III SA/Gd 36/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka (spr.) Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant Anna Zegan po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi K. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 10 listopada 2005 r. nr [...] w przedmiocie prawa do zasiłku dla bezrobotnych oddala skargę. Decyzją z dnia 21 września 2005 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b w zw. z art. 73 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 ze zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) orzekł o utracie z dniem 24 września 2005 r. przez K. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych, wskazując w uzasadnieniu przedmiotowej decyzji, iż utrata prawa do zasiłku nastąpiła z powodu maksymalnego okresu jego pobierania. W odwołaniu od w/w rozstrzygnięcia K. K. wskazała, iż koniec okresu na który przyznano zasiłek dla bezrobotnych oraz data jego utraty są niezgodne. Decyzją z dnia 10 listopada 2005 r. nr [...] Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 73 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy w zw. z obwieszczeniem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 24 września 2004 r. w sprawie przeciętnej stopy bezrobocia w kraju oraz na obszarze działania powiatowych urzędów pracy (M.P. Nr 42, poz. 740) zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy. W uzasadnieniu powyższej decyzji organ II instancji wskazał, iż w świetle powołanych przepisów oraz obwieszczenia strona mogła pobierać zasiłek dla bezrobotnych jedynie przez okres 6 miesięcy. Jednocześnie K. K. nie spełnia przesłanek uprawniających ją do pobierania zasiłku w dłuższym wymiarze, tj. odpowiednio 12 bądź 18 miesięcy, określonych w art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. a, art. 73 ust. 1 pkt 2 lit. b oraz art. 73 ust. 1 pkt 3 lit. b w/w ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku K. K. żądając stwierdzenia naruszenia prawa wskazała, iż jej sprawę rozpoznano bez udziału stron naruszając w ten sposób jawność. Nadto skarżąca podniosła, iż status osoby bezrobotnej został jej przyznany od 16 marca 2005 r.; od tej samej daty też w jej ocenie należało przyznać zasiłek dla bezrobotnych. Tymczasem zasiłek otrzymała dopiero w dniu 18 lipca 2005 r. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Postępowanie przed sądami administracyjnymi prowadzone jest zaś na podstawie ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wskazać należy, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie była ocena zgodności z prawem rozstrzygnięcia Wojewody [..] utrzymującego w mocy decyzję Prezydenta Miasta [...] o utracie przez K. K. prawa do zasiłku dla bezrobotnych z powodu upływu maksymalnego okresu jego pobierania. Całokształt okoliczności faktycznych oraz obowiązujący w dacie wydania decyzji przez organ II instancji stan prawny prowadzą do konstatacji, iż skarga na uwzględnienie nie zasługuje. Dla oceny prawidłowości postępowania organów administracyjnych zasadniczego znaczenia nabiera dyspozycja art. 73 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W dacie orzekania przez organ odwoławczy przedmiotowy przepis stanowił, iż okres pobierania zasiłku wynosi: 1) 6 miesięcy - dla bezrobotnych zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku nie przekraczała 125 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju; 2) 12 miesięcy - dla bezrobotnych: a) zamieszkałych w okresie pobierania zasiłku na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 125 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju, lub b) są bezrobotnymi powyżej 50 roku życia oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku; 3) 18 miesięcy dla bezrobotnych: a) zamieszkałych w dniu nabycia prawa do zasiłku oraz w okresie jego pobierania na obszarze działania powiatowego urzędu pracy, jeżeli stopa bezrobocia na tym obszarze w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 2-krotnie przeciętną stopę bezrobocia w kraju, oraz posiadających jednocześnie co najmniej 20-letni okres uprawniający do zasiłku lub b) którzy mają na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a małżonek bezrobotnego jest także bezrobotny i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania po dniu nabycia prawa do zasiłku przez tego bezrobotnego. Sąd w składzie orzekającym wskazuje, mając na uwadze zarzuty skargi, iż przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, obowiązującej w następstwie uchylenia ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu (Dz. U. z 2003 r., Nr 58, poz. 514 zez zm.), regulujące podstawy nabywania prawa do zasiłku i okresy jego pobierania mają podobnie jak w poprzednim stanie prawnym charakter bezwzględnie obowiązujący; ustawodawca nie nadał bowiem organom administracji jakichkolwiek uprawnień do uznaniowego przyznawania zasiłku dla bezrobotnych (por. w tym zakresie wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1998 r., II SA 345/98, baza Lex nr 41946). Przepisy te nie zawierają żadnej klauzuli pozwalającej na uznaniowe działanie organu, zależne na przykład od oceny aktualnej sytuacji materialnej bezrobotnego. Zgodnie z art. 73 ust. 1 pkt 1, 2 i 3 okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych wynosi odpowiednio 6 miesięcy, 12 miesięcy lub 18 miesięcy. Dla każdego z tych uprawnień konieczne jest spełnienie przewidzianych przepisami przesłanek. Podstawa uzyskania zasiłku na okres 6 miesięcy została opisana w uzasadnieniu decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia 20 czerwca 2005 r. o przyznaniu prawa do zasiłku. (vide: k. 3 akt