III SA/Gd 348/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie: sędzia NSA Marek Gorski Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. G. na decyzję Wojewody z dnia 22 kwietnia 2004r. r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w sprawie o wymeldowanie z pobytu stałego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającąją decyzję Burmistrza z dnia 15 marca 2004 r. nr [...] Decyzją z dnia 15 marca 2004 r. nr [...] Burmistrz Gminy na podstawie art. 150 § 1, art. 149 § 3 w zw. z art. 148 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2001 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł o odmowie wznowienia postępowania, w wyniku którego decyzją Burmistrza Miasta nr [...] z dnia 13 października 2003 r. K. G. został wymeldowany z pobytu stałego z lokalu nr [...] położonego w K. przy ul. [...], podając jako przyczynę przekroczenie terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż K. G. w dniu 25 lutego 2004r. zwrócił się z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Burmistrza Gminy, o wydaniu której dowiedział się w dniu 14 stycznia 2004 r. Wobec tego, iż termin do złożenia podania o wznowienie postępowania biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji i w sprawie upłynął w dniu 14 lutego 2004 r. należało wydać decyzję o odmowie wznowienia postępowania. Od przedmiotowej decyzji odwołanie wniósł K. G. podnosząc, iż kserokopię decyzji o wymeldowaniu otrzymał w dniu 7 lutego 2004 r.; stad też od tego dnia liczyć należy termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Rozpatrując przedmiotowe odwołanie Wojewoda decyzją nr [...] z dnia 22 kwietnia 2004r. , na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 149 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2001 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.), art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu swego stanowiska organ II instancji wskazał, iż datą uzyskania przez odwołującego informacji o jego wymeldowaniu był dzień 20 stycznia 2004 r., kiedy to wniesiono pismo z prośbą o wyjaśnienie faktu wymeldowania z lokalu. Tym samym wniosek o wznowienie postępowania należało złożyć w terminie 1 miesiąca. Odwołujący złożył zaś stosowny wniosek dopiero w dniu 25 lutego 2005 r., tj. kilka dni po upływie terminu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. G. wniósł o uchylenie decyzji Wojewody, twierdząc, iż miało miejsce naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania. W uzasadnieniu skargi powtórzył argumenty podniesione w odwołaniu od decyzji organu I instancji, wskazując, iż termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania zaczął biec w dniu 7 lutego 2004 r., czyli od dnia, w którym dowiedział się o decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie, przywołując argumenty podniesione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W myśl art. 134 § 1 w/w aktu prawnego sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga zasługiwała na uwzględnienie, jednakże z innych powodów niż podniesione przez skarżącego. Dla oceny prawidłowości postępowania organów administracji zasadniczego znaczenia nabiera kwestia oceny czy podanie o wznowienie postępowania wniesione zostało przez skarżącego w terminie patrząc przez pryzmat dyspozycji art. 148 § l i 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Na wstępie wskazać należy, iż zgodnie z art. 145 § 1 k.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: 1) dowody, na których podstawie ustalono istotne dla sprawy okoliczności faktyczne, okazały się fałszywe, 2) decyzja wydana została w wyniku przestępstwa, 3) decyzja wydana została przez pracownika lub organ administracji publicznej, który podlega wyłączeniu stosownie do art. 24, 25 i 27, 4) strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, 5) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję, 6) decyzja wydana została bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, 7) zagadnienie wstępne zostało rozstrzygnięte przez właściwy organ lub sąd odmiennie od oceny przyjętej przy wydaniu decyzji (art. 100 § 2), 8) decyzja została wydana w oparciu o inną decyzję lub orzeczenie sądu, które zostało następnie uchylone lub zmienione. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej, która zakończona została decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie w którym ta decyzja zapadła dotknięte było kwalifikowaną wadliwością wskazaną w przepisach k.p.a. W przedmiotowej instytucji przejawia się również wyraźnie aspekt o charakterze materialnoprawnym, tj. możliwość ponownego merytorycznego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Niemniej jednak aby możliwe było ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy zakończonej decyzją ostateczną istnieć muszą określone przesłanki. Kodeks postępowania administracyjnego uzależnia w/w możliwość prawną od wystąpienia w sprawie dwóch przesłanek pozytywnych oraz braku w sprawie dwóch przesłanek negatywnych. Przesłankami pozytywnymi są rozstrzygnięcie sprawy decyzją ostateczną oraz wystąpienie jednej z wyliczonych wyczerpująco w art. 145 § 1 kp.a. podstaw prawnych wznowienia. Przesłankami negatywnymi są zaś przesłanka terminu, określona w art. 146 § 1 k.p.a. oraz przesłanka przewidywanej możliwości wydania w wyniku wznowienia postępowania wyłącznie decyzji, która w swej istocie odpowiadałaby decyzji dotychczasowej. W myśl art. 147 k.p.a. wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony; w świetle zaś art. 148 § 1 i 2 w/w aktu prawnego podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, przy czym termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. biegnie od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Sąd w składzie orzekającym wskazuje, iż w sprawie zasadną jest ocena działania organów administracji patrząc przez pryzmat zasady wyrażonej w dyspozycji art. 8 k.p.a., zgodnie z którym organy administracji publicznej obowiązane są prowadzić postępowanie w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Realizacja przedmiotowej zasady uzależniona jest od przestrzegania reguł postępowania przyjętych w k.p.a. i to zarówno zasad ogólnych jak i rozwiązań przyjętych w przepisach szczególnych. Co ważne, przy wyborze określonych następstw prawnych ustalonego stanu faktycznego należy uwzględniać w sprawie słuszny interes strony, nie przyznając prymatu interesowi społecznemu; w razie wątpliwości sprawę rozstrzygać należy na korzyść obywatela, jeżeli nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, iż w następstwie wniosku. z dnia 14 stycznia 2004 r. skarżący otrzymał z Urzędu Gminy w K. poświadczenie o wymeldowaniu z pobytu stałego, wskazujące jako datę wymeldowania dzień 13 października 2003 r. Tym samym podnieść można, iż w dniu 14 stycznia 2004 r. skarżący dowiedział się o fakcie, iż postępowaniu administracyjnym dotyczącym jego osoby wydano określony akt administracyjny. Pismem z dnia 19 stycznia 2004 r., które zgodnie z prezentatą wpłynęło do Urzędu Gminy w K. w dniu 20 stycznia 2004 r. skarżący zwrócił się z prośbą o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w sprawie "bezpodstawnego wymeldowania ze stałego miejsca zamieszkania i braku jakiejkolwiek informacji ze strony Urzędu dokonaniu tej czynności administracyjnej". Następnie po otrzymaniu odpowiedzi od organu oraz kserokopii wydanej decyzji, wnioskiem o wznowienie postępowania z dnia 20 lutego 2004 r., które wpłynęło do organu I instancji w dniu 25 lutego 2004 r. skarżący wniósł o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją o wymeldowaniu. W ocenie Sądu orzekającego organ administracji przed wydaniem decyzji o odmowie wznowienia postępowania w świetle przedstawionej wyżej zasady winien był zbadać, czy pismo skarżącego z dnia 19 stycznia 2004 r. nie stanowi właściwego podania o wznowienie postępowania. Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania na żądanie strony zostaje bowiem wszczęte z datą złożenia podania o wznowienie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 kutego 2000 r., V SA/1544/99, pub!. baza Lex nr 49424). Co bezsporne skarżący zwrócił się do organu o wyjaśnienie dlaczego wydano określoną decyzję niekorzystną dla niego oraz dlaczego nie brał udziału w prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Organ I instancji udzielił odpowiedzi na przedmiotowe pismo, a po wniesieniu właściwego wniosku o wznowienie postępowania wydał decyzję, która utrzymana została w mocy przez organ II instancji. Wskazać jednak należy, iż w uzasadnieniach decyzji organów I i II instancji odmiennie wskazano datę, od której liczyć należy 1 miesięczny termin do złożenia podania o wznowienie postępowania. Według organu I instancji skarżący o decyzji dowiedział się w dniu 14 stycznia 2004 r., stąd też dzień 14 lutego 2004 r. był ostatnim dniem, w którym przedmiotowe podanie winno być wniesione. Całkowicie niezasadne jest jednakże twierdzenie organu odwoławczego, zgodnie z którym za datę uzyskania informacji o wymeldowaniu przyjąć należy dzień 20 stycznia 2004 r., kiedy to skarżący wystąpił pismem do organu I instancji z prośbą o wyjaśnienie faktu jego wymeldowania ze spornego lokalu. Również stanowisko skarżącego wyrażone w skardze odnośnie przedmiotowej kwestii jest wątpliwe i nie zasługuje na uwzględnienie. W tym stanie rzeczy zasadnym jest dogłębne rozważenie przez organy administracji od kiedy liczyć należy termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania oraz jak należy traktować pismo skarżącego z dnia 19 stycznia 2004 r., zwłaszcza że organ ma obowiązek badać z urzędu czy zachowano termin przyjmując za jego początek dzień w którym strona dowiedziała o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania (art. 148 § 1 k.p.a.) bądź dzień w którym strona dowiedziała się o decyzji (art. 148 § 2 k.p.a.) Stąd też uznać należy, iż w sprawie zachodziły przesłanki określone wart. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uzasadniające orzeczenie jak w sentencji.