III SA/Gd 362/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Krzysztof Przasnyski po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Syndyka Masy Upadłości "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w [...] o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej w [...] z dnia 26 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie określenia cła antydumpingowego postanawia odmówić wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 5 176 zł, Syndyk Masy Upadłości "A" Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w upadłości likwidacyjnej w [...] zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniósł, że spółka nie prowadzi żadnej działalności gospodarczej, zaś jej sytuację finansową potwierdza fakt ogłoszenia przez sąd jej upadłości obejmującej likwidację majątku. W skład majątku upadłego wchodzi nieruchomość o wartości 1 209 000 zł, na której ustanowiono szereg hipotek, które przewyższają wartość tego mienia. Środki uzyskane ze sprzedaży nieruchomości będą mogły być przeznaczone wyłącznie na zaspokojenie wierzycieli zabezpieczonych rzeczowo. Ponadto, w skład majątku upadłego wchodzą przeterminowane wierzytelności w stosunku do spółki prawa portugalskiego o wartości 194 257 zł, których ściągnięcie jest wątpliwe. Ruchomości oraz środki finansowe w łącznej kwocie 39 948,34 zł pozwalają wprawdzie na uiszczenie wpisu, jednakże są to jedyne fundusze, które muszą wystarczyć na przeprowadzenie postępowania upadłościowego. Uiszczenie opłat sądowych wiązałoby się z obniżeniem środków masy upadłości o około 15%. Na podstawie złożonego przez wnioskodawcę oświadczenia o majątku i dochodach oraz dokumentów źródłowych przedłożonych w odpowiedzi na zarządzenie z dnia 28 czerwca 2012 r. (m.in. odpisów: zeznania CIT 8 za 2011 r., deklaracji VAT 7 za marzec, kwiecień i maj 2012 r., bilansu na dzień 31 grudnia 2011 r., rachunku zysków i strat za okres od 1 stycznia 2011 r. do 31 grudnia 2011 r., informacji potwierdzających wysokość przychodu, kosztów uzyskania przychodów oraz dochodu/ straty za okres od 1 stycznia 2012 r. do 31 maja 2012 r. , wyciągów z rachunków bankowych, opisu i oszacowania wartości przedsiębiorstwa) ustalono, że kapitał podstawowy spółki według bilansu na dzień 31 grudnia 2011 r., wynosił 313 000 zł, kapitał zapasowy 4 078 860,50 zł., zaś wartość środków trwałych 577 977,81 zł. Z danych zawartych w rachunku zysków i strat za 2011 r. wynika, że spółka wykazała przychody netto ze sprzedaży w wysokości 15 353 372,78 zł, pozostałe przychody operacyjne w kwocie 10 244,67 zł oraz przychody finansowe 613 733,20 zł. Zysk netto spółki wyniósł 804 635,97 zł, natomiast strata zadeklarowana w zeznaniu podatkowym CIT 8 za 2011 r. – 143 597,95 zł. W deklaracjach VAT 7 za marzec, kwiecień i maj 2012 r. spółka wykazywała nadwyżkę podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości odpowiednio: 5 691 zł, 6 071 zł oraz 7 533 zł. Z przedstawionego zestawienia przychodów i kosztów w 2012 r. wynika, że na koniec maja br. "A" Sp. z o. o. w upadłości likwidacyjnej poniosła stratę netto w kwocie 1 507 354,52 zł. Nadesłane wyciągi z rachunków bankowych obrazują operacje przeprowadzone w okresie od stycznia do końca kwietnia br. W dniu 30 kwietnia 2012 r. zgromadzone na nich środki wynosiły 37 976,21 zł. Wyciągów obrazujących późniejsze operacje bankowe wnioskodawca nie przedstawił. Zadeklarował natomiast we wniosku, że stan jednego z rachunków bankowych na dzień 12 czerwca 2012 r. wynosił 25 861,98 zł, zaś drugiego 1 634,65 zł (na dzień 15 czerwca 2012 r.). Oświadczył również, że stan gotówki w kasie na dzień 13 czerwca 2012 r. wynosił 3 611,71 zł. Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., Poz. 270), zwanej dalej P.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie. Przyznanie prawa pomocy, jako odstępstwo od tej zasady, będące przerzuceniem kosztów na ogół społeczeństwa, może być zastosowane jedynie w przypadkach wyjątkowych, kiedy strona wykaże w sposób jednoznaczny spełnienie przesłanek określonych w art. 246 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA: z dnia 13 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 185/10, z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II FZ 156/10, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl) W myśl art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym, jeżeli ta wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Ciężar dowodu powyższych okoliczności spoczywa na stronie, która ubiega się o przyznanie prawa pomocy. Świadczy o tym użycie w przepisie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a. zwrotu "gdy wykaże". Oceniając zasadność przyznania wnioskodawcy prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, należało odnieść sytuację majątkową wnioskodawcy do wysokości kosztów, które jest on zobowiązany ponieść. Porównanie takie jest konieczne dla oceny możliwości finansowych partycypowania przez stronę w kosztach postępowania sądowoadministracyjnego na zasadzie wyrażonej w art. 199 p.p.s.a. Po dokonaniu analizy danych zawartych we wniosku oraz dokumentach źródłowych, uznać należało, że wysokość kapitału podstawowego upadłej spółki, wartość środków trwałych, a przede wszystkim stan sald na rachunku bankowym nie pozwalają przyjąć, iż skarżący nie ma dostatecznych środków finansowych na poniesienie kosztów sądowych. Samo porównanie kwoty należnego wpisu sądowego (5 176 zł) z kwotą, którą dysponowała upadła spółka w momencie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy (31 108,34 zł) prowadzi do oczywistego wniosku, iż ubiegający się o przyznanie prawa pomocy podmiot posiadał dostateczne środki na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w uzasadnieniu wniosku, nie sposób uznać, że zaspokojenie zobowiązań związanych z kosztami postępowania upadłościowego oraz z zaspokojeniem w tym postępowaniu wierzycieli spółki, stanowi argument przemawiający za zwolnieniem strony postępowania sądowoadministracyjnego z obowiązku ponoszenia kosztów tego postępowania. Brak jest bowiem ustawowych podstaw dla przyjęcia, że wierzytelności związane z postępowaniem upadłościowym oraz wierzytelności o charakterze cywilnoprawnym, korzystają z pierwszeństwa zaspokojenia przed wierzytelnościami Skarbu Państwa wynikającymi z obowiązku finansowania przez stronę kosztów prowadzenia sprawy przed sądem administracyjnym. Gdyby intencją ustawodawcy było zwolnienie podmiotu zobowiązanego do dokonania likwidacji majątku upadłego od opłat sądowych przed sądami administracyjnymi, to z pewnością dałby temu wyraz wprowadzając w tym zakresie stosowną regulację. Powyższe okoliczności prowadzą do wniosku, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki przemawiające za przyznaniem wnioskodawcy prawa pomocy. Z tych względów, na podstawie przepisu art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.