 r., sygn. akt II FZ 768/12; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych; orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe zapatrywania oraz ww. okoliczności faktyczne ustalone w toku obecnego postępowania uznano, że zaistniała zmiana sytuacji majątkowej i dochodowej wnioskodawcy (w stosunku do sytuacji ocenianej w postanowieniu referendarza sądowego z dnia 28 lipca 2014 r.) uzasadnia przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. Z przedłożonych do akt dokumentów wynika bowiem, że po prawomocnym oddaleniu pierwotnie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy wnioskodawca zaprzestał wykonywania działalności gospodarczej i w związku z tym nie generuje jakichkolwiek dochodów. Trzyosobowa rodzina wnioskodawcy utrzymywana jest w związku z tym z wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez żonę wnioskodawcy. Z tego wynagrodzenia (w kwocie wynoszącej 1.552,97 zł netto miesięcznie) pokrywane są wszystkie niezbędne koszty utrzymania rodziny (wynoszące około 800 zł miesięcznie). Ponadto wnioskodawca wykazał, że nie dysponuje żadnymi oszczędnościami ani też majątkiem (vide: ww. oświadczenia), którego ewentualne zbycie lub obciążenie prawem na rzecz osoby trzeciej mogłoby przynieść dochód pozwalający na pokrycie kosztów przedmiotowego postępowania bez uszczerbku, o którym mowa w ww. przepisie. W związku z powyższym, referendarz sądowy działając na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia, przyznając prawo pomocy w żądanym przez wnioskodawcę zakresie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło