III SA/Gd 322/18

WyrokWSA w Gdańsku2018-07-19

Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Felicja Kajut, Jolanta Górska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy utrata tytułu prawnego do lokalu stanowiąca podstawę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest uzależniona od faktycznego posiadania lokalu, czy od samego faktu utraty tytułu prawnego?
Ratio decidendi
Utrata tytułu prawnego do lokalu, w którym prowadzona jest sprzedaż napojów alkoholowych, stanowi obligatoryjną przesłankę do cofnięcia zezwolenia na sprzedaż tych napojów, niezależnie od faktycznej możliwości posiadania lokalu. Skuteczne wypowiedzenie umowy najmu, nawet jeśli budzi wątpliwości co do doręczenia, prowadzi do utraty tytułu prawnego, jeśli późniejsze działania (np. pozew o eksmisję, uiszczanie opłat za bezumowne korzystanie) potwierdzają świadomość utraty tego tytułu przez najemcę.
Stan faktyczny
Spółka "A" Sp. z o.o. posiadała zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych. Właściciel lokalu wypowiedział spółce umowę najmu, która została rozwiązana ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2017 r. Mimo to spółka nadal korzystała z lokalu. Prezydent Miasta cofnął spółce zezwolenia, powołując się na utratę tytułu prawnego do lokalu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało te decyzje w mocy. Spółka zaskarżyła decyzje SKO do WSA, zarzucając m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego co do skuteczności wypowiedzenia umowy najmu oraz zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchania prezesa zarządu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Felicja Kajut (spr.), Sędzia WSA Jolanta Górska, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Januszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lipca 2018 r. spraw ze skarg "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 12 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości do 4,5% alkoholu oraz piwa; z dnia 12 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5% do 18% alkoholu ( z wyjątkiem piwa); z dnia 12 marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających powyżej18% alkoholu oddala skargi. W dniu 5 grudnia 2017 r. Prezydent Miasta S. wydał trzy decyzje - o tym samym numerze [...], którymi cofnął trzy zezwolenia z dnia 6 października 2016 r. na sprzedaż napojów alkoholowych: - nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. A, tj. do 4,5% alkoholu oraz piwa, - nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. B, tj. powyżej 4,5% alkoholu do 18% (z wyjątkiem piwa), - nr [...] na sprzedaż napojów alkoholowych kat. C, tj. powyżej 18%; przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży w lokalu [...] zlokalizowanym w S. przy ul. [...] 60, wydane dla A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (dalej zwanej: "Spółką", "skarżącą"). W podstawie prawnej rozstrzygnięć organ powołał art. 18 ust. 7 pkt 5 oraz art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 487 ze zm.), a także art. 104 i art. 107 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm. – dalej: "k.p.a."). W podobnych uzasadnieniach organ wskazał, że A. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w dniu 3 października 2016 r., złożyła wnioski o wydanie zezwoleń na sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych w ww. lokalu gastronomicznym. Do wniosku dołączono m.in. trójstronną umowę przeniesienia praw i obowiązków najemców zawartą w dniu 1 września 2016 r., pomiędzy M. M., R. J. Spółką Cywilną "B. " zwanych - Zbywcami, A. Sp. z o.o., zwanych - Nabywcą, a "C." w S. zwaną - Wynajmującym. Na mocy § 2 przytoczonej umowy, Zbywcy przenieśli na Nabywcę wszelkie prawa i obowiązki wynikające z umowy najmu, na co Wynajmujący wyraził zgodę. Do wniosku załączono, również umowę najmu lokalu użytkowego z dnia 13 czerwca 2014 r., zawartą pomiędzy "C.", a M.M. oraz R. J. wspólnikami spółki cywilnej "B." - Najemcami, na czas nieokreślony. Decyzjami z dnia 6 października 2016 r. Prezydent Miasta S. wydał trzy zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych w lokalu [...] ważne od 10 października 2016 r. do 31 października 2020 r. W dniu 28 marca 2017 r. do Wydziału Obywatelskiego Urzędu Miasta S. wpłynęło pismo od "C." właściciela ww. lokalu użytkowego informujące, o wypowiedzeniu Spółce umowy najmu lokalu. W dniu 11 lipca 2017 r. wpłynęła informacja, że ww. umowa została skutecznie wypowiedziana i rozwiązana ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2017 r. Spółka w wyznaczonym terminie nie wydała przedmiotowego lokalu. Obsługa prawna spółdzielni wystosowała do Spółki wezwanie z żądaniem niezwłocznego przekazania lokalu, wyznaczając ostateczny termin wydania lokalu na dzień 20 lipca 2017 r. Jednocześnie Spółka została poinformowana, że w przypadku zignorowania terminu przekazania lokalu sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania sądowego. Zgodnie z art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy, warunkiem prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu sprzedaży lub poza miejscem sprzedaży jest posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży. Natomiast art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy stanowi, że zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych cofa się w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Utrata tytułu prawnego do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych stanowi zatem obligatoryjną przesłankę cofnięcia zezwolenia na sprzedaż tych napojów. W toku spraw wpłynęło pismo od spółdzielni, informujące o złożeniu pozwu o eksmisję Spółki z lokalu. Oceniając, zgromadzone materiały organ stwierdził, że Spółka prowadzi w lokalu sprzedaż napojów alkoholowych z naruszeniem przepisów wynikających z ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Prowadzący nie posiada bowiem tytułu prawnego do lokalu. Spółka nadal korzysta z lokalu, jednak jest to korzystanie bezumowne, bez tytułu prawnego, i prowadzona tam jest sprzedaż napojów alkoholowych. W ocenie organu nie wystarczy samo używanie lokalu przez najemcę po upływie terminu wypowiedzenia najmu, lecz konieczne jest, aby używanie to odbywało się za wyraźną zgodą wynajmującego. Od momentu wypowiedzenia umowy najmu Spółka jest obciążana miesięcznie notą obciążeniową za bezumowne użytkowanie lokalu. Wiadomo również, że Spółka wywiązuje się z zobowiązań finansowych wobec spółdzielni. Przedstawiciele Spółki mają świadomość utraty prawa do dysponowania lokalem stanowiącym punkt sprzedaży napojów alkoholowych, ponieważ ponoszą z tego tytułu dodatkową opłatę stawki czynszu za bezumowne korzystanie z lokalu. Co ważne organ bezskutecznie próbował otrzymać informacje od Spółki i dał możliwość wypowiedzenia się. Spółka mogła ustosunkować się do spraw pisemnie lub za pomocą środków komunikacji elektronicznej, z czego nie skorzystała. Spółka złożyła odwołania od powyższych decyzji organu pierwszej instancji wnosząc również o zawieszenie postępowań administracyjnych do czasu rozpoznania przez Sąd Rejonowy w G. VI Wydział Gospodarczy (sygn. akt[...]) sprawy z powództwa "C." przeciwko Spółce o ochronę naruszonego posiadania. Zdaniem Spółki, rozstrzygnięcie sporu sądowego ma wpływ na niniejsze sprawy, bowiem gdyby okazało się iż nadal przysługuje jej tytuł prawny do lokalu, to odpadłaby obligatoryjna przesłanka do cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Nadto decyzjom zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 80, art. 81, art. 86 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego na skutek pominięcia przeprowadzenia przez organ dowodu z przesłuchania w charakterze strony prezesa zarządu spółki, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że ten dowód mógłby mieć istotne znaczenie przy wydaniu decyzji, w szczególności