III SA/Gd 360/15
WyrokWSA w Gdańsku2015-06-11
Skład orzekający: Jacek Hyla, Elżbieta Kowalik-Grzanka, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy czynność organu Policji odmawiająca zwrotu kosztów dojazdu policjantowi do miejsca pełnienia służby, mimo zamieszkiwania w miejscowości pobliskiej, jest zgodna z prawem, jeśli najbliższy przystanek znajduje się na terenie miejscowości, gdzie pełni służbę?Ratio decidendi
Czynność organu Policji odmawiająca zwrotu kosztów dojazdu policjantowi do miejsca pełnienia służby jest bezskuteczna, a policjant ma uprawnienie do zwrotu tych kosztów, jeśli zamieszkuje w miejscowości pobliskiej. Fakt, że najbliższy przystanek znajduje się na terenie miejscowości, gdzie pełni służbę, nie wyklucza uznania miejscowości zamieszkania za pobliską, a przepisy nie nakładają obowiązku dokumentowania kosztów przejazdu w formie biletów.Stan faktyczny
Z. D., policjant, złożył wniosek o zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby, wskazując, że zamieszkuje w miejscowości P., a pracuje w M.. Komendant Powiatowy Policji odmówił zwrotu, argumentując, że najbliższy przystanek znajduje się na terenie M., a miejscowość P. nie jest miejscowością pobliską w rozumieniu wewnętrznej decyzji Komendanta Wojewódzkiego Policji. Po wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa i ponownej odmowie, policjant wniósł skargę do WSA, domagając się zwrotu kosztów.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono bezskuteczność zaskarżonej czynności i uznano uprawnienie skarżącego Z. D. do zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Sędzia WSA Felicja Kajut Protokolant starszy sekretarz sądowy Hanna Tarnawska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 czerwca 2015 r. sprawy ze skargi Z. D. na czynność Komendanta Powiatowego Policji [...] z dnia 11 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby 1. stwierdza bezskuteczność zaskarżonej czynności; 2. uznaje uprawnienie skarżącego Z. D. do zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby.
Wnioskiem z dnia 30 stycznia 2015 r. Z. D. wniósł do Komendanta Powiatowego Policji o przyznanie kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby powołując się na decyzję nr [...] z dnia 12 stycznia 2011 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji w sprawie ustalenia jednolitych zasad dokonywania zwrotu kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby fukcjonariuszom Policji województwa.
Pismem z dnia 11 lutego 2015 r., nr [...] Komendant Powiatowy Policji w odpowiedzi na powyższy wniosek poinformował, że zgodnie z decyzją nr [...] z dnia 12 stycznia 2011 r. Komendanta Wojewódzkiego Policji zwrot kosztów przysługuje z miejscowości pobliskiej licząc od stacji (przystanku) położonego najbliżej miejsca zamieszkania do stacji położonej najbliżej miejsca pełnienia służby. Wskazany we wniosku przystanek P. nie jest przystankiem najbliższym, kryterium to spełnia w ocenie organu przystanek znajdujący się na terenie administracyjnym miasta M..
Zdaniem organu nie został spełniony warunek dojazdu, zgodnie z art. 93 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2015 r., poz. 355) z miejscowości pobliskiej, gdyż dojazd do służby środkami komunikacji zbiorowej rozpoczyna się w obrębie miasta – M. co uzasadnia odmowę wypłaty wnioskowanej należności.
Raportem z dnia 26 lutego 2015 r. Z. D. wezwał Komendanta Powiatowego Policji do usunięcia naruszenia prawa wskazując, iż na stałe zamieszkuje w miejscowości P. gm. M.. Podniósł, że miejscem pełnienia jego służby jest Komisariat Policji w M.. Miejscowość P. jest miejscowością rozległą i okala M. od strony południowej. W miejscowości tej znajduje się jeden przystanek autobusowy, położony na trasie M. – C.. Zgodnie zaś z art. 93 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletu za przejazd koleją lub autobusem.
W ocenie Z. D. powyższe przepisy nie budzą żadnych wątpliwości, iż sam fakt zajmowania lokalu w miejscowości pobliskiej powinien być uznany za przesłankę uprawniającą do uzyskania zwrotu kosztów dojazdu. Miejscowość P. posiada bowiem tylko jeden przystanek autobusowy, drugiego (bliższego) przystanku w tej miejscowości nie ma. Przystanek autobusowy mieszczący się w M. przy ul. K. jest przystankiem bliższym względem mojego miejsca zamieszkania, lecz znajduje się on w administracyjnie innej miejscowości. Z. D. wyjaśnił, iż w art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o Policji mowa jest o przystanku położonym najbliżej miejsca zamieszkania z jednoczesnym określeniem, iż przystanek taki musi znajdować się: "...w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża...".
W odpowiedzi na powyższe wezwanie pismem z dnia 10 marca 2015 r. Komendant Powiatowy Policji podtrzymał dotychczasowe stanowisko wskazując, iż P. jest miejscowością pobliską zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy o Policji, gdzie najbliższym i pierwszym przystankiem w drodze do pracy jest przystanek znajdujący się na terenie administracyjnym miasta – M. przy ul. K..
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniósł Z. D. domagając się uchylenia "decyzji" Komendanta Powiatowego Policji z dnia 10 marca 2015 r., nr [...] oraz przyznania kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania tj. m. P. do miejsca służby tj. M. w kwocie 10 zł za jeden dzień pełnienia służby.
W uzasadnieniu wskazał, że stale zamieszkuje w miejscowości P. natomiast Komisariat Policji w którym pracuje znajduje się w miejscowość M.. P. jest miejscowością rozległą oraz otacza M. od strony południowej. Skarżący zaznaczył, iż w tejże miejscowości znajduje się wyłącznie jeden przystanek autobusowy położony na trasie C.-M.. Nadto wyjaśnił, że przystanek autobusowy mieszczący się w M. przy ul. K. jest przystankiem bliższym względem jego miejsca zamieszkania, lecz znajduje się on w administracyjnie innej miejscowości.
W uzupełnieniu skargi, pismem z dnia 22 maja 2015 r. skarżący wskazał, że przepisy ustawy o Policji jednoznacznie wskazują, że przysługuje mu prawo do zwrotu kosztów i nie ma możliwości innej ich interpretacji. Nadto wyjaśnił, iż żadne inne przepisy nie nakładają na policjanta obowiązku dokumentowania kosztów przejazdów. Decyzja o przyznaniu zwrotu kosztów dojazdu nie jest zaś w ocenie skarżącego uzależniona od miejsca usytuowania przystanku autobusowego w miejscowości pobliskiej. Do pisma tego Z. D. przedłożył zaświadczenie Przedsiębiorstwa Komunikacji Samochodowej z którego wynika, iż cena biletu jednorazowego na trasie P. I – M. wynosi 5 zł, a cena biletu miesięcznego pracowniczego wynosi 169 zł i jest to jedyny przystanek w m. P..
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo organ wskazał, że miejscowość w której skarżący zamieszkuje jest miejscowością pobliską, a przystanek z którego dojeżdża do pracy znajduje się na terenie administracyjnym M.. Organ podkreślił również, że skarżący nie udokumentował swoich przejazdów do miejsca pracy w postaci biletów miesięcznych czy też jednorazowych, co świadczyłoby o poniesionych przez niego kosztach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej jako "p.p.s.a") stanowiący, że Sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a kontrola ta obejmuje również orzekanie w sprawach skarg na akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące określonego uprawnienia lub obowiązku.
Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest czynność Komendanta Powiatowego Policji z dnia 11 lutego 2011 r., odmawiająca skarżącemu zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby. Tego rodzaju sprawa nie podlega rozstrzygnięciu w formie decyzji administracyjnej, choć ma charakter indywidualny i dotyczy uprawnienia wynikającego z konkretnego przepisu prawa (wyrok WSA w Gdańsku z dnia 14.04.2005 r., II SA/Gd 1646/03).
Wniesienie skargi w oparciu o art. 3 § 2 p.p.s.a. wymaga zachowania trybu określonego w art. 52 § 3 p.p.s.a., tj. uprzedniego wezwania na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, w terminie 14 dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności. Sposób liczenia terminu do wniesienia takiej skargi został wskazany w art. 53 § 2 p.p.s.a.
Skarżący formalności tych dochował, wzywając Komendanta Powiatowego Policji do usunięcia naruszenia prawa pismem złożonym 26 lutego 2015 r., a następnie składając w dniu 1 kwietnia 2015 r. za pośrednictwem organu skargę do Sądu, po otrzymaniu 10 marca 2015 r. odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zgodnie z art. 53 § 2 p.p.s.a.
Przystępując do oceny zaskarżonej czynności Komendanta Powiatowego Policji stwierdzić należy, że prawidłowo zinterpretował ją skarżący jako odmowę wypłaty zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 355) policjantowi, który zajmuje lokal mieszkalny w miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby, przysługuje zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby w wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem.
Realizacja obowiązku zwrotu policjantowi kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby przez właściwego Komendanta Policji, będącego organem administracji publicznej, następuje w drodze czynności materialno - technicznej, polegającej na wypłacie stosownej kwoty pieniężnej. Czynność odmowy tej wypłaty jest zaskarżalna do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a.
Definicja ustawowa miejscowości pobliskiej miejsca pełnienia służby zawarta jest w art. 88 ust. 4 ustawy o Policji. Stosownie do tego przepisu miejscowością pobliską jest miejscowość, z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby, bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża, oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe.
Skarżący mieszka w miejscowości P. przy ulicy S. 14 gm. M., zaś służbę pełni w Komisariacie Policji w M.. Miejscowość P. jest miejscowością pobliską w rozumieniu art. 88 ust. 4 i art. 93 ust. 1 ustawy o Policji. Dojazd z niej do przystanku najbliższego do miejsca pełnienia służby w obie strony bezspornie nie przekracza bowiem 2 godzin.
Organ podnosił, że najbliższym i pierwszym przystankiem w drodze do miejsca pełnienia służby przez Z. D. jest przystanek znajdujący się na terenie administracyjnym miasta M.. Faktowi temu przypisuje znaczenie przesądzające o odmowie zwrotu kosztów dojazdu, powołując się na decyzję nr [...] z dnia 12 stycznia 2011r. Komendanta Wojewódzkiego Policji.
Decyzja ta nie jest jednak w żadnej mierze aktem normatywnym, który mógłby być podstawą do rozstrzygania w przedmiocie zwrotu kosztów dojazdu z miejsca zamieszkania do miejsca pełnienia służby. Podstawą taką mogą być jedynie powołane wyżej przepisy prawa. Przepisy te dotyczą lokalizacji przystanków jedynie w kontekście ustalenia, czy czas dojazdu nie przekracza w obie strony dwóch godzin, co decyduje o uznaniu danej miejscowości za pobliską w stosunku do miejsca pełnienia służby. Nie wyklucza możliwości uznania miejscowości, gdzie zamieszkuje policjant za pobliską do miejsca pełnienia służby to, że najbliższy przystanek dla niego położony jest już na terenie miejscowości, gdzie pełni służbę.
Wbrew argumentowi wyrażonemu w odpowiedzi na skargę stwierdzić należy, że powołane przepisy prawa nie nakładają na policjanta obowiązku udokumentowania poniesionych kosztów dojazdu. Art. 93 ust. 1 ustawy o Policji określa, że zwrot kosztów dojazdu do miejsca pełnienia służby przysługuje policjantowi w wysokości ceny biletów za przejazd koleją lub autobusem. Skoro zatem znana jest cena biletów na danej trasie i ilość przejazdów związanych z pełnieniem służby, to w oparciu o te dane należy ustalić i wypłacić policjantowi należność z tytułu zwrotu kosztów dojazdu.
Stosownie do art. 146 § 1 p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, uchyla ten akt albo stwierdza bezskuteczność czynności. W myśl zaś § 2 ww. artykułu w sprawach, o których mowa w § 1, sąd może w wyroku uznać uprawnienie lub obowiązek wynikające z przepisów prawa.
Zatem uznając skargę za uzasadnioną i stwierdzając, że zasadność żądania skarżącego jest niewątpliwa Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności i uznał uprawnienie skarżącego na podstawie art. 146 § 1 i 2 p.p.s.a. jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło