III SA/Gd 342/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Gorski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka, Sędzia NSA Anna Orłowska (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Beata Kaczmar, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 października 2011 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego [...] z dnia 15 czerwca 2011 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej oddala skargę. Decyzją z dnia 15 czerwca 2011 roku Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny po rozpatrzeniu odwołania E. S., działając na podstawie art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r. Nr 122, poz. 851 ze zm.), art. 138 § 1 pkt 1 kpa i oraz § 11 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869 ) utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia 6 maja 2011r. o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – choroby układu wzrokowego wywołanej czynnikami fizycznymi, chemicznymi lub biologicznymi : zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego u odwołującego się. W uzasadnieniu tego orzeczenia wskazano, że u E. S. nie stwierdzono choroby zawodowej – zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego, gdyż z przeprowadzonych badań oraz wywiadów wynika, iż dolegliwości, na które cierpi zainteresowany mają charakter pozazawodowy. Decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego wydano w oparciu o orzeczenie lekarskie Ośrodka Medycyny Pracy nr [...] z dnia 25.06.2010 r. i Instytutu Medycyny Pracy nr [...] z dnia 18.10.2010 r. oraz – kartę oceny narażenia zawodowego sporządzoną w dniu 5.05.2011 r. Z karty oceny narażenia zawodowego wynika, że podczas pracy E. S. w latach 1993-2007 w A S.A w charakterze specjalisty technologa ds. maszynowych (praca przy komputerze z obsługą monitorów ekranowych) nie występowało narażenie na promieniowanie nadfioletowe o wartościach mogących spowodować uszkodzenie narządu wzroku. W orzeczeniu WOMP stwierdzono, że na podstawie badań okulistycznych i analizy dostarczonej dokumentacji rozpoznano stan po usunięciu zaćmy obu oczu i wszczepieniu obu soczewek, jednak schorzenie może być wywołane różnymi czynnikami pozazawodowymi. Uznano, że E. S. nie był narażony na promieniowanie podczerwone lub długofalowe nadfioletowe i nie rozpoznano u badanego zaćmy o obrazie klinicznym charakterystycznym dla działania promieniowania podczerwonego lub długofalowego nadfioletowego. W Instytucie Medycyny Pracy im. prof. dr med. J. N. w Łodzi stwierdzono, że na podstawie przeprowadzonego badania okulistycznego i danych na temat narażenia zawodowego brak jest podstaw do uznania zmian w narządzie wzroku E. S. za następstwo warunków pracy. Świadczyły o tym dane z wywiadu od pacjenta i dokumentacji prowadzonej przez lekarza sprawującego opiekę nad pracownikami. W opinii uzupełniającej (piśmie) z dnia 28.02.2011 r. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy poinformował, że podtrzymuje stanowisko o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u badanego. Pismem z dnia 12.04.2011 r Instytut Medycyny Pracy im. prof. J. N. poinformował Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego, że również podtrzymuje stanowisko o braku merytorycznych podstaw do rozpoznania choroby zawodowej u E. S.. Biorąc powyższe pod uwagę decyzją z dnia 6 maja 2011 r. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny nie stwierdził choroby zawodowej pod postacią zaćmy wywołanej działaniem promieniowania podczerwonego lub długotrwałego nadfioletowego u E. S.. W uzasadnieniu organ przywołał wcześniejsze ustalenia i wyjaśnił, na jakich przesłankach oparł swoje stanowisko. W odwołaniu od opisanej decyzji E. S. podniósł szereg zarzutów, a między innymi zarzucił, że praca przy monitorze ekranowym (szczególnie – starego typu) stanowiła narażenie na promieniowanie długofalowe nadfioletowe o długości fali w granicach 290-400 nm. Po rozpatrzeniu sprawy na skutek odwołania Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, że karta oceny narażenia zawodowego została sporządzona przez jednostkę uprawnioną i nie budzi zastrzeżeń, wynika z niej, między innymi, ze E. S. podczas pracy w latach 1993-2007 w A S.A. nie był narażony na promieniowanie nadfioletowe o wartościach mogących spowodować uszkodzenie narządu wzroku. Odmowa stwierdzenia u strony choroby zawodowej nastąpiła w związku z nierozpoznaniem choroby zawodowej przez uprawnione jednostki orzecznicze lekarskie. Odniesiono się do zarzutów podniesionych w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Na powyższą decyzję skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł E. S. wyjaśniając, ze nie zgadza się z podjętą decyzją. Skarżący podniósł, między innymi, że nadal podtrzymuje zastrzeżenia dotyczące orzeczeń lekarskich, nie zgadza się również ze stwierdzeniem, że nie można było zbadać, czy monitory, przy których pracował w A spełniały odpowiednie standardy i czy były zaopatrzone w filtry ochronne (pkt.8 decyzji organu odwoławczego). Skarżący pracował przy monitorach komputerów już od lat 1990-tych, filtry do nich zakupiono dopiero w drugiej połowie lat dziewięćdziesiątych i skarżący uważa, że wcześniej pracował w warunkach narażających narząd wzroku. Początkową zaćmę rozpoznano u skarżącego w 2002 r., nie odsunięto jednak skarżącego od pracy przy komputerze, a przecież skarżący otrzymywał wówczas dodatek za pracę szkodliwą. Wielogodzinna praca przy monitorze mogła doprowadzić do konieczności przeprowadzenia zabiegów operacyjnych obu oczu. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji jako wydanej z naruszeniem obowiązku wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego tj. – przepisów art. 7 i 77 kpa oraz zasądzenie kosztów postępowania na rzecz skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie powtarzając argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z uwzględnieniem wymogów art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd wyjaśnia, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, ale także Sądu Najwyższego przyjmowany jest powszechnie pogląd o związaniu organów inspekcji sanitarnej rozpoznaniem podanym w orzeczeniu lekarskim, wydanym w trybie dawnego i obecnego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych i braku podstaw do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia (wyrok z dnia 24 marca 2000 r., I SA 2334/99; z dnia 8 listopada 2000 r., I SA 664/00; z dnia 11 grudnia 2001 r., I SA 746/99 - niepubl.). Również w wyroku z dnia 24 lutego 1998 r., I SA 1520/97 (ONSA 1998, z. 4, poz.150) NSA wypowiedział się o wiążącym dla organów inspekcji rozpoznaniu choroby w orzeczeniu lekarskim, stwierdzając, że organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Zatem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zgodnie przyjmuje się, iż bez orzeczenia lekarskiego - opinii, bądź sprzecznie z nim, organ nie może dokonać rozpoznania choroby. Oznacza to, że ustalenie jednego z ważnych elementów zaliczenia schorzenia do choroby zawodowej uzależnione jest od treści specjalistycznego orzeczenia lekarskiego. Takie stanowisko, akceptowane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, przedstawione zostało w uchwale 7 sędziów NSA z dnia 20 maja 2002 r. (sygn. akt OPS 3/02). Również tutejszy Sąd w sprawie III SA/Gd 308/10 w wyroku z dnia 18 listopada 2010 r. wydanego na tle stanu faktycznego objętego przepisami Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych przyjął, że: 1. Do stwierdzenia choroby zawodowej przez uprawniony organ niezbędne jest rozpoznanie choroby wskazanej w wykazie chorób zawodowych oraz stwierdzenie, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy chorobą, a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowa występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy. 2. Orzeczenie lekarskie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej jest opinią w rozumieniu art. 84 § 1 k.p.a. Bez tej opinii bądź sprzecznie z tą opinią organ administracji nie może dokonywać we własnym zakresie rozpoznania choroby i ustalić, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 k.p.a. 3. Warunkiem koniecznym stwierdzenia przez organ inspekcji sanitarnej choroby zawodowej jest uprzednie jej lekarskie rozpoznanie przez właściwe medyczne jednostki orzecznicze, zaś orzeczenie o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej i prowadzi do odmowy stwierdzenia choroby. W kontekście powyższych uwag należy rozumieć związanie organu opinią lekarską w zakresie wiedzy medycznej. ( LEX nr 625796). Jak wynika z akt sprawy przyczyną nie stwierdzenia choroby zawodowej u E. S. jest nierozpoznanie takiego schorzenia przez uprawnione do rozpoznawania chorób zawodowych jednostki orzecznicze lekarskie obu szczebli. Jak przedstawiono powyżej, zarówno Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy jaki i Instytut Medycyny Pracy, uprawnione w czasie prowadzenia postępowania do rozpoznawania chorób zawodowych u osób skierowanych z podejrzeniem takiej choroby, zgodnie i konsekwentnie orzekły, że u E. S. nie rozpoznają jednostki chorobowej znajdującej się w wykazie stanowiącym załącznik do Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Skarżący myli się, podnosząc w skardze na decyzję z dnia 15 czerwca 2011r., że decyzję tę podjęto bez dostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Jak wynika z akt, organ I instancji, po uzyskaniu orzeczenia Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy nr [...] z dnia 25.06.2010 r., uzyskał i wziął pod uwagę przy orzekaniu, orzeczenie lekarskie Instytutu Medycyny Pracy nr [...] z dnia 18.10.2010 r., czyli – jednostki orzeczniczej lekarskiej II stopnia właściwej w sprawie orzekania o chorobach zawodowych. Biorąc pod uwagę zastrzeżenia skarżącego podniesione w piśmie z dnia 10 listopada 2010 r., Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny wystąpił do WOMP o odniesienie się do podnoszonych zarzutów. Mimo, iż zarzuty skarżącego odnosiły się w znacznej mierze do opinii IMP, WOMP wyjaśnił w swoim piśmie z dnia 28.02.2011 r., że informacje przytaczane przez skarżącego nie wniosły niczego nowego do sprawy. Kserokopia pisma E. S. przesłana została przez organ I instancji również do IMP z wnioskiem o wydanie opinii uzupełniającej, odnoszącej się do zarzutów skarżącego. Również ta jednostka orzecznicza w swoim piśmie z dnia 12.04.2011 r. podtrzymała stanowisko o braku podstaw do uznania zmian w narządzie wzroku skarżącego pod postacią zaćmy obu oczu za następstwo warunków pracy. Jak wyjaśniono " w piśmiennictwie medycznym do tej pory nie ukazały się żadne doniesienia na temat trwałego uszkodzenia narządu wzroku związanego z pracą na stanowisku przy monitorze komputera, a przede wszystkim – wpływu pracy przy monitorze ekranowym na powstanie zaćmy". Jak wyjaśniono powyżej, w orzecznictwie w sprawie chorób zawodowych przyjmuje się, że organy inspekcji sanitarnej orzekające o stwierdzeniu choroby zawodowej nie mogą tego uczynić wbrew orzeczeniom lekarskim. Oba omówione wyżej orzeczenia, podtrzymane następnie opiniami uzupełniającymi, zgodnie stwierdzają brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu wzroku – zaćmy wywołanej czynnikami szkodliwymi w środowisku pracy skarżącego. W opisanej sytuacji nie można zasadnie zarzucić, że zaskarżone decyzje organów sanitarnych, w tym w szczególności - decyzja Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia 15 czerwca 2011 r. podjęta została z naruszeniem prawa – przepisów art. 7 i 77 kpa. Mając powyższe na uwadze, nie stwierdziwszy, by zaskarżone decyzje podjęto z naruszeniem prawa, mającym wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny skargę E. S., jako nieuzasadnioną, oddalił na podstawie art.151 cyt. na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.