zmierzać miał do wykazania, iż Spółce przysługuje skuteczne prawo do dysponowania lokalem w postaci ważnej umowy najmu, a także naruszenie przepisu art. 62 k.p.a. poprzez połączenie spraw dotyczących cofnięcia odrębnych zezwoleń udzielonych Spółce na sprzedaż napojów alkoholowych w jednym postępowaniu. Spółka zauważyła, że organ oparł swoje decyzje wyłącznie na dokumentach i stanowisku przedstawionym przez wynajmującego, przez co dokonał błędnego ustalenia stanu faktycznego, a ponadto nie wypełnił nałożonego na niego obowiązku zebrania w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Co prawda organ z urzędu podjął próbę przeprowadzenia dowodu z przesłuchania przedstawiciela Spółki, jednak następnie z niej zrezygnował, stwierdzając w sposób nieuprawniony, iż nastąpiło to z powodu dwukrotnego niestawiennictwa prezesa spółki, podczas gdy przyczyny tej nieobecności były obiektywne (kolizja terminów i urlop wypoczynkowy pełnomocnika oraz choroba). Po rozpatrzeniu odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. decyzjami z dnia 12 marca 2018 r. (nr [...] nr [...] nr [...]) utrzymało w mocy decyzje organu pierwszej instancji. W uzasadnieniach organ odwoławczy stwierdził, że skoro ustawa o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi nie definiuje pojęcia "tytuł prawny do korzystania z lokalu", to przyjąć należy znaczenie pojęcia, jakie wynika z systemu prawa. Stąd też pojęcie tytułu prawnego jest pojęciem bardzo szerokim, gdyż może to być zarówno tytuł o charakterze prawnorzeczowym (własność, wieczyste użytkowanie), jaki i tytuł o charakterze obligacyjnym, a więc wynikający z zawartej przez stronę umowy (np. umowa najmu, dzierżawy, użyczenia, czy innych umów). Z akt sprawy w sposób jednoznaczny wynika, że na podstawie umowy z dnia 1 września 2016 r. Spółka stała się najemcą lokalu, przyjmując jednocześnie wszelkie prawa i obowiązki wynikające z umowy najmu zawartej w dniu 13 czerwca 2014 r. Pismem z dnia 28 marca 2017 r. "C." powołując się na zapis § 7 ust. 1 umowy najmu, wypowiedziała przedmiotową umowę ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2017 r., zaś pismem z dnia 31 maja 2017 r. wyznaczyła termin wydania lokalu. Wobec niewydania lokalu w wyznaczonym terminie, Spółdzielnia wezwała Spółkę do niezwłocznego wydania lokalu, ustalając ostateczny termin na 20 lipca 2017 r. Następnie zaś wystąpiła o eksmisję Spółki z lokalu. W świetle przepisu art. 673 § 1 k.c., jeżeli czas trwania najmu nie jest oznaczony, zarówno wynajmujący, jak i najemca mogą wypowiedzieć najem z zachowaniem terminów umownych, a w ich braku z zachowaniem terminów ustawowych. Zgodnie zaś z treścią art. 688 k.c., jeżeli czas trwania najmu lokalu nie jest oznaczony, a czynsz jest płatny miesięcznie, najem można wypowiedzieć najpóźniej na trzy miesiące naprzód na koniec miesiąca kalendarzowego. Mając na uwadze zebrany materiał dowodowy i regulacje prawne organ odwoławczy uznał, że fakt rozwiązania umowy najmu dotyczącej przedmiotowego lokalu jest bezsprzeczny. Kolegium podzieliło w tym zakresie stanowisko organu I instancji, który prawidłowo uznał, że umowa najmu została wypowiedziana ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2017 r. Z tą datą Spółka utraciła tytuł prawny do lokalu, w którym prowadziła sprzedaż napojów alkoholowych. Uznać zatem należy, że zaistniała przesłanka z art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, obligująca organ do cofnięcia zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych. Biorąc powyższe pod uwagę zarzuty dotyczący błędnego ustalenia, że umowa najmu lokalu użytkowego nie została skutecznie wypowiedziana były niezasadne. Toczące się przed Sądem Rejonowym w G. VI Wydział Gospodarczy postępowanie o eksmisję nie zostało do tego czasu zakończone. Wypowiedzenie, jako jednostronna czynność prawna, wywołuje skutek w postaci rozwiązania umowy najmu pomiędzy stronami tej umowy, w związku z tym, po ustaniu stosunku najmu lokalu, dotychczasowemu najemcy nie przysługuje tytuł prawny do dysponowania tym lokalem. Kolegium uznało, że w analizowanej sprawie nie naruszono zasad postępowania administracyjnego, w szczególności wynikających z przepisów art. 7, art. 8, art. 80, art. 81 oraz art. 77 § 1 k.p.a. Należy przyjąć, że Prezydent Miasta S. wyczerpująco zbadał wszystkie istotne okoliczności faktyczne oraz przeprowadził dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej. Nie stoi temu na przeszkodzie fakt, że wszystkie istotne okoliczności ustalone zostały w oparciu o dokumenty i dowody przedłożone wyłącznie przez "C." z siedzibą w S.. Na każdym etapie postępowania przed organem I instancji Spółka miała możliwość wzięcia w nim udziału i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Ponadto organ kilkakrotnie wyznaczał termin przesłuchania w charakterze strony prezesa zarządu spółki –J. D., do którego ostatecznie nie doszło z przyczyn nie leżących po stronie organu. Wbrew twierdzeniom Spółki, dowód z przesłuchania prezesa nie mógłby mieć istotnego znaczenia dla sprawy i nie wykazałby, że Spółce przysługuje skuteczne prawo do dysponowania lokalem w postaci ważnej umowy najmu. Kolegium uznało, że nie ma potrzeby zawieszania postępowań w niniejszych sprawach, czym innym jest bowiem utrata samego tytułu prawnego do lokalu, a czym innym powództwo windykacyjne mające na celu wydanie wynajmującemu bezprawnie zajętej rzeczy. W ustawie z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest utrata tytułu prawnego do lokalu, a nie faktyczna możliwość posiadania lokalu. Nadto w sprawach nie miał zastosowania art. 62 k.p.a. A. Spółka z o. o. zaskarżyła decyzje organu odwoławczego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. wnosząc o uchylenie wydanych rozstrzygnięć i umorzenie postępowań. Zaskarżonym decyzjom zarzuciła: naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 86 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na zaniechaniu uchylenia zaskarżonych decyzji organu I stopnia, w sytuacji, gdy organ ten nie przeprowadził w toku postępowania dowodu z przesłuchania strony w osobie prezesa zarządu, pomimo pierwotnego podjęcia decyzji o konieczności jego przesłuchania z urzędu, a nadto w obliczu wyraźnego wniosku strony, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego będącego podstawą wydania decyzji w zakresie okoliczności skutecznego złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu i oparcie się w tym zakresie wyłącznie na znajdujących się w aktach sprawy dokumentach; naruszenie przepisów postępowania, tj.: art. 7 i art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 86 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na zaniechaniu przeprowadzenia w postępowaniu odwoławczym dowodu z przesłuchania strony w osobie prezesa zarządu pomimo złożenia wniosku przez stronę, co doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego w zakresie okoliczności skutecznego złożenia oświadczenia o wypowiedzeniu; naruszenie przepisu art. 80 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na uznaniu za udowodnioną okoliczności, że w sprawie doszło do skutecznego wypowiedzenia umowy najmu na podstawie znajdującego się w aktach sprawy dokumentu w postaci pisemnego oświadczenia datowanego na dzień 28 marca 2017 r. z potwierdzeniem odbioru przez J. A. w sytuacji, gdy przedmiotowe pismo nigdy nie dotarło do skarżącej, albowiem J. A. nie jest osobą uprawnioną do reprezentacji skarżącej, ani do przyjmowania w jej imieniu oświadczeń woli, co prowadzi do wniosku, że przedmiotowe oświadczenie nie zostało skutecznie złożone, a w konsekwencji nie doszło do wypowiedzenia i utraty tytułu prawnego do lokalu przez skarżącą; naruszenie prawa materialnego, tj. art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi poprzez cofnięcie skarżącej zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych z uwagi na brak posiadania przez skarżącą tytułu prawnego do lokalu, w którym prowadzona jest sprzedaż w sytuacji, gdy skarżąca posiada przedmiotowy tytuł prawny; naruszenie prawa procesowego, tj. art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy polegające na zaniechaniu zawieszenia postępowań odwoławczych w sytuacji, gdy - kluczowa z punktu widzenia rozstrzygnięcia - okoliczność w postaci przysługiwania skarżącej tytułu prawnego do nieruchomości jest przedmiotem postępowania prowadzonego przed Sądem Rejonowym w G., którego to sporu organ administracji nie mógł rozstrzygnąć samodzielnie z uwagi na jego cywilnoprawny charakter. Uzasadniając skargi skarżąca wskazała, że wadliwe są ustalenia organu jakoby utraciła tytuł prawny do zajmowanego lokalu z końcem czerwca 2017 r. Oświadczenie o wypowiedzeniu wymaga dla swojej skuteczności spełnienia wymogów określonych w kodeksie cywilnym (por. art. 61 § 1 k.c.). Pismo zawierające oświadczenie woli spółdzielni nigdy nie zostało doręczone skarżącej. Jak wynika z treści potwierdzenia odbioru - zostało ono odebrane osobiście przez J. A. Tymczasem, zgodnie z treścią informacji zawartej w Krajowym Rejestrze Sądowym, prezesem zarządu skarżącej jest J. D. a jej jedynym wspólnikiem D. sp. z o.o. (której prezesem zarządu oraz jedynym wspólnikiem również jest J. D.). Na skutek powyższego, oświadczenie woli o wypowiedzeniu zostało złożone osobie, która nie ma żadnego związku ze skarżącą, a w konsekwencji nie wywołało skutków prawnych, albowiem skarżąca nigdy nie miała możliwości zapoznania się z jego treścią. Zgromadzony materiał dowodowy nie dawał podstaw do stwierdzenia, że Spółka utraciła tytuł prawny do zajmowanego lokalu. Drugim z uchybień popełnionym przez organy było zaniechanie przesłuchania prezesa zarządu skarżącej J. D. W tym kontekście, szczególnie istotnym jest natomiast, że organ I instancji pierwotnie zamierzał dopuścić przedmiotowy dowód i wyznaczył termin przesłuchania, ale nie doszło do niego z przyczyn obiektywnych. Zdaniem skarżącej przesłuchanie było konieczne dla powzięcia przez organ prawidłowych ustaleń w zakresie posiadania przez skarżącą tytułu prawnego do zajmowanego lokalu. Błędem organu odwoławczego było zaniechanie zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia kwestii wstępnej, będącej przedmiotem procesu prowadzonego przed Sąd Rejonowy w G.. Wbrew twierdzeniu organu nie sposób przyjąć, że powołane postępowanie nie miało wpływu na rozstrzygnięcie spraw, albowiem kwestia przysługiwania stronie tytułu prawnego do nieruchomości stanowi typowy przykład zagadnienia wstępnego w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ odwoławczy, dokonując ustalenia o braku tytułu prawnego do lokalu po stronie skarżącej, w istocie rozstrzygnął spór cywilnoprawny, do czego nie miał kompetencji. W odpowiedziach na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wniosło o ich oddalenie. Na rozprawie w dniu 12 lipca 2018 r. Sąd na podstawie art. 111 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi połączył od wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy o sygn. akt: III SA/Gd 322/18, III SA/Gd 323/18, III SA/Gd 324/18. Połączone sprawy prowadzone były dalej pod sygn. akt III SA/Gd 322/18. Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( tj. Dz. U. z 2017r., poz. poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj. Dz. U. z 2018r., poz. 1302, dalej zwana "p.p.s.a.") Wskazać należy, że przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie jest ocena zgodności z prawem rozstrzygnięć Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G., utrzymujących w mocy decyzje organu I instancji orzekających o cofnięciu zezwoleń na sprzedaż napojów przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży: zawierających do 4,5 % alkoholu oraz na piwo, zawierających powyżej 4,5 % do 18 % alkoholu oraz zawierających powyżej 18 % alkoholu wydanych dla A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. (obecnie w K.) uprawniających do sprzedaży napojów alkoholowych w lokalu [...] zlokalizowanym w S. przy ul. [...] 60. W ocenie Sądu analizowane pod tym kątem skargi nie zasługują na uwzględnienie, albowiem Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. wydając zaskarżone decyzje nie naruszyło obowiązujących przepisów prawa. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 487 ze zm., dalej zwana "ustawą") sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Artykuł 18 ust. 6 pkt 2 ustawy stanowi, że do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć m.in. dokument potwierdzający tytuł prawny wnioskodawcy do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych. Warunkiem zaś prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest m.in. posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży ( art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy). W myśl art. 18 ust.10 pkt 2 ustawy zezwolenie na sprzedaż napojów alkoholowych organ zezwalający cofa w przypadku nieprzestrzegania określonych w ustawie warunków sprzedaży napojów alkoholowych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanych spraw wskazać należy, że przyczyną wydania zaskarżonych decyzji była utrata przez skarżącą tytułu prawnego do korzystania z lokalu, w którym prowadzona była sprzedaż napojów alkoholowych. Oba orzekające w sprawach organy stanęły na stanowisku, że umowa najmu przedmiotowego lokalu została wypowiedziana ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2017 r. i z tą datą skarżąca utraciła tytuł prawny do lokalu, w którym prowadziła sprzedaż napojów alkoholowych. Z treści powołanych wyżej przepisów tj. art. 18 ust. 6 pkt 2 i ust. 7 pkt 5 ustawy wynika natomiast, że brak dokumentu potwierdzającego tytuł prawny do lokalu stanowiącego punkt sprzedaży napojów alkoholowych stanowi negatywną przesłankę do wydania wnioskodawcy zezwolenia, zaś w razie utarty tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży, co do którego wydano zezwolenie, przedsiębiorca nie spełnia warunku do sprzedaży napojów alkoholowych w tym punkcie, co stanowi przesłankę do cofnięcia zezwolenia, o jakiej mowa w art. 18 ust. 10 pkt 2 ustawy. W skargach zarzucono organom, że błędnie ustaliły, że umowa najmu lokalu użytkowego została skutecznie wypowiedziana i że skarżąca utraciła tytuł prawny do zajmowanego lokalu z końcem czerwca 2017 r. Wskazano, że oświadczenie o wypowiedzeniu umowy nigdy nie zostało skarżącej doręczone, zostało ono bowiem odebrane osobiście przez J. A. tj. osobę, która nie ma żadnego związku ze skarżącą. Zgodnie zaś z treścią informacji zawartej w Krajowym Rejestrze Sądowym, prezesem zarządu skarżącej jest J.D., a jej jedynym wspólnikiem D. Sp. z o.o. (której prezesem zarządu oraz jedynym wspólnikiem również jest J.D.). Odnosząc się do powyższego Sąd stwierdza, że stanowisko organów, że umowa najmu została wypowiedziana ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2017 r. może budzić – w świetle zgromadzonych w sprawie dowodów – wątpliwości. Jednak podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy miało ustalenie czy w dacie wydania zaskarżonych decyzji skarżąca nadal posiadała tytuł prawny do lokalu. Na tak podstawione pytanie należało odpowiedzieć negatywnie. Zgodnie z art. 673 § 1 k.c., jeżeli czas trwania najmu nie jest oznaczony, zarówno wynajmujący, jak i najemca mogą wypowiedzieć najem z zachowaniem terminów umownych (...). Powołując się na § 7 ust. 1 umowy najmu z dnia 13 czerwca 2014 r., której stroną ma mocy umowy z dnia 1 września 2016 r. stała się skarżąca ( najemca), "C." pismem z dnia 28 marca 2017 r., wypowiedziała przedmiotową umowę ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2017 r. W powołanym postanowieniu umowy przewidziano, że umowa zostaje zawarta na czas nieokreślony z możliwością jej rozwiązania za trzymiesięcznym wypowiedzeniem, na koniec miesiąca kalendarzowego. Jak wskazano powyżej, na podstawie dokumentów znajdujących się w aktach sprawy nie można bezspornie stwierdzić, że umowa najmu została wypowiedziana ze skutkiem na dzień 30 czerwca 2017 r. Brak jest informacji kim jest J. A. któremu doręczono wypowiedzenie umowy, brak jest również w aktach potwierdzenia, że wypowiedzenie zostało przesłane dwukrotnie listem poleconym na adres skarżącej, o czym Kolegium napisało w odpowiedzi na skargi. Należy jednak zauważyć, że wobec niewydania lokalu w wyznaczonym przez Spółdzielnię terminie, Spółdzielnia wezwała Spółkę do niezwłocznego wydania lokalu, ustalając ostateczny termin na 20 lipca 2017r., następnie zaś wystąpiła o eksmisję Spółki z lokalu składając w dniu 23 sierpnia 2017 r. do Sądu Rejonowego w G. pozew ( kopia w aktach administracyjnych). Dowodem, na który powołano się w pozwie ( załączonym do pozwu, jak wynika jego treści ) było m.in. wypowiedzenie umowy z dnia 28 marca 2017 r. Nadto, jak wynika z pisma "C." z dnia 19 października 2017 r. od dnia 1 lipca 2017 r. skarżąca jest obciążana miesięcznie notą obciążeniową za bezumowne użytkowanie przedmiotowego lokalu i spółka wywiązuje się z zobowiązań finansowych wobec Spółdzielni. W orzecznictwie prezentowane jest stanowisko, które Sąd aprobuje, że w rozumieniu art. 61 § 1 k.c. możliwość zapoznania się z treścią oświadczenia przez adresata nie może być utożsamiana z rzeczywistym zapoznaniem się przez niego z tym oświadczeniem, co oznacza, że skuteczne złożenie oświadczenia woli następuje także w sytuacji, w której co prawda adresat oświadczenia woli nie zna jego treści, ale miał realną możliwość zapoznania się z nią, gdyż doszła ona do niego w taki sposób, że mógł się z nią zapoznać (por. wyrok Sądu Najwyższego z dnia 22 marca 2017 r., III CSK 148/16, Lex nr 2352146). Sąd Najwyższy podjął również w dniu 11 września 1997r. uchwałę, sygn. akt III CZP 39/97, w której stwierdzono, że wypowiedzenie najmu lokalu mieszkalnego może nastąpić również przez doręczenie najemcy wniesionego przez pełnomocnika procesowego pozwu o opróżnienie tego lokalu, powołującego się na wymienione w przepisach prawa okoliczności dające podstawę do wypowiedzenia najmu (OSNC 1997, Nr 12, poz. 191). Mając to na uwadze Sąd stwierdził, że organy w sposób prawidłowy przyjęły, że Spółdzielnia skutecznie wypowiedziała skarżącej umowę najmu i w dacie orzekania przez organy skarżąca nie posiadała tytułu prawnego do lokalu. Zwrócić bowiem należy uwagę, że wraz z pozwem o eksmisję przedłożono pismo z dnia 28 marca 2017 r., zawierające oświadczenie Spółdzielni o wypowiedzeniu umowy, co niewątpliwie potwierdza, że doręczono skarżącej oświadczenie zawierające wypowiedzenie umowy. Pośrednio świadczy o tym również uiszczanie przez Spółkę od dnia 1 lipca 2017 r. wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z lokalu. Skarżąca okolicznościom tym nie zaprzecza. Skarżąca miała więc świadomość utraty tytułu prawnego do lokalu nie później niż po uzyskaniu wiadomości o wniesieniu przez Spółdzielnię pozwu o eksmisję, nawet jeżeli odmiennie (acz błędnie) ocenia skutki tych zdarzeń prawnych. Stwierdzając utratę tytułu prawnego do zajmowania przez skarżącą lokalu przy ul. [...] 60 w S. (choć z częściowo błędnym uzasadnieniem), organy obu instancji nie były zobowiązane do zawieszenia postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwoleń z powodu toczącego się przed Sądem Rejonowym w G. postępowania w przedmiocie eksmisji skarżącej z zajmowanego przez nią lokalu użytkowego. Sąd podziela bowiem prezentowane w tym zakresie przez Kolegium stanowisko, że czym innym jest utrata samego tytułu prawnego do lokalu, a czym innym powództwo windykacyjne, mające na celu wydanie wynajmującemu bezprawnie zajętej rzeczy. W ustawie o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi przesłanką cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest utrata tytułu prawnego do lokalu, a nie faktyczna możliwość posiadania lokalu ( zob. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 marca 2011 r. sygn. akt IV SA/Po 648/10, LEX nr 778983). Sąd nie podziela w końcu stanowiska skarżącej, że organy dokonały ustalenia o braku tytułu prawnego do lokalu po stronie skarżącej do czego nie miał kompetencji, co z kolei miałoby wskazywać na konieczność zawieszenia postępowania. Wskazać należy, że skoro podmiot posiadający zezwolenie musi przez cały okres ważności zezwolenia posiadać tytuł prawny do korzystania z lokalu, zgodnie z przepisem art. 18 ust. 7 pkt 5 ustawy, to obowiązkiem organu wydającego zezwolenie jest, opierając się również na przepisach prawa cywilnego, rozstrzygnąć na podstawie dokumentów i zebranego w sprawie materiału dowodowego, czy podmiot ten legitymuje się skutecznym tytułem prawnym do lokalu. W sprawach nie doszło zatem do naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jakkolwiek naruszenie przepisów postępowania (art. 101 § 1 k.p.a.) stanowi niewydanie odrębnego postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania – organ odwoławczy odniósł się do wniosku w uzasadnieniach decyzji wskazując na przyczyny odmowy jego nieuwzględnienia. Uchybienie to jednak nie miało istotnego znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Należy bowiem zauważyć, że na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania, zgodnie z art. 101 § 3 k.p.a., nie służy zażalenie, nie kończy ono również postępowania, tym samym nie służy na nie skarga do sądu administracyjnego. Powoduje to, że skarżąca mogła zwalczać stanowisko organu odwoławczego w tej kwestii w skardze, co też uczyniła. W świetle powyższego, wbrew zarzutom skarżącej, organy administracji publicznej obu instancji, wydając sporne decyzje administracyjne, nie dopuściły się naruszenia zarówno przepisów postępowania administracyjnego, w tym w szczególności przepisów art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., 78, art. 80 i 86 k.p.a. i 97 § 1 pkt 4 k.p.a., jak również przepisów prawa materialnego, w tym w szczególności art. 18 ust. 7 pkt 5 i 10 pkt 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi. Sąd w działaniu obu organów administracji publicznej, wydających wskazane powyżej decyzje, nie dopatrzył się naruszeń prawa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, zarówno, gdy idzie o ustalenie stanu faktycznego spraw, jak i o zastosowanie do jego oceny przepisów prawa materialnego. Odnosząc się do zarzutu zaniechaniu przeprowadzenia w postępowaniu dowodu z przesłuchania strony w osobie prezesa zarządu pomimo złożenia wniosku przez stronę, to należy zauważyć, że zgodnie z art. 86 k.p.a. jeżeli po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, organ administracji publicznej dla ich wyjaśnienia może przesłuchać stronę. Przeprowadzenie tego dowodu (z natury rzeczy posiłkowego) jest więc pozostawione uznaniu organu i w tej sprawie było zbędne ( zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 270/16, LEX nr 2431246). Organy ustaliły bowiem na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, że umowa najmu została skutecznie wypowiedziana. Brak pisemnej formy postanowienia o odmowie dopuszczenia dowodu nie może być - wobec jego niezaskarżalnego charakteru - uznany za uchybienie mające wpływ na treść rozstrzygnięcia. Dodać bowiem należy, że art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. zezwala na uchylenie decyzji z powodu naruszenia przepisów postępowania jedynie w sytuacji, gdy naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tego rodzaju naruszeń Sąd nie stwierdził. Uznawszy w reasumpcji zarzuty podniesione w skargach za niezasadne jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (vide: art. 134 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. oddalił wniesione skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło