III SA/Gd 353/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia 21 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wykreślenia z rejestru agencji zatrudnienia postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. Wnioskiem dołączonym do skargi na opisaną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...], skarżąca spółka zwróciła się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi. Powyższe żądanie zostało uzasadnione poniesieniem straty za ostatni rok obrotowy w kwocie ponad 66 000 zł. Na podstawie złożonego przez spółkę oświadczenia o majątku i dochodach oraz dokumentów źródłowych przedłożonych w odpowiedzi na zarządzenie z dnia 29 maja 2012 r. (m.in.odpisów: zeznania CIT 8 za 2011 r., informacji podsumowującej VAT-UE za I kwartał 2012 r., zgłoszenia identyfikacyjnego NIP 2, informacji VAT-R/UE, wyciągów z rachunku bankowego, sprawozdania finansowego za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r., protokołu ze zgromadzenia wspólników oraz sprawozdania zarządu za rok 2011) ustalono, że kapitał podstawowy spółki według bilansu na dzień 31 grudnia 2011 r., wynosił 50 000 zł, zaś wartość środków trwałych - 0 zł. Z danych zawartych w rachunku zysków i strat za 2011 r. wynika, że spółka wykazała przychody netto ze sprzedaży w wysokości 305 896,18 zł, pozostałe przychody operacyjne w kwocie 1,30 zł oraz przychody finansowe – 1,64 zł. Strata netto skarżącej wyniosła zaś 66 710,44 zł, natomiast zadeklarowana w zeznaniu podatkowym CIT 8 za 2011 r. – 63 628,39 zł. W informacji podsumowującej VAT-UE za I kwartał br. skarżąca zadeklarowała wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów na kwotę 23 608 zł. Z przedstawionego zestawienia przychodów i kosztów spółki w 2012 r. wynika, że na koniec kwietnia br. skarżąca uzyskała przychody ogółem w kwocie 111 430 zł, poniosła koszty w wysokości 138 091,59 zł, co spowodowało stratę netto w kwocie 26 661,59 zł. Na dzień 31 grudnia 2011 r. skarżąca posiadała środki pieniężne w kasie i na rachunkach w łącznej kwocie 10 900,41 zł. Suma wpływów na rachunek bankowy skarżącej wyniosła w marcu br. 60 008,43 zł, w kwietniu br. - 17 zł, zaś w maju br. - 70 768,02 zł. Natomiast łączna kwota wypłat z konta spółki w tym okresie przedstawiała się następująco: 49 546,34 zł (w marcu br.), 19 224,35 zł (w kwietniu br.), 59 483,13 zł (w maju br.). Instytucja prawa pomocy, uregulowana w przepisach art. 243 - 263 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., Poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a. stanowi jedną z gwarancji realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Umożliwia ona dostęp do sądu podmiotom, które nie są w stanie samodzielnie pokryć całości kosztów związanych z prowadzeniem postępowania sądowego. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 P.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Cytowany przepis stanowi odstępstwo od zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a., zgodnie z którym strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Zasadność wniosku skarżącej spółki rozważono w dwóch aspektach, tj. z jednej strony uwzględniono wysokość obciążeń finansowych, jakie będzie zobowiązana ponieść w postępowaniu, z drugiej zaś strony jej możliwości majątkowe i finansowe. Po dokonaniu analizy danych zawartych we wniosku oraz dokumentach źródłowych, uznać należało, że wysokość kapitału podstawowego spółki, uzyskiwanych przez nią przychodów, a przede wszystkim stan sald na rachunku bankowym nie pozwalają przyjąć, iż skarżąca nie ma dostatecznych środków finansowych na poniesienie wpisu stałego, wynoszącego w tego rodzaju sprawach 200 zł. Dodać przy tym należy, że fakt ponoszenia straty z tytułu prowadzonej przez spółkę działalności gospodarczej nie oznacza, że strona utraciła płynność finansową. Okoliczność ta nie przesądza bowiem o braku możliwości poniesienia przez wnioskodawcę wymaganych kosztów sądowych w sprawie. Strata w zakresie prowadzonej przez spółkę działalności jest bowiem jedynie wynikiem bilansowym nadwyżek kosztów nad przychodami, a jej wystąpienie nie oznacza braku środków finansowych (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt II FZ 43/11, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Poniesienie straty za ostatni rok obrotowy nie uzasadnia przyznania prawa pomocy, jeśli spółka posiada znaczne środki w kapitale zakładowym, majątku lub środkach finansowych. Tak też przedstawia się sytuacja majątkowa spółki, która, pomimo deklarowanej straty, posiada kapitał zakładowy w wysokości 50 000 zł, zaś osiągnięte przez nią przychody netto ze sprzedaży w 2011 r. oraz pierwszych czterech miesiącach 2012 r. wyniosły odpowiednio: 305 896,18 zł oraz 111 086,60 zł. Wysokość środków zgromadzonych przez skarżącą na rachunku bankowym również nie daje podstaw do uwzględnienia wniosku. Z przedstawionych dokumentów nie wynika, aby środki te objęte były ograniczeniami co do sposobu ich przeznaczenia. Podkreślić przy tym należy, że w sprawozdaniu za 2011 r. zarząd skarżącej spółki pozytywnie ocenił perspektywy jej rozwoju, zapewniając o kontynuacji jej działalności w bieżącym roku. Przyznanie stronie prawa pomocy w żądanym zakresie uzależnione jest natomiast od wykazania, że jej efektywne aktywa nie wystarczają na pokrycie pełnych kosztów postępowania. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przemawiające za przyznaniem wnioskodawcy prawa pomocy. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się wyjątkowy charakter tej instytucji, przyjmując, że osoba prawna dysponująca majątkiem, którego wartość wielokrotnie przewyższa wysokość wpisu, nie mieści się w hipotezie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. (por. postanowienie NSA z dnia 19 listopada 2004 r., FZ 463/04, niepubl.). Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.