III SA/Gd 330/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka, Sędziowie Sędzia NSA Marek Gorski, Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję Rektora Uniwersytetu [...] z dnia 18 maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na studia stacjonarne na zasadach przeniesienia z innej uczelni oddala skargę. W. P. pismem z dnia 14 czerwca 2010 r. wystąpił o przyjęcie go na trzeci rok studiów licencjackich dziennych, kierunek filologia germańska, na Wydział Filologiczny [...] w roku akademickim 2010/2011. Podał, że jest studentem piątego roku studiów stacjonarnych jednolitych na kierunku filologia germańska Uniwersytetu [...] w O.. Zmiana miejsca zamieszkania z O. na G. utrudniła mu zakończenie studiów – zaliczył wszystkie przedmioty z lat 1-3 i większość z 4 i 5 roku. Z uwagi na likwidację studiów stacjonarnych wydaje się właściwe podjęcie przez niego studiów na 3 roku studiów licencjackich. Decyzją z dnia 18 października 2010 r. Dziekan Wydziału Filologicznego [...] odmówił uwzględnienia wniosku W. P. z powodu niespełnienia wymaganych kryteriów. Po rozpatrzeniu odwołania Rektor Uniwersytetu [...] decyzją z dnia 22 listopada 2010 r. nr [...], na podstawie art. 66 ust. 2 w zw. z art. 70 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz art. 104 i nast. k.p.a. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Wyrokiem z dnia 10 marca 2011 r., sygn. akt III SA/Gd 18/11 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, wskutek skargi W. P. uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję organu I instancji, wskazując, że w niniejszej sprawie organy swoje stanowisko uzasadniły w sposób nie wypełniający wymogów określonych w art. 107 kpa, a to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie Sądu sytuacja skarżącego jest specyficzna, gdyż jako student Uniwersytetu [...] w O. odbywał studia jednolite, a zamierzał przenieść się na studia pierwszego stopnia na Uniwersytet [...]. Gdyby należało stosować przy rozpoznaniu jego wniosku także zasady przeniesień studentów, określone Uchwałą Rady Wydziału Filologicznego z dnia 4 września 2008 r., które uzależniają między innymi ( ale nie jedynie ) możliwość przeniesienia studenta od średniej ocen, organy – z uwagi na stan faktyczny niniejszej sprawy- powinny wskazać między innymi, z którego roku powinna być brana pod uwagę średnia ocen i dlaczego, jak również wskazać sposób ustalenia średniej ocen. Organy powinny wskazać motywy, jakimi kierowały się, czyniąc użytek ze swych uprawnień i podać szczegółowe ich uzasadnienie. Takich rozważań w decyzjach organów obu instancji zabrakło. Decyzją z dnia 6 kwietnia 2011 r., nr [...] Dziekan Wydziału Filologicznego [...], na podstawie art. 104 § 1 k.p.a. oraz art. 171 § 3 i art. 160 § 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym w zw. z § 30 ust. 1 i 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] nie wyraził zgody na przyjęcie W. P. na III rok studiów stacjonarnych pierwszego stopnia na kierunku filologia, specjalność filologia germańska w roku akademickim 2010/2011 na zasadach przeniesienia z innej uczelni z powodu niespełnienia wymaganych kryteriów. W uzasadnieniu wskazano, że zgodnie z art. 171 ust. 3 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym student może przenieść się z innej uczelni, w tym także zagranicznej za zgodą kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej jednostki przyjmującej, jeżeli wypełnił obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących w uczelni, którą opuszcza. Zgodnie zaś z § 30 ust. 1 i 2 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] przyjęcie na U [...] studenta innej uczelni może nastąpić za zgodą Dziekana Wydziału uczelni macierzystej, przy czym przyjęcie może nastąpić w przypadku, gdy stan różnic programowych pozwala na rozpoczęcie studiów na conajmniej drugim roku a zasady przyjęcia określa Rada Wydziału. Rada Wydziału Filologicznego [...] określiła te zasady w uchwale z 4 września 2008 r. uznając za istotne następujące kryteria: przeniesienie jest możliwe wyłącznie z kierunków pokrewnych realizowanych na uczelniach publicznych, jeżeli różnice programowe obowiązujące studenta mogą zostać zrealizowane w ciągu jednego roku akademickiego, przeniesienie jest możliwe przy zachowaniu tego samego trybu studiów lub z trybu stacjonarnego na niestacjonarny przeniesienie jest możliwe po zaliczeniu co najmniej pierwszego roku studiów na uczelni macierzystej, przeniesienie jest możliwe, jeśli średnia wszystkich ocen z ostatniego roku akademickiego w indeksie studenta wynosi co najmniej 4,0. Organ stwierdził, iż w uczelni macierzystej W. P. został wpisany w roku akademickim 2010/2011 na III rok studiów stacjonarnych pierwszego stopnia. Wobec tego przy podjęciu decyzji była brana pod uwagę średnia ze wszystkich ocen uzyskanych na II roku studiów. Wyniosła ona 3,6875. A zatem nie spełnia kryteriów wskazanych w Uchwale Rady Wydziału Filologicznego wydanej na podstawie Regulaminu Studiów, który zgodnie z art. 160 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym określa organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta. Decyzją z dnia 18 maja 2011 r., nr [...], wydaną po rozpoznaniu odwołania W. P., Prorektor ds. Studenckich Uniwersytetu [...], na podstawie art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym oraz § 30 Regulaminu Studiów UG w zw. z art. 138 § 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu wskazano, że W. P. nie spełnia kryteriów wskazanych w Uchwale Rady Wydziału Filologicznego [...], dotyczącej średniej ocen uprawniającej do przeniesienia na [...]. Wymagana średnia liczona zgodnie z § 4 ust. 4 Regulaminu Studiów wynosi 4,0, zaś odwołujący się otrzymał średnią 3,6875. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł W. P. domagając się uchylenia decyzji obu instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. przez brak jego zastosowania, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. poprzez uchybienie zasad zbierania i oceny materiału dowodowego w zakresie niezbędnym do rozpoznania sprawy, które miało istotny wpływ na wynik sprawy; - naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, co miało istotny wpływ na wynik sprawy; - naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., poprzez uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenia się, co do zebranych dowodów i materiału w sprawie oraz zgłoszonych żądań, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu skargi, skarżący wskazał, że z samego uzasadnienia decyzji organu administracji II instancji wynika, iż organ ten nie rozpatrzył sprawy merytorycznie. Odpowiednie, w myśl art. 207 ust. 1 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, stosowanie przepisów kpa w indywidualnych sprawach studentów i doktorantów, w odniesieniu do przewidzianych w art. 7 i 77 k.p.a. obowiązków dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie niezbędnym do załatwienia sprawy i wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, przede wszystkim winno polegać na określeniu z urzędu przez organ uczelni rozpoznający sprawę, jakie fakty są niezbędne do ustalenia dla rozstrzygnięcia sprawy i jakimi dowodami winny być ustalane. W sytuacji, gdy organ administracyjny za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie wskazuje średnią ocen, to powinien wskazać między innymi, z którego roku powinna być brana pod uwagę średnia ocen i dlaczego, jak również wskazać sposób ustalania średniej ocen. W ocenie skarżącego organ administracyjny powinien wskazać motywy, jakimi kierował się, czyniąc użytek ze swych uprawnień i podać szczegółowe ich uzasadnienie. W niniejszej sprawie zarówno decyzja pierwszoinstancyjna, jak i decyzja Rektora [...] nie odpowiada w tym sensie wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący stwierdził nadto, że z art. 70 ust. 2 ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym wynika, że od decyzji kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej służy odwołanie do rektora, tymczasem decyzję z dnia 18 maja 2011 r. wydał i podpisał Prorektor ds. Studenckich. W decyzji nie wyjaśniono podstawy prawnej takiego stanu rzeczy. Skarżący podniósł dodatkowo, iż zaskarżona decyzja została wydana bez zachowania trybu postępowania administracyjnego nakazującego umożliwienie stronie zapoznania się z materiałem dowodowym w sprawie przed wydaniem decyzji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów postępowania, ani prawa materialnego w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Przepis art. 171§3 ustawy z dnia 27 lipca 2005r. Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. Nr 164 poz. 1365 ze zmianami), zwanej dalej ustawą stanowi, że student może przenieść się z innej uczelni, w tym także zagranicznej, za zgodą kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni przyjmującej, wyrażoną w drodze decyzji, jeżeli wypełnił wszystkie obowiązki wynikające z przepisów obowiązujących w uczelni, którą opuszcza. Zgodnie z art. 160§1 ustawy organizację i tok studiów oraz związane z nimi prawa i obowiązki studenta określa regulamin studiów. Z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że uczelnia ma prawo do ustalenia zasad przyjęcia na studia. Przyjęcie na studia może następować na zasadzie rekrutacji, polegającej na naborze studentów na pierwszy rok studiów, lub na zasadzie przeniesienia studenta z innej uczelni. Zasady rekrutacji określone są w odrębnej uchwale Senatu uczelni. Nie dotyczą one sytuacji przeniesienia studenta z innej uczelni. Biorąc pod uwagę autonomię uczelni wyższej i konieczność ustalenia zasad przyjęcia na studia także i na zasadzie przeniesienia z innej uczelni na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy, należy uznać za dopuszczalne umieszczenie regulacji w przedmiocie przenoszenia studentów z innych uczelni w regulaminie studiów, tym bardziej, że zarówno regulamin rekrutacji jak i regulamin studiów pochodzą od Senatu uczelni. Z §30 ust. 1 Regulaminu Studiów Uniwersytetu [...] – uchwalonego przez Senat w dniu 22 lutego 2007r. (uchwała Nr [...]) wynika, że przyjęcie na [...] studenta innej uczelni może nastąpić za zgodą Dziekana Wydziału uczelni macierzystej, przy czym przyjęcie może nastąpić w przypadku, gdy stan różnic programowych pozwala na rozpoczęcie studiów na co najmniej drugim roku. Według §30 ust. 2 Regulaminu zasady przyjęcia określa Rada Wydziału. Rada Wydziału Filologicznego, korzystając z delegacji udzielonej jej przez powołany wyżej Regulamin studiów, sprecyzowała w dniu 4 września 2008r. w drodze uchwały zasady przeniesień studentów innych uczelni na kierunki pokrewne Wydziału Filologicznego [...]. W uchwale tej ustalono między innymi, że przeniesienie jest możliwe, jeśli średnia wszystkich ocen z ostatniego roku akademickiego wynosi, co najmniej 4,0. Decyzja o wyrażeniu zgody kierownika podstawowej jednostki organizacyjnej uczelni (dziekana wydziału) o przyjęciu studenta z innej uczelni na podstawie art. 171§3 ustawy jest decyzją o charakterze uznaniowym. Wskazał na to zresztą Sąd w sprawie III SA/Gd 18/11 wyrokiem z dnia 10 marca 2011r., którym organy administracji pozostawały w niniejszej sprawie związane. Jednym z kryteriów podlegających ocenie w ramach uznania administracyjnego przy podejmowaniu tego rodzaju decyzji powinien być niewątpliwie poziom osiągnięć studenta uzyskanych na uczelni macierzystej. Nie powinno być bowiem tak, by na każdą uczelnię – również taką, która z uwagi na swój poziom nauczania i renomę wymaga od kandydatów na studentów spełnienia wysokich wymagań - nakładano obowiązek przyjęcia studentów z innych uczelni, bez względu na uzyskiwane przez nich wyniki w nauce. Rada Wydziału Filologicznego [...] uchwałą z dnia 4 września 2008r., korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy oraz §30 ust. 2 Regulaminu studiów wyznaczyła zatem minimalny poziom osiągnięć na uczelni macierzystej dla osoby zamierzającej przenieść się na studia na Wydziale Filologicznym [...]. Wydając decyzję o odmowie wyrażenia zgody na przyjęcie skarżącego na studia na kierunku filologia germańska organ I instancji zasadnie stwierdził, że wymierne osiągnięcia skarżącego na Uniwersytecie [...] na drugim roku jego studiów nie pozwalają na jego przyjęcie na studia na Uniwersytecie [...]. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji, podobnie jak i decyzji organu I instancji nie w pełni odpowiadają wymogom art. 107§3 k.p.a. Nie są to jednak usterki mogące mieć wpływ na wynik sprawy. Materiały zgromadzone w aktach administracyjnych (kopie indeksu skarżącego z Uniwersytetu [...]) pozwalają, bowiem na ustalenie średniej ocen skarżącego za 2 rok studiów na tym Uniwersytecie. Ten właśnie rok jest właściwy, jako punkt odniesienia dla studenta, który zamierza podjąć studia na 3 roku studiów na innej uczelni. Podobnie nie budzi wątpliwości zasada uwzględnienia w wyliczeniu średniej wszystkich ocen z zaliczeń i egzaminów wpisanych do indeksu. Nie ma bowiem żadnych podstaw, by dokonywać takiego wyliczenia w oparciu o metodę proponowaną przez skarżącego w piśmie z 29 sierpnia 2011r. – opierającą się na dowolnej interpretacji przepisów Regulaminu studiów - odnoszących się zresztą do trwających już studiów na [...]. Interpretacja ta doprowadziła skarżącego do przyjęcia, że w wyliczeniu średniej ocen uwzględnia się oceny z egzaminów oraz oceny z ćwiczeń niekończących się egzaminem, lecz nie uwzględnia się ocen z ćwiczeń kończących się egzaminem. Jest to niewątpliwie interpretacja sprzeczna z zasadami logicznej wykładni tekstów prawnych, dostosowana jedynie do oczekiwanego przez skarżącego rezultatu mającego doprowadzić do przekroczenia progu średniej ocen 4,0. Średnia ocen wyliczona także w oparciu o należycie interpretowane zasady określone w regulaminie studiów obejmowałaby bowiem jedynie oceny uzyskane z egzaminów (§4 ust. 4 Regulaminu studiów) i w przypadku skarżącego także nie przekroczyłaby poziomu 4,0. Uprawnienie Prorektora ds. studenckich do wydania decyzji w przedmiocie zgody na przyjęcie na studia na zasadzie przeniesienia z innej uczelni wynika ze znajdującego się w aktach administracyjnych pełnomocnictwa udzielonego mu przez Rektora [...] z dnia 1 września 2008r. – odpowiadającego wymogom art. 268 lit. a k.p.a. Uchybienie przez organ w niniejszej sprawie obowiązkowi wynikającemu z art. 10§1 k.p.a. nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy, tym bardziej, że już po uchyleniu wcześniejszych decyzji przez sąd administracyjny skarżący miał możliwość wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów. W tym stanie sprawy Sąd orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.