III SA/Gd 323/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Anna Orłowska Sędzia WSA Elżbieta Kowalik - Grzanka Protokolant Starszy sekretarz sądowy Wioleta Gładczuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2010 r. sprawy ze skargi P. R. na zarządzenie zastępcze Wojewody z dnia 5 maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie wygaśnięcia mandatu radnego oddala skargę. Wojewoda, zarządzeniem zastępczym z dnia 5 maja 2010 r., powołując się na art. 98 a ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w związku z art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województwa, stwierdził wygaśnięcie z mocy prawa mandatu P. R. - radnego Rady Miejskiej w S. W uzasadnieniu organ wskazał, że radny P. R., prowadzący Przedsiębiorstwo Produkcyjno– Handlowo- Usługowe [...], zawarł na czas nieokreślony z Zakładem Komunalnym w S. umowę najmu nieruchomości zabudowanej halą produkcyjną. Z treści umowy wynika, że będąca przedmiotem najmu nieruchomość jest własnością Gminy S., a Zakład Komunalny sprawuje nad nią trwały zarząd. Tym samym P. R., prowadząc działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy naruszył zakaz wynikający z dyspozycji art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Wojewoda przywołał także art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, który przewiduje wygaśnięcie mandatu radnego wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Organ wskazał, że pismem z dnia 15 marca 2010 r., na podstawie art. 98a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wezwał Radę Miejską w S. do podjęcia w terminie 30 dni uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego. W związku z bezskutecznym upływem tego terminu powiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o konieczności stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego zarządzeniem zastępczym. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożył P. R. domagając się uchylenia powyższego zarządzenia i zarzucając naruszenie art. 24f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym w zw. z art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, polegające na przyjęciu, że skarżący prowadzi działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminnego, że wcześniej prowadzona działalność gospodarcza z wykorzystaniem własnych nakładów na mienie gminy jest działalnością z wykorzystaniem mienia gminnego, wydaniu rozstrzygnięcia, mimo że skarżący przed i w dniu wydania zarządzenia nie był związany umową najmu mienia gminnego. Skarżący zarzucił ponadto błędne i niepełne ustalenie stanu faktycznego oraz naruszenie art. 190 ust. 1 pkt 2a Ordynacji wyborczej do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw przez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, kiedy nie istniały przesłanki do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego. W uzasadnieniu skarżący podkreślił, że organ wydając zarządzenie nie ustalił, w jakim okresie radny prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminnego. Tymczasem przedmiotowa umowa najmu nieruchomości została wypowiedziana i rozwiązana jeszcze przed wydaniem zaskarżonego zarządzenia. Wcześniej istotnie prowadził działalność w tzw. hali produkcyjnej, jednak hala ta powstała ze środków skarżącego. Dzięki tym nakładom zmieniono wiatę na halę produkcyjną – wykonano centralne ogrzewanie, instalację elektryczną, wentylację. W tych okolicznościach należy uznać, że skarżący prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem nie mienia gminnego, a mienia własnego. Nie było zatem podstaw do wydania zaskarżonego zarządzenia. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odnosząc się do zarzutów skargi organ stwierdził, że skarżący jako osoba prowadząca działalność gospodarczą zawarł w dniu 3 lipca 2002 r. z Zakładem Komunalnym w S. umowę najmu hali produkcyjnej, którą wypowiedział w dniu 23 lutego 2007 r. Następnie w dniu 3 września 2007 r. zawarł kolejną umowę najmu o tej samej treści. Organ podkreślił, że stwierdzenie wygaśnięcia mandatu w trybie art. 98a ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym ma charakter deklaratoryjny, wobec tego nie ma znaczenia, czy skarżący w dniu wydania zarządzenia zastępczego był związany umową najmu mienia gminnego. Ważne jest natomiast, że w czasie sprawowania mandatu radnego prowadził działalność gospodarczą z wykorzystaniem mienia gminnego. W ocenie organu nie można zgodzić się z argumentacją, że poczynione przez skarżącego nakłady doprowadziły do przekształcenia umowy najmu w prawo własności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Art. 190 ust. 1 pkt 2a) ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw ( t.j. Dz. U. z 2003 r. , Nr 159, poz.1547 ze zm.) stanowi, że wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Zgodnie natomiast z art. 24 f ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( t.j. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz.1591 ze zm.) radni nie mogą prowadzić działalności gospodarczej na własny rachunek lub wspólnie z innymi osobami z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy, w której radny uzyskał mandat. W niniejszej sprawie niewątpliwe było, że skarżący , prowadzący działalność gospodarczą jako Przedsiębiorstwo Produkcyjno- Handlowo- Usługowe [...] P. R., zawarł w dniu 3 września 2007 r. na czas nieokreślony z Zakładem Komunalnym w S. umowę najmu hali produkcyjnej z pomieszczeniem socjalnym i placem manewrowym. Nieruchomość ta, zabudowana budynkiem hali produkcyjnej, stanowi własność gminy S. Wcześniej strony łączyła podobna umowa, którą skarżący wypowiedział z dniem 23 lutego 2007 r. Prawdą jest, co zarzuca skarżący, że organ nadzoru nie przywołał w zarządzeniu zastępczym okresu prowadzenia przez niego działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminnego, jednak fakt prowadzenia, w wyżej wymienionym okresie, takiej działalności znajduje potwierdzenie w zgromadzonych w sprawie dokumentach . Prowadzenie przez skarżącego - radnego Rady Miejskiej w S. działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia komunalnego gminy S. nie budzi żadnych wątpliwości. Odnosząc się do zarzutu skargi, że i przed dniem wydania zarządzenia zastępczego i w tym dniu skarżący nie prowadził działalności gospodarczej z wykorzystaniem mienia gminy stwierdzić należy, że gdyby nawet w dniu wydania zarządzenia zastępczego umowa z dnia 3 września 2007 r. nie wiązała już jej stron , to nie miałoby to znaczenia dla oceny prawidłowości wydania tegoż zarządzenia. Ustawa nie uzależnia wygaśnięcia mandatu radnego od faktu, by naruszenie przez radnego ustawowego zakazu łączenia mandatu z wykonywaniem określonych funkcji lub działalności musiało mieć miejsce w dacie podjęcia uchwały przez radę lub wydania zarządzenia zastępczego przez organ nadzoru w tym przedmiocie. Istotne jest, czy przed podjęciem uchwały lub wydaniem zarządzenia zastępczego doszło do naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych funkcji lub działalności. Skarżący uważa, że poczynienie przez niego nakładów na istniejącą halę produkcyjną spowodowało, że nie korzysta on obecnie z mienia gminnego, bowiem prowadzona działalność dotyczy "wykorzystywania własnych nakładów na mienie gminy", a nie "wykorzystywania mienia gminnego". Stanowisko skarżącego jest błędne. Poczynienie nakładów na cudzą rzecz nie powoduje, że korzysta się "z nakładów", tylko nadal korzysta się z rzeczy. Poczynienie nakładów na cudzą rzecz ( nawet znacznych) nie powoduje także, że automatycznie zmienia się właściciel tej rzeczy. Ponadto skarżący korzysta z hali produkcyjnej, pomieszczenia socjalnego oraz placu manewrowego, znajdujących się na konkretnym gruncie , stanowiącym własność gminy S. Tak więc stanowisko skarżącego , iż nie korzysta i nie korzystał z mienia gminnego jest błędne i wynika z nieznajomości zasad prawa cywilnego. Mając na uwadze powyższe organ nadzoru prawidłowo uznał, że doszło do naruszenia przez P. R. art. 24 f ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, wobec czego zastosowanie ma art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw . W takim przypadku, zgodnie z art. 190 ust. 2 przywołanej Ordynacji wyborczej, wygaśnięcie mandatu radnego powinna stwierdzić rada w drodze uchwały. Rada Miejska w S. jednak tego nie uczyniła. Zgodnie z art. 98 a ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, jeżeli właściwy organ gminy, wbrew obowiązkowi nie podejmuje uchwały, wojewoda wzywa organ gminy do podjęcia odpowiedniego aktu w terminie 30 dni. W razie bezskutecznego upływu tego terminu wojewoda, po powiadomieniu ministra właściwego do spraw administracji publicznej, wydaje zarządzenie zastępcze ( art. 98 a ust. 2 w/w ustawy). Wojewoda wezwał Radę Miejską w S. do podjęcia w terminie 30 dni uchwały o wygaśnięciu mandatu radnego P. R., po bezskutecznym upływie tego terminu powiadomił Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a następnie wydał zaskarżone zarządzenie zastępcze. Zostały w ten sposób dochowane wymogi formalne wydania zarządzenia zastępczego. Mając na uwadze powyższe Sąd, uznając skargę za bezzasadną, oddalił ją na podstawie art. 151 p.p.s.a.