administracyjnych). Co ważne, dla uzyskania uprawnienia do pobierania zasiłku przez okres 12 miesięcy konieczne jest, aby stopa bezrobocia na terenie działania powiatowego urzędu pracy w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego dzień nabycia prawa do zasiłku przekraczała 125 % przeciętnej stopy bezrobocia w kraju. Analiza stanu faktycznego sprawy wskazuje, iż warunek ten nie został spełniony i wynika to wprost z porównania stóp bezrobocia, zamieszczonych w obwieszczeniu prezesa GUS (stopa bezrobocia dla Polski w 2004 r. na poziomie 19,4 % , dla G. odpowiednio 14 %). Zgodnie zaś z pkt. 3 ust. 1 lit. a i b art. 73 ustawy okres pobierania zasiłku wynosi 18 miesięcy tylko wówczas, kiedy bezrobotny w dniu nabycia prawa do zasiłku, oraz w okresie jego pobierania, mieszka na terenie działania powiatowego urzędu pracy, na którym stopa bezrobocia w dniu 30 czerwca roku poprzedzającego nabycie prawa do zasiłku przekraczała dwukrotnie przeciętną stopę bezrobocia w kraju, a okres uprawniający do zasiłku wynosi co najmniej 20 lat, albo kiedy bezrobotny ma na utrzymaniu co najmniej jedno dziecko w wieku do 15 lat, a jego małżonek jest także osobą bezrobotną i utracił prawo do zasiłku z powodu upływu okresu jego pobierania. W sprawie niniejszej nie zachodzi przypadek pierwszy ani też drugi, skoro skarżąca - jak wynika z karty rejestracyjnej - jest osobą stanu wolnego. Co więcej, skarżąca nie udokumentowała wymaganego przez w/w przepis 20 letniego okresu uprawniającego do zasiłku. Zatem organy prawidłowo przyjęły, iż prawo pobierania zasiłku dla bezrobotnych przyznanego skarżącej decyzją z 20 czerwca 2005 r. obejmowało okres 6 miesięcy. W tym miejscu wskazać należy na pogląd wyrażony w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2003 r. (II SA/Kr 990/02, publ. Prawo Pracy 2003/5/39). W uzasadnieniu przedmiotowego orzeczenia wskazano m.in., iż "od udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy zasady obliczania okresu pobierania zasiłku zostały określone wystarczająco w ustawie o zatrudnieniu i przeciwdziałaniu bezrobociu i decyzji o przyznaniu świadczenia, zależeć będzie ewentualna potrzeba odniesienia się do norm kodeksu cywilnego". Naczelny Sąd Administracyjny mając na uwadze okoliczność, iż świadczeniem pieniężnym z tytułu zasiłku dla bezrobotnych obejmuje się już dzień pierwszy (oznaczony w decyzji jako dzień od którego zasiłek przyznano) skonstatował, iż stosowanie zasady wynikającej z art. 112 k.c., mającej za przedmiot obliczanie terminów w tygodniach, miesiącach i latach jest wykluczone. Tym samym w pełni zasadnie przyjęto, iż okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych upływa z dniem poprzedzającym dzień, który nazwą lub datą odpowiada dniowi, od którego przyznano zasiłek. Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, gdzie stosowne rozstrzygnięcia administracyjne wydano pod rządami ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, wskazać należy, iż decyzją z 20 czerwca 2005 r. przyznany został K. K. zasiłek dla bezrobotnych od 24 marca 2005 r. Dzień 24 marca 2005 r. był zatem pierwszym dniem korzystania z uprawnienia przez bezrobotnego i pierwszym dniem świadczenia przez państwo. W ten sposób został określony początek biegu terminu wskazanego w art. 73 ust.1 ustawy. Ostatnim zaś dniem, w którym skarżącej zasiłek był należny, był 23 września 2005 r. Orzeczenie o utracie prawa do zasiłku od dnia 24 września 2005 r. jest więc, w świetle wskazanego poglądu Naczelnego Sądu Administracyjnego w pełni prawidłowe. W świetle powyższych rozważań Sąd uznał zarzuty skarżącej podniesione w skardze za niezasadne. Okoliczność, iż skarżąca otrzymała stosowne świadczenie dopiero w dniu 18 lipca 2005 r. nie ma wpływu na prawidłowość decyzji mającej za przedmiot utratę prawa do zasiłku z uwagi na upływ maksymalnego okresu jego pobierania. Co bezsprzeczne, stosowna wypłata stanowiła następstwo decyzji z dnia 20 czerwca 2005 r. o przyznaniu zasiłku z datą wsteczną. Z kolei zasiłek dla bezrobotnych nie mógł być przyznany od tej samej daty, od której skarżącą uznano za osobę bezrobotną. W świetle bowiem art. 71 ust. 1 w/w aktu normatywnego prawo do zasiłku, z zastrzeżeniem art. 75 ustawy przysługuje bezrobotnemu za każdy dzień kalendarzowy po upływie 7 dni od dnia zarejestrowania się we właściwym powiatowym urzędzie pracy. Odnośnie zarzutu skarżącej, iż postępowanie prowadzone było bez udziału stron czym naruszono jawność stwierdzić należy, że w postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje przyjęta w procesie cywilnym reguła, że organ orzekający rozpoznaje sprawę na rozprawie. Postępowanie wyjaśniające prowadzi się bowiem poza rozprawą w tzw. trybie gabinetowym przede wszystkim wtedy, gdy do udowodnienia stanu faktycznego wystarczą dokumenty. Jest ono mniej sformalizowane niż rozprawa ale obowiązują w nim wszystkie reguły postępowania dowodowego. Tak więc i w tym zakresie podniesiony zarzut uznać należy za chybiony albowiem Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organy przepisów postępowania, które mogły by mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z uwagi na wskazaną na wstępie okoliczność, iż zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola zaskarżonych decyzji pod kątem zgodności z przepisami prawa w czasie ich wydania, a nie orzekania pod względem merytorycznym, stwierdzenie, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa prowadzić powinno do oddalenia skargi. W związku z tym, iż taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, Sąd na